30. Con người ta khi bố thí thì lý trí phải tỉnh táo, không để vật dục che lấp.

(Thánh Leo I pope)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

-----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

34. TAM CHỈ THỪA TƯỚNG

Vương làm thừa tướng, không lập được công trạng gì trên chính trường. Mỗi buổi sáng lên triều thì theo thứ tự mà tấu ngôn, vẫn cứ nói:

- “Có thể lãnh thánh chỉ chứ?”

Triều bái xong thì nói:

- “Lãnh thánh chỉ”.

Về nhà đem việc triều chính báo cáo lại cho các quan thuộc hạ thì nói:

- “Đã được thánh chỉ”.

Cho nên người ta gọi ông là “tam chỉ thừa tướng”.

(Khiển Sầu tập)

Suy tư 34:

Thời nay, đọc báo thấy có nhiều vị lãnh đạo có nhiều “chỉ” hơn cả thừa tướng họ Vương, họ có đến cả “bốn chỉ” chứ không phải ba: chỉ nhậu, chỉ tay năm ngón, chỉ chơi bời và chỉ tham nhũng.

Người Ki-tô hữu chỉ có một “chỉ” duy nhất, là chỉ kính mến Thiên Chúa trên hết mọi sự, và chỉ vì tha nhân mà phục vụ, “hai chỉ” này tóm gọn trong một “chỉ” mà thôi, như lời dạy của thánh Gioan tông đồ rằng:

“Nếu ai nói: tôi yêu mến Thiên Chúa

mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối;

vì ai không yêu thương người anh em

mà họ trông thấy,

thì không thể yêu mến Thiên Chúa

mà họ không trông thấy”.

Nếu không có “chỉ” này, thì người Ki-tô hữu cũng sẽ như những người khác mà thôi, tức là “chỉ nhậu nhẹt, chỉ tay năm ngón, chỉ tham nhũng, chỉ chơi bời, chỉ làm biếng.v.v...”

Ai hiểu thì thực hành vậy !

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.

28 Khi ấy, ông Phê-rô lên tiếng thưa với Đức Giê-su rằng : “Thầy coi, phần chúng con, chúng con đã bỏ mọi sự mà theo Thầy !” 29 Đức Giê-su đáp : “Thầy bảo thật anh em : Chẳng hề có ai bỏ nhà cửa, anh em, chị em, mẹ cha, con cái hay ruộng đất, vì Thầy và vì Tin Mừng, 30 mà ngay bây giờ, ở đời này, lại không nhận được nhà cửa, anh em, chị em, mẹ, con, hay ruộng đất, gấp trăm, cùng với sự ngược đãi, và sự sống vĩnh cửu ở đời sau. 31 Quả thật, nhiều kẻ đứng đầu sẽ phải xuống hàng chót, còn những kẻ đứng chót sẽ được lên hàng đầu.”

Đó là Lời Chúa

 

Dẫn nhập

1.Nhân loại, được Thiên Chúa tạo dựng trong tất cả sự vĩ đại của nó, ngày nay đang đối diện với một sự lựa chọn then chốt: hoặc xây dựng một Tháp Baben mới hoặc xây dựng thành phố nơi Thiên Chúa và nhân loại cùng chung sống. Mỗi thế hệ thừa hưởng nhiệm vụ định hình thời đại của mình, hướng dẫn lịch sử trở thành một nơi mà phẩm giá của mỗi người được bảo vệ, công lý được cổ vũ và tình huynh đệ được làm cho khả hữu. Tuy nhiên, mỗi thời đại cũng có nguy cơ tạo ra một thế giới vô nhân đạo và bất công hơn. Bất cứ khi nào nhân loại có nguy cơ làm tổn hại đến bản sắc thực sự của mình, chúng ta, những người Kitô hữu, hướng mắt lên Thiên Chúa Nhập Thể, biết rằng “chỉ trong mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể thì mầu nhiệm nhân tính mới thực sự được sáng tỏ.” [1] Trong Chúa Giêsu Kitô, nhân tính này trong sự vĩ đại của nó trở thành Đường đi, Chân lý và Sự sống, mở ra con đường cho mỗi người chúng ta trưởng thành hướng tới sự trọn vẹn.

2. Được xây dựng trên Chúa Kitô, viên đá sống, chúng ta trải nghiệm hoạt động mạnh mẽ và huyền nhiệm của Chúa Thánh Thần, và chúng ta tin rằng mọi nỗ lực chân chính của con người để cộng tác với Người vì điều thiện sẽ được Cha trên trời chúc phúc, Đấng mà nơi Người chúng ta đặt niềm hy vọng. Vì lý do này, chúng ta có thể siêng năng đóng góp vào mọi sáng kiến xây dựng một thế giới công bằng hơn, và chúng ta có thể kêu gọi những người khác cộng tác trong việc cổ vũ sự phát triển toàn diện của mỗi con người. Chúng ta mong muốn tham gia đối thoại với tất cả mọi người nam nữ trong thời đại chúng ta, những người cùng chia sẻ với chúng ta những các biến cố, câu hỏi và khát vọng của nhân loại. [2] Cùng với họ, chúng ta tìm cách xác định những con đường mới vì lợi ích chung và để cổ vũ một cuộc sống xứng đáng cho tất cả mọi người. Thật vậy, sự cởi mở đối thoại là một phần không thể thiếu trong ơn gọi của Giáo hội bởi vì, được cấu thành trong Chúa Kitô như “một bí tích… của sự hiệp thông với Thiên Chúa và sự hiệp nhất của toàn thể nhân loại,” [3] Giáo hội nhận ra lịch sử là nơi mà Tin Mừng thách thức và hướng dẫn kinh nghiệm của con người.

3. Trong tinh thần này, Giáo hoàng Leo XIII đã ban hành Thông điệp Rerum Novarum vào năm 1891, năm nay chúng ta kỷ niệm 135 năm ngày ban hành với lòng biết ơn sâu sắc. Với văn kiện đó, vị tiền nhiệm yêu quý của tôi đã cổ vũ sự suy tư về xã hội, kinh tế và chính trị, mà ngày nay được gọi là “Học thuyết Xã hội của Giáo hội”. Khi một số người phản đối rằng Giáo hội không nên lãng phí năng lực vào những vấn đề thế tục, mà thay vào đó nên tập trung vào việc truyền đạt thông điệp về sự sống vĩnh cửu, Đức Leo XIII đã đáp lại bằng chủ nghĩa thực tiễn và khôn ngoan; Người nói rằng việc rao giảng Tin Mừng không thể bỏ qua cuộc sống cụ thể của con người. [4] Nhiều thập niên đã trôi qua kể từ đó, và Giáo quyền, các mục tử, các nhà thần học và các tín hữu đã tiếp tục suy gẫm về các vấn đề xã hội dưới ánh sáng của Tin Mừng. Ngày nay, Học thuyết Xã hội của Giáo hội là một di sản của sự khôn ngoan, nơi chúng ta tìm thấy các nguyên tắc tư duy, tiêu chuẩn phân định và phán xét, và các hướng dẫn cụ thể cho hành động. Được xây dựng trên Thánh Kinh và Truyền thống, và gắn kết với các ngành khoa học, nó giúp chúng ta hiểu rõ những thách thức của hiện tại và xác định những cách thức thích hợp để sống một chứng nhân Kitô giáo rõ ràng, với niềm vui và phục vụ thế giới. Nó không phải là một tập hợp các khái niệm bất động, mà là một kho tàng chân lý sống động bảo vệ và giải thích ơn gọi của nhân loại hướng tới một cuộc sống trọn vẹn và công chính. Do đó, tôi muốn góp thêm tiếng nói của mình vào truyền thống sống động này, cầu xin sự giúp đỡ của Thần Khí khôn ngoan, Đấng đã ngự trong thế gian từ thuở ban đầu (xem Châm ngôn 8:22-31).

Những điều mới mẻ của thời đại chúng ta

4. Trong khi Đức Leo XIII đã nói về “những điều mới mẻ” (rerum novarum) vào thời của Người, ngày nay chúng ta không thể chỉ giới hạn mình ở việc lặp lại những lời dạy sâu sắc của Người. Thay vào đó, chúng ta phải cầu xin Chúa ban cho sự khôn ngoan để giải thích những xu hướng lớn của thời đại chúng ta, đặc biệt là những tiến bộ kỹ thuật. Trong những năm gần đây, ngày càng rõ ràng hơn về tốc độ và mức độ sâu sắc mà kỹ thuật số hóa, trí tuệ nhân tạo (AI) và robot đang biến đổi thế giới của chúng ta. Kỹ thuật không nên được coi, tự thân nó, như một lực lượng đối kháng với nhân loại. Ngược lại, nó đã là một phần của lịch sử chúng ta ngay từ đầu như “một thực tại nhân bản sâu sắc, gắn liền với quyền tự chủ và tự do của con người.” [5] Trải qua nhiều thế kỷ, sự phát triển kỹ thuật đã cải thiện đáng kể điều kiện sống của nhân loại. Đồng thời, mỗi giai đoạn tiến bộ cũng đã bộc lộ sự mơ hồ của các công cụ có thể gây hại khi không hướng đến điều tốt đẹp. Tuy nhiên, ngày nay chúng ta thấy mình đang đối diện với một tình huống mới. Sức mạnh và sự phổ biến của các kỹ thuật mới nổi được đan xen vào cấu trúc của cuộc sống hàng ngày, định hình các quy trình ra quyết định và ảnh hưởng sâu sắc đến trí tưởng tượng tập thể: “Chưa bao giờ nhân loại lại có quyền lực đối với chính mình như vậy.” [6] Các kỹ thuật mới mở ra một chân trời trải dài theo những hướng có thể tưởng tượng được nhưng chưa thể dự đoán đầy đủ. Điều này làm phức tạp việc đánh giá tác động tiềm tàng của chúng và những ảnh hưởng lâu dài mà chúng có thể gây ra đối với cả phẩm giá của cá nhân và lợi ích chung.

5. Giờ đây, chúng ta phải đối diện với những thách thức của thời đại với tư duy rõ ràng và trách nhiệm. Cần phải thiết lập các quy định thích hợp các công cụ có khả năng duy trì công lý và kiềm chế những tác động bóp méo của sức mạnh kỹ thuật. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ giới hạn ở việc điều chỉnh. Như Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã cảnh báo, chúng ta phải thực tế tự hỏi ai đang nắm giữ quyền lực này ngày nay và họ sử dụng nó như thế nào: “Cũng phải thừa nhận rằng năng lực hạt nhân, kỹ thuật sinh học, kỹ thuật thông tin, kiến thức về DNA của chính chúng ta và nhiều khả năng khác mà chúng ta đã có được… đã trao cho những người có kiến thức, và đặc biệt các nguồn lực kinh tế để sử dụng chúng, một sự thống trị ấn tượng đối với toàn thể nhân loại và toàn thế giới.” [7] Trong quá khứ, phần lớn việc hướng dẫn và chỉ đạo đổi mới thuộc về Nhà nước. Tuy nhiên, ngày nay, động lực chính của sự phát triển là các bên tư nhân, thường là xuyên quốc gia, được trang bị nguồn lực và khả năng can thiệp vượt trội so với nhiều Chính phủ. Do đó, sức mạnh kỹ thuật mang một khía cạnh “tư nhân” chưa từng có, điều này càng làm cho việc phân định, quản lý và định hướng sức mạnh đó hướng tới lợi ích chung trở nên khó khăn hơn.

6. Vì lý do này, cần phải bắt đầu một quá trình phân định chung để xác định nguồn gốc tinh thần và văn hóa của những chuyển đổi đang diễn ra. Nếu chúng ta chỉ tập trung vào những tình huống bất ngờ, chúng ta có nguy cơ để cho chuỗi các tình huống khẩn cấp định hướng con đường của mình. Chúng ta đang sống trong một giai đoạn chuyển đổi nhanh chóng, một “thời đại mới”, trong đó – trong khi một số người đang tranh giành tương lai của các kỹ thuật mới và những người khác dành thời gian để suy gẫm về vấn đề này – thì hầu hết mọi người đang quan sát và chờ đợi, theo dõi từ xa và chỉ hy vọng điều tốt đẹp nhất. Chính vì lý do này, những câu hỏi quan trọng đặt ra trong lương tâm chúng ta và không thể tránh khỏi nữa: Chúng ta đang đi đâu? Chúng ta muốn hướng tới mục tiêu nào? Chúng ta nên chọn hướng đi nào với tư cách là một dân tộc và một cộng đồng nhân loại?

Hai hình ảnh trong Kinh Thánh

7. Để trả lời những câu hỏi này và phân định cách thức điều hướng một cách có trách nhiệm trong kỷ nguyên Trí tuệ Nhân tạo, tôi muốn gợi nhớ đến hai cảnh trong Kinh Thánh: việc xây dựng Tháp Baben (xem Sáng thế 11:1-9) và việc xây dựng lại các bức tường thành Giêrusalem (xem Nơ-khe-mi-a 2-6). Câu chuyện về Baben xuất hiện trong Sách Sáng thế, ở nguồn gốc của loài người, ngay sau gia phả của các con trai Nô-ê. Sau khi định cư trên một vùng đồng bằng ở xứ Shinar, dân chúng quyết định xây dựng một thành phố và một tòa tháp “đỉnh cao đến tận trời” (Sáng thế 11:4). Lo sợ bị phân tán khắp trái đất, họ tìm cách đảm bảo sự ổn định và quyền lực cho bản thân, và trên hết là để “tạo dựng danh tiếng” cho mình. Đó là một kỳ tích ấn tượng: một ngôn ngữ duy nhất, một kỹ thuật duy nhất, một hướng đi duy nhất. Tuy nhiên, dự án này ẩn chứa một mối nguy hiểm sâu xa. Đó là một dự án được hình thành mà không tham khảo ý kiến của Thiên Chúa, được hỗ trợ bởi một sự đồng nhất loại bỏ sự đa dạng và chọn sự đồng nhất hóa hơn là sự hiệp thông. Khi một thành phố được xây dựng trên sự kiêu ngạo và tuyên bố về sự tự cung tự cấp, sự thông đạt sẽ bị gián đoạn, ngôn ngữ bị lẫn lộn và mọi người không còn hiểu nhau nữa. Kết quả không phải là sự thống nhất, mà là sự phân tán. Do đó, tháp Baben cho thấy giới hạn của bất cứ nỗ lực nào, dù vĩ đại đến đâu, xuất phát từ sự tự khẳng định, hy sinh phẩm giá con người vì hiệu năng và khao khát vươn tới thiên đường mà không có sự chúc phúc của Thiên Chúa.

8. Đến lượt mình, sách Nơ-khe-mi-a khai mở vào thời điểm dễ bị tổn thương lớn trong lịch sử Israel cổ thời. Sau cuộc lưu đày ở Babylon, một phần dân chúng trở về Giêrusalem, nhưng thành phố vẫn còn đổ nát, tường thành sụp đổ và cổng thành bị cháy rụi (xem Nơ-khe-mi-a 1-2). Nơ-khe-mi-a, một người Do Thái phục vụ vua Ba Tư Artaxerxes, nhận được tin về tình trạng thảm khốc của thành phố tổ tiên mình. Trước khi hành động, ông đã nhịn ăn, cầu nguyện và cầu thay cho dân chúng. Sau đó, ông xin phép nhà vua trở về Giêrusalem và khi đến nơi, ông lặng lẽ xem xét các khu vực bị tàn phá. Ông không áp đặt giải pháp từ trên xuống. Ông triệu tập các gia đình, giao cho mỗi gia đình một phần tường thành để xây dựng lại, lắng nghe những lo lắng của họ, phối hợp nỗ lực của họ và giải quyết mọi sự phản đối. Câu chuyện cho thấy thành phố được tái sinh như thế nào, không phải nhờ sáng kiến của một người, mà nhờ trách nhiệm chung của tất cả mọi người: đàn ông, đàn bà, thầy tế lễ, thợ thủ công, chủ hộ và thanh niên đều đóng một vai trò. Đó là một công việc đặt Chúa ở trung tâm, xây dựng lại các mối quan hệ trước khi xây dựng lại bằng đá. Như vậy, Giêrusalem cổ thời tái khám phá một ngôn ngữ chung — không phải là ngôn ngữ của sự đồng nhất, mà là ngôn ngữ của sự hiệp thông, cụ thể là sự hài hòa nảy sinh khi tất cả mọi người đảm nhận vai trò của mình và nhận ra rằng sức mạnh của họ đến từ Thiên Chúa.

9. Dựa trên hai hình ảnh này, Chúa Thánh Thần thách thức chúng ta ngày nay về mối quan hệ của chúng ta với kỹ thuật và cuộc cách mạng kỹ thuật số đang diễn ra. Những khám phá khoa học là những tài năng được giao phó cho nhân loại để chúng có thể sinh hoa kết trái (xem Mt 25:14-30). Kỹ thuật có sức mạnh để chữa lành, kết nối, giáo dục và bảo vệ ngôi nhà chung của chúng ta; nhưng nó cũng có thể chia rẽ, loại trừ và tạo ra những hình thức bất công mới. Về mặt trừu tượng, kỹ thuật trong bà tự nó không phải là giải pháp cho các vấn đề của nhân loại, cũng như nó không cố hữu xấu xa. Tuy nhiên, trên thực tế, kỹ thuật không bao giờ trung lập, bởi vì nó mang đặc điểm của những người thiết kế, tài trợ, điều chỉnh và sử dụng nó. Do đó, sự lựa chọn chính không phải là giữa "có" hay "không" với kỹ thuật, mà là giữa việc xây dựng tháp Baben hay xây dựng lại Giêrusalem; giữa một quyền lực tuyên bố thống trị trời đất và một dân tộc cùng nhau làm việc trước sự hiện diện của Chúa để xây dựng lại bức tường chung sống huynh đệ.

10. Do đó, chúng ta phải tránh "hội chứng Baben", cụ thể là sự sùng bái lợi nhuận hy sinh kẻ yếu, sự đồng nhất làm vô hiệu hóa sự khác biệt, và cao ngạo cho rằng một ngôn ngữ duy nhất - thậm chí là ngôn ngữ kỹ thuật số - có thể phiên dịch mọi điều, bao gồm cả mầu nhiệm con người, thành dữ liệu và hiệu suất. Nguy cơ phi nhân hóa - xây dựng một tương lai loại trừ Chúa và biến người khác thành phương tiện - là một cám dỗ cổ xưa và luôn mới mẻ mà ngày nay mang hình hài kỹ thuật. Thay vào đó, chúng ta hãy chọn “con đường của Nơ-khe-mi-a”, con đường nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cùng nhau xây dựng Thành phố của Thiên Chúa hành một nơi an toàn cho những người lưu vong trở về. Việc xây dựng lại ngày nay có nghĩa là nhận ra rằng, chính từ sự đa dạng của các tiếng nói và tầm nhìn – dù đôi khi chúng nhắc nhở chúng ta về sự hỗn loạn do sự đa dạng của các ngôn ngữ nói gây ra – một khả năng tươi sáng xuất hiện. Thật vậy, đó là khả năng cùng nhau xây dựng, biến sự đa dạng thành một nguồn lực và biến việc lắng nghe và đối thoại thành nền tảng chung để vun đắp công lý và tình huynh đệ. Trong nhiệm vụ chung này, các Kitô hữu khám phá ra vai trò độc đáo của mình trong việc hướng dẫn hành động về phía Thiên Chúa để, trong ánh sáng của Người, chủ nghĩa đa nguyên không tan biến thành sự hỗn loạn, mà thay vào đó, thông qua việc thực hành tính đồng nghị, nó trở thành không gian trong đó nhân loại tái khám phá nền tảng vững chắc và mục đích cuối cùng của mình. Trong sách Khải Huyền, Thánh Gioan nhìn thấy Giêrusalem Mới “từ trời xuống từ Thiên Chúa” (Khải Huyền 21:2) như một oo7n phúc cho toàn thể nhân loại. Và tầm nhìn về ân sủng này là lời mời gọi chúng ta, những người Kitô hữu, cùng nhau làm việc để thúc đẩy một cuộc sống hòa bình, công bằng và phẩm giá trong cộng đồng trong “các thành phố” ngày nay.

Xây dựng vì lợi ích chung

11. Xây dựng một thành phố dựa trên lợi ích chung trước hết và trên hết có nghĩa là xây dựng trên một mối quan hệ vững chắc với Chúa. Điều đó có nghĩa là nhận ra rằng chân lý về tình yêu của Người kêu gọi chúng ta sống “trong tất cả sự trọn vẹn của nó” (Ga 10:10) và hiệp thông với Người. Giống như Thánh Augustinô, chúng ta cũng có thể nói: “Lạy Chúa, Chúa đã tạo dựng chúng con cho chính Chúa, và lòng chúng con không yên nghỉ cho đến khi được yên nghỉ trong Chúa.” [8] Thật vậy, Chúa đã khắc ghi trong lòng chúng ta một khát vọng hạnh phúc bao trùm tất cả các chiều kích của cuộc sống. Giáo hội, trong cuộc đối thoại với những người nam nữ thời đại chúng ta, nhận ra nhu cầu cấp thiết phải bảo vệ và hướng dẫn khát vọng này hướng tới chân lý sâu sắc nhất của nó.

12. Thứ hai, xây dựng vì lợi ích chung có nghĩa là chấp nhận những giới hạn và điểm yếu của nhân loại mà không coi chúng là một sai lầm cần được sửa chữa. Ngày nay, khát vọng về sự trọn vẹn của cuộc sống đang có nguy cơ bị lừa dối bởi những mục tiêu sai lầm, chẳng hạn như triển vọng về một kỹ thuật hứa hẹn giải phóng chúng ta khỏi mọi điểm yếu, và các mô hình hạnh phúc bỏ lại phía sau toàn bộ dân số. Thường thì, chúng ta đặt hy vọng vào những “nâng cấp” không giới hạn, vào những hình thức tiến bộ làm trầm trọng thêm bất bình đẳng, và vào những giải pháp tức thời không thể hàn gắn vết thương của con người. Kết quả là, trong khi một số người theo đuổi ảo tưởng về sự tự khẳng định không giới hạn, nhiều người lại bị tước đoạt những nhu cầu cơ bản. Giáo hội nhắc nhở chúng ta, với một giọng nói kiên định nhưng khiêm nhường, rằng sự viên mãn thực sự không đạt được bằng cách loại bỏ điểm yếu mà thông qua sự phát triển hài hòa. Nó được tìm thấy ở nơi tự do và trách nhiệm đan xen với sự quan tâm lẫn nhau và tình liên đới thực sự, và nơi tiến bộ được đo lường bằng phẩm giá của mỗi người và lợi ích của tất cả mọi người.

13. Thứ ba, xây dựng một thế giới mà mọi người đều có thể phát triển thịnh vượng đòi hỏi trách nhiệm và lòng can đảm chung. Không ai có thể một mình gánh vác trọng trách của những thách thức mà thế giới đang phải đối diện, cũng như không ai yếu đuối đến mức không thể đóng góp phần của mình, vì “sức mạnh được hoàn thiện trong sự yếu đuối” (2 Cô-rinh-tô 12:9). Tất cả đều được giao phần riêng của mình trên bức tường: các nhà khoa học và nhà nghiên cứu, các doanh nhân và công nhân, các nhà giáo dục và nhà lập pháp, xã hội dân sự, các phong trào quần chúng và các cộng đồng tín ngưỡng. Đây là luận lý học của nguyên tắc phụ đới, coi trọng sự hợp tác giữa các thế hệ, các dân tộc, các ngành và các nền văn hóa như là cách tốt nhất để thúc đẩy sự ổn định, thịnh vượng và hòa bình. Chúng ta không nên bị đe dọa bởi những căng thẳng hay khác biệt vì chúng có thể trở thành những động lực sáng tạo khi được dẫn dắt bởi trách nhiệm chung.

14. Cuối cùng, xây dựng vì lợi ích chung đòi hỏi một ngôn ngữ mang tính Tin Mừng. Chúng ta phải tránh những lời lẽ xúc phạm hoặc đối kháng, thay vào đó chọn sự rõ ràng soi sáng và sự thẳng thắn mở ra những khả năng mới. Chúng ta không thể dung thứ cho sự nhiệt tình ngây thơ, cũng không thể nuôi dưỡng những nỗi sợ hãi vô căn cứ. Thay vào đó, chúng ta hãy thiết lập các tiêu chuẩn để phân định — phẩm giá của nhân vị, điểm đến phổ quát của của cải, việc ưu tiên chọn người nghèo, chăm lo cho ngôi nhà chung và hòa bình của chúng ta — và chúng ta hãy chuyển những tiêu chuẩn này thành những thực tiễn như quy hoạch có trách nhiệm, đánh giá tác động xã hội và con người, sự hòa nhập của những người dễ bị tổn thương nhất, thúc đẩy khả năng đọc viết kỹ thuật số và hướng nghiên cứu và kỹ nghệ hướng tới công lý và hòa bình.

