Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, người Do-thái tranh luận sôi nổi với nhau. Họ nói : “Làm sao ông này có thể cho chúng ta ăn thịt ông ta được?” 53 Đức Giê-su nói với họ : “Thật, tôi bảo thật các ông : nếu các ông không ăn thịt và uống máu Con Người, các ông không có sự sống nơi mình. 54 Ai ăn thịt và uống máu tôi, thì được sống muôn đời, và tôi sẽ cho người ấy sống lại vào ngày sau hết, 55 vì thịt tôi thật là của ăn, và máu tôi thật là của uống. 56 Ai ăn thịt và uống máu tôi, thì ở lại trong tôi, và tôi ở lại trong người ấy. 57 Như Chúa Cha là Đấng hằng sống đã sai tôi, và tôi sống nhờ Chúa Cha thế nào, thì kẻ ăn tôi, cũng sẽ nhờ tôi mà được sống như vậy. 58 Đây là bánh từ trời xuống, không phải như bánh tổ tiên các ông đã ăn, và họ đã chết. Ai ăn bánh này, sẽ được sống muôn đời.”

59 Đó là những điều Đức Giê-su đã nói khi giảng dạy trong hội đường, ở Ca-phác-na-um.

Đó là Lời Chúa

 

XIN ĐỪNG GÂY BÃO MẠNG

LỄ CHÚA CHIÊN LÀNH 2026

Tôi nhớ cái thời mới lớn của mình, làng quê tôi, người ta háo hức đi lễ, chăm chú nghe giảng, và coi việc lắng nghe Lời Chúa như đón lấy chính nguồn sống. Linh mục, dù giảng hay hay dở, dù vụng về hay khéo léo, vẫn được giáo dân quý mến, lắng nghe, và xem như người cha thiêng liêng của họ. Nhưng rồi thời gian trôi, cùng với làn sóng của mạng xã hội, mọi sự thay đổi...

Giờ đây, trong câu chuyện đời thường, bên cạnh việc bàn tán chuyện mùa vụ, chuyện con cái, chuyện làm ăn… người ta bàn về linh mục. Có người nói linh mục thế này, người khác viết linh mục thế kia. Từ những câu nói vu vơ, những status, những bình luận tưởng như vô hại, dần dần, mạng xã hội trở thành nơi phán xét mọi điều: kể cả điều thiêng liêng.

Thật đáng buồn khi những lời bình luận châm chọc, những câu nói nửa đùa nửa thật lại làm tổn thương nhau và tổn thương uy danh Hội Thánh. Có ai hiểu rằng đằng sau mỗi bài giảng là bao đêm trăn trở? Sau mỗi lần dạy giáo lý là bao mồ hôi và nhẫn nại? Có ai thấu nỗi sợ hãi của người linh mục khi nhìn xuống cộng đoàn và cảm nhận rằng, dường như chỉ cần một câu nói lỡ, một lời giảng không vừa lòng, là lập tức trở thành đề tài cho cả trăm dòng bình luận?

Từ chỗ đó, một điều âm thầm mà nghiêm trọng đã xảy ra: đức tin của giáo dân đang bị mài mòn. Tuy điều ấy chưa phải là phạm tội. Nhưng về lâu về dài, có thể họ sẽ dần đánh mất sự tôn trọng dành cho điều thánh. Một lúc nào mà người ta thấy chuyện thánh cũng có thể đem ra chế giễu, thì đức tin đã bắt đầu lệch chuẩn. Một lúc nào mà bàn tay con người, thay vì chắp lại để cầu nguyện, nay lại gõ bàn phím để đả kích, thì lòng đạo đã bị xói mòn. Dù bên ngoài vẫn còn nghi thức, vẫn còn lời kinh.

Mà khi đức tin người tín hữu đi xuống, ngọn lửa tông đồ nơi các linh mục cũng dần tàn. Bởi con người nào cũng có trái tim. Một linh mục, dẫu mạnh mẽ đến đâu, cũng có những giới hạn rất người. Khi mọi lời giảng đều có nguy cơ bị cắt nghĩa sai, khi mọi ý tốt đều có thể bị hiểu lầm, thì người ta bắt đầu chọn im lặng. Dù tận sâu trong thâm tâm, người linh mục cố gắng sống ơn gọi, sống lòng mến Chúa, nhưng họ không thể thoát khỏi nỗi sợ bị tổn thương, bị bêu riếu công khai. Dù vẫn cố gắng yêu và thi hành nhiệm vụ trong mức độ có thể hết mức với đoàn chiên, nhưng cũng không thoát khỏi nỗi sợ những lời đả kích vô tâm...

Thế là, những bài giảng mất dần sức sống. Những lớp giáo lý không còn mặn mà. Những cuộc gặp gỡ linh mục và giáo dân trở nên hình thức, lạnh lẽo. Và đáng sợ nhất