Giữ vững nhân tính

15. Trong Năm Thánh Thường lệ 2025 vừa qua, chúng ta đã bước đi như những người hành hương của hy vọng và được ban nhiều ân sủng. Được củng cố bởi những ơn lành này, chúng ta có thể tự tin tiến về phía trước để đối diện với những nhiệm vụ khó khăn và những thách thức đầy đòi hỏi ở phía trước. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, khi phẩm giá con người bị đe dọa bởi những hình thức phi nhân hóa mới, nhiệm vụ cấp bách của chúng ta là phải giữ vững nhân tính sâu sắc. Chúng ta phải yêu thương bảo vệ sự vĩ đại của nhân tính được ban tặng cho chúng ta và được bày tỏ trọn vẹn trong Chúa Kitô, vẻ huy hoàng mà không một cỗ máy nào có thể thay thế được. Sự tiến bộ thực sự luôn bắt nguồn từ một trái tim rộng mở với người khác, một trí tuệ sẵn sàng lắng nghe và một ý chí tìm kiếm những gì đoàn kết hơn là những gì chia rẽ.

16. Tôi tha thiết kêu gọi tất cả các tín hữu Công Giáo, tất cả các Kitô hữu và tất cả những người thiện chí. Chúng ta đừng ngại xắn tay áo vào “công trường xây dựng” của thời đại chúng ta. Giống như Nơ-khe-mi-a, chúng ta hãy cầu nguyện, lập kế hoạch khôn ngoan và làm việc kiên trì, đặt Chúa lên hàng đầu trong mọi hành động và con người làm trung tâm trong mọi lựa chọn của mình. Như vậy, những “hòn đá bị loại bỏ” – người nghèo, người bệnh, người di cư và những người thấp kém nhất trong chúng ta – sẽ trở thành hòn đá góc, và một ngôi nhà chung vững chắc, ấm áp sẽ hiện hữu trên trái đất, nơi tình yêu thương và lòng trung tín cuối cùng sẽ gặp nhau, và sự công chính và hòa bình sẽ ôm lấy nhau (xem Tv 85:10). Đây là ơn lành mà chúng ta cầu xin Chúa; và nhiệm vụ trước mắt chúng ta là trở thành những người xây dựng sự hiệp thông, chứ không phải là những kiến trúc sư của tháp Baben. Chúng ta phải là những người phục vụ Nước Trời sắp đến, chứ không phải là những chúa tể của những tòa tháp định sẵn sẽ sụp đổ. Với tấm lòng của một người chăn chiên và một người cha, tôi kêu gọi mọi người hãy từ bỏ việc xây dựng thêm một Tháp Baben nữa và cùng chung tay xây dựng lợi ích chung, để nhân loại không bao giờ đánh mất vẻ đẹp của mình, và thế giới một lần nữa sẽ nhận ra trái tim con người là nơi mà Thiên Chúa muốn ngự trị.

Kỳ tới: Chương Một

 

CHƯƠNG MỘT: MỘT PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN NĂNG ĐỘNG TRUNG THÀNH VỚI TIN MỪNG

17. Trong chương đầu tiên này, tôi dự định trình bày một cách tổng quát về cách Học thuyết Xã hội của Giáo hội đã hình thành trong Huấn quyền Giáo hoàng gần đây và trong Công đồng Vatican II, để chứng minh tính chất năng động của nó. Thật vậy, trong mỗi thời đại, những điều mới mẻ đòi hỏi giáo huấn này phải giải quyết các vấn đề lịch sử dưới ánh sáng của Chân lý mặc khải. Về vấn đề này, trí tuệ nhân tạo cũng không nên được coi chỉ đơn thuần là một chủ đề khác để nghiên cứu hoặc một cuộc khủng hoảng cần được quản lý, mà đúng hơn là một sự phát triển thách thức các phạm trù của Học thuyết Xã hội từ bên trong, kêu gọi sự phát triển hơn nữa của chúng trong sự trung thành với Tin Mừng.

18. Tuy nhiên, tổng quan này sẽ không dễ hiểu nếu, trước khi suy gẫm về đóng góp của từng vị Giáo hoàng và các văn kiện quan trọng nhất của họ, chúng ta không làm rõ trước một số nguyên tắc cơ bản liên quan đến cách thức Giáo hội hiện hữu trong lịch sử và liên hệ với thế giới. Nếu không làm như vậy, Học thuyết Xã hội sẽ có nguy cơ bị coi là sự can thiệp không cần thiết vào các vấn đề “thế tục” hoặc là một bộ quy tắc đạo đức áp đặt từ trên xuống. Trên thực tại, nó xuất phát từ một Giáo hội đồng hành cùng nhân loại, thừa nhận tính tự chủ của thực tại trần gian và sự khác biệt giữa cộng đồng giáo hội và cộng đồng chính trị. Thật vậy, chính vì lý do này mà Giáo hội nỗ lực phục vụ lợi ích chung.

Một Giáo hội đồng hành cùng lịch sử nhân loại

19. Giáo hội hiện diện trong thế giới như một dấu hiệu của sự hiệp nhất cho toàn thể gia đình nhân loại. Giáo hội nhận ra những câu hỏi và thách thức ngày nay như là bối cảnh hiện tại để thực hiện ơn gọi đặc biệt của mình là lắng nghe, đối thoại và phục vụ, và đáp ứng mọi điều liên quan đến cuộc sống của con người đương thời. Sự tham gia này vào cuộc sống của con người giúp Giáo hội hiểu rõ hơn bao giờ hết rằng sứ mệnh của mình có phạm vi lịch sử và bao hàm trách nhiệm đối với cách thức xây dựng các mối quan hệ xã hội. Vì lý do này, Giáo hội không thể coi mình là người xa lạ với các lực lượng định hình xã hội. Ngược lại, Giáo hội tích cực tham gia vào các quá trình qua đó xã hội phát triển và được tổ chức, và Giáo hội đóng góp vào việc tạo ra một xã hội công bằng và huynh đệ hơn. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhấn mạnh chiều kích lịch sử này trong sứ mệnh của Giáo hội: “Không ai có thể đòi hỏi rằng tôn giáo phải bị đẩy vào nơi trú ẩn (sanctum) bên trong đời sống cá nhân, không ảnh hưởng đến đời sống xã hội và quốc gia, không quan tâm đến sự lành mạnh của các định chế dân sự, không có quyền đưa ra ý kiến về các sự kiện ảnh hưởng đến xã hội.” [9]

20. Ơn gọi và bổn phận của Giáo hội là đồng hành cùng nhân loại trong những đặc thù của lịch sử dẫn Giáo hội đến việc nhận ra rằng thực tại trần gian có đặc điểm và trật tự riêng của chúng. Công đồng Vatican II đã diễn đạt nguyên tắc này một cách đặc biệt chính xác trong Hiến chế Mục vụ Gaudium et Spes, mà chúng ta đã tưởng nhớ và kỷ niệm 60 năm ngày công bố với lòng biết ơn vào ngày 7 tháng 12 năm 2025: “Nếu quyền tự trị của các vấn đề trần gian có nghĩa là các tạo vật và xã hội tự mình hưởng luật lệ và giá trị riêng của chúng… thì yêu cầu về quyền tự trị là hoàn toàn chính đáng.” [10] Lời khẳng định này cho thấy rằng công trình sáng tạo mang dấu ấn của một lòng tốt nguyên thủy mà quan điểm nhân sinh của chúng ta phải gìn giữ, vun đắp và hoàn thiện. Về vấn đề này, Giáo hội hiến dâng chính mình theo cách giúp giải thích thực tại trong tất cả chiều sâu của nó. Giáo hội kiên định khiêm nhường ủng hộ những lựa chọn cổ vũ phẩm giá của mỗi người, sự gắn kết của các cộng đồng và lợi ích của tất cả mọi người. Do đó, Giáo hội đứng bên cạnh thế giới mà không lấn át nó, để lời hứa về công lý và hòa bình mà Chúa Thánh Thần tiếp tục duy trì trong lòng nhân loại có thể được trọn vẹn trong mọi nỗ lực của con người.

21. Nhận thức rằng Thiên Chúa duy trì tự do của nam giới và nữ giới trong diễn tiến của lịch sử, Công đồng Vatican II đã khẳng định sự phân biệt giữa cộng đồng Giáo hội và cộng đồng chính trị, nhấn mạnh rằng mỗi cộng đồng phải hoạt động với quyền tự chủ hoàn toàn. Sự hiện diện của Giáo hội trong thế giới cũng được thể hiện qua mối quan hệ của Giáo hội với xã hội dân sự và các định chế công cộng. Qua việc tương tác với các thực thể này, Giáo hội thừa nhận giá trị của các thực thể xã hội và chính trị, đồng thời tôn trọng trách nhiệm cụ thể của chúng, hỗ trợ mọi điều cổ vũ hạnh phúc của cá nhân và củng cố nền tảng xã hội. Giáo hội không tuyên bố đảm nhận các chức năng thuộc về Nhà nước. Ngược lại, Giáo hội trân trọng những người phục vụ lợi ích chung và kiên quyết thừa nhận trách nhiệm mà các định chế dân sự nắm giữ trong xã hội. Đồng thời, sứ mệnh được giao phó cho Giáo hội cổ vũ Giáo hội giải quyết những đau khổ thực sự của người dân thời nay. Sự gần gũi này không xuất phát từ ý định thay thế các định chế dân sự, càng không phải là sự chỉ trích ngầm đối với công việc của chúng. Thay vào đó, nó xuất phát từ lòng bác ái Tin Mừng, một điều vốn thúc đẩy Giáo hội đến gần những vết thương của nhân loại bất cứ khi nào chúng xuất hiện với mức độ nghiêm trọng hơn. Khi Giáo hội can thiệp, Giáo hội làm như vậy theo gương của Người Samaritanô nhân hậu, với sự thận trọng và gần gũi, nhận thức rằng những gì phát sinh từ nhu cầu cấp bách không thể trở thành chuẩn mực, cũng không thể thay thế các trách nhiệm định chế vốn có của cộng đồng dân sự.

22. Bắt đầu từ sự thừa nhận kép này — tính tự chủ của thực tại trần gian và sự phân biệt giữa các lĩnh vực thẩm quyền của Giáo hội và chính trị — cho phép hiểu rõ hơn về hướng đi mà Công đồng Vatican II đã đặt ra cho Giáo hội trong mối quan hệ của Giáo hội với thế giới. Gaudium et Spes nhắc nhở chúng ta rằng “nhiệm vụ của toàn thể dân Chúa, đặc biệt là các mục tử và thần học gia, là lắng nghe và phân biệt nhiều tiếng nói của thời đại chúng ta và giải thích chúng dưới ánh sáng Lời Chúa, để Chân lý mặc khải có thể được thấu hiểu sâu sắc hơn, được hiểu rõ hơn và được trình bày phù hợp hơn.” [11] Lắng nghe “nhiều tiếng nói” không chỉ đơn thuần là một thao tác xã hội học, mà thay vào đó đòi hỏi sự phân định thiêng liêng. Được Thánh Linh hướng dẫn, dân Chúa nhận ra trong những biến đổi văn hóa và xã hội cả những dấu hiệu về sự hiện diện của Chúa Kitô, Đấng đến và hướng dẫn lịch sử đến sự hoàn thành của nó, và cả những sai lệch che khuất dung mạo của Người. Bằng cách này, cốt lõi thiết yếu của Chân lý mặc khải không bị thay đổi, mà được làm rõ ràng và được chấp nhận như một tiêu chuẩn sống động để hướng dẫn những lựa chọn cụ thể, truyền cảm hứng cho những con đường hoán cải cá nhân và cộng đồng, cổ vũ các cuộc cải cách cấu trúc và hỗ trợ các hình thức chứng nhân Tin Mừng mới trong đời sống công cộng. Lịch sử do đó được hiểu là một trong những nơi mà Giáo hội cho phép mình được Thánh Linh dạy dỗ về sức mạnh nhân bản hóa của Tin Mừng; và Giáo hội học cách phát triển giáo huấn của riêng mình để phục vụ phẩm giá của mỗi người và lợi ích của tất cả các dân tộc.

Sự khôn ngoan của Lời Chúa trong đối thoại với các khoa học nhân văn

23. Giáo hội coi tất cả những ai thành tâm tìm kiếm “chân, thiện, mỹ” là bạn đồng hành trên hành trình, và coi họ là “đồng minh quý giá” [12] trong việc bảo vệ phẩm giá của mỗi người và chăm sóc tạo thế. Áp dụng phương pháp mục vụ của Công đồng Vatican II, mời gọi chúng ta lắng nghe, phân định và giải thích các dấu hiệu của thời đại, và được soi sáng bởi sự khôn ngoan của Lời Chúa, Giáo hội không ngại tiếp xúc với kiến thức nhân bản. Thật vậy, Lời Chúa cung cấp những tiêu chuẩn đáng tin cậy để thiết lập các con đường công lý và mở ra các con đường hòa giải và hòa bình giữa các dân tộc. Khi áp dụng những tiêu chuẩn này vào các tình huống phức tạp của thời đại chúng ta, những đóng góp của triết học và khoa học nhân văn và xã hội là rất cần thiết. Những ngành này giúp chúng ta hiểu và phân tích sâu sắc hơn các động lực văn hóa, kinh tế và chính trị. Thánh Gioan Phaolô II nhắc lại rằng Giáo hội hoan nghênh những đóng góp của khoa học xã hội để “rút ra từ đó những hiểu biết cụ thể giúp Giáo hội thực hiện chức vụ huấn quyền của mình”. [13] Một cuộc đối thoại với những loại kiến thức như vậy không làm giảm sức mạnh của Tin Mừng. Ngược lại, nó giúp xác định rõ ràng hơn điều gì thực sự cổ vũ đời sống của các cá nhân và cộng đồng. Theo quan điểm này, Đức Giáo Hoàng Phanxicô nhấn mạnh rằng khi giải quyết nhiều câu hỏi cụ thể, Giáo Hội không tuyên bố đưa ra “một ý kiến dứt khoát”, [14] nhưng thừa nhận tầm quan trọng của việc lắng nghe nghiên cứu khoa học và khuyến khích một cuộc tranh luận nghiêm túc và trung thực giữa các chuyên gia đồng thời hoan nghênh sự đa dạng về quan điểm.

24. Được nuôi dưỡng bởi cuộc đối thoại hữu hiệu này giữa Tin Mừng và kiến thức nhân bản, Giáo Hội đã dần dần phát triển Học thuyết Xã hội của mình, vun đắp trong lịch sử một di sản khôn ngoan được đánh dấu bằng sự mạch lạc về thần học và nhân học bắt nguồn từ sự hiểu biết của Kitô giáo về con người. Chính vì di sản này xuất phát từ đức tin và tầm nhìn tương ứng về thực tại, nên nó không phải là một tập hợp các giải pháp kỹ thuật hoặc một mô hình kinh tế hay chính trị để đối lập với những mô hình khác. Thay vào đó, nó thuộc về một trật tự khác, [15] cụ thể là các nguyên tắc hướng dẫn việc giải thích các sự kiện và duy trì sự hiểu biết Tin Mừng về các quá trình lịch sử và những lựa chọn mà chúng kéo theo. Đây chính là chức năng đúng đắn của Học thuyết Xã hội, không nhằm thay thế trách nhiệm của chính trị hay các định chế, mà tự coi mình là nền tảng cho sự phân định tập thể, giúp nhận ra và cổ vũ bất cứ điều gì phục vụ phẩm giá con người, sức sống của cộng đồng và lợi ích chung.

Học thuyết Xã hội như một sự phân định chung

25. Hiểu rằng chân lý là một món quà để chia sẻ, chứ không phải là một tài sản để độc chiếm, giải phóng Giáo hội khỏi cám dỗ tìm kiếm các hình thức hiện diện dựa trên quyền lực. Để tái khám phá cách tiếp cận Tin Mừng về việc rao giảng chân lý một cách nhẹ nhàng, không áp đặt, Thánh Gioan Phaolô II đã mời gọi chúng ta xem xét một cách trung thực những thời điểm khi sự mặc nhận được dành cho “sự bất dung thứ và thậm chí cả việc sử dụng bạo lực để phục vụ cho sự thật.” [16] Cũng theo hướng này, tôi cũng đã khẳng định lại rằng Giáo hội “không tuyên bố độc quyền về sự thật,” [17] bởi vì sự thật không phải là một lãnh thổ cần được bảo vệ, mà là một điều tốt đẹp cần được chia sẻ. Về phần mình, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã bày tỏ cùng một quan điểm này trong câu nói nổi bật của ngài, “thời gian lớn hơn không gian.” [18] Điều quan trọng nhất không phải là chiếm giữ các vị trí quyền lực hay bảo vệ các thành trì văn hóa, mà là khởi xướng các quá trình tốt đẹp và cho phép chúng trưởng thành. Bằng cách này, chân lý của Tin Mừng không bị áp đặt từ trên xuống, mà phát triển theo thời gian trong sự đan xen cụ thể của cuộc sống, cộng đồng và văn hóa. Đây không phải là một chân lý sợ hãi sự đa dạng, mà thay vào đó chào đón và hướng dẫn nó. Nó không loại bỏ các xung đột, mà biến đổi chúng, đoàn tụ những gì lịch sử có xu hướng phân tán. Khái niệm này cũng có thể được minh họa bằng hình ảnh của một khối đa diện, [19] trong đó chân lý duy nhất của Tin Mừng được phản chiếu từ các góc độ khác nhau.

26. Thái độ cởi mở với chân lý này, vừa thống nhất vừa đa dạng, thể hiện sâu sắc tính phổ quát của Giáo hội, vì Giáo hội bao trùm toàn thể gia đình nhân loại nhưng cũng hòa mình vào hoàn cảnh cụ thể của các dân tộc và nền văn hóa. Công đồng Vatican II nhắc nhở chúng ta rằng, nhờ tính phổ quát này, “mỗi phần đóng góp những quà phúc của mình cho các phần khác và cho toàn thể Giáo hội.” [20] Bằng cách này, Giáo hội phát triển như một tổng thể và như các cộng đồng riêng lẻ nhờ sự trao đổi lẫn nhau và những nỗ lực chung hướng tới sự hiệp thông ngày càng trọn vẹn hơn. Từ đó suy ra rằng dân Chúa không chỉ được quy tụ từ nhiều dân tộc, mà còn được đan xen qua các chức năng, ơn gọi, văn hóa và truyền thống khác nhau, mỗi bên được kêu gọi để hỗ trợ và làm giàu cho nhau. Từ quan điểm này, Thánh Phaolô VI thừa nhận rằng, với sự đa dạng lớn của các hoàn cảnh lịch sử, thật không thực tại khi nghĩ rằng Học thuyết Xã hội của Giáo hội có thể đưa ra một câu trả lời duy nhất có giá trị trong mọi bối cảnh. [21] Vì lý do này, ngài đã mời gọi mỗi cộng đồng Kitô giáo diễn giải thực tại ở đất nước mình một cách rõ ràng và có trách nhiệm. Sự căng thẳng hữu ích giữa tính phổ quát của sứ mệnh Giáo hội và nguồn gốc địa phương của Giáo hội là một khía cạnh nội tại của đời sống Giáo hội, bởi vì Giáo hội bao trùm toàn thế giới, đồng thời giải quyết các vấn đề cụ thể của từng bối cảnh như là bối cảnh thực sự mà Tin Mừng được hình thành.

27. Dựa trên những điều đã nói ở trên, Học thuyết Xã hội của Giáo hội có thể được nhìn nhận một cách chân thực hơn. Nó không phải là một cuốn cẩm nang về các nguyên tắc và quy tắc để áp dụng, mà là một quá trình phân định chung. Nó được sinh ra từ sự gặp gỡ giữa chân lý vĩnh cửu của Tin Mừng và các vấn đề lịch sử. Nó cho phép mình được thách thức bởi các dấu hiệu của thời đại, và được nuôi dưỡng bởi những đóng góp của khoa học, văn hóa và kinh nghiệm của con người. Do đó, khi phẩm giá của anh chị em chúng ta bị xâm phạm, khi chính trị không giải quyết được những bi kịch của nhân loại, khi nền kinh tế quay lưng lại với con người hoặc khoa học vượt quá giới hạn thẩm quyền của mình, [22] Giáo hội — cùng với các giáo phái Kitô giáo khác và các tín hữu của các tôn giáo khác — phải lên tiếng, không phải để thống trị, mà để cổ vũ sự hiệp thông. Hiểu theo cách này, Học thuyết Xã hội trở thành một thần học về sự hiệp thông trong lịch sử, một lịch sử trong đó Ngôi Lời nhập thể tiếp tục hiện diện thông qua đối thoại, ký ức và lời tiên tri.

Sự phát triển của Học thuyết Xã hội từ thời Lê-ô XIII đến nay

28. Sau khi đã phác thảo cách thức Giáo hội hiện diện trong lịch sử và tham gia đối thoại với thế giới, giờ đây tôi muốn xem xét sự phát triển của Học thuyết Xã hội trong Giáo huấn của Giáo hội, đã đáp ứng những biến đổi xã hội lớn từ thế kỷ XIX đến nay. Đương nhiên, tôi không thể trình bày đầy đủ sự phong phú của giáo huấn này, mà các nguyên tắc cơ bản của nó được trình bày trong Bản tóm tắt Giáo lý Xã hội của Giáo hội và đã được các giáo huấn của Giáo hội gần đây xem xét kỹ lưỡng hơn. Tôi cũng không thể hệ thống hóa việc khám phá mọi điều đã được phát triển trong các Thông điệp của các vị tiền nhiệm đáng kính quá cố của tôi, đặc biệt là trong Laudato Si’ và Fratelli Tutti. Tuy nhiên, tôi sẽ nhấn mạnh một số điểm thiết yếu để cho thấy văn bản hiện tại tiếp nối truyền thống đó như thế nào. Tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng, trong truyền thống này, cốt lõi bất biến của các chân lý mặc khải về con người và xã hội luôn luôn đan xen với khả năng mới mẻ để lắng nghe các tình huống lịch sử và đáp ứng các vấn đề đương thời. Bây giờ tôi sẽ xem xét lại một số giai đoạn quan trọng của sự phát triển này, bắt đầu từ giai đoạn được khai mạc bởi Thông điệp Rerum Novarum.

Những giai đoạn đầu tiên của Giáo lý Xã hội của Giáo hội

29. Điều mà chúng ta hiện gọi là “Học thuyết Xã hội của Giáo hội” không phải là sản phẩm tự phát của thời đại hiện đại. Thay vào đó, nó là kết quả của sự tiếp nhận và cấu trúc một truyền thống lâu đời về suy tư của Giáo hội về đời sống trong xã hội, bắt nguồn từ Kinh Thánh, các Giáo phụ và những phát triển về thần học và pháp luật của thời Trung cổ và thời hiện đại. Mặc dù thuật ngữ “Học thuyết Xã hội của Giáo hội” được Pi-ô XII đặt ra vào năm 1950, [23] nội dung của nó bắt đầu hình thành như một hệ thống hữu cơ của giáo huấn xã hội với Thông điệp Rerum Novarum của Đức Lê-ô XIII. Đối diện với “những điều mới mẻ” của thời đại mình — xung đột giữa tư bản và lao động, vấn đề lực lượng lao động, và những biến đổi kinh tế và xã hội — Đức Lê-ô XIII không chỉ giới hạn mình ở việc thừa nhận sự bất ổn, mà còn coi những tình huống này là một lĩnh vực cho sứ mệnh mục vụ của Giáo hội. Ngài đã đưa chúng ra để phân định nghiêm ngặt, soi sáng nguyên nhân và các giải pháp khả hữu của chúng dưới ánh sáng của Tin Mừng và một tầm nhìn toàn diện về con người được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa. Thánh Gioan Phaolô II coi cách tiếp cận này là một “mô hình lâu dài” [24] của Học thuyết Xã hội: một thực tiễn mẫu mực mà qua đó Giáo hội, khi đối diện với những thay đổi lịch sử, thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình để xem xét thực tại xã hội, đưa ra tuyên bố về chúng và chỉ ra con đường tìm kiếm các giải pháp công bằng. Bằng cách này, nội dung trường tồn của đức tin và sự khôn ngoan của Giáo hội cổ xưa được thể hiện trong một học thuyết sống động, trung thành với Tin Mừng đồng thời phát triển để đáp ứng “những điều mới mẻ” của mỗi thời đại.

30. Thông điệp Rerum Novarum của Đức Giáo Hoàng Lê-ô XIII là một cột mốc trong sự phát triển của giáo huấn xã hội của Giáo hội. Văn kiện này đặt phẩm giá của lao động và người lao động lên hàng đầu trong suy tư của mình; khẳng định quyền được trả lương công bằng cho bản thân và gia đình; thừa nhận rằng con người có giá trị cơ bản vượt trội hơn vốn và lợi nhuận; bảo vệ quyền sở hữu tư nhân cùng với vai trò xã hội không thể thiếu của nó; coi trọng các hiệp hội công nhân; và đề xuất các hình thức hợp tác giữa các thành phần khác nhau của xã hội như một giải pháp thay thế cho tư duy đấu tranh giai cấp. Do đó, không có gì đáng ngạc nhiên khi Đức Pi-ô XI định nghĩa nó là “Đại Hiến chương [Magna Carta]” [25] của hành động xã hội Kitô giáo. Trong Rerum Novarum, sự khôn ngoan cổ xưa của Giáo hội về con người và cuộc sống trong xã hội đã mang một hình thức mới có khả năng đáp ứng thời đại kỹ nghệ và cung cấp khuôn khổ hệ thống quan trọng đầu tiên cho Học thuyết Xã hội sẽ được phát triển hơn nữa trong những thập niên tiếp theo. Mặc dù nhiều điều kiện lịch sử được Đức Lê-ô XIII mô tả đã thay đổi, nhưng ít nhất hai nhận thức vẫn còn rất phù hợp cho đến ngày nay: sự ưu tiên lao động của con người hơn bất cứ tư duy nào chỉ tập trung vào tài chính hoặc năng suất — với sự quan tâm đến những người và gia đình dễ bị bóc lột nhất — và mối liên hệ không thể tách rời giữa việc rao giảng Tin Mừng và theo đuổi một trật tự xã hội công bằng hơn. Do đó, Rerum Novarum tiếp tục nhắc nhở chúng ta rằng không có sự rao giảng tin mừng đích thực nào mà không ảnh hưởng đến cấu trúc của xã hội loài người.

31. Thông điệp Quadragesima Anno của Đức Giáo Hoàng Pi-ô XI được ban hành năm 1931 nhân kỷ niệm 40 năm Thông điệp Rerum Novarum, vào tuyệt đỉnh của một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu lớn, đánh dấu một bước tiến nữa trong giáo huấn xã hội của Giáo hội. Thay vì chỉ giới hạn ở việc giải quyết “vấn đề lực lượng lao động”, thông điệp đã mở rộng phạm vi để bao quát toàn bộ cấu trúc của trật tự kinh tế và chính trị. Thông điệp lên án sự tập trung quyền lực kinh tế vào tay một số ít người; chỉ trích cả cạnh tranh không giới hạn và các dự án tập thể làm suy yếu tự do và trách nhiệm của cá nhân; khẳng định mạnh mẽ quyền lập hội của người lao động; và nhắc lại yêu cầu rằng tiền lương phải tương xứng không chỉ với hiệu suất làm việc mà còn với nhu cầu của người lao động và gia đình họ. Trong khuôn khổ này, Đức Giáo Hoàng Pi-ô XI đã hệ thống hóa nguyên tắc phụ đới, vốn trở thành một trong những nền tảng của Học thuyết Xã hội. Theo nguyên tắc này, bất cứ điều gì có thể được thực hiện bởi các cá nhân, gia đình, các tổ chức trung gian và cộng đồng địa phương thì không nên được thực hiện bởi các cơ quan cấp cao hơn. Bên cạnh những đóng góp này, trong nhiều bài phát biểu của huấn quyền ngài — từ các Thông điệp Non Abbiamo Bisogno và Mit Brennender Sorge đến Divini Redemptoris — Đức Giáo Hoàng Pi-ô XI đã nhắc nhở rõ ràng về vai trò xã hội của tài sản tư nhân và lên án các hình thức chủ nghĩa toàn trị làm suy giảm phẩm giá con người, bóp nghẹt đời sống xã hội, đề cao Nhà nước hơn giá trị chính đáng của nó và phân biệt đối xử theo chủng tộc. Ít nhất ba nhận thức sâu sắc trong giáo huấn xã hội của ngài vẫn đặc biệt phù hợp cho đến ngày nay: nhận thức rằng sự bất công không chỉ liên quan đến hành vi cá nhân mà còn cả cấu trúc kinh tế và định chế; tầm quan trọng của nguyên tắc phụ đới, kêu gọi củng cố cấu trúc của các hiệp hội và cộng đồng đồng thời tránh tập trung quyền lực hơn nữa; và mối liên hệ giữa phẩm giá của lao động, tiền lương công bằng và khả năng thực sự để các gia đình có một cuộc sống có phẩm giá.

32. Trong bối cảnh bi thảm của Chiến tranh Thế giới thứ hai và những năm tái thiết sau đó, những giáo huấn của Đức Giáo Hoàng Pi-ô XII đã đóng góp đáng kể vào sự phát triển của Học thuyết Xã hội. Điều này đặc biệt đúng với các thông điệp phát thanh Giáng sinh của ngài, trong đó ngài đã phác thảo khuôn khổ của một trật tự quốc tế dựa trên công lý, hòa bình và sự thừa nhận phẩm giá con người. Trong những thông điệp này, Đức Giáo Hoàng đề xuất một cuộc đối thoại với xã hội dựa trên lời kêu gọi luật tự nhiên, được hiểu là một tập hợp các nguyên tắc khách quan đi trước lợi ích của cá nhân và quốc gia, và phải điều chỉnh cả đời sống nội bộ của các quốc gia và các mối quan hệ giữa các quốc gia. Đức Giáo Hoàng Pi-ô XII cũng dành vai trò quyết định cho các hiệp hội nghề nghiệp, công đoàn và các tổ chức trung gian khác nhau trong trật tự kinh tế và xã hội. Ngài công nhận những hình thức xã hội có tổ chức này là một biện pháp bảo vệ thiết yếu cho sự cân bằng dân sự và bảo vệ lợi ích chung. Ngài khẳng định sự cần thiết của một nền pháp trị vững chắc để ngăn ngừa sự lạm dụng quyền lực, và ngài công nhận dân chủ là một phương tiện để đảm bảo việc thực thi quyền lực một cách đúng đắn. Đồng thời, ngài cảnh báo chống lại bất cứ nỗ lực nào nhằm dựa luật pháp vào lợi ích hoặc vũ lực, nhắc lại rằng một trật tự quốc tế được cai trị bởi lợi thế của kẻ mạnh nhất sẽ khiến các dân tộc yếu hơn bị áp bức và về cơ bản làm suy yếu lòng tin giữa các quốc gia. Cuối cùng, Đức Pi-ô XII đã xác định sự mất cân bằng kinh tế sâu xa giữa các quốc gia là một trong những yếu tố cổ vũ xung đột. [26] Ba nguyên tắc vẫn đặc biệt quan trọng đối với thời đại của chúng ta, hiện đang được đánh dấu bởi các hình thức quyền lực toàn cầu mới và sự bất bình đẳng ngày càng tăng: nhu cầu luật pháp phải được ưu tiên hơn lợi ích; nhận thức rằng sự chênh lệch kinh tế là mảnh đất màu mỡ cho căng thẳng và bạo lực; và sự cần thiết của một mạng lưới các hiệp hội có khả năng làm trung gian giữa cá nhân và Nhà nước. Những nguyên tắc này tiếp tục cung cấp các tiêu chuẩn quan trọng cho phép Học thuyết Xã hội giải thích động lực của toàn cầu hóa và cổ vũ một trật tự quốc tế công bằng và hòa bình hơn.

Những năm của Công đồng Vatican II

33. Một giai đoạn mới trong giáo huấn xã hội của Giáo hội bắt đầu với Thánh Gioan XXIII, người đã nhấn mạnh hơn vào chiều kích toàn cầu của các vấn đề xã hội và ngôn ngữ về quyền. Trong Mater et Magistra, ngài đã trình bày đức tin Kitô giáo như một ánh sáng có khả năng kết nối trời và đất. Ngài nhắc lại rằng, trong khi sứ mệnh chính của Giáo hội là thánh hóa và rao giảng những điều tốt lành vĩnh cửu, thì Giáo hội không bỏ bê những nhu cầu cụ thể trong cuộc sống hàng ngày của con người, và quan tâm đến mọi điều tốt lành đích thực của con người. [27] Dựa trên tầm nhìn thống nhất này về nhân loại, Đức Gioan XXIII nhấn mạnh rằng đời sống xã hội đòi hỏi sự cân bằng giữa sáng kiến của công dân và các nhóm — những người được kêu gọi tự tổ chức và làm việc cùng nhau — và hành động của Nhà nước, phải điều phối và hỗ trợ mà không làm kìm hãm tự do và trách nhiệm của cá nhân. Do đó, ngài đã lưu ý đến việc trả lương công bằng cho công việc, sự tham gia của người lao động và sự chênh lệch ngày càng tăng giữa các quốc gia. Vài năm sau, trong Pacem in Terris, Đức Gioan XXIII lần đầu tiên không chỉ hướng đến các tín hữu mà còn đến tất cả những người thiện chí, liên kết một cách hữu cơ phẩm giá của con người với việc công nhận các quyền và nghĩa vụ cơ bản, và đề xuất một hướng đi cho xã hội — cả ở cấp độ quốc tế — dựa trên chân lý, công lý, tình yêu và tự do. [28] Trong thời đại ngày nay, được đánh dấu bởi xung đột lan rộng và các hình thức phụ thuộc lẫn nhau toàn cầu mới, những khía cạnh sau đây trong tư tưởng của ngài vẫn đặc biệt quan trọng: quan điểm phổ quát trong lời kêu gọi của ngài; việc ngài đề cập đến nhân quyền như một khuôn khổ chung; và niềm tin của ngài rằng hòa bình lâu dài đòi hỏi các định chế và mối quan hệ giữa các dân tộc được truyền cảm hứng từ phẩm giá của mỗi người.

34. Công đồng Vatican II đánh dấu một bước ngoặt trong sự hiểu biết của Giáo hội về chính mình trong thế giới đương thời. Trong Hiến chế Mục vụ Gaudium et Spes, Công đồng đã trình bày hình ảnh một Giáo hội gần gũi với nhân loại, gắn bó với thế giới và cam kết suy gẫm về thực tại cụ thể của các tình huống lịch sử, hơn là các khái niệm trừu tượng. Văn bản đề cập đến các vấn đề chính về hôn nhân và gia đình, đời sống kinh tế và xã hội, cộng đồng chính trị, chiến tranh và hòa bình. Văn bản nhấn mạnh rằng các cấu trúc kinh tế và định chế chỉ công bằng khi chúng phục vụ sự phát triển toàn diện của con người và cổ vũ sự tham gia có trách nhiệm của tất cả mọi người. [29] Tầm quan trọng của văn kiện công đồng này đối với Học thuyết Xã hội của Giáo hội không chỉ nằm ở việc mở ra những chân trời cho sự suy tư theo chủ đề, mà còn ở phương pháp phân định mời gọi chúng ta diễn giải những thay đổi lịch sử được hướng dẫn bởi Tin Mừng và chuyên môn của con người. Cách tiếp cận này cho thấy rằng đối thoại với thế giới không phải là một lựa chọn chiến thuật đối với Giáo hội, mà là một biểu hiện cụ thể của sứ mệnh của Giáo hội bởi vì Tin Mừng, giống như men, có khả năng biến đổi các cấu trúc của xã hội từ bên trong và mở đường hướng tới một nhân loại lớn hơn. Tuyên bố Dignitatis Humanae có thể được bao gồm vào cùng bối cảnh. Ở đây, Công đồng đã công nhận rằng tự do tôn giáo là một quyền cơ bản dựa trên phẩm giá con người phải được pháp luật bảo đảm để ngăn chặn việc mọi người bị ép buộc hành động trái với lương tâm của họ hoặc bị cản trở trong việc tìm kiếm và tuyên xưng chân lý cả riêng tư lẫn công khai. [30] Nguyên tắc này rất phù hợp ngày nay và tiếp tục cung cấp cho Học thuyết Xã hội những tiêu chuẩn quyết định để bảo vệ các cá nhân và xây dựng các xã hội đa nguyên và hòa bình.

35. Trong triều đại Giáo hoàng của Thánh Phaolô VI, một sự hiểu biết về hòa bình đã xuất hiện, không chỉ đơn thuần là sự vắng mặt của chiến tranh, mà còn hình thành trong phạm vi phát triển toàn diện của con người. Trong Populorum Progressio, ngài đã mô tả sự phát triển như một quá trình chuyển đổi từ điều kiện sống kém nhân đạo sang điều kiện sống nhân đạo hơn. Ngài còn hiểu nó như một quá trình liên quan đến “mỗi người và toàn thể con người”, [31] tức là mọi khía cạnh của con người và tất cả mọi người không ngoại lệ. Vì lý do này, Đức Phaolô VI có thể khẳng định rằng sự phát triển được hiểu theo cách này thực sự là “tên gọi mới của hòa bình”, [32] bởi vì nó nhằm mục đích xóa bỏ tận gốc rễ của bất công và xung đột và tạo ra cơ hội cho một cuộc sống xứng đáng hơn cho tất cả mọi người. Việc thành lập Ủy ban Giáo hoàng Iustitia et Pax cũng nên được nhìn nhận theo khía cạnh này như một nỗ lực nhằm hiện thực hóa nhận thức này ở bình diện giáo hội và quốc tế, đồng thời ghi nhớ khoảng cách ngày càng lớn giữa các nước giàu và nghèo và nhu cầu về các chính sách thực sự cổ vũ điều kiện sống nhân bản hơn cho tất cả mọi người.

36. Trong Octogesima Adveniens, được viết nhân dịp kỷ niệm 80 năm Rerum Novarum, Đức Phaolô VI đã áp dụng quan điểm này vào xã hội hậu kỹ nghệ, được đánh dấu bởi quá trình đô thị hóa, các hình thức nghèo đói mới và những thay đổi văn hóa nhanh chóng đặt ra câu hỏi về tương lai của các cá nhân và cộng đồng. Đức Phaolô VI tin rằng mặc dù Tin Mừng được rao giảng, viết ra và sống trong một bối cảnh lịch sử và văn hóa rất khác với bối cảnh của chúng ta, nhưng thông điệp của nó không hề “lỗi thời”. [33] Thay vào đó, nó mang đến một tầm nhìn về con người, các mối quan hệ, quyền lực và lợi ích chung vẫn có khả năng hướng dẫn các lựa chọn kinh tế, chính trị và văn hóa ngày nay. Nói cách khác, Tin Mừng vẫn còn phù hợp vì nó cung cấp các tiêu chuẩn để nhận ra điều gì nhân bản hóa hoặc phi nhân bản hóa và điều gì giải phóng hoặc áp bức trong các tình huống luôn thay đổi. Đối với Học thuyết Xã hội của Giáo hội, di sản đòi hỏi khắt khe nhất của Đức Phaolô VI chính là điều này: chừng nào còn có những người trên thế giới bị loại trừ khỏi sự phát triển phù hợp với phẩm giá con người, thì cộng đồng Kitô giáo không thể bằng lòng với một lời tuyên bố hòa bình trên lý thuyết. Thay vào đó, bắt đầu từ nơi những người bị gạt ra ngoài lề, Giáo hội phải cho phép Tin Mừng phán xét những cấu trúc kinh tế và chính trị mà — như Đức Gioan Phaolô II sau này nhắc nhở chúng ta — có thể trở thành những “cấu trúc tội lỗi” thực sự. [34] Kết quả là, không một người hay một nhóm người nào sẽ bị coi là có thể loại bỏ trong các quá trình phát triển.

Giáo huấn gần đây

37. Giáo huấn xã hội phong phú của Thánh Gioan Phaolô II nằm ở ngã ba đường của cuộc khủng hoảng các hệ thống tư tưởng lớn của thế kỷ XX và sự khởi đầu của toàn cầu hóa kinh tế. Thông điệp Laborem Exercens của ngài, được viết 90 năm sau khi công bố Rerum Novarum, đã mở ra một con đường mới để suy gẫm về việc làm. Thông điệp này trình bày tiền lương công bằng như một phương tiện cụ thể để xác minh tính công bằng của toàn bộ hệ thống kinh tế xã hội vì chúng cho thấy liệu người lao động có được đối xử như một con người hay chỉ đơn thuần là một chi phí sản xuất. [35] Công việc không chỉ được coi là một vấn đề cần giải quyết hoặc một phương tiện tạo ra thu nhập, mà là một điều tốt cơ bản cho con người, một nguyên tắc hoạt động kinh tế và là chìa khóa cho toàn bộ vấn đề xã hội. Thông qua việc làm, con người phát huy tự do, sự sáng tạo và khả năng hợp tác của mình, góp phần vào sự nâng cao văn hóa và đạo đức của xã hội. [36] Trong bối cảnh này, các loại bất an về việc làm, con đường sự nghiệp phân mảnh và tự động hóa không được đánh giá chỉ dựa trên hiệu năng, mà còn liên quan đến phẩm giá của người lao động, quyền được trả lương đầy đủ và khả năng thực sự tham gia vào xã hội.

38. Với Thông điệp Sollicitudo Rei Socialis, đánh dấu kỷ niệm 20 năm Populorum Progressio, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã xem xét lại tai họa của sự kém phát triển. Ngài thừa nhận sự thất bại của nhiều nỗ lực nhằm đẩy nhanh sự phát triển kinh tế của các dân tộc nghèo và hỗ trợ họ trong quá trình kỹ nghệ hóa, lưu ý đến khoảng cách dai dẳng và thực sự ngày càng mở rộng giữa Bắc và Nam bán cầu. [37] Người cũng lên án các cơ chế kinh tế, tài chính và thương mại, do các nền kinh tế mạnh nhất quản lý, về mặt cấu trúc ưu tiên lợi ích của chính họ trong khi kìm hãm các nền kinh tế yếu hơn, và ngài yêu cầu chúng phải chịu sự xem xét nghiêm túc không những về mặt kỹ thuật, mà còn cả về mặt đạo đức. [38] Trong bối cảnh này, tình liên đới được hiểu là một trách nhiệm chung cụ thể giữa các cá nhân, dân tộc và quốc gia — một hình thức tình bạn xã hội hoặc bác ái chính trị hướng tới “nền văn minh tình yêu” do Đức Phaolô VI đề xuất. [39]

39. Nhân kỷ niệm 100 năm Rerum Novarum, Thông điệp Centesimus Annus đã đưa ra một suy tư về sự sụp đổ của hệ thống Xô Viết và sự trỗi dậy của nền dân chủ và nền kinh tế thị trường. Thánh Gioan Phaolô II nhắc lại thông điệp của Đức Pi-ô XII rằng Giáo hội coi trọng nền dân chủ vì nó đảm bảo sự tham gia hữu hiệu của công dân, cho phép họ bầu cử và thay thế các nhà lãnh đạo một cách hòa bình và ngăn chặn quyền lực bị độc chiếm bởi các nhóm ưu tú nhỏ được cổ vũ bởi các lợi ích cụ thể hoặc ý thức hệ. [40] Tương tự, Giáo hội chỉ công nhận tiềm năng tích cực của thị trường và sáng kiến tư nhân nếu chúng vẫn tuân theo luật luân lý và được hướng dẫn bởi nguyên tắc liên đới, mà không hy sinh những người dễ bị tổn thương nhất cho lý lẽ lợi nhuận. [41] Điều này bổ sung một di sản đặc biệt quan trọng cho Học thuyết Xã hội của Giáo hội. Việc khẳng định mối liên hệ giữa phẩm giá của lao động, tình liên đới giữa các dân tộc, đánh giá phê phán về nền dân chủ và nền kinh tế thị trường tiếp tục cung cấp các tiêu chuẩn để đánh giá các hình thức bóc lột, loại trừ và khủng hoảng mới trong đại diện chính trị.

40. Trong Thông điệp xã hội Caritas in Veritate, Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI đã tìm cách đánh giá lại và mở rộng khái niệm phát triển được trình bày trong Populorum Progressio, diễn giải nó dưới ánh sáng của toàn cầu hóa. Ngài lưu ý rằng sự phát triển như vậy phải được chuyển thành “tăng trưởng thực sự, có lợi cho mọi người và thực sự bền vững”. [42] Nghĩa là, tiến bộ kinh tế thực sự bao trùm và tôn trọng giới hạn của tạo thế. Tuy nhiên, ngài tái khẳng định rằng ở các nước giàu có, các loại nghèo đói mới đang nổi lên cũng như các hình thức loại trừ chưa từng có, trong khi ở các vùng nghèo hơn, các nhóm thiểu số nhỏ sống trong sự giàu có tiêu dùng bên cạnh tình trạng nghèo đói phi nhân tính. [43] Ngoài ra, ngài nhận thấy rằng hệ thống kinh tế và tài chính toàn cầu mới, được đánh dấu bằng sự di chuyển rộng lớn của vốn và phương tiện sản xuất, đã làm giảm quyền lực chính trị của các quốc gia và khả năng ảnh hưởng đến các quá trình kinh tế của họ. [44] Vì lý do này, Đức Bênêđíctô XVI nhắc lại rằng hoạt động kinh tế không thể tuyên bố giải quyết các vấn đề xã hội chỉ đơn giản bằng cách mở rộng tư duy thương mại, mà phải hướng tới lợi ích chung, mà cộng đồng chính trị phải gánh vác trách nhiệm không thể thay thế của mình. [45]

41. Đức Bênêđíctô XVI đặt lòng bác ái vào trung tâm phân tích của mình, tuyên bố rằng nó “nằm ở cốt lõi của Học thuyết Xã hội của Giáo hội,” [46] với điều kiện là nó luôn luôn được kết hợp với chân lý. Người cũng lưu ý với mối lo ngại rằng có xu hướng bác bỏ tầm quan trọng về mặt đạo đức chính xác trong các lĩnh vực xã hội, pháp luật, chính trị và kinh tế. Tính độc đáo trong đóng góp của ngài nằm ở chỗ chỉ ra rằng sự phát triển, công lý, các định chế và thị trường không phải là những thực thể trung lập, mà là những không gian nơi lòng bác ái trong chân lý phải tìm thấy biểu thức lịch sử. Giáo huấn này đặc biệt phù hợp ngày nay trong bối cảnh bất bình đẳng ngày càng gia tăng, áp lực trên thị trường tài chính, khủng hoảng môi trường và thiếu niềm tin vào chính trị. Nó như một lời mời gọi đánh giá mọi mô hình phát triển dựa trên khả năng bao quát và bền vững của nó, xây dựng lại mối quan hệ giữa kinh tế và chính trị dựa trên lợi ích chung, và thừa nhận vai trò quan trọng và tạo sinh của lòng bác ái trong đời sống công cộng.

42. Giáo huấn xã hội của Đức Giáo Hoàng Phanxicô phát triển theo hướng của Gaudium et Spes, mời gọi chúng ta nhìn lịch sử qua lăng kính của hy vọng và sự dễ bị tổn thương của con người, và đưa chúng vào đối thoại với Tin Mừng. Cách tiếp cận này hiện lên rõ ràng nhất trong Evangelii Gaudium, nơi ngài khẳng định rằng lời rao giảng của Kitô giáo có một chiều kích xã hội nội tại và kêu gọi một Giáo hội có khả năng lắng nghe tiếng kêu than của người nghèo, người di cư và nạn nhân của các hình thức nô lệ mới. Sự nhấn mạnh của Đức Phanxicô về một Giáo hội đồng nghị, một Giáo hội “cùng nhau bước đi”, tìm cách đọc các dấu hiệu của thời đại dưới ánh sáng của Tin Mừng và cho phép mình được rao giảng Tin Mừng bởi những người nghèo mà Giáo hội cùng chia sẻ lịch sử, cũng phù hợp với quan điểm này. [47]

43. Trong Laudato Si’, Đức Phanxicô đã đưa ra việc xử lý có hệ thống quan trọng đầu tiên về cuộc khủng hoảng môi trường trong một Thông điệp xã hội, chứng minh rằng đó không phải là một vấn đề riêng lẻ, mà là khía cạnh sinh thái của cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội đương thời. Đề xuất của ngài về một hệ sinh thái toàn diện kết hợp việc chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta với sự ưu tiên cho người nghèo, và khẳng định mạnh mẽ rằng “tiếng kêu than của trái đất và tiếng kêu than của người nghèo” [48] không thể tách rời. Trong bối cảnh này, mục đích phổ quát của hàng hóa được đưa lên hàng đầu, cùng với sự phê phán mô hình kỹ trị tìm cách giản lược mọi thứ thành một vật thể để thống trị; sự bảo vệ lao động của con người được nuôi dưỡng bởi tư duy lãng phí; và nhu cầu về công lý giữa các thế hệ. Cuối cùng, ngài ủng hộ cuộc đối thoại chân thành giữa những người làm việc trong lĩnh vực chính trị và tài chính, để không bên nào trở nên tự quy chiếu.

44. Đối diện với sự đổ vỡ của cấu trúc xã hội, một “cuộc chiến thế giới đang được tiến hành từng phần”, toàn cầu hóa theo chủ nghĩa cá nhân và tác động của đại dịch đến các mối quan hệ cộng đồng, Đức Phanxicô, trong thông điệp Fratelli Tutti, đã tìm cách khôi phục giấc mơ về một nhân loại lựa chọn tình bạn xã hội và tình huynh đệ phổ quát. Ngài đề xuất một nền văn hóa gặp gỡ, một “nền chính trị tốt hơn” có khả năng tìm kiếm lợi ích chung, con đường hòa giải và một thế giới đảm bảo “đất đai, nhà ở và việc làm cho tất cả mọi người”. [49] Cuối cùng, trong thông điệp Dilexit Nos, ngài đã chỉ ra rằng những nỗ lực xã hội quan trọng này không thể tách rời khỏi mối quan hệ bả thân với Chúa Kitô. Quay trở lại với lời Chúa, ngài nhắc nhở chúng ta rằng phản ứng chân thật nhất đối với tình yêu từ trái tim của Chúa Giêsu là tình yêu cụ thể dành cho anh chị em của chúng ta, và khẳng định rằng “không có cách nào tốt hơn để chúng ta đáp lại tình yêu bằng tình yêu”. [50]

Giải thích lịch sử dưới ánh sáng đức tin

45. Xét đến tổng quan lịch sử này, rõ ràng Học thuyết Xã hội của Giáo hội không phải là kết quả của một dự án được lập ra trên bàn làm việc, mà là sản phẩm của một quá trình kiên nhẫn, trong đó mỗi vị Giáo hoàng — cùng với Công đồng Vatican II — đã đóng góp độc đáo dưới ánh sáng của “những điều mới mẻ” của mỗi thời đại cụ thể. Đáp lại những thách thức của thời đại mình, mỗi vị đã giải thích những thay đổi lịch sử theo Tin Mừng, làm sáng tỏ những khía cạnh khác nhau của một di sản duy nhất: phẩm giá con người, giá trị của lao động, mục đích phổ quát của cải, tình liên đới và phụ đới, chăm sóc tạo vật và tầm quan trọng của hòa bình và bác ái. Kết quả là một sự phát triển hài hòa, mặc dù không phải lúc nào cũng tuyến tính, được đánh dấu bằng những điểm nhấn khác nhau, những hiểu biết tiến bộ, và đôi khi là những thay đổi về quan điểm không đoạn tuyệt với những gì đã có trước đó, mà cho phép những hàm ý của nó được trưởng thành. Nếu ngày nay chúng ta có thể nói về một tập hợp các nguyên tắc và tiêu chuẩn được chia sẻ, đó là bởi vì cách giải thích lịch sử dựa trên đức tin này chưa bao giờ bị gián đoạn, luôn luôn mở ra trước những thách thức do mỗi thế hệ đặt ra. Giờ đây, tôi muốn hướng sự chú ý của chúng ta đến những nguyên tắc vĩ đại của Học thuyết Xã hội, những nguyên tắc định hướng sự phân định của các tín hữu trong đời sống cá nhân và cộng đồng, để hiểu rõ hơn tính mạch lạc nội tại và khả năng hướng dẫn thời đại của chúng.

Kỳ tới: Chương Hai

 

Tổng Giám Mục Hilarion, một vị giám mục đã nghỉ hưu của Giáo hội Chính thống Nga đang sinh sống tại Cộng hòa Tiệp, đã bị cảnh sát bắt giữ vì nghi ngờ tàng trữ chất cấm, theo thông báo của chính ông trên kênh Telegram của mình hôm Thứ Hai, 25 Tháng Năm, 2026.

Theo các nguồn tin, chiếc xe chở Tổng Giám Mục Hilarion, vị giáo sĩ Chính thống giáo Nga cao cấp nhất tại Cộng hòa Tiệp, đã bị chặn lại vào ngày 24 tháng 5 sau khi rời khỏi Nhà thờ Chính thống giáo Thánh Phêrô và Phaolô Tông đồ ở thành phố Karlovy Vary, miền tây Cộng hòa Tiệp.

Trong quá trình khám xét sau đó, “bốn hộp nhỏ chứa chất bột màu trắng đã được tìm thấy trong cốp xe”, vị Tổng Giám Mục cho biết.

Tổng Giám Mục Hilarion kiên quyết phủ nhận mọi liên quan đến việc tàng trữ trái phép các chất cấm và coi vụ việc là một hành động khiêu khích.

Trong khi đó, cảnh sát Tiệp xác nhận đã tiến hành “các biện pháp liên quan đến một chiếc xe ở vùng Trung Bohemia” dựa trên một tin báo ẩn danh về khả năng vận chuyển ma túy, nhưng không xác nhận danh tính của những người liên quan.

Giới chức Tiệp cũng xác nhận đã bắt giữ hai người, mặc dù chưa có cáo buộc nào được đưa ra. Thành phần và nguồn gốc của chất này sẽ được xác định sau khi có đánh giá của chuyên gia.

Tổng Giám Mục Hilarion Alfeyev sinh ngày 24 Tháng Bẩy, 1966, nguyên là Tổng Giám Mục của tổng giáo phận Volokolamsk, và là chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Tòa Thượng phụ Mạc Tư Khoa kể từ năm 2009. Ông đã bị Thánh Công Đồng Chính Thống Giáo Nga bãi nhiệm vào ngày 7 Tháng Sáu, 2022 sau khi công khai bất đồng với Thượng Phụ Kirill về cuộc xâm lược của trùm mafia Vladimir Putin vào Ukraine.

Vị Tổng Giám Mục thường được xem là cánh tay phải của Thượng phụ Kirill về các vấn đề đối ngoại, được ghi nhận là có quan điểm đối kháng với Tòa Thượng phụ của Kirill về cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Từ việc coi sóc tổng giáo phận Volokolamsk, nơi có hàng trăm ngàn tín hữu Chính Thống Giáo, Tổng Giám Mục Hilarion đã bất ngờ trở thành Tổng Giám Mục của Budapest và Toàn Hung Gia Lợi. Nói bất ngờ vì ông đang đến thăm tổng giáo phận Budapest thì Tòa Thượng Phụ Mạc Tư Khoa mở cuộc họp và quyết định bãi bỏ tất cả các chức vụ của ông và chỉ định ông làm Tổng Giám Mục của tổng giáo phận mà ông dự định chỉ đến đó thăm vài ngày trong tư cách là Giám Quản Tông Tòa.

Chức danh Tổng Giám Mục của Budapest nghe có vẻ kêu nhưng thực tế chỉ có vài trăm tín hữu. Chúa Nhật và các ngày lễ trọng giáo dân ngồi không quá 5 hàng ghế. Tổng giáo phận Budapest cũng không hoàn toàn mới mẻ đối với Tổng Giám Mục Hilarion. Thật vậy, đó là một lãnh thổ mà ngài biết quá rõ vì ngài là Giám Quản Tông Tòa từ những năm 2000. Từ ngày 1 đến ngày 3 tháng 6, 2022 Hilarion đã đến thăm Hung Gia Lợi và gặp gỡ với Đức Hồng Y Tổng Giám mục Peter Erdö của Budapest.

Như thế, có thể nói vắn tắt, Tổng Giám Mục Hilarion đã bị loại bỏ hầu hết các chức vụ, và chỉ còn giữ được một chức vụ khiêm tốn nhất trong các chức vụ đã đảm nhận.

Từng là học giả tại Đại Học Oxford, Tổng Giám Mục Hilarion là một trong những kiến trúc sư vĩ đại trong việc mở cửa Giáo Hội Chính thống Nga ra thế giới trong những năm gần đây, trước khi Nga xâm lược Ukraine. Tham gia vào đối thoại giữa các tôn giáo, ngài cũng thể hiện mình trong mối quan hệ hợp tác giữa Mạc Tư Khoa và Rôma, đặc biệt thể hiện qua cuộc gặp gỡ lịch sử của Đức Thánh Cha Phanxicô và Kirill tại Cuba vào năm 2016.

Vào ngày 22 tháng 12, năm 2021, ngài đã được Đức Thánh Cha Phanxicô tiếp lần thứ ba trong năm 2021, trong khi cuộc gặp lần thứ hai giữa Thượng phụ Mạc Tư Khoa và Đức Giáo Hoàng đang được xem xét.

Đức Tổng Giám Mục Hilarion và Đức Bênêđíctô XVI cũng có một mối quan hệ thân tình, một phần vì tình yêu âm nhạc chung của các vị. Tổng Giám Mục Hilarion là một nhà soạn nhạc và vở nhạc kịch Cuộc Thương Khó Chúa Kitô theo Thánh Matthêu của ngài đã được trình bày tại Rôma sau khi ra mắt ở Mạc Tư Khoa.

Cuộc xâm lược Ukraine vào tháng 2 năm ngoái đã làm đảo lộn sự cân bằng trong Giáo hội Chính thống giáo Nga, trong đó Giáo chủ Kirill đứng về phía tên độc tài Nga Vladimir Putin. “Trong tình huống mới này, Đức Tổng Giám Mục Hilarion đã tránh xa những tuyên bố của Kirill, bất kể các mệnh lệnh của Kirill phải thể hiện quan điểm cởi mở này với Putin - nhưng sau đó, có lẽ ngài đã đi xa hơn khi công khai bày tỏ quan điểm đối kháng” Carol Saba, một chuyên gia về Chính thống giáo và một luật sư tại Paris Bar nhận định.

Tháng 7, 2024, Tổng Giám Mục Hilarion lại bị đình chỉ chức vụ Tổng Giám Mục Thủ đô Budapest-Hung Gia Lợi theo quyết định của Thánh Công Đồng Chính Thống Giáo Nga.

Trong phiên họp Thượng hội đồng hôm Thứ Bẩy, 27 Tháng Bẩy, 2024 người ta đã quyết định rằng Tổng Giám Mục Hilarion sẽ tạm thời bị cách chức chủ chăn của Giáo phận Budapest-Hung Gia Lợi và được điều chuyển đến Nhà thờ Thánh Phêrô và Phaolô ở Karlovy Vary, Cộng hòa Tiệp.

Về các chức vụ của Đức Tổng Giám Mục Hilarion với tư cách là Chủ tịch Ủy ban Thần học Thượng hội đồng và Chủ tịch Ủy ban Thần học, ngài đã vĩnh viễn bị cách chức khỏi các chức vụ này. Giám mục Methodius của Yegoreyevsk, người mới đảm nhận các chức vụ Giám Mục Yegoreyevsk 10 ngày trước, đã được bổ nhiệm thay thế ngài.

Đáng chú ý, Thánh Hội đồng Giáo hội Nga cũng quyết định thành lập một ủy ban để điều tra tình hình ở Thủ đô Budapest.

Lý do cho quyết định này là mối quan hệ được cho là thân thiết của vị Tổng Giám Mục với một phó tế tên là Georgy Suzuki, đề cập đến việc mua bất động sản đắt đỏ của Hilarion ở Pháp và Hung Gia Lợi, đồng thời nói về mức sống xa hoa. Tờ báo công bố những bức ảnh nóng về chuyến đi của phó tế với vị Tổng Giám Mục, bao gồm các lời khai của chính phó tế về quan hệ đồng giới của hai người.

Theo linh mục Chính Thống Giáo Nga Jason Charron, khó khăn đối với người giáo dân là các tư tưởng thần học của Tổng Giám Mục rất sâu sắc đi vào lòng người; trong khi Thánh Công Đồng Chính Thống Giáo Nga lại ra sức mô tả ngài như một kẻ tội lỗi lụn bại, ăn chơi sa đọa.

---

Source:Kyiv Independent

Czech police detain Russian Orthodox metropolitan over suspected drug possession

 

Theo các lãnh đạo nhà thờ và cảnh sát, một bức tượng Chúa Giêsu tại một nhà thờ Công Giáo ở East Islip đã bị chặt đầu vào cuối tuần qua, đúng lúc các em nhỏ đang tụ tập gần đó để dự lễ Rước lễ lần đầu.

East Islip là một khu dân cư thuộc thị trấn Islip, hạt Suffolk, tiểu bang New York, Hoa Kỳ. Dân số là 13.930 người theo thống kê dân số năm 2020.

Các thám tử thuộc Đội Điều tra Tội phạm Thù hận của Sở Cảnh sát Quận Suffolk đang điều tra vụ phá hoại tại Nhà thờ St. Mary, tọa lạc tại số 118 đường East Main, sau khi nhận được báo cáo vào lúc 11 giờ sáng thứ Bảy, ngày 17 tháng 5.

“Các thám tử thuộc Đội Điều tra Tội phạm Thù hận đang điều tra một vụ việc trong đó một bức tượng bị hư hại tại Nhà thờ St. Mary”, Sở Cảnh sát Quận Suffolk cho biết với tờ Daily Voice.

Mặc dù cảnh sát không xác định bức tượng nào bị tấn công, nhưng các viên chức giáo xứ cho biết bức tượng Chúa Giêsu Thánh Tâm của nhà thờ đã bị phá hủy. Những bức ảnh được chia sẻ trên mạng dường như cho thấy bức tượng Chúa Giêsu đã bị chặt đầu.

Cha Francis Iaconis nói với phóng viên Logan Thomas Crawford của News 12 Long Island rằng ngài đã phát hiện ra phần đầu của bức tượng trong bụi cây gần đó sau khi trở về từ một đám tang. Cùng lúc đó, các em nhỏ chuẩn bị Rước lễ lần đầu đang tập trung bên trong hội trường sau khi vừa xếp hàng bên ngoài gần bức tượng, ngài cho biết.

Trong một tuyên bố được trường St. Mary School – East Islip chia sẻ, Cha Anthony đã cảm ơn các giáo dân và thành viên cộng đồng vì sự hỗ trợ của họ sau vụ việc.

“Tôi xin cảm ơn tất cả mọi người đã thể hiện sự quan tâm và ủng hộ sau khi bức tượng Thánh Tâm của chúng ta bị hư hại,” ngài viết. “Những lời cầu nguyện, tin nhắn và lòng tốt của các bạn có ý nghĩa rất lớn đối với cộng đồng giáo xứ chúng tôi.”

Cha Anthony cũng cảnh báo người dân về những vụ lừa đảo có thể xảy ra liên quan đến các yêu cầu quyên góp giả mạo gắn liền với hành vi phá hoại.

Ngài viết: “Tôi được biết một số người đang nhận được email và cuộc gọi điện thoại yêu cầu quyên góp để thay thế bức tượng. Xin lưu ý rằng nhà thờ St. Mary's chưa hề phát động bất kỳ chiến dịch gây quỹ nào như vậy.”

Ngài cho biết, bất cứ ai muốn đóng góp nên gửi trực tiếp đến Giáo xứ St. Mary.

---

Source:Daily Voice

Sacred Heart Statue Beheaded At St. Mary’s Church

 

Một năm sau khi Bukavu - một thành phố 1,1 triệu dân ở Cộng hòa Dân chủ Congo - bị phong trào M23 được Rwanda hậu thuẫn xâm lược, một linh mục của giáo phận đã mô tả tình cảnh khó khăn của Giáo hội tại đó.

“Chúng tôi không cảm thấy bị cô lập, mà cảm thấy bị bỏ rơi,” Cha Floribert Bashimbe nói trong một cuộc phỏng vấn với tổ chức Viện trợ cho Giáo hội đang gặp khó khăn. “Người dân đang đau khổ vì họ không còn khai thác được khoáng sản, và các hoạt động nông thôn đã bị đình trệ do tình trạng mất an ninh.”

Cha Bashimbe nói thêm: “Cho đến nay họ vẫn tôn trọng cơ sở hạ tầng của chúng tôi; họ không đụng đến xe cộ của chúng tôi, và khi chúng tôi phải đối mặt với việc bắt giữ tùy tiện các tín hữu của mình, Giáo hội đã can thiệp và chúng tôi tìm ra giải pháp.”

Phong trào 23 tháng 3, thường được viết tắt là M23 và còn được biết đến với tên gọi Quân đội Cách mạng Congo (Armée révolutionnaire du Congo), là một nhóm bán quân sự nổi dậy của người Congo được Rwanda hậu thuẫn. Có trụ sở tại các khu vực phía đông của Cộng hòa Dân chủ Congo, nhóm này hoạt động chủ yếu ở các tỉnh Bắc Kivu và Nam Kivu, giáp biên giới với Uganda và Rwanda. M23 là thành viên chính của Liên minh Sông Congo, một liên minh các nhóm nổi dậy ở miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo.

M23 được thành lập vào năm 2012 bởi các cựu thành viên của Quốc hội Bảo vệ Nhân dân, gọi tắt là CNDP, một nhóm phiến quân được Rwanda hậu thuẫn, chủ yếu gồm các chiến binh người Rwanda gốc Congo.

---

Source:Catholic World News

‘We feel abandoned,’ priest says of Congolese Catholics under M23 rule

 

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV than thở rằng sau khi được Thêm sức, nhiều người trẻ không còn đến nhà thờ nữa. Ngài yêu cầu những người đang chờ được Thêm sức hãy “đặc biệt chú ý” đến một trong những ơn huệ của Chúa Thánh Thần, đó là sự kiên trì.

Đức Giáo Hoàng đã gặp gỡ những người đang chờ lãnh nhận Bí tích Thêm sức từ Tổng giáo phận Genoa, Ý. Trong một thông điệp bất chợt, Đức Thánh Cha nói rằng “một trong những niềm vui lớn nhất của một giám mục là cử hành Bí tích Thêm sức, bởi vì đó thực sự là một hồng ân của Chúa Thánh Thần.”

“Việc lãnh nhận bí tích này thật tuyệt vời, bởi ân sủng dồi dào từ Chúa Thánh Thần ban cho chúng ta lòng nhiệt thành, sức mạnh và khả năng để bước theo Chúa Giêsu Kitô, luôn luôn nói ‘vâng’ với Chúa, không sợ hãi khi can đảm bước theo Ngài và sống trọn vẹn đức tin của mình trong một thế giới thường tìm cách lôi kéo chúng ta xa rời Chúa Giêsu,” ngài nói với họ.

Sau khi nhắc lại ý nghĩa trọng đại của Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống — sẽ được cử hành vào Chúa Nhật, ngày 24 tháng 5 — Đức Giáo Hoàng đã than thở về một thực tế đáng buồn: “Đôi khi, khi giám mục ban phép Thêm sức, hồng ân của Chúa Thánh Thần, các em nhỏ không bao giờ được nhìn thấy nữa! Các em biến mất khỏi giáo xứ.”

“ Đừng quên những gì các con đã trải nghiệm trong thời gian này, bao gồm cả niềm vui được đến Rôma để cùng nhau cử hành, cùng nhau cầu nguyện. Và nguyện cho niềm vui ấy tiếp tục sống mãi trong trái tim các con khi các con tiếp tục là những môn đệ trung thành của Chúa Giêsu Kitô”, Đức Giáo Hoàng Lêô kêu gọi.

Ngài cũng mời gọi giới trẻ “kiên trì trong đức tin, trở về giáo xứ — có rất nhiều hoạt động, rất nhiều cơ hội — nhưng trên hết là trong đời sống đức tin, bởi vì Chúa Giêsu Kitô muốn đồng hành cùng các bạn, với mỗi người trong các bạn, và với tất cả các bạn trong cộng đồng, điều đó rất quan trọng.”

“Chúng ta không sống đức tin một mình; chúng ta sống đức tin cùng nhau. Và việc xây dựng những mối quan hệ bạn bè và cộng đồng này là một cách để sống kiên trì với tư cách là môn đệ của Chúa Giêsu,” ngài nói thêm.

Cuối cùng, ngài kêu gọi những người sắp được Thêm sức hãy hứa với Chúa: “rằng các con thực sự mong muốn tiếp tục là bạn hữu, môn đệ và người truyền giáo của Ngài, và rằng các con mong muốn kiên trì trong đức tin. Vậy nên, tôi xin để lại cho các con những lời này,” ngài kết luận.

---

Source:EWTN

Leo XIV laments that after receiving confirmation, many young people ‘disappear from the parish’

 

1. ‘Thiệt hại lan rộng khắp mọi quận huyện của Kyiv’ — Vụ tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Nga khiến 2 người thiệt mạng, hơn 80 người bị thương.

Vào đêm 24 tháng 5, lực lượng Nga đã phát động một cuộc tấn công kết hợp hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn nhằm vào Kyiv và khu vực xung quanh, khiến hai người thiệt mạng và hơn 80 người khác bị thương.

Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 90 hỏa tiễn và 600 máy bay điều khiển từ xa, biến vụ tấn công này trở thành một trong những vụ tấn công lớn nhất trong năm qua.

Thị trưởng Kyiv, Vitali Klitschko, báo cáo thiệt hại “ở mọi quận của thành phố”, khi các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa diễn ra khắp thủ đô - bao gồm cả các khu vực trung tâm thường ít bị tấn công hơn trong các cuộc tấn công của Nga.

Theo Bộ Văn hóa, Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia, một trong những bảo tàng lâu đời và quan trọng nhất ở Ukraine, đã bị hư hại do sóng xung kích. Tuy nhiên, bộ sưu tập, bao gồm từ nghệ thuật cổ điển đến đương đại, không bị thiệt hại.

Các cửa sổ ở lối vào của Nhà Ukraine, một tổ chức văn hóa lớn trên đường Khreshchatyk trung tâm Kyiv, cũng bị hư hại trong vụ tấn công. Ngoại trưởng Andrii Sybiha cho biết đây là lần đầu tiên kể từ Thế chiến II, tòa nhà Bộ Ngoại giao bị hư hại do một vụ tấn công, mặc dù không nghiêm trọng.

Các gia cư và cơ sở hạ tầng dân sự cũng là mục tiêu của cuộc tấn công.

“Có những âm thanh… một tiếng nổ kinh hoàng. Một tiếng nổ khủng khiếp. Ngọn lửa. Trong một khoảnh khắc ngắn ngủi — có lẽ chỉ một giây — tôi đã bất tỉnh,” ông Yevhen, một người về hưu 74 tuổi, kể lại với tờ Kyiv Independent tại một trong những hiện trường vụ tấn công.

“Tôi không thể nói là mình sợ. Tôi không hề sợ. Bạn thấy đấy, chúng tôi, những người dân Kyiv, đã quen với chuyện này rồi. Cảm xúc của chúng tôi đã trở nên chai sạn hơn một chút.”

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy xác nhận Nga đã sử dụng hỏa tiễn đạn đạo tầm trung Oreshnik trong vụ tấn công, đây là lần thứ ba Nga sử dụng loại vũ khí hiện đại này chống lại Ukraine. Mục tiêu của cuộc tấn công là Bila Tserkva, một thị trấn cách Kyiv 80 km về phía nam.

Các nhà báo của Kyiv Independent tại hiện trường đã đưa tin về một loạt vụ nổ lớn làm rung chuyển thủ đô Ukraine từ khoảng 1 giờ sáng giờ địa phương, và sau đó lặp lại nhiều lần nữa từ 3 giờ sáng đến 5 giờ sáng, khi Nga phóng hàng loạt hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn hành trình vào thành phố.

“Ba quả hỏa tiễn của Nga đã bắn trúng một cơ sở cung cấp nước, gây cháy một khu chợ, làm hư hại hàng chục tòa nhà dân cư và một số trường học bình thường”, Tổng thống Zelenskiy cho biết như trên vào ngày 24 tháng 5.

Theo Tổng thống Zelenskiy, hơn 80 người bị thương trong vụ tấn công. Ông Klitschko cho biết hai người đã thiệt mạng. Con số này có thể sẽ tăng lên khi lực lượng cấp cứu tiếp tục dọn dẹp đống đổ nát suốt cả ngày.

Ông Klitschko cho biết, ít nhất bảy tòa nhà chung cư nhiều tầng ở các quận Obolonskyi, Shevchenkivskyi, Dniprovskyi, Holosiivskyi, Solomianskyi và Pecherskyi thuộc Kyiv đã bị hư hại. Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước Ukraine cho biết đã ghi nhận sự “sụp đổ cấu trúc” từ tầng một đến tầng năm của một tòa nhà ở quận Shevchenkivskyi. Một số nhà dân khác trong thành phố cũng bị trúng đạn pháo của Nga.

Bên cạnh những thiệt hại khác về cơ sở hạ tầng ở Kyiv, hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một siêu thị và trung tâm mua sắm, trung tâm văn phòng, ký túc xá, trạm xăng, nhà để xe, xe đậu và nhiều nhà kho trên khắp các khu phố của thành phố.

Một nhà báo của tờ Kyiv Independent cũng đưa tin đã nhìn thấy một đám cháy lớn gần ga tàu điện ngầm Kontraktova Ploshcha sau một vụ tấn công bằng hỏa tiễn.

Ihor Smelyansky, Giám đốc điều hành của Ukrposhta - dịch vụ bưu chính quốc gia của Ukraine - cho biết trụ sở chính của cơ quan này tại Quảng trường Độc lập trung tâm Kyiv đã bị hư hại trong vụ tấn công.

Theo ông Kalashnyk, tại tỉnh Kyiv, đạn pháo của Nga đã bắn trúng các khu dân cư Fastiv, Bucha, Brovary, Bila Tserkva, Vyshhorod và Boryspil, gây thiệt hại cho các tòa nhà dân cư, nhà ở, gara, các công trình tiện ích và một nhà kho.

Tại các khu vực khác của Ukraine, tiếng nổ cũng được nghe thấy ở các thành phố Cherkasy và Kropyvnytskyi, cũng như ở tỉnh Khmelnytskyi trong cuộc tấn công, đài truyền hình công cộng Suspilne đưa tin.

Để đáp trả vụ tấn công, Không quân Ba Lan cho biết họ đã điều động các máy bay chiến đấu của Ba Lan và đồng minh nhằm bảo vệ không phận Ba Lan.

Vụ tấn công mới nhất diễn ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cảnh báo rằng Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn hơn trên khắp đất nước, bao gồm cả khả năng sử dụng hỏa tiễn tầm trung Oreshnik chống lại Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Chúng tôi đang thấy những dấu hiệu chuẩn bị cho một cuộc tấn công phối hợp vào lãnh thổ Ukraine, bao gồm cả Kyiv, liên quan đến nhiều loại vũ khí khác nhau. Các loại vũ khí tầm trung được đề cập có thể được sử dụng trong cuộc tấn công như vậy”, đồng thời cảnh báo người dân cần cảnh giác.

Nga lần đầu tiên sử dụng hỏa tiễn Oreshnik chống lại Ukraine vào tháng 11 năm 2024 trong một cuộc tấn công vào thành phố Dnipro. Hỏa tiễn này được sử dụng gần đây nhất trong một cuộc tấn công vào tỉnh Lviv phía tây vào ngày 9 tháng Giêng.

Đại sứ quán Mỹ tại Kyiv cũng đưa ra cảnh báo tương tự “về một cuộc tấn công đường không tiềm tàng nghiêm trọng” có thể xảy ra trong vòng 24 giờ. Cảnh báo của đại sứ quán không nêu rõ loại vũ khí nào có thể được sử dụng.

Trước đó vào đêm nay, các cuộc tấn công của Nga đã làm bị thương dân thường ở miền nam và đông Ukraine, bao gồm cả các tỉnh Odessa và Kharkiv. Theo Tkachenko, các vụ nổ cũng được nghe thấy ở Kyiv khi máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công vào thủ đô.

[Kyiv Independent: 'Damage in every district of Kyiv' — Massive Russian ballistic missile, drone attack kills 2, injures over 80]

2. Tổng thống Zelenskiy xác nhận Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Yaroslavl của Nga 4 lần trong vòng một tháng.

Hôm Thứ Bẩy, 23 Tháng Năm, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận Ukraine đã thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga, bao gồm cả một nhà máy lọc dầu ở Yaroslavl.

Vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu Yaroslavl là vụ thứ tư trong tháng 5, trước đó nhà máy này đã bị tấn công vào các ngày 8, 13 và 19 tháng 5.

“Chúng ta đang đưa chiến tranh về tận nước Nga, và điều này hoàn toàn công bằng”, Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời cho biết thêm mục tiêu nằm cách biên giới Ukraine khoảng 700 km.

“Chúng tôi cũng đang chuẩn bị các hình thức trừng phạt tầm xa và các cuộc tấn công tầm trung khác để đáp trả các cuộc tấn công của Nga vào các thành phố và cộng đồng của chúng tôi.”

Các đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội bởi các kênh Telegram và các nhà phân tích OSINT từ hãng truyền thông độc lập Astra của Nga cho thấy cuộc tấn công đêm qua nhắm vào nhà máy lọc dầu Slavneft-YANOS ở Yaroslavl, một trong năm nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga, với công suất chế biến hàng năm khoảng 15 triệu tấn.

Kênh Telegram Exilenova+, vào đầu ngày 22 tháng 5, đã đăng tải đoạn video ghi lại một tia sáng chói lóa tại khu vực nhà máy lọc dầu trong đêm. Các nhà phân tích của Astra đã định vị vị trí video tại Đại lộ Frunze ở Yaroslavl, cách nhà máy lọc dầu khoảng 7 km (4 dặm).

Giới chức Nga không chính thức xác nhận bất kỳ cuộc tấn công nào vào cơ sở hạ tầng công nghiệp, mặc dù các biện pháp hạn chế giao thông tạm thời đã được áp dụng trong khu vực trong suốt cuộc tấn công.

Thống đốc tỉnh Yaroslavl, Mikhail Evraev, tuyên bố hệ thống phòng không Nga đã đẩy lùi cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và cho biết không có thương vong hay thiệt hại nào.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes Russia's Yaroslavl Oil Refinery 4 times in month, Zelensky confirms]

3. Đài Loan không được thông báo về việc Mỹ tạm dừng các thương vụ bán vũ khí quan trọng.

Hôm Chúa Nhật, 24 Tháng Năm, Đài Loan cho biết họ không được thông báo về quyết định của Mỹ đóng băng gói vũ khí trị giá 14 tỷ đô la, sau khi một quan chức Ngũ Giác Đài công bố động thái này vào hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm.

Phát ngôn nhân của Phủ Tổng thống, bà Quách Gia Luân (Karen Kuo, 郭嘉伦) cho biết với truyền thông địa phương rằng chính quyền của Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức đã ghi Guo Jiakun nhận những bình luận của ông Hùng Cao, quyền Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ, nhưng không biết về bất kỳ thay đổi nào đối với thỏa thuận, vốn đã chờ sự phê chuẩn của Tổng thống Trump trong nhiều tháng qua.

“Phía Trung Quốc kiên quyết phản đối việc Mỹ bán vũ khí cho khu vực Đài Loan”, phát ngôn nhân của Bộ Ngoại giao Trung Quốc là Vương Văn Bân (Wang Wenbin - 王文斌), cho biết tại cuộc họp báo thường kỳ ở Bắc Kinh hôm thứ Thứ Bẩy, 23 Tháng Năm.

Trước chuyến đi đến Trung Quốc tuần trước, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ thảo luận vấn đề này với lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình. Và sau chuyến đi, tổng thống Mỹ nói ông cũng sẽ nói chuyện với Tổng thống Lại. Cả hai hành động này đều đi ngược lại chính sách lâu nay của Mỹ về tranh chấp eo biển Đài Loan. Tổng thống Trump là Tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên phải hỏi ý kiến Trung Quốc khi muốn bán vũ khí cho Đài Loan. Chưa có Tổng thống Mỹ nào phải làm như thế.

Ông Cao nói với tiểu ban phân bổ ngân sách quốc phòng của Thượng viện rằng việc tạm dừng gói vũ khí lớn dành cho Đài Loan nhằm mục đích bảo toàn kho vũ khí phòng trường hợp chiến tranh với Iran leo thang trở lại.

“Hiện tại chúng tôi đang tạm dừng để bảo đảm có đủ đạn dược cần thiết cho chiến dịch Epic Fury – và chúng tôi hiện có rất nhiều,” ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng việc bán vũ khí cho nước ngoài sẽ tiếp tục “khi chính quyền thấy cần thiết.”

Chính quyền Trump đã nhiều lần bác bỏ các báo cáo của Mỹ cho rằng kho dự trữ đạn dược của họ có thể đang cạn kiệt, sau khi lực lượng Mỹ được tường trình đã sử dụng nhiều hỏa tiễn đánh chặn hơn dự kiến để phòng thủ trước các cuộc tấn công trả đũa bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn đạn đạo của Iran trên khắp khu vực Vịnh.

Tổng thống Trump đã thừa nhận việc Đài Loan chờ đợi nhận vũ khí nhưng không liên kết điều đó với chiến tranh ở Trung Đông. Sau cuộc gặp thượng đỉnh với ông Tập Cận Bình, Tổng thống Trump nói rằng việc bán vũ khí có thể là “con át chủ bài rất tốt cho chúng ta” trong các cuộc đàm phán tiếp theo với Trung Quốc.

Đối với Đài Loan, những thứ đang bị đe dọa là hỏa tiễn đánh chặn cho hệ thống Patriot PAC-3, bệ phóng hỏa tiễn HIMARS, hệ thống chống máy bay điều khiển từ xa và một loạt các thiết bị khác, làm tăng thêm lượng hàng tồn đọng cần giao lên tới gần 30 tỷ đô la tính đến tháng 4, theo nhóm Taiwan Security Monitor thuộc Đại học George Mason ở Virginia.

Tòa Bạch Ốc và Văn phòng Tổng thống Đài Loan chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức đối với các yêu cầu bình luận bằng văn bản riêng biệt.

Chính sách của Mỹ đối với việc bán vũ khí cho Đài Loan là gì?

Các chuyên gia cho rằng, việc Tổng thống Trump sẵn sàng đưa vấn đề bán vũ khí cho Đài Loan vào bàn đàm phán với Bắc Kinh có thể vi phạm Sáu Cam kết, một loạt các bảo đảm được đưa ra cho Đài Bắc sau khi Mỹ và Trung Quốc đưa ra tuyên bố chung năm 1982, trong đó có cam kết giảm dần việc chuyển giao vũ khí cho hòn đảo này.

Những lời bảo đảm, bao gồm cam kết không tham khảo ý kiến Trung Quốc về việc bán vũ khí cho Đài Loan, tuy không mang tính ràng buộc nhưng đã trở thành trụ cột trong chính sách của Mỹ về các vấn đề xuyên eo biển kể từ đó.

Chính quyền Trump sẽ phải đối mặt với rất nhiều áp lực trong nước để sớm phê duyệt gói vũ khí; nếu không, điều đó sẽ giống như một sự nhượng bộ đơn phương đối với ông Tập Cận Bình, vì vậy cái giá chính trị của việc không phê duyệt thương vụ này sẽ càng tăng thêm

Tuần này, tờ Financial Times đưa tin Trung Quốc đang trì hoãn chuyến thăm của ông Elbridge Colby, nhà lãnh đạo chính sách của Ngũ Giác Đài, cho đến khi Tổng thống Trump đưa ra quyết định về thỏa thuận bán vũ khí trị giá 14 tỷ đô la cho Đài Loan.

Ý định rõ ràng của Tổng thống Trump muốn nói chuyện trực tiếp với Tổng thống Lại — có thể là lần đầu tiên kể từ khi Washington và Đài Bắc cắt đứt quan hệ ngoại giao năm 1979 — cũng có thể phá vỡ bất kỳ sự hòa giải lâu dài nào mà ông hy vọng đạt được với Tập Cận Bình và gần như chắc chắn sẽ dẫn đến việc hủy bỏ chuyến thăm cấp nhà nước sắp tới của chủ tịch Trung Quốc tới Mỹ vào mùa thu.

[Newsweek: Taiwan Wasn’t Informed of US Pause on Crucial Arms Sales]

4. Đội ngũ đàm phán của Qatar tại Tehran

Một nhóm đàm phán của Qatar đã đến Tehran hôm thứ Sáu, phối hợp với Hoa Kỳ, để cố gắng giúp đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh với Iran và giải quyết các vấn đề còn tồn đọng, một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết với Reuters hôm thứ Sáu.

Doha, quốc gia từng đóng vai trò trung gian hòa giải trong cuộc chiến Gaza và các khu vực căng thẳng quốc tế khác, cho đến nay vẫn giữ khoảng cách với vai trò trung gian hòa giải trong cuộc chiến với Iran sau khi bị tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Iran trong cuộc xung đột gần đây nhất.

“Một nhóm đàm phán của Qatar đang ở Tehran vào thứ Sáu,” nguồn tin cho biết, đồng thời nói thêm rằng nhóm này đã đến đây phối hợp với Hoa Kỳ và nhằm mục đích giúp “đạt được một thỏa thuận cuối cùng để chấm dứt chiến tranh và giải quyết các vấn đề còn tồn đọng với Iran.”

Bộ Ngoại giao Qatar chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Mặc dù Pakistan đóng vai trò trung gian hòa giải chính thức kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, việc Qatar tái tham gia phản ánh vai trò lâu dài của nước này với tư cách là đồng minh của Mỹ trong khu vực và là kênh liên lạc bí mật đáng tin cậy giữa Washington và Tehran.

Một thỏa thuận ngừng bắn mong manh đang được thiết lập trong cuộc chiến bắt đầu bằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28 tháng 2, nhưng chưa có bước đột phá lớn nào, với việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran và Tehran đóng cửa eo biển Hormuz đang làm phức tạp thêm các cuộc đàm phán.

Việc Doha nối lại quan hệ diễn ra bất chấp việc Iran đã oanh tạc Qatar bằng hàng trăm hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa, nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự và nhà máy sản xuất khí đốt tự nhiên hóa lỏng, gọi tắt là LNG quan trọng của nước này tại Ras Laffan. Cuộc tấn công đó đã xóa sổ khoảng 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar. Nước này đã tạm ngừng sản xuất LNG vào ngày 2 tháng 3 sau các cuộc tấn công của Iran.

Trước chiến tranh, khoảng 20% lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng, gọi tắt là LNG toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, chủ yếu từ Qatar - việc Iran đóng cửa eo biển này đã cắt đứt gần như toàn bộ khả năng xuất khẩu LNG của nước này.

Qatar là một đồng minh phi NATO quan trọng được chỉ định của Hoa Kỳ và là nơi đặt căn cứ không quân Al Udeid, cơ sở quân sự lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông.

[Times Of Israel: Qatari team in Tehran for talks]

5. Một quan chức UAE cho biết Mỹ và Iran có “50-50% cơ hội” đạt được thỏa thuận giải phóng eo biển Hormuz.

Một quan chức cao cấp của UAE cho biết Mỹ và Iran chỉ có “50-50” cơ hội đạt được thỏa thuận mở cửa eo biển Hormuz, đồng thời kêu gọi Tehran không nên quá lạm dụng quyền lực trong các cuộc đàm phán gián đoạn giữa lúc thỏa thuận ngừng bắn mong manh ở Trung Đông đang được duy trì.

Cố vấn tổng thống UAE, Anwar Gargash, phát biểu tại Diễn đàn GLOBSEC ở Prague: “Các quan chức Iran đã bỏ lỡ rất nhiều cơ hội trong những năm qua vì họ có xu hướng đánh giá quá cao khả năng của mình. Tôi hy vọng lần này họ sẽ không mắc phải sai lầm đó nữa.”

Ông cũng cho rằng eo biển Hormuz bị phong tỏa, nơi thường vận chuyển một phần năm sản lượng dầu mỏ toàn cầu, phải trở lại bình thường và cảnh báo chống lại một thỏa thuận ngừng bắn không có kết quả.

“Chúng tôi không tìm kiếm những cuộc đàm phán chỉ để đạt được thỏa thuận ngừng bắn và gieo mầm cho những xung đột tiếp theo trong tương lai”, Garagash nói. “Và tôi nghĩ rằng eo biển Hormuz rõ ràng phải được trả về hiện trạng ban đầu và đây nên là một tuyến đường thủy quốc tế.”

Trong bối cảnh các nhà đàm phán Mỹ đang tập trung vào khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của Iran, Gargash nói: “Chương trình hạt nhân của Iran trước đây là mối lo ngại thứ hai hoặc thứ ba của chúng tôi, giờ thì nó là mối lo ngại hàng đầu.”

“Chúng ta thấy rằng Iran có khả năng sử dụng bất kỳ loại vũ khí nào mà họ có trong tay, đó là điều chúng ta đã biết”, ông nói thêm.

UAE giàu dầu mỏ, nơi đặt các cơ sở quân sự của Mỹ, đã trở thành mục tiêu của khoảng 3.300 máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn trong 40 ngày chiến tranh từ ngày 28 tháng 2 trở đi, với chỉ khoảng 4% số mục tiêu này xuyên thủng phòng tuyến, theo Gargash.

[Times Of Israel: UAE official says US and Iran have a ’50-50′ chance of reaching agreement to free up Hormuz]

6. Tổng thống Trump nói thỏa thuận hòa bình với Iran sắp được ký kết.

Tổng thống Trump đã tuyên bố về một thỏa thuận gần như đã hoàn tất giữa Mỹ, Iran và một số bên trung gian ở Trung Đông nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng, vốn đã gây bất ổn cho các tuyến vận tải biển toàn cầu, làm chao đảo thị trường năng lượng và làm dấy lên lo ngại về những hậu quả kinh tế rộng lớn hơn.

Trong một bài đăng trên Truth Social, Tổng thống Trump cho biết ông đã triệu tập một cuộc gọi từ Phòng Bầu dục với các nhà lãnh đạo từ các nước Trung Đông, bao gồm Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, viết rằng: “Một thỏa thuận về cơ bản đã được đàm phán xong, chỉ còn chờ hoàn tất giữa Hoa Kỳ, Cộng hòa Hồi giáo Iran và các quốc gia khác như đã liệt kê.”

Hiện vẫn chưa rõ liệu thỏa thuận này có bao gồm các hạn chế chính thức đối với chương trình hạt nhân, phát triển hỏa tiễn hay hoạt động ủy nhiệm khu vực của Iran hay không — những điểm mấu chốt gây bất ổn đã đe dọa làm đổ vỡ các cuộc đàm phán trong suốt mùa xuân.

Tổng thống Trump viết: “Các khía cạnh và chi tiết cuối cùng của thỏa thuận hiện đang được thảo luận và sẽ sớm được công bố”.

Tổng thống Trump đã hé lộ rằng thỏa thuận sẽ bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz, một ưu tiên lớn đối với Tòa Bạch Ốc và các đồng minh quốc gia vùng Vịnh sau nhiều tháng gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu và giao thông vận tải thương mại.

Tổng thống Trump tiết lộ rằng ông đã có cuộc điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, “và cuộc điện đàm đó cũng diễn ra rất tốt đẹp.”

Thông báo này là khoảnh khắc quan trọng nhất trong cuộc chiến kể từ khi ông lần đầu tiên tuyên bố ngừng bắn vào đầu tháng Tư, chấm dứt đột ngột nhưng đầy bất ổn giai đoạn giao tranh ác liệt và dữ dội nhất cho đến nay.

Điều này chắc chắn sẽ gây thất vọng cho các nhân vật có ảnh hưởng trong đảng Cộng hòa, những người đã thúc giục tổng thống tiếp tục chiến dịch quân sự chống lại Tehran và bày tỏ sự hoài nghi rằng Iran sẽ thực sự từ bỏ quyền kiểm soát eo biển.

Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham của Đảng Cộng Hòa đơn vị Nam Carolina, người từ lâu đã ủng hộ hành động quân sự ở Trung Đông, khẳng định rằng: “Một thỏa thuận được tường trình cho phép Iran tồn tại và có khả năng kiểm soát eo biển trong tương lai sẽ tiếp thêm sức mạnh cho Hezbollah ở Li Băng và các lực lượng dân quân Shiite ở Iraq”.

Iran liên tục khẳng định quyền kiểm soát eo biển kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn bắt đầu. Hải quân Mỹ đã đáp trả bằng cách phong tỏa các tàu của Iran trong hành lang này vào tháng Tư.

Thượng Nghị Sĩ Roger Wicker đảng Cộng hòa, đơn vị Mississippi cho rằng: “Thỏa thuận ngừng bắn 60 ngày được đồn đoán – với niềm tin rằng Iran sẽ tham gia một cách thiện chí – sẽ là một thảm họa. Tất cả những gì đạt được từ Chiến dịch Epic Fury sẽ trở nên vô nghĩa!”

Các nhà bình luận truyền thông bảo thủ cũng kêu gọi tổng thống không nên tham gia vào một thỏa thuận hòa bình — ít nhất là chưa vội. Người dẫn chương trình trò chuyện Hugh Hewitt đã trích dẫn một câu nói nổi tiếng của Thủ tướng Anh Winston Churchill năm 1940 rằng chiến tranh “không thể thắng bằng cách rút lui”.

Mark Levin nói: “Lịch sử dạy chúng ta rằng các thỏa thuận hòa bình tốt nhất nên được thực hiện sau khi kẻ thù bị đánh bại hoặc đầu hàng”.

Nhưng bất chấp sự phản đối từ một số đồng minh của Tổng thống Trump, nỗ lực ngoại giao dường như đã tăng tốc nhanh chóng vào cuối tuần này, khi Tổng thống Trump xác nhận ông đã dành cả ngày thứ Bảy tại Tòa Bạch Ốc để nói chuyện với một loạt các nhà lãnh đạo Trung Đông. Loạt cuộc gọi bất ngờ vào thứ Bảy đã nhấn mạnh đường lối thường mâu thuẫn của chính quyền đối với cuộc xung đột, khi Tổng thống Trump và các cố vấn của ông đã dành nhiều tuần vừa đe dọa hành động quân sự hơn nữa, vừa khẳng định một bước đột phá ngoại giao vẫn nằm trong tầm tay.

Trước đó vào thứ Bảy, Tổng thống Trump nói với Axios rằng khả năng ông đạt được một thỏa thuận “tốt” hay “thổi bay họ đến tận cùng” là “50/50”, và các hành động từ các nhà lãnh đạo Mỹ đã làm dấy lên suy đoán về những động thái sắp xảy ra trên mặt trận Iran.

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump thông báo trên mạng xã hội rằng ông sẽ không tham dự lễ cưới cuối tuần của con trai mình, Ông Donald Trump Jr., và sẽ ở lại Tòa Bạch Ốc vì “những lý do liên quan đến chính phủ”, và đoàn xe của Phó Tổng thống JD Vance đã tiến vào Tòa Bạch Ốc vào đầu giờ chiều. Tổng thống không có sự kiện công khai nào trong lịch trình của mình vào thứ Bảy.

[Politico: Trump says peace deal with Iran is imminent]

7. Thượng nghị sĩ Wicker, nhà lãnh đạo Ủy ban Quân sự, gọi thỏa thuận tiềm năng này là “một thảm họa”.

Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Roger Wicker của bang Mississippi, chủ tịch Ủy ban Quân sự Thượng viện đầy quyền lực, đã gọi một thỏa thuận tiềm năng với Iran là “một thảm họa”.

Giống như Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham, Wicker là một người chỉ trích mạnh mẽ việc đàm phán một thỏa thuận và đã thúc đẩy việc nối lại các cuộc ném bom quy mô lớn vào Iran.

“ Thỏa thuận ngừng bắn 60 ngày được đồn đoán – với niềm tin rằng Iran sẽ tham gia một cách thiện chí – sẽ là một thảm họa,” Wicker nói. “Tất cả những gì đạt được bởi Chiến dịch Epic Fury sẽ trở nên vô nghĩa!”

Hôm thứ Sáu, Wicker cho biết Tổng thống Trump “đã bị khuyên sai khi theo đuổi thỏa thuận” và quyết định này sẽ “định hình di sản của Tổng thống Trump”.

[CBSNews: Wicker, head of Armed Services Committee, calls potential deal “a disaster”]

8. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ghi nhận một số tiến triển nhưng nói thêm rằng vẫn cần phải nỗ lực hơn nữa.

Một nguồn tin cao cấp của Iran nói với Reuters hôm thứ Năm rằng chưa có thỏa thuận nào được ký kết, nhưng những bất đồng đã được thu hẹp, trong đó việc Iran làm giàu uranium và quyền kiểm soát eo biển là những điểm còn vướng mắc.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ghi nhận một số tiến triển nhưng nói thêm rằng vẫn cần phải nỗ lực hơn nữa.

Truyền thông Iran đưa tin, Ngoại trưởng Iran đã gặp người đồng cấp Pakistan hôm thứ Sáu để thảo luận về các đề xuất chấm dứt chiến tranh.

“Đã có một số tiến bộ. Tôi không muốn phóng đại, cũng không muốn đánh giá thấp điều đó,” Rubio nói với các phóng viên sau cuộc họp của các bộ trưởng NATO tại Thụy Điển. “Vẫn còn nhiều việc phải làm. Chúng ta chưa đạt được mục tiêu. Tôi hy vọng chúng ta sẽ đạt được điều đó.”

Khi được hỏi về phái đoàn Qatar tại Iran, Rubio nói với các phóng viên rằng Pakistan là bên trung gian chính trong các cuộc đàm phán với Iran và họ đã làm một “công việc đáng khen ngợi”.

Ông nói thêm: “Rõ ràng, các quốc gia khác cũng có lợi ích, đặc biệt là các nước vùng Vịnh, những nước đang ở giữa tâm điểm của vấn đề này — họ có những tình hình riêng của mình. Và chúng tôi đã nói chuyện với tất cả họ. Tôi chỉ muốn nói rằng quốc gia chính mà chúng tôi đã hợp tác trong toàn bộ vấn đề này là Pakistan, và điều đó vẫn không thay đổi.”

Ông Rubio nhắc lại những bình luận đưa ra hôm thứ Năm rằng kế hoạch của Iran về việc thiết lập hệ thống thu phí qua eo biển là “không thể chấp nhận được”.

“Chúng ta đang đối phó với một nhóm người rất khó tính, và nếu tình hình không thay đổi, thì tổng thống đã nói rõ rằng ông ấy có những lựa chọn khác,” Rubio nói.

Ông cũng cho biết Mỹ chưa yêu cầu liên minh quân sự NATO giúp đỡ về vấn đề eo biển Hormuz, nhưng cần phải có phương án dự phòng nếu Iran từ chối mở lại tuyến đường thủy này.

[Times Of Israel: US Secretary of State Marco Rubio noted some progress but added that more work is required.]

9. Mỹ chuẩn bị cho các cuộc tấn công quân sự mới nhằm vào Iran.

Theo các nguồn tin nắm rõ kế hoạch, chính quyền Trump đang chuẩn bị cho một vòng tấn công quân sự mới nhằm vào Iran, ngay cả khi các hoạt động ngoại giao vẫn tiếp diễn.

Cho đến nay, vẫn chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra về việc tấn công.

Tổng thống Trump cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng “những vấn đề liên quan đến chính phủ” đang ngăn cản ông tham dự đám cưới của con trai mình, Ông Donald Trump Jr., vào cuối tuần này. Tổng thống dự định sẽ dành kỳ nghỉ cuối tuần Ngày Tưởng niệm tại khu nghỉ dưỡng chơi golf của ông ở New Jersey nhưng giờ đây tuyên bố sẽ trở lại Tòa Bạch Ốc.

Một số thành viên của quân đội và cộng đồng tình báo Mỹ đã hủy bỏ kế hoạch cho kỳ nghỉ cuối tuần Ngày Tưởng niệm vì lo ngại các cuộc tấn công có thể xảy ra, một vài nguồn tin cho biết.

Các quan chức quốc phòng và tình báo bắt đầu cập nhật danh sách triệu hồi cho các căn cứ quân sự của Mỹ ở nước ngoài khi từng đợt binh sĩ đóng quân tại Trung Đông được rút khỏi khu vực, một phần trong nỗ lực giảm thiểu sự hiện diện quân sự của Mỹ trong khu vực trong bối cảnh lo ngại về khả năng Iran trả đũa.

Mỹ và Iran phần lớn đã kiềm chế không tấn công lẫn nhau kể từ khi lệnh ngừng bắn tạm thời bắt đầu vào đầu tháng 4, tạo thời gian cho các cuộc đàm phán gián tiếp về một thỏa thuận dài hạn hơn.

Phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc Anna Kelly nói với đài CBS News rằng Tổng thống Trump đã “làm rõ những lằn ranh đỏ của mình: Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân, và họ không thể tiếp tục giữ uranium đã được làm giàu.”

“Tổng thống luôn giữ mọi lựa chọn trong mọi thời điểm, và nhiệm vụ của Ngũ Giác Đài là sẵn sàng thực thi bất kỳ quyết định nào mà Tổng tư lệnh có thể đưa ra,” Kelly nói. “Tổng thống đã nói rõ về hậu quả nếu Iran không đạt được thỏa thuận.”

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hôm thứ Tư cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào nữa nhằm vào nước này từ phía Hoa Kỳ hoặc Israel đều có thể làm leo thang xung đột ra ngoài khu vực Trung Đông, đồng thời hứa hẹn sẽ giáng những “đòn chí mạng... ở những nơi mà các bạn thậm chí không thể tưởng tượng nổi”.

Tehran đang xem xét đề xuất mới nhất của Mỹ về một thỏa thuận khả thi để chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần ba tháng, vốn đã làm rung chuyển thị trường năng lượng và dẫn đến giá nhiên liệu tăng vọt. Theo một nguồn tin nói với CBS News, đề xuất này đã được chuyển đến Iran vào thứ Tư, kèm theo đó là lời cảnh báo rằng việc từ chối đề nghị cuối cùng này sẽ đồng nghĩa với việc các cuộc tấn công quân sự sẽ tiếp tục.

Tổng thống Trump nói hôm thứ Sáu: “Iran đang rất muốn đạt được thỏa thuận. Chúng ta hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra.”

Tổng thống hôm thứ Tư cho biết ông sẵn sàng cho Tehran “vài ngày” để trả lời đề nghị mới nhất của Mỹ. Ông nói thêm rằng nhóm của ông “khá ấn tượng” với các nhà đàm phán của Iran, nhưng cảnh báo rằng chính quyền cần những bảo đảm đủ mạnh mẽ để ngăn chặn xung đột bùng phát trở lại.

Dự kiến phản hồi sẽ sớm được truyền đi thông qua Pakistan, quốc gia đang đóng vai trò trung gian.

Trước khi lên máy bay đến Ấn Độ, Ngoại trưởng Marco Rubio nói với các phóng viên rằng Mỹ dự kiến sẽ nhận được phản hồi thông qua vị tướng Pakistan, người đóng vai trò là kênh liên lạc chính với Iran thay mặt chính quyền Trump. Rubio khẳng định rằng Tổng thống Trump thích ngoại giao hơn là tấn công và cho biết đã có tiến triển, mặc dù ông ám chỉ vẫn còn nhiều việc phải làm.

Ông Rubio cũng đề cập đến các cuộc thảo luận trong các cuộc họp ở Thụy Điển với các thành viên NATO về cách mở lại eo biển Hormuz bằng vũ lực, một nỗ lực mà ông gọi là “Kế hoạch B” nếu Iran không đồng ý tự mình thực hiện điều đó.

Tại Washington, các Dân biểu đảng Cộng hòa Hạ viện hôm thứ Năm đã từ bỏ nỗ lực tổ chức một cuộc bỏ phiếu nhằm hạn chế quyền hạn của Tổng thống Trump trong việc tiến hành các hoạt động quân sự chống lại Iran sau khi kết luận rằng họ không có đủ phiếu cần thiết để ngăn chặn nghị quyết được thông qua.

[CBSNews: US is preparing for new military attacks against Iran.]

10. Iran bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump rằng đề xuất hòa bình sẽ bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz.

Chính quyền Iran đã bác bỏ tuyên bố trước đó của Tổng thống Trump rằng một thỏa thuận hòa bình được đề xuất sẽ bao gồm việc mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường thủy quan trọng mà 20% lượng dầu mỏ của thế giới đi qua trước chiến tranh.

Trong một bài đăng trên Truth Social, Tổng thống Trump cho biết hai bên đang tiến gần đến một thỏa thuận theo đó “eo biển Hormuz sẽ được mở cửa”.

Tuy nhiên, trong một tuyên bố được hãng thông tấn bán chính thức Fars News Agency của Iran, có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran, công bố, Iran cho biết rằng “trong trường hợp đạt được thỏa thuận, eo biển Hormuz vẫn sẽ nằm dưới sự quản lý của Iran”.

Hãng thông tấn Fars cũng cáo buộc rằng mặc dù đã đồng ý cho phép giao thông đường thủy trở lại mức trước chiến tranh, “điều này không có nghĩa là 'tự do đi lại' trở lại tình trạng trước chiến tranh”.

Phát biểu với các phóng viên hôm thứ Sáu tại Thụy Điển, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Mỹ và các đồng minh phải có “kế hoạch B” nếu Iran từ chối mở lại eo biển, việc đóng cửa gần như hoàn toàn eo biển đã tạo ra một cuộc khủng hoảng năng lượng và dẫn đến giá dầu và khí đốt tăng vọt trên toàn thế giới.

[CBSNews: Iran disputes Trump's statement that peace proposal will involve reopening Strait of Hormuz]

11. Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Syed Mohsin Naqvi đã có cuộc hội đàm vòng thứ hai với Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tại Tehran.

Hai ngày sau khi chuyển tải thông điệp mới nhất của Mỹ tới phía Iran trong các cuộc đàm phán, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Syed Mohsin Naqvi đã có cuộc hội đàm khác với Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tại Tehran, theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim đưa tin.

Một bản “dự thảo cuối cùng” chưa được xác nhận của một thỏa thuận mơ hồ.

Trong khi đó, chiều thứ Sáu, kênh truyền hình al-Arabiya của Ả Rập Xê Út đã công bố cái mà họ cho là “bản dự thảo cuối cùng” của một thỏa thuận “có thể” giữa Mỹ và Iran do Pakistan làm trung gian để chấm dứt chiến tranh. Kênh này cho biết thỏa thuận – dường như là một thỏa thuận tạm thời với “những vấn đề còn tồn đọng” cần được đàm phán sau khi có hiệu lực – có thể được công bố trong vòng vài giờ, nhưng cũng thừa nhận rằng nó “đang chờ sự chấp thuận” của cả hai bên.

Theo bản báo cáo, trích dẫn các nguồn tin giấu tên, thỏa thuận sẽ có hiệu lực ngay lập tức khi được cả hai bên chính thức công bố.

Bản dự thảo thỏa thuận được báo cáo không đề cập rõ ràng đến các yêu cầu chính của Mỹ, bao gồm việc giải tán chương trình hạt nhân của Iran và xuất khẩu kho uranium làm giàu 60%, hạn chế hỏa tiễn đạn đạo và chấm dứt hỗ trợ cho các lực lượng khủng bố ủy nhiệm. Thay vào đó, nó quy định các cuộc đàm phán về các “vấn đề tồn đọng” không được nêu rõ sẽ bắt đầu trong vòng bảy ngày kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực. Mặc dù điều kiện nới lỏng trừng phạt của Mỹ là Iran phải cam kết tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận, nhưng dường như nó không nêu rõ hậu quả nếu các vấn đề tồn đọng không được giải quyết.

Theo báo cáo, thỏa thuận chín điểm được tường trình bao gồm các nội dung sau:

thỏa thuận chín điểm

Một lệnh ngừng bắn ngay lập tức, toàn diện và vô điều kiện trên tất cả các mặt trận, bao gồm bộ binh, hải quân và không quân.

Cam kết chung không tấn công vào cơ sở hạ tầng quân sự, dân sự hoặc kinh tế.

Chấm dứt các hoạt động quân sự và ngừng cuộc chiến truyền thông.

Cam kết tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và không can thiệp vào công việc nội bộ.

Bảo đảm tự do hàng hải tại Vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và Vịnh Oman.

Một cơ chế chung để giám sát việc thực hiện và giải quyết tranh chấp.

Các cuộc đàm phán về những vấn đề còn tồn đọng sẽ bắt đầu trong vòng bảy ngày.

Việc dỡ bỏ dần các lệnh trừng phạt của Mỹ để đổi lấy cam kết của Iran đối với các điều khoản của thỏa thuận.

Tái khẳng định việc tuân thủ luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hiệp Quốc.

Sự bất ổn thúc đẩy giá dầu tăng cao.

Cuộc chiến đã gây ra thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế toàn cầu, với việc giá dầu tăng vọt làm dấy lên lo ngại về lạm phát phi mã.

Đồng đô la Mỹ gần đạt mức cao nhất trong sáu tuần do sự không chắc chắn về các cuộc đàm phán hòa bình, trong khi giá dầu tăng cao khi các nhà đầu tư nghi ngờ về triển vọng đạt được bước đột phá.

“Chúng ta sắp kết thúc tuần thứ 12, lệnh ngừng bắn đã được thực hiện sáu tuần, và tôi thực sự không tin rằng chúng ta đã tiến gần hơn đến một giải pháp nào đó giữa Mỹ và Iran”, Tony Sycamore, một nhà phân tích thị trường tại IG, nhận định về cuộc chiến ở Trung Đông.

[Times Of Israel: Pakistani Interior Minister Syed Mohsin Naqvi held another round of talks with Iranian Foreign Minister Abbas Araqchi in Tehran]

12. Tổng thống Trump nói thỏa thuận với Iran “phần lớn đã được đàm phán”.

Trong một bài đăng trên Truth Social vào chiều muộn thứ Bảy, Tổng thống Trump cho biết một thỏa thuận hòa bình tiềm năng với Iran đã được “đàm phán phần lớn”, nhưng vẫn “cần được hoàn tất giữa” Mỹ, Iran và “nhiều quốc gia khác” ở Trung Đông.

Ông cũng lưu ý rằng theo các điều khoản của thỏa thuận, “eo biển Hormuz sẽ được mở cửa”.

Tổng thống Trump xác nhận rằng ông đã tham gia cuộc điện đàm với một số nhà lãnh đạo Trung Đông của Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Pakistan, Ai Cập, Jordan và Bahrain.

Ông cũng cho biết ông đã tham gia một cuộc điện đàm riêng với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và nhận xét rằng cuộc điện đàm đó “diễn ra rất tốt đẹp”.

Tổng thống Trump cho biết: “Các khía cạnh và chi tiết cuối cùng của thỏa thuận hiện đang được thảo luận và sẽ sớm được công bố”.

Theo các quan chức Mỹ, cuộc điện đàm chiều thứ Bảy giữa Tổng thống Trump và các lãnh đạo vùng Vịnh đã kết thúc.

Các quốc gia được mời tham gia cuộc gọi hội nghị với Tổng thống Trump để thảo luận về đàm phán với Iran bao gồm Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Pakistan, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Jordan và Qatar, các nguồn tin thân cận với tình hình cho biết với CBS News.

[CBSNews: Trump says agreement with Iran “has been largely negotiated”]

13. Tổng thống Trump nói rằng Mỹ cuối cùng sẽ thu hồi được kho uranium được làm giàu cao của Iran

Tổng thống Trump nói rằng Mỹ cuối cùng sẽ thu hồi được kho uranium được làm giàu cao của Iran - mà Washington tin rằng được dùng để chế tạo vũ khí hạt nhân. Tehran nói rằng nó chỉ dành cho mục đích hòa bình, nhưng uranium được làm giàu đến mức độ như vậy không có ứng dụng hòa bình nào.

Hai nguồn tin cao cấp của Iran đã nói với Reuters trước khi Tổng thống Trump đưa ra bình luận rằng Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Mojtaba Khamenei, đã ban hành chỉ thị rằng uranium không được phép xuất khẩu ra nước ngoài.

Tổng thống Trump đang phải đối mặt với áp lực trong nước trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, khi người dân Mỹ tức giận về việc giá nhiên liệu tăng vọt và tỷ lệ ủng hộ ông ở mức thấp nhất kể từ khi ông trở lại Tòa Bạch Ốc năm ngoái.

Tehran đã đệ trình đề nghị mới nhất của mình lên Mỹ vào đầu tuần này.

Những mô tả của Iran cho thấy nước này phần lớn lặp lại các điều khoản mà Tổng thống Trump trước đây đã bác bỏ, bao gồm yêu cầu kiểm soát eo biển Hormuz, bồi thường thiệt hại chiến tranh, dỡ bỏ lệnh trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng và rút quân Mỹ.

Lưu lượng giao thông qua eo biển đã giảm mạnh so với 125 đến 140 lượt tàu qua lại mỗi ngày trước chiến tranh.

Iran cho biết họ đặt mục tiêu mở lại eo biển cho các quốc gia thân thiện tuân thủ các điều khoản của mình, trong đó có thể bao gồm cả việc thu phí.

Trong 24 giờ qua, 35 tàu chở dầu, tàu chở hàng và các tàu thương mại khác đã đi qua eo biển Hormuz sau khi được Hải quân Vệ binh Cách mạng cho phép, theo thông báo từ bộ phận quan hệ công chúng của lực lượng này.

Mỹ và Israel tuyên bố mục tiêu chiến tranh của họ là nhằm kiềm chế sự hỗ trợ của Iran đối với các lực lượng dân quân trong khu vực, giải tán chương trình hạt nhân của nước này, phá hủy khả năng hỏa tiễn và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân Iran lật đổ chính quyền.

Nhưng cho đến nay, Iran vẫn duy trì được kho dự trữ uranium làm giàu gần cấp độ vũ khí, và khả năng đe dọa các nước láng giềng bằng hỏa tiễn, máy bay điều khiển từ xa và các lực lượng dân quân ủy nhiệm.

[Times Of Israel: Trump said the US would eventually recover Iran’s stockpile of highly enriched uranium]

 

1. Ukraine tấn công một trạm bơm dầu lớn của Nga cung cấp dầu cho tỉnh Mạc Tư Khoa, theo thông báo của SBU.

Theo thông báo của Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU vào đêm 24 tháng 5, lực lượng Ukraine đã tiến hành một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa thành công nhằm vào trạm bơm dầu Vtorovo ở tỉnh Vladimir của Nga.

Trạm bơm và phân phối dầu Vtorovo là một trung tâm cơ sở hạ tầng chiến lược cung cấp nhiên liệu cho tỉnh Mạc Tư Khoa. Được vận hành bởi Transneft, công ty độc quyền đường ống dẫn dầu thuộc sở hữu nhà nước của Nga, trạm Vtorovo bơm nguyên liệu thô từ các nhà máy lọc dầu ở miền trung nước Nga đến các cảng xuất khẩu và người tiêu dùng trong nước.

Cơ sở này cũng cung cấp nhiên liệu cho các phi trường lớn của Nga, bao gồm Sheremetyevo, Domodedovo và Vnukovo gần Mạc Tư Khoa.

Hôm Thứ Hai, 25 Tháng Năm, phát ngôn nhân Cục Tình Báo Quân Đội Ukraine, Đại Úy Andriy Yusov, cho biết các nhân viên điều khiển máy bay điều khiển từ xa thuộc đơn vị Alpha tinh nhuệ của SBU đã tấn công vào nhà ga Vtorovo trong đêm, theo lệnh của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy.

Vụ tấn công nhắm vào trạm bơm, gây ra một vụ hỏa hoạn quy mô lớn. Cuộc tấn công của SBU diễn ra cùng đêm Nga oanh tạc Kyiv và khu vực xung quanh bằng hàng trăm máy bay điều khiển từ xa và hàng chục hỏa tiễn, trong đó có một hỏa tiễn đạn đạo tầm trung Oreshnik, gọi tắt là IRBM trong một trong những cuộc tấn công dữ dội nhất vào thủ đô trong cuộc chiến toàn diện.

“Không giống như kẻ thù, những kẻ cố tình tấn công cơ sở hạ tầng dân sự và người dân vô tội, Ukraine chỉ tấn công các mục tiêu quân sự và chiến lược liên quan đến việc bảo đảm sự xâm lược của Nga”, SBU cho biết.

Ukraine thường xuyên tấn công các cơ sở dầu mỏ và quân sự của Nga bằng vũ khí tầm xa do nước này tự sản xuất. Khi việc sản xuất máy bay điều khiển từ xa nội địa của Ukraine mở rộng và được cải thiện, khả năng làm gián đoạn sản xuất nhiên liệu, hoạt động hàng không và xuất khẩu của Nga cũng tăng lên.

“Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU đang chuẩn bị các chiến dịch đặc biệt mới. Cường độ các cuộc tấn công của Ukraine vào lãnh thổ Nga sẽ chỉ tăng lên. Các biện pháp trừng phạt dài hạn của chúng tôi sẽ tiếp tục phát huy tác dụng”, ông Yevhenii Khmara, nhà lãnh đạo SBU, cho biết.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes major Russian oil pumping station supplying Moscow Oblast, SBU says]

2. ‘Ác mộng cho Israel’: Các Thượng Nghị Sĩ cao cấp của đảng Cộng hòa chỉ trích các điều khoản được tường trình của thỏa thuận hạt nhân Iran sắp được ký kết.

Các Thượng Nghị Sĩ cao cấp của đảng Cộng hòa Mỹ đã lên tiếng chỉ trích các điều khoản được tường trình của thỏa thuận mà Tổng thống Donald Trump đang đàm phán với Tehran để chấm dứt chiến tranh với Iran.

Những lời chỉ trích mới nổi lên từ chính nội bộ đảng của Tổng thống Trump xuất hiện sau khi các quan chức Mỹ và Iran đều phát tín hiệu rằng họ đang tiến gần đến một thỏa thuận về bản ghi nhớ nhằm chấm dứt chiến tranh và tạo tiền đề cho các cuộc đàm phán tiếp theo.

Tổng thống Trump đã nêu rõ thỏa thuận sẽ bao gồm việc mở cửa eo biển Hormuz, nhưng không đề cập đến chương trình hạt nhân của Iran, mặc dù ông nhiều lần khẳng định rằng Iran sẽ không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân và chế độ này phải từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu 60%.

Trong khi đó, Iran cho biết các vấn đề hạt nhân không nằm trong các cuộc đàm phán hiện tại.

Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham của Nam Carolina, một người ủng hộ mạnh mẽ cuộc chiến chống Iran do Mỹ và Israel phát động vào ngày 28 tháng 2 và là chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng viện, đã bày tỏ lo ngại về các điều khoản cho phép chế độ Iran tồn tại, nói rằng một thỏa thuận để lại Iran ở vị thế mạnh trong khu vực sẽ dẫn đến “cơn ác mộng đối với Israel”.

“Nếu một thỏa thuận được ký kết để chấm dứt xung đột với Iran vì người ta tin rằng eo biển Hormuz không thể được bảo vệ khỏi chủ nghĩa khủng bố của Iran; và Iran vẫn có khả năng phá hủy các cơ sở hạ tầng dầu mỏ lớn ở vùng Vịnh, thì Iran sẽ là một thế lực thống trị mà một giải pháp ngoại giao không thể giải quyết được vấn đề,” ông nói.

“ Sự kết hợp giữa việc Iran được coi là có khả năng khủng bố eo biển Hormuz vĩnh viễn và khả năng gây thiệt hại lớn cho cơ sở hạ tầng dầu mỏ vùng Vịnh là một sự thay đổi lớn trong cán cân quyền lực ở khu vực và theo thời gian sẽ là một cơn ác mộng đối với Israel”, ông nói thêm.

Thượng Nghị Sĩ Roger Wicker của bang Mississippi, chủ tịch Ủy ban Quân sự Thượng viện, đã cảnh báo riêng rằng “thỏa thuận ngừng bắn 60 ngày được đồn đoán – với niềm tin rằng Iran sẽ tham gia một cách thiện chí – sẽ là một thảm họa.”

“Tất cả những gì đạt được từ Chiến dịch Epic Fury sẽ trở nên vô nghĩa!”, ông nói thêm, ám chỉ cuộc chiến với Iran theo tên gọi mà Washington đặt cho nó.

Cả Graham và Wicker đều không nhắc đến tên Tổng thống Trump trong bài đăng của họ.

Hôm thứ Sáu, Wicker đổ lỗi cho các cố vấn của Tổng thống Trump vì đã thúc ép ông ký một thỏa thuận với Iran “mà sẽ chẳng đáng giá gì” thay vì cho phép tổng thống “hoàn thành công việc ông đã bắt đầu”.

Ông nói: “Việc tiếp tục theo đuổi một thỏa thuận với chế độ Hồi giáo của Iran có nguy cơ tạo ra ấn tượng về sự yếu kém”.

Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz của Texas đã lên tiếng cùng làn sóng lên án ngày càng gia tăng vào sáng Chúa Nhật, nói rằng ông “vô cùng lo ngại” trước những báo cáo chi tiết về thỏa thuận đang được hình thành.

“Quyết định tấn công Iran của Tổng thống Trump là quyết định quan trọng nhất trong nhiệm kỳ thứ hai của ông. Ông ấy đã đúng khi làm vậy, và chúng ta đã đạt được những kết quả quân sự phi thường,” Cruz nói. “Nếu kết quả của tất cả những điều đó là một chế độ Iran—vẫn do những người Hồi giáo cực đoan hô vang ‘cái chết cho nước Mỹ’—giờ đây nhận được hàng tỷ đô la, có khả năng làm giàu uranium và phát triển vũ khí hạt nhân, và kiểm soát hiệu quả eo biển Hormuz, thì kết quả đó sẽ là một sai lầm tai hại.”

Khác với Graham và Wicker, Cruz đã nhắc đến tên Tổng thống Trump trong bài đăng của mình, nhưng dường như vẫn cố gắng tách tổng thống ra khỏi thỏa thuận tiềm năng, thay vào đó nói rằng thỏa thuận này đang được “thúc đẩy bởi một số tiếng nói trong chính quyền”.

“Tổng thống Trump tin vào hòa bình thông qua sức mạnh, và sự lãnh đạo mạnh mẽ của ông đã giúp nước Mỹ an toàn hơn rất nhiều. Ông ấy nên tiếp tục giữ vững lập trường, bảo vệ nước Mỹ và thực thi những lằn ranh đỏ mà ông ấy đã nhiều lần vạch ra,” ông kết luận.

Tương tự, cựu Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, người từng phục vụ dưới thời Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên, cảnh báo rằng các điều khoản được báo cáo của thỏa thuận “hoàn toàn không phù hợp với chủ nghĩa 'Nước Mỹ trên hết'“.

Thay vào đó, Pompeo so sánh thỏa thuận sắp đạt được với thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 của chính quyền Obama, nói rằng nó dường như “giống hệt như kịch bản của Wendy Sherman, Robert Malley và Ben Rhodes: Trả tiền cho IRGC để xây dựng chương trình vũ khí hủy diệt hàng loạt và khủng bố thế giới.”

“Hoàn toàn không phải là chính sách ‘Nước Mỹ trên hết’,” ông nói. “Vấn đề rất đơn giản: Mở cửa eo biển chết tiệt đó. Ngăn chặn Iran tiếp cận nguồn tiền. Loại bỏ đủ năng lực của Iran để nước này không thể đe dọa các đồng minh của chúng ta trong khu vực.”

Những lời chỉ trích đối với động thái hướng tới một thỏa thuận của Tổng thống Trump là biểu hiện mới nhất của sự phản đối chính sách chiến tranh Iran của tổng thống từ đảng của ông, vốn phần lớn là những người trung thành với ông.

Sự chỉ trích đến từ cả hai phía, một số thúc đẩy hành động quân sự mạnh tay hơn trong khi số khác tích cực tìm cách tránh điều đó.

Hôm thứ Ba, Thượng viện Mỹ đã thông qua một nghị quyết về quyền lực chiến tranh, theo đó sẽ chấm dứt cuộc chiến trừ khi Tổng thống Trump nhận được sự cho phép của Quốc hội. Kết quả bỏ phiếu 50-47 cho thấy một số lượng nhỏ nhưng ngày càng tăng các Dân biểu Cộng hòa sẵn sàng thách thức tổng thống về vấn đề chiến tranh.

Một cuộc bỏ phiếu tương tự dự kiến diễn ra tại Hạ viện vào thứ Năm đã bị các lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Hạ viện hủy bỏ vào phút cuối.

Trước đó trong năm nay, Hạ viện đã bác bỏ ba nghị quyết về quyền lực chiến tranh trong các cuộc bỏ phiếu sít sao, với sự ủng hộ gần như tuyệt đối từ các đảng viên Cộng hòa, cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ đối với cuộc chiến tranh Iran và tổng thống trong nội bộ đảng của ông.

Nhưng tỷ lệ chênh lệch ngày càng sít sao – nghị quyết cuối cùng đã thất bại do hòa phiếu – khi các tuần trôi qua kể từ ngày 28 tháng 2. Biện pháp được đưa ra hôm thứ Năm dường như sẽ được thông qua, do dự kiến một số ít đảng viên Cộng hòa sẽ bỏ phiếu chống và một số người khác vắng mặt.

“Chúng tôi chắc chắn có đủ phiếu bầu, và họ biết điều đó,” Dân biểu Gregory Meeks, lãnh đạo phe Dân chủ tại Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, nói với các phóng viên sau khi cuộc bỏ phiếu bị hủy bỏ.

Ông cho biết các lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện đã trì hoãn cuộc bỏ phiếu cho đến đầu tháng Sáu, sau kỳ nghỉ Lễ Tưởng niệm.

[Times Of Israel: ‘Nightmare for Israel’: Senior GOP senators criticize alleged terms of emerging Iran deal]

3. Các Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ chất vấn Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth về lý do trì hoãn gói viện trợ 400 triệu đô la cho Ukraine

Một nhóm Thượng Nghị Sĩ lưỡng đảng của Hoa Kỳ đã kêu gọi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trong một bức thư ngày 23 tháng 5 công bố gói viện trợ 400 triệu đô la đã được phê duyệt trước đó cho Ukraine, vốn đã bị trì hoãn trong nhiều tháng.

Bức thư, do Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Chuck Grassley và Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Dick Durbin dẫn đầu, được đưa ra sau nhiều tháng trì hoãn và áp lực ngày càng tăng từ các nhà lập pháp Hoa Kỳ đối với Ngũ Giác Đài trong việc giải ngân gói viện trợ an ninh rộng hơn trị giá 600 triệu đô la, bao gồm 400 triệu đô la viện trợ cho Ukraine và 200 triệu đô la cho các quốc gia Baltic.

Gói viện trợ 400 triệu đô la đã được Quốc hội thông qua vào tháng 12 năm 2025 nhưng vẫn bị đình trệ tại Ngũ Giác Đài trong nhiều tháng. Trước đó, ông Hegseth đã nói với Ủy ban Quân sự Hạ viện vào ngày 29 tháng 4 rằng nguồn kinh phí đã được giải ngân sau khi các rào cản hành chính được giải quyết. Mặc dù Ngũ Giác Đài hứa sẽ trình kế hoạch chi tiêu lên Thượng viện trước ngày 15 tháng 5, các Thượng Nghị Sĩ cho biết họ vẫn chưa nhận được chi tiết về cách thức phân bổ tiền.

“Bất kỳ sự chậm trễ nào nữa - đặc biệt là khi Bộ Quốc phòng được tường trình đang lên kế hoạch rút quân Mỹ khỏi khu vực - sẽ gây nguy hiểm cho khả năng răn đe Nga một cách hiệu quả của chúng ta,” bức thư viết, theo hãng thông tấn AP.

“Ukraine đã kiên trì và dũng cảm đẩy lùi cuộc tấn công kéo dài bốn năm của Nga, nhưng quân đội nước này cần và xứng đáng nhận được sự hỗ trợ liên tục từ Mỹ,” bức thư, được đồng ký bởi ba Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa và ba Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ, nói tiếp.

Quốc hội đã tái phê chuẩn Sáng kiến Hỗ trợ An ninh Ukraine, gọi tắt là USAI vào tháng 12 như một phần của dự luật chi tiêu quốc phòng trị giá 900 tỷ đô la, phân bổ 400 triệu đô la hàng năm cho các năm tài chính 2026 và 2027 để duy trì hỗ trợ quân sự cho Kyiv. Luật rộng hơn cũng tăng cường sự giám sát của Quốc hội đối với chính sách Ukraine, bao gồm các yêu cầu báo cáo mới nếu Ngũ Giác Đài tìm cách hạn chế chia sẻ thông tin tình báo hoặc thay đổi việc triển khai quân đội ở Âu Châu.

Kể từ khi nhậm chức vào Tháng Giêng năm 2025, Tổng thống Donald Trump đã không phân bổ bất kỳ gói viện trợ quốc phòng mới nào theo Quyền rút quân của Tổng thống, gọi tắt là PDA — một công cụ thường được người tiền nhiệm của ông, cựu Tổng thống Joe Biden, sử dụng. Thay vào đó, chính quyền Trump đã chọn bán vũ khí cho Ukraine thông qua các đối tác NATO, sử dụng Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL.

Ngày 21 tháng 5, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã phê duyệt thương vụ bán thiết bị trị giá 108,1 triệu đô la cho Ukraine để hỗ trợ hệ thống hỏa tiễn phòng không HAWK.

Viện Kinh tế Thế giới Kiel đưa tin ngày 11 tháng 2 rằng viện trợ quân sự của Hoa Kỳ cho Ukraine đã giảm 99% vào năm 2025, với Liên minh Âu Châu hiện đang cung cấp phần lớn viện trợ tài chính và nhân đạo cho Ukraine, trong khi một nhóm nhỏ các quốc gia tài trợ cung cấp phần lớn viện trợ quân sự.

[Kyiv Independent: US senators press Hegseth on delayed $400 million aid package for Ukraine]

4. Tổng thống Zelenskiy xác nhận Nga đã phóng hỏa tiễn Oreshnik vào tỉnh Kyiv trong một cuộc tấn công tối qua.

Trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Chúa Nhật, 24 Tháng Năm, Tổng thống Zelenskiy xác nhận Nga đã phóng hỏa tiễn Oreshnik vào tỉnh Kyiv trong một cuộc tấn công tối qua.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận Nga đã phóng hỏa tiễn đạn đạo tầm trung Oreshnik hiện đại vào tỉnh Kyiv của Ukraine trong một cuộc tấn công kết hợp hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào tối 24 tháng 5.

“Putin đã phóng hỏa tiễn Oreshnik của mình vào Bila Tserkva,” Tổng thống Zelenskiy nói

“Họ thật sự điên rồ. Điều quan trọng là Nga không được phép thoát tội,” ông nói thêm.

Oái oăm là cuộc tấn công mới nhất của Nga diễn ra trong bối cảnh Nga đang kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc nhóm họp khẩn cấp để bàn về cáo buộc của Putin cho rằng Ukraine đang khủng bố Nga.

Putin, kẻ phát động cuộc xâm lược Ukraine, cho rằng các nhà lãnh đạo Ukraine là những kẻ khủng bố đang tấn công dữ dội vào Nga. Ông ta đưa ra lập trường trên hôm Thứ Bẩy, 23 Tháng Năm, trong cuộc gặp gỡ lực lượng máy bay điều khiển từ xa của Nga, sau các cuộc tấn công lớn của Ukraine vào Thủ đô Mạc Tư Khoa và các nhà máy lọc dầu của Nga.

Nga từng tuyên bố rằng hỏa tiễn Oreshnik là một hệ thống tinh vi, khó đánh chặn, có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, mặc dù nó chưa từng được triển khai chống lại Ukraine với vai trò đó.

Người ta biết rất ít về loại vũ khí này, nhưng một số nhà phân tích quốc phòng đã bày tỏ nghi ngờ các tuyên bố của Putin - cho rằng đây là phiên bản nâng cấp của RS-26 Rubez của Nga, được phát triển lần đầu vào năm 2011.

Ngày 23 tháng 5, Tổng thống Zelenskiy lần đầu tiên cảnh báo rằng Nga dường như đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công tiềm tàng bằng loại vũ khí này, trích dẫn thông tin tình báo từ Ukraine, Âu Châu và Mỹ.

Vụ tấn công vào Bila Tserkva đánh dấu lần thứ ba hỏa tiễn Oreshnik được sử dụng nhằm vào Ukraine, và là lần đầu tiên vũ khí này nhắm vào tỉnh Kyiv. Nga lần đầu tiên triển khai hỏa tiễn Oreshnik vào cuối tháng 11 năm 2024, tấn công thành phố Dnipro ở miền trung-đông. Vụ phóng thứ hai diễn ra vào đầu tháng Giêng, khi hỏa tiễn được sử dụng nhằm vào tỉnh Lviv ở phía tây.

Vào tháng 11 năm 2025, Putin tuyên bố Nga đã bắt đầu sản xuất hàng loạt hỏa tiễn Oreshnik.

[Kyiv Independent: Russia launched Oreshnik missile at Kyiv Oblast in overnight attack, Zelensky confirms]

5. Máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công đám tang ở Sumy trong một vụ tấn công “tàn nhẫn”, khiến 1 người thiệt mạng và 14 người bị thương.

Sáng ngày 23 tháng 5, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một đám rước tang lễ ở ngoại ô thành phố Sumy phía đông bắc, mà chính quyền khu vực mô tả là một “vụ tấn công tàn nhẫn”, khiến một người thiệt mạng và mười bốn người khác bị thương.

Sumy, nằm cách biên giới Nga khoảng 30 km ở phía đông bắc Ukraine, thường xuyên phải đối mặt với các cuộc tấn công xuyên biên giới bằng máy bay điều khiển từ xa, hỏa tiễn và pháo binh trong suốt cuộc chiến toàn diện do vị trí gần lãnh thổ Nga.

Theo Cơ quan Hành chính Quân sự tỉnh Sumy, máy bay điều khiển từ xa đã tấn công đoàn rước trong khi các hoạt động kỷ niệm Ngày Anh hùng dân tộc Ukraine đang diễn ra khắp thành phố.

Ban đầu, nhà chức trách thông báo một người đàn ông bị thương nặng trong vụ tấn công. Sau đó, các quan chức cho biết người này đã tử vong trong quá trình phẫu thuật tại bệnh viện.

“ Các bác sĩ đã làm mọi điều có thể để cứu sống anh ta”, chính quyền cho biết, đồng thời nói thêm rằng danh tính của nạn nhân vẫn đang được xác minh.

Giới chức cho biết tất cả những người bị thương đều đang được chăm sóc y tế và cảnh báo rằng nguy cơ các cuộc tấn công tiếp theo của Nga vẫn còn đó.

Trước đó trong ngày, các quan chức địa phương và người dân đã tập trung tại nghĩa trang trung tâm Sumy để tưởng niệm các binh sĩ Ukraine đã hy sinh trong khuôn khổ Ngày Anh hùng. Các hoạt động bao gồm lễ đặt hoa tại Đại lộ Vinh quang của thành phố và một phút mặc niệm do các nhóm thanh niên địa phương tổ chức.

Trong suốt cuộc chiến tranh toàn diện, Nga đã nhiều lần tấn công vào các đám tang, lễ tưởng niệm và các hoạt động tưởng nhớ của dân thường. Vào tháng 10 năm 2023, một cuộc tấn công của Nga vào một buổi lễ tưởng niệm ở làng Hroza thuộc tỉnh Kharkiv đã khiến 51 người thiệt mạng, đây là một trong những vụ tấn công gây thương vong nặng nề nhất đối với thường dân Ukraine trong suốt cuộc xâm lược.

[Kyiv Independent: Russian drone hits Sumy funeral procession in ‘cynical’ attack, killing 1, injuring 14]

6. Lithuania kêu gọi dùng các tài sản bị đóng băng của Nga để phục vụ cho cuộc chiến bảo vệ tổ quốc của Ukraine.

Ngoại trưởng Lithuania Kęstutis Budrys cho biết Âu Châu nên đưa vấn đề tài sản bị đóng băng của Nga trở lại bàn đàm phán khi tìm cách hỗ trợ tài chính cho Ukraine và gia tăng áp lực lên Mạc Tư Khoa để đàm phán một thỏa thuận hòa bình.

Phát biểu tại sự kiện POLITICO Speakeasy ở GLOBSEC Prague hôm thứ Bảy, ông Budrys cho biết thỏa thuận về khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine đạt được năm ngoái là một bước đi hữu ích, nhưng không phải là giải pháp cuối cùng cho nhu cầu dài hạn của Kyiv.

“ Đây chưa phải là kết thúc,” Budrys nói về cuộc tranh luận về việc đóng băng tài sản, lập luận rằng các tài sản nhà nước của Nga bị phong tỏa ở Âu Châu vẫn là “nguồn lực hỗ trợ thực sự cho Ukraine” và “đòn bẩy thực sự để buộc Nga phải đàm phán.”

Cuối cùng, Liên Hiệp Âu Châu đã chọn phương án cho Ukraine vay không lãi suất 90 tỷ euro trong giai đoạn 2026 và 2027, được tài trợ thông qua vay nợ của Liên Hiệp Âu Châu thay vì sử dụng trực tiếp các tài sản chủ quyền bị đóng băng của Nga, sau khi kế hoạch sử dụng tài sản gặp phải những lo ngại về mặt pháp lý từ Bỉ và sự phản đối chính trị từ Hung Gia Lợi cùng một số quốc gia khác.

Sau khi Viktor Orbán bị phế truất khỏi chức vụ, Hung Gia Lợi đã dỡ bỏ quyền phủ quyết đối với khoản vay, mở đường cho việc phê duyệt, nhưng thỏa hiệp này vẫn chưa giải quyết được vấn đề tài sản bị đóng băng: các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu bảo lưu quyền sử dụng tài sản đó để trả nợ nếu Nga không thanh toán tiền bồi thường.

Ông Budrys cho biết vấn đề này về cơ bản đã được hoãn lại nhờ thỏa thuận cho vay, nhưng giờ đây cần được đưa trở lại chương trình nghị sự chính trị. Khi được hỏi liệu ông có muốn vấn đề tài sản bị đóng băng được đưa trở lại bàn thảo luận hay không, ông trả lời: “Có.”

“Tôi rất mong được thảo luận về vấn đề này,” ông nói. “Nó chưa kết thúc.”

Ông Budrys lập luận rằng Ukraine sẽ tiếp tục cần nguồn tài chính lớn ngay cả sau khi gói hỗ trợ hiện tại kết thúc. “Ai tin rằng sẽ không cần tiền trong những năm tới sau hai năm này?”, ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng Kyiv vẫn đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt ngân sách cho các nhu cầu an ninh và quốc phòng trong năm nay.

[Politico: Lithuania calls for frozen Russian assets to return to Ukraine funding debate]

7. Vụ đánh bom tự sát ở một tỉnh đang bất ổn của Pakistan khiến 24 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương.

Một vụ đánh bom bằng xe hơi đã xảy ra tại thành phố Quetta, phía tây nam Pakistan vào sáng Chúa Nhật, khiến ít nhất 24 người thiệt mạng và khoảng 70 người khác bị thương, theo các quan chức.

Một quan chức cao cấp của tỉnh Balochistan nói với đài CBS News rằng vụ nổ rất nghiêm trọng và số người thiệt mạng và bị thương có thể còn tăng lên.

Thủ tướng Shehbaz Sharif gọi vụ tấn công là “hành động khủng bố hèn hạ” trên mạng xã hội. Thống đốc tỉnh Balochistan, Sarfraz Bugti, cho biết trên mạng xã hội rằng “những thường dân vô tội, bao gồm phụ nữ và trẻ em” đã thiệt mạng.

Vụ nổ lớn xảy ra gần đường ray xe lửa ở khu vực Faquir Abad vào khoảng 8 giờ sáng giờ địa phương và gây hoảng loạn khắp các khu dân cư lân cận. Nhân chứng cho biết vụ nổ mạnh đã làm rung chuyển các tòa nhà, làm vỡ cửa kính và gây ra hỏa hoạn thiêu rụi một phần đoàn tàu chở khách. Hãng thông tấn AP cho biết vụ nổ xảy ra ở khu vực thường xuyên có lực lượng an ninh đóng quân.

Bộ trưởng Hỏa xa Liên bang Pakistan, Hanif Abbasi, cho biết vụ nổ đã làm bị trật đường ray đầu máy và ba toa tàu của đoàn tàu con thoi. Ông cho biết thêm, hai toa tàu khác bị lật úp. Hình ảnh cho thấy khói đen dày đặc bốc lên từ hiện trường. Các binh sĩ bán quân sự và tình nguyện viên được chụp ảnh đang cố gắng kéo các nạn nhân ra khỏi đống đổ nát.

Hãng thông tấn AP mô tả vụ việc là một vụ đánh bom tự sát. Chính phủ đang tiến hành điều tra vụ tấn công.

Cư dân khu vực Aziz Khan nói với đài CBS News rằng nhiều người đang chờ ở đường ray xe lửa khi vụ nổ xảy ra. Ông cho biết nhà ông “rung chuyển vì vụ nổ” và có một “tiếng nổ rất lớn, cực kỳ chói tai”.

Ông Khan cho biết: “Nhiều người đã thiệt mạng tại chỗ do sức mạnh của vụ nổ. Các bình gas trong những chiếc xe đang xếp hàng cũng phát nổ.”

Quân Giải phóng Balochistan, gọi tắt là BLA, một nhóm có trụ sở tại Afghanistan, đã nhận trách nhiệm về vụ tấn công. BLA tin rằng Balochistan nên là một khu vực độc lập, và các cuộc tấn công của nhóm này thường nhắm vào dân thường, binh lính và cảnh sát. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã xếp BLA vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài.

Quetta là thủ phủ của tỉnh Balochistan. Tỉnh giàu dầu mỏ và khoáng sản này là tỉnh lớn nhất nhưng có dân số ít nhất ở Pakistan, và là trung tâm sinh sống của cộng đồng thiểu số người Baloch. Các phần tử Hồi giáo cực đoan cũng hoạt động trong tỉnh này.

Tổ chức BLA đã nhận trách nhiệm về nhiều vụ tấn công đẫm máu trong khu vực. Vào tháng Hai, các vụ tấn công tự sát và xả súng phối hợp do nhóm này thực hiện đã khiến 18 thường dân và 15 nhân viên an ninh thiệt mạng. Một vụ đánh bom tự sát tại một nhà ga xe lửa trong cùng khu vực đã khiến ít nhất 26 người thiệt mạng, bao gồm cả binh lính và nhân viên hỏa xa, vào năm 2024.

[CBSNews: Suicide bombing in embattled Pakistan province kills 24, injures dozens more]

8. Pháp cho biết họ đã soạn thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc về việc mở cửa eo biển Hormuz.

Bộ Ngoại giao Pháp cho biết nước này đã soạn thảo một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc về việc thành lập một phái bộ quốc tế để khôi phục hoạt động giao thông tại eo biển Hormuz và có thể đệ trình nghị quyết này nếu điều kiện thuận lợi, trong bối cảnh Washington đang nỗ lực đưa ra bỏ phiếu một văn bản mà Nga và Trung Quốc có thể cho là thiên vị chống lại Tehran.

Việc kiểm soát tuyến đường thủy hẹp này, một huyết mạch quan trọng cho thương mại năng lượng toàn cầu, mà việc gần như bị đóng cửa đã dẫn đến giá dầu tăng vọt, là một trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh Mỹ-Iran kéo dài ba tháng.

Một nghị quyết chung giữa Mỹ và Bahrain về eo biển Manche đã được thảo luận trong hơn hai tuần, và cuộc bỏ phiếu liên tục bị trì hoãn do Trung Quốc và Nga phát tín hiệu rằng họ có thể phủ quyết nghị quyết này.

Dự thảo nghị quyết của Mỹ và Bahrain yêu cầu Iran ngừng các cuộc tấn công và trục vớt thủy lôi ở eo biển. Trung Quốc và Nga đã phủ quyết một văn bản tương tự do Mỹ hậu thuẫn hồi tháng 4, cho rằng nó thiên vị chống lại Tehran.

Hai nhà ngoại giao Âu Châu cho biết Washington đã nhận được sự ủng hộ của gần 140 quốc gia đồng bảo trợ văn bản này với hy vọng tránh được quyền phủ quyết.

Pháp, một cường quốc khác cũng có quyền phủ quyết, cho đến nay vẫn từ chối ủng hộ văn bản của Mỹ.

“Hiện đang có một dự thảo nghị quyết đang được Mỹ và Bahrain thảo luận. Đây là cơ sở cho các cuộc đàm phán hiện tại. Ngày bỏ phiếu vẫn chưa được công bố”, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Pháp Pascal Confavreux cho biết.

[CBSNews: France says it drafted UNSC resolution to open up Hormuz]

9. Pháp cấm Ben-Gvir của Israel nhập cảnh.

Hôm thứ Bảy, Pháp đã cấm Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir nhập cảnh vào lãnh thổ Pháp sau cách ông đối xử với các nhà hoạt động bị bắt giữ khi đang cố gắng phá vỡ lệnh phong tỏa hải quân của Israel đối với Gaza.

“Kể từ ngày hôm nay, Itamar Ben-Gvir bị cấm nhập cảnh vào lãnh thổ Pháp”, Ngoại trưởng Jean-Noël Barrot tuyên bố. “Quyết định này được đưa ra sau những hành động không thể chấp nhận được của ông ta đối với công dân Pháp và Âu Châu trên tàu thuộc hạm đội Global Sumud.”

Bộ trưởng cánh hữu cực đoan của Israel đã bị chỉ trích dữ dội hôm thứ Tư sau khi đăng tải một video trên X, dường như chế giễu các nhà hoạt động tham gia cuộc tuần hành đoàn người tị nạn khi họ bị ép quỳ gối với hai tay bị trói ngược ra sau lưng.

Các nhà hoạt động sau đó cho biết họ đã bị binh lính Israel ngược đãi, mô tả việc bị đánh đập, bị bắn bằng súng điện và bị chó tấn công. Israel đã phủ nhận việc ngược đãi, gọi những cáo buộc này là “sai sự thật và hoàn toàn không có cơ sở thực tế”.

Với tuyên bố của mình, Barrot đã gia nhập vào nhóm ngày càng đông các nhà lãnh đạo Âu Châu kêu gọi Liên Hiệp Âu Châu áp đặt lệnh trừng phạt đối với Ben-Gvir.

“Giống như người đồng nghiệp người Ý của tôi, tôi kêu gọi Liên minh Âu Châu cũng áp đặt lệnh trừng phạt đối với Itamar Ben-Gvir”, Barrot nói trong bài đăng trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Tiệp Petr Macinka hôm thứ Tư đã tuyên bố sẽ ngăn chặn các lệnh trừng phạt đối với các bộ trưởng chính phủ Israel, vốn đòi hỏi sự đồng ý của 27 quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu.

Năm ngoái, Ben-Gvir đã bị Anh, Canada, Úc, Na Uy và New Zealand trừng phạt vì những hành động mà các chính phủ này mô tả là liên tục kích động bạo lực chống lại người Palestine.

[Politico: France bans Israel’s Ben-Gvir from entry]

10. Tổng thống Trump nói Mỹ đang “tiến rất gần” đến thỏa thuận với Iran.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào tối thứ Bảy, Tổng thống Trump cho biết một thỏa thuận hòa bình với Iran đã “về cơ bản được đàm phán xong”, nhưng lưu ý rằng “các khía cạnh và chi tiết cuối cùng của thỏa thuận” hiện đang “được thảo luận và sẽ được công bố trong thời gian ngắn”.

Tổng thống Trump nói với đài CBS News rằng các nhà đàm phán của Hoa Kỳ và Iran đang “tiến rất gần” đến việc hoàn tất một thỏa thuận giữa hai nước.

Các nguồn tin thân cận với cuộc đàm phán cho biết với đài CBS News rằng đề xuất mới nhất bao gồm một quy trình để mở lại eo biển Hormuz, việc giải tỏa một số tài sản của Iran đang bị đóng băng tại các ngân hàng nước ngoài và việc tiếp tục đàm phán.

Tổng thống Trump từ chối cung cấp thông tin chi tiết về thỏa thuận, nhưng nói rằng “mỗi ngày thỏa thuận lại càng tốt hơn”.

“Tôi không thể nói với các bạn trước khi nói với họ, phải không?”, Tổng thống Trump nói với đài CBS News trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại.

Tổng thống Trump cho biết ông tin rằng thỏa thuận cuối cùng sẽ ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, và nói thêm rằng nếu không có thỏa thuận đó thì ông “thậm chí sẽ không bàn đến nó”. Tổng thống Trump cũng nói thêm rằng thỏa thuận này sẽ dẫn đến việc uranium làm giàu của Iran được “giải quyết một cách thỏa đáng”.

“Tôi chỉ ký hợp đồng khi chúng ta đạt được mọi thứ mình muốn,” ông nói.

Các nguồn tin cho biết với đài CBS News rằng Tổng thống Trump vẫn đang cân nhắc các đề xuất và chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Các nguồn tin cho biết ông đang tham khảo ý kiến cố vấn và đàm phán với các lãnh đạo nước ngoài.

Các quan chức Mỹ am hiểu tình hình cho biết, chiều thứ Bảy, Tổng thống Trump đã điện đàm với các lãnh đạo các nước vùng Vịnh và các quốc gia khác. Theo các nguồn tin, các quốc gia được mời tham gia cuộc gọi hội nghị với Tổng thống Trump để thảo luận về đàm phán với Iran bao gồm Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Pakistan, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Jordan và Qatar. Một quan chức khu vực nói với CBS News rằng một số nhà lãnh đạo không biết Tổng thống Trump đang nghiêng về lựa chọn nào.

Tổng thống Trump nói rằng nếu Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận, “chúng ta sẽ rơi vào tình huống mà không quốc gia nào từng bị tấn công mạnh như họ sắp phải hứng chịu”.

Trước đây, Tổng thống Trump từng đe dọa Iran, nói rằng trước khi lệnh ngừng bắn bắt đầu vào tháng 4, “cả một nền văn minh sẽ diệt vong” nếu không có thỏa thuận, và gần đây cảnh báo nước này rằng “thời gian đang trôi nhanh”.

Ngoại trưởng Marco Rubio cũng cho biết hôm thứ Bảy rằng “có thể sẽ có tin tức vào cuối ngày hôm nay” về tình hình đàm phán giữa Iran và Mỹ.

“Đã có một số tiến triển, một số tiến triển đã đạt được, ngay cả khi tôi đang nói chuyện với các bạn lúc này, một số công việc đang được tiến hành,” Rubio nói trước bữa tối chính thức tại Đại sứ quán Mỹ ở New Delhi, Ấn Độ. “Có khả năng là, dù là vào cuối ngày hôm nay, ngày mai, hay vài ngày nữa, chúng ta có thể sẽ có điều gì đó để nói, nhưng vấn đề này cần phải được giải quyết, như tổng thống đã nói, bằng cách này hay cách khác.”

[CBSNews: Trump says U.S. is “getting a lot closer” to agreement with Iran]

11. Sau khi ra tín hiệu rằng thỏa thuận sắp đạt được, Tổng thống Trump nói ông sẽ không “vội vàng” đạt được thỏa thuận với Iran.

Một ngày sau khi tuyên bố thỏa thuận với Iran đang ở giai đoạn cuối, Tổng thống Trump cho biết chính quyền của ông sẽ không vội vàng trong các cuộc đàm phán.

Trong một bài đăng trên Truth Social hôm Chúa Nhật, Tổng thống Trump đã chỉ trích thỏa thuận hạt nhân Iran thời Obama và nhắc lại rằng một thỏa thuận mới sẽ không cho phép Iran sở hữu năng lực hạt nhân.

Tổng thống Trump nói: “Các cuộc đàm phán đang diễn ra một cách có trật tự và mang tính xây dựng, và tôi đã thông báo cho các đại diện của mình không nên vội vàng đạt được thỏa thuận vì thời gian đang có lợi cho chúng ta”.

Ông nói thêm rằng mặc dù mối quan hệ giữa Mỹ và Iran đang trở nên “chuyên nghiệp và hiệu quả hơn nhiều”, nhưng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ sẽ tiếp tục cho đến khi một thỏa thuận được ký kết.

Sau khi Mỹ phát động các cuộc tấn công vào Iran hồi tháng Hai, khiến Lãnh tụ tối cao Ayatollah Khamenei thiệt mạng, chính quyền Trump đã từ chối cam kết về thời gian kết thúc cuộc xung đột nhưng thường xuyên bày tỏ mong muốn chấm dứt nhanh chóng và tránh một cuộc chiến tranh “không hồi kết”. Hôm thứ Bảy, gần ba tháng sau cuộc tấn công ban đầu ngày 28 tháng Hai và sau nhiều tuần đàm phán qua lại khiến các bên chao đảo, Tổng thống Trump đã tuyên bố một thỏa thuận gần như hoàn tất với Iran và một số bên trung gian ở Trung Đông. Ông không đưa ra nhiều chi tiết nhưng cho biết thỏa thuận sẽ bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz, một ưu tiên lớn của Tòa Bạch Ốc và các đồng minh sau khi Iran đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng này, gây ra gián đoạn cho thị trường năng lượng toàn cầu và giao thông vận tải thương mại.

Hôm Chúa Nhật, Tổng thống Trump đã cảm ơn các bên trung gian hỗ trợ đàm phán, nói rằng sự hỗ trợ và hợp tác của họ “sẽ được tăng cường và củng cố hơn nữa khi họ tham gia Hiệp định Abraham lịch sử và, biết đâu đấy, có lẽ Cộng hòa Hồi giáo Iran cũng muốn tham gia!”

Những nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm đạt được thỏa thuận đã vấp phải sự phản đối, cả từ phía đảng Dân chủ lẫn các thành viên trong chính đảng của ông.

Thượng Nghị Sĩ Chris Van Hollen Đảng Dân chủ, đơn vị Maryland hôm Chúa Nhật gọi thỏa thuận này là một “sai lầm”, nói với chương trình “Fox News Sunday” rằng Mỹ không ở trong tình thế tốt hơn so với trước khi chiến tranh bắt đầu, trong khi Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis của Đảng Cộng hòa, đơn vị Bắc Carolina nói với chương trình “State of the Union” của CNN rằng thỏa thuận này “không hợp lý” và rằng Tổng thống Trump đã nhận được lời khuyên tồi tệ từ Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, người mà ông cáo buộc là đang tìm cách chấm dứt chiến tranh bằng mọi giá.

[Politico: Trump, after signaling deal was imminent, says he will not ‘rush’ deal with Iran]

12. Một người đàn ông bị kết án 5 năm tù vì hàng loạt lời đe dọa bài Do Thái bạo lực gần một giáo đường Do Thái ở Luân Đôn.

Theo Cơ quan Công tố Hoàng gia, một người đàn ông đã bị kết án 5 năm tù giam vì một loạt các lời đe dọa bài Do Thái nhắm vào các thành viên cộng đồng Do Thái ở phía bắc Luân Đôn.

Tavius Jean Charles, 36 tuổi, đã đe dọa sáu nạn nhân trong khoảng thời gian từ tháng 10 năm 2025 đến tháng 3 năm 2026 gần Giáo đường Do Thái Belz ở Stamford Hill, phía bắc Luân Đôn.

Vào ngày 16 tháng 3, Jean Chales đã hét lên với người quản lý giáo đường Do Thái Barry Bard và con trai ông rằng hắn sẽ “giết không chỉ riêng hai cha con ông” mà là “tất cả người Do Thái”, sau đó lại tiếp tục đe dọa giết Ge Scher khi ông này lái xe ngang qua.

Kẻ tấn công cũng ném một hòn đá làm vỡ cửa kính xe của ông Scher.

Vào ngày 24 tháng 3, George Stamatakis cũng nghe thấy Jean Charles nói chuyện điện thoại lớn tiếng với ai đó nhưng cốt ý để cho ông nghe rằng: “Sẽ tốt nếu chúng ta cho nổ tung một trong những trường học của bọn họ”, ám chỉ người Do Thái. Ông ta sau đó đã bị cảnh sát bắt giữ cùng ngày.

“Sau khi trình bày những bằng chứng không thể chối cãi này trước tòa, Jean Charles cảm thấy mình không còn lựa chọn nào khác ngoài việc thay đổi lời khai sang nhận tội chỉ chưa đầy 30 ngày sau khi ban đầu tuyên bố mình vô tội”, Varinder Hayre, công tố viên quận và người phụ trách các vụ án tội phạm thù hận ở khu vực Bắc Luân Đôn, cho biết.

“Sau khi trình bày những bằng chứng không thể chối cãi này cho Jean Charles tại tòa, ông ta cảm thấy không còn lựa chọn nào khác ngoài việc thay đổi lời khai sang nhận tội chỉ chưa đầy 30 ngày sau khi ban đầu tuyên bố mình vô tội”, Hayre nói thêm.

[Times Of Israel: Man jailed for 5 years over series of violent antisemitic threats near London synagogue]

13. Nga ưu tiên tuyển sinh đại học cho những sinh viên vượt qua kỳ thi điều khiển máy bay điều khiển từ xa.

Theo hãng tin Interfax do Điện Cẩm Linh kiểm soát, ngày 22 tháng 5, Bộ trưởng Thể thao Nga Mikhail Degtyarev thông báo rằng học sinh trung học Nga nào vượt qua bài kiểm tra vận hành máy bay điều khiển từ xa sẽ được cộng thêm điểm trong kỳ thi tuyển sinh đại học bắt đầu từ năm 2027.

Sáng kiến này được đưa ra trong bối cảnh Nga đang mở rộng chiến dịch tuyển mộ rộng rãi hơn nhắm vào sinh viên cho các đơn vị máy bay điều khiển từ xa mới thành lập, giữa lúc tổn thất trên chiến trường ở Ukraine ngày càng gia tăng.

Hệ thống thử nghiệm máy bay điều khiển từ xa ở các trường học có thể đóng vai trò là bước chuẩn bị ban đầu cho việc tuyển dụng vào các đơn vị này trong tương lai, mặc dù chính quyền Nga chưa liên kết các chương trình này với nhau.

Theo sáng kiến mới, hoạt động điều khiển máy bay điều khiển từ xa sẽ được bổ sung vào năm 2026 vào chương trình “Sẵn sàng cho Lao động và Quốc phòng”, gọi tắt là GTO của Nga, một chương trình huấn luyện thể chất của chính phủ đặt ra các tiêu chuẩn về hiệu suất cho các nhóm tuổi từ 6 đến 70 tuổi trở lên.

Theo một văn bản của Bộ Giáo dục và Khoa học Nga ngày 27 tháng 11 năm 2024, việc hoàn thành thành công chương trình GTO sẽ giúp học sinh đạt thêm từ hai đến năm điểm trong kỳ thi quốc gia dùng để vào đại học.

Theo ông Degtyarev, việc điều khiển máy bay điều khiển từ xa với cánh quạt 75 ly sẽ được triển khai thử nghiệm vào năm 2026, và tất cả những người quan tâm sẽ có cơ hội tham gia kỳ thi và nhận chứng chỉ bắt đầu từ năm 2027.

Những diễn biến gần đây cho thấy Nga đang ngày càng tích hợp chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa vào lĩnh vực giáo dục.

[Kyiv Independent: Russia offers university admission boost for students who pass drone piloting exam]

14. Liên Hiệp Âu Châu đang tăng cường trừng phạt đối với những người Iran liên quan đến vụ phong tỏa eo biển Hormuz.

Liên minh Âu Châu hôm nay cho biết các quốc gia thành viên đã tiến tới việc áp đặt trừng phạt đối với các quan chức Iran và những người khác chịu trách nhiệm về việc phong tỏa eo biển Hormuz.

Tehran đã đóng cửa hiệu quả tuyến đường vận chuyển quan trọng cho khí đốt và dầu mỏ toàn cầu để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ và Israel hồi tháng Hai.

Cho rằng lệnh phong tỏa “trái với luật pháp quốc tế”, các chính phủ Liên Hiệp Âu Châu đã thực hiện một bước kỹ thuật để mở rộng phạm vi chế độ trừng phạt Iran hiện có, cho phép tấn công vào nhiều cá nhân hơn theo chế độ này.

“Liên Hiệp Âu Châu giờ đây sẽ có thể áp dụng thêm các biện pháp hạn chế để đáp trả các hành động của Iran làm suy yếu quyền tự do hàng hải ở eo biển Hormuz”, Hội đồng Âu Châu, đại diện cho các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu, cho biết.

Các biện pháp trừng phạt của Brussels đối với Iran trước đây nhắm vào việc nước này hỗ trợ quân sự cho Nga trong cuộc chiến chống Ukraine và cho các nhóm vũ trang trên khắp Trung Đông.

Liên minh Âu Châu cũng đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các hành vi vi phạm nhân quyền tại quốc gia này.

Liên minh Âu Châu chưa công bố ngay lập tức bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào sẽ là mục tiêu của các biện pháp trừng phạt mới, bao gồm lệnh cấm đi lại và đóng băng tài sản.

Công dân và các công ty thuộc Liên Hiệp Âu Châu cũng sẽ bị cấm cung cấp tiền, tài sản tài chính hoặc các nguồn lực kinh tế khác cho những người nằm trong danh sách này.

Cuộc chiến tranh Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz, vốn thường vận chuyển một phần năm sản lượng dầu mỏ toàn cầu, đã gây ra những tác động lan rộng khắp nền kinh tế toàn cầu, khiến giá năng lượng tăng vọt.

[Times Of Israel: EU advancing sanctions on Iranians involved in Hormuz blockade]

 

1. Tượng Thánh Tâm bị chặt đầu tại nhà thờ St. Mary

Theo các lãnh đạo nhà thờ và cảnh sát, một bức tượng Chúa Giêsu tại một nhà thờ Công Giáo ở East Islip đã bị chặt đầu vào cuối tuần qua, đúng lúc các em nhỏ đang tụ tập gần đó để dự lễ Rước lễ lần đầu.

East Islip là một khu dân cư thuộc thị trấn Islip, hạt Suffolk, tiểu bang New York, Hoa Kỳ. Dân số là 13.930 người theo thống kê dân số năm 2020.

Các thám tử thuộc Đội Điều tra Tội phạm Thù hận của Sở Cảnh sát Quận Suffolk đang điều tra vụ phá hoại tại Nhà thờ St. Mary, tọa lạc tại số 118 đường East Main, sau khi nhận được báo cáo vào lúc 11 giờ sáng thứ Bảy, ngày 17 tháng 5.

“Các thám tử thuộc Đội Điều tra Tội phạm Thù hận đang điều tra một vụ việc trong đó một bức tượng bị hư hại tại Nhà thờ St. Mary”, Sở Cảnh sát Quận Suffolk cho biết với tờ Daily Voice.

Mặc dù cảnh sát không xác định bức tượng nào bị tấn công, nhưng các viên chức giáo xứ cho biết bức tượng Chúa Giêsu Thánh Tâm của nhà thờ đã bị phá hủy. Những bức ảnh được chia sẻ trên mạng dường như cho thấy bức tượng Chúa Giêsu đã bị chặt đầu.

Cha Francis Iaconis nói với phóng viên Logan Thomas Crawford của News 12 Long Island rằng ngài đã phát hiện ra phần đầu của bức tượng trong bụi cây gần đó sau khi trở về từ một đám tang. Cùng lúc đó, các em nhỏ chuẩn bị Rước lễ lần đầu đang tập trung bên trong hội trường sau khi vừa xếp hàng bên ngoài gần bức tượng, ngài cho biết.

Trong một tuyên bố được trường St. Mary School – East Islip chia sẻ, Cha Anthony đã cảm ơn các giáo dân và thành viên cộng đồng vì sự hỗ trợ của họ sau vụ việc.

“Tôi xin cảm ơn tất cả mọi người đã thể hiện sự quan tâm và ủng hộ sau khi bức tượng Thánh Tâm của chúng ta bị hư hại,” ngài viết. “Những lời cầu nguyện, tin nhắn và lòng tốt của các bạn có ý nghĩa rất lớn đối với cộng đồng giáo xứ chúng tôi.”

Cha Anthony cũng cảnh báo người dân về những vụ lừa đảo có thể xảy ra liên quan đến các yêu cầu quyên góp giả mạo gắn liền với hành vi phá hoại.

Ngài viết: “Tôi được biết một số người đang nhận được email và cuộc gọi điện thoại yêu cầu quyên góp để thay thế bức tượng. Xin lưu ý rằng nhà thờ St. Mary's chưa hề phát động bất kỳ chiến dịch gây quỹ nào như vậy.”

Ngài cho biết, bất cứ ai muốn đóng góp nên gửi trực tiếp đến Giáo xứ St. Mary.

---

Source:Daily Voice

Sacred Heart Statue Beheaded At St. Mary’s Church

2. “Chúng tôi cảm thấy bị bỏ rơi,” một linh mục nói về những người Công Giáo Congo dưới sự cai trị của M23.

Một năm sau khi Bukavu - một thành phố 1,1 triệu dân ở Cộng hòa Dân chủ Congo - bị phong trào M23 được Rwanda hậu thuẫn xâm lược, một linh mục của giáo phận đã mô tả tình cảnh khó khăn của Giáo hội tại đó.

“Chúng tôi không cảm thấy bị cô lập, mà cảm thấy bị bỏ rơi,” Cha Floribert Bashimbe nói trong một cuộc phỏng vấn với tổ chức Viện trợ cho Giáo hội đang gặp khó khăn. “Người dân đang đau khổ vì họ không còn khai thác được khoáng sản, và các hoạt động nông thôn đã bị đình trệ do tình trạng mất an ninh.”

Cha Bashimbe nói thêm: “Cho đến nay họ vẫn tôn trọng cơ sở hạ tầng của chúng tôi; họ không đụng đến xe cộ của chúng tôi, và khi chúng tôi phải đối mặt với việc bắt giữ tùy tiện các tín hữu của mình, Giáo hội đã can thiệp và chúng tôi tìm ra giải pháp.”

Phong trào 23 tháng 3, thường được viết tắt là M23 và còn được biết đến với tên gọi Quân đội Cách mạng Congo (Armée révolutionnaire du Congo), là một nhóm bán quân sự nổi dậy của người Congo được Rwanda hậu thuẫn. Có trụ sở tại các khu vực phía đông của Cộng hòa Dân chủ Congo, nhóm này hoạt động chủ yếu ở các tỉnh Bắc Kivu và Nam Kivu, giáp biên giới với Uganda và Rwanda. M23 là thành viên chính của Liên minh Sông Congo, một liên minh các nhóm nổi dậy ở miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo.

M23 được thành lập vào năm 2012 bởi các cựu thành viên của Quốc hội Bảo vệ Nhân dân, gọi tắt là CNDP, một nhóm phiến quân được Rwanda hậu thuẫn, chủ yếu gồm các chiến binh người Rwanda gốc Congo.

---

Source:Catholic World News

‘We feel abandoned,’ priest says of Congolese Catholics under M23 rule

3. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV than thở rằng sau khi nhận Bí tích Thêm sức, nhiều người trẻ 'biến mất khỏi giáo xứ'.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV than thở rằng sau khi được Thêm sức, nhiều người trẻ không còn đến nhà thờ nữa. Ngài yêu cầu những người đang chờ được Thêm sức hãy “đặc biệt chú ý” đến một trong những ơn huệ của Chúa Thánh Thần, đó là sự kiên trì.

Đức Giáo Hoàng đã gặp gỡ những người đang chờ lãnh nhận Bí tích Thêm sức từ Tổng giáo phận Genoa, Ý. Trong một thông điệp bất chợt, Đức Thánh Cha nói rằng “một trong những niềm vui lớn nhất của một giám mục là cử hành Bí tích Thêm sức, bởi vì đó thực sự là một hồng ân của Chúa Thánh Thần.”

“Việc lãnh nhận bí tích này thật tuyệt vời, bởi ân sủng dồi dào từ Chúa Thánh Thần ban cho chúng ta lòng nhiệt thành, sức mạnh và khả năng để bước theo Chúa Giêsu Kitô, luôn luôn nói ‘vâng’ với Chúa, không sợ hãi khi can đảm bước theo Ngài và sống trọn vẹn đức tin của mình trong một thế giới thường tìm cách lôi kéo chúng ta xa rời Chúa Giêsu,” ngài nói với họ.

Sau khi nhắc lại ý nghĩa trọng đại của Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống — sẽ được cử hành vào Chúa Nhật, ngày 24 tháng 5 — Đức Giáo Hoàng đã than thở về một thực tế đáng buồn: “Đôi khi, khi giám mục ban phép Thêm sức, hồng ân của Chúa Thánh Thần, các em nhỏ không bao giờ được nhìn thấy nữa! Các em biến mất khỏi giáo xứ.”

“ Đừng quên những gì các con đã trải nghiệm trong thời gian này, bao gồm cả niềm vui được đến Rôma để cùng nhau cử hành, cùng nhau cầu nguyện. Và nguyện cho niềm vui ấy tiếp tục sống mãi trong trái tim các con khi các con tiếp tục là những môn đệ trung thành của Chúa Giêsu Kitô”, Đức Giáo Hoàng Lêô kêu gọi.

Ngài cũng mời gọi giới trẻ “kiên trì trong đức tin, trở về giáo xứ — có rất nhiều hoạt động, rất nhiều cơ hội — nhưng trên hết là trong đời sống đức tin, bởi vì Chúa Giêsu Kitô muốn đồng hành cùng các bạn, với mỗi người trong các bạn, và với tất cả các bạn trong cộng đồng, điều đó rất quan trọng.”

“Chúng ta không sống đức tin một mình; chúng ta sống đức tin cùng nhau. Và việc xây dựng những mối quan hệ bạn bè và cộng đồng này là một cách để sống kiên trì với tư cách là môn đệ của Chúa Giêsu,” ngài nói thêm.

Cuối cùng, ngài kêu gọi những người sắp được Thêm sức hãy hứa với Chúa: “rằng các con thực sự mong muốn tiếp tục là bạn hữu, môn đệ và người truyền giáo của Ngài, và rằng các con mong muốn kiên trì trong đức tin. Vậy nên, tôi xin để lại cho các con những lời này,” ngài kết luận.

---

Source:EWTN

Leo XIV laments that after receiving confirmation, many young people ‘disappear from the parish’

4. Số lượng người hành hương tham gia lễ Hajj hàng năm ở Mecca đã vượt quá con số năm 2025 bất chấp chiến tranh ở Trung Đông.

Theo một quan chức Saudi Arabia, hơn 1,5 triệu người hành hương từ bên ngoài vương quốc đã đến Saudi Arabia để tham dự lễ Hajj sắp tới, vượt qua số lượng du khách quốc tế năm ngoái bất chấp chiến tranh ở Trung Đông.

Cuộc xung đột nổ ra sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran hồi cuối tháng Hai đã khiến Tehran ra lệnh tiến hành nhiều đợt tấn công nhằm vào các mục tiêu ở Ả Rập Xê Út và khắp vùng Vịnh, gây ra sự gián đoạn giao thông hàng không trên quy mô lớn và khiến chi phí đi lại tăng vọt.

Các hãng hàng không lớn vùng Vịnh tại UAE, Qatar và Bahrain đã nỗ lực nhanh chóng khôi phục phần lớn năng lực hoạt động sau nhiều tuần đóng cửa không phận và hủy chuyến bay.

Bất chấp những khó khăn, người hành hương vẫn tiếp tục đổ xô đến Ả Rập Xê Út để tham gia lễ Hajj năm nay.

“Tổng số người hành hương đến từ nước ngoài đã đạt 1.518.153 người”, Saleh Al-Murabba, chỉ huy Lực lượng Hộ chiếu Hajj của Ả Rập Xê Út, cho biết trong một cuộc họp báo vào tối thứ Sáu.

Những con số này dự kiến sẽ còn tăng hơn nữa trong hai ngày tới khi các tín hữu hành hương tiếp tục đổ về từ nước ngoài trước các nghi lễ chính thức đánh dấu sự bắt đầu của lễ hội thường niên vào thứ Hai.

Năm ngoái, tổng số người hành hương tham gia lễ Hajj đạt 1.673.320 người, trong đó có 1.506.576 người đến từ ngoài Ả Rập Xê Út.

Hajj, một trong năm trụ cột của đạo Hồi, là nghi lễ bắt buộc phải được thực hiện ít nhất một lần bởi tất cả người Hồi giáo có khả năng.

---

Source:Times Of Israel

Pilgrims for annual hajj in Mecca surpass 2025 numbers despite Middle East war

5. Vụ nổ khí gas tại mỏ than ở Trung Quốc khiến ít nhất 90 người thiệt mạng, truyền thông nhà nước cho biết.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin hôm thứ Bảy rằng một vụ nổ khí gas tại một mỏ than ở miền bắc nước này đã khiến ít nhất 90 người thiệt mạng, đây là thảm họa khai thác mỏ lớn nhất trong 17 năm qua.

Tổng cộng 247 công nhân đang làm việc dưới lòng đất vào thời điểm vụ nổ xảy ra lúc 7:29 chiều ngày thứ Sáu tại mỏ than Lục Thần Ngư (Liushenyu, 六神鱼) ở tỉnh Sơn Tây, theo hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã.

Theo Tân Hoa Xã, hầu hết các nạn nhân đã được đưa lên mặt đất tính đến chiều Thứ Bẩy, 23 Tháng Năm, và nhà chức trách xác nhận rằng ít nhất 90 người đã thiệt mạng.

Hãng tin này cho biết Giám đốc công ty đã bị bắt vì khi tai nạn xảy ra ông ta cố ý ém nhẹm nội vụ và chỉ trưng dụng một lực lượng cấp cứu nội bộ quá nhỏ so với tầm vóc của tai họa. Ông ta chỉ báo cáo lên cấp trên nhờ chi viện sau khi tình hình đã trở nên hoàn toàn tuyệt vọng.

Tổng cộng 345 nhân viên cấp cứu đã được điều động đến hiện trường, và trước đó lực lượng cấp cứu đã tích cực tìm kiếm chín người vẫn còn mất tích, hãng tin cho biết thêm.

Vụ nổ hôm thứ Sáu là thảm họa khai thác mỏ tồi tệ nhất ở Trung Quốc kể từ năm 2009, khi 108 người thiệt mạng trong một vụ nổ mỏ ở tỉnh Hắc Long Giang, phía đông bắc Trung Quốc.

Theo đoạn video do đài truyền hình nhà nước CCTV công bố, các nhân viên cấp cứu đội mũ bảo hiểm đang khiêng cáng tại hiện trường, và có thể thấy xe cứu thương ở phía sau.

Cũng theo Tân Hoa Xã, Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi “nỗ lực hết sức” để điều trị những người bị thương và yêu cầu điều tra kỹ lưỡng vụ việc.

Ông nhấn mạnh rằng tất cả các khu vực và bộ phận phải rút kinh nghiệm từ vụ tai nạn này, luôn cảnh giác về an toàn lao động… và kiên quyết ngăn ngừa và hạn chế sự xảy ra các tai nạn nghiêm trọng và thảm khốc.

Ban đầu, truyền thông nhà nước đưa tin có bốn người chết và hàng chục người bị mắc kẹt sau khi phát hiện nồng độ khí carbon monoxide - một loại khí cực độc, không mùi - trong mỏ đã “vượt quá giới hạn cho phép”.

Theo báo cáo, một số người bị mắc kẹt dưới lòng đất đang trong tình trạng “nguy kịch”.

Số người chết sau đó tăng vọt khi buổi sáng trôi qua.

Sơn Tây, một trong những tỉnh nghèo hơn của Trung Quốc, là trung tâm của ngành công nghiệp khai thác than của cả nước.

An toàn khai thác mỏ ở Trung Quốc đã được cải thiện trong những thập niên gần đây, nhưng tai nạn vẫn xảy ra trong một ngành công nghiệp mà các quy trình an toàn thường lỏng lẻo và các quy định không rõ ràng.

Vào năm 2023, một vụ sập hầm mỏ than lộ thiên ở khu vực Nội Mông phía bắc đã khiến 53 người thiệt mạng.

Trung Quốc là quốc gia tiêu thụ than đá nhiều nhất thế giới và là nước phát thải khí nhà kính lớn nhất, bất chấp việc lắp đặt công suất năng lượng tái tạo với tốc độ kỷ lục.

---

Source:Times Of Israel

Gas explosion at Chinese coal mine kills at least 90 people, state media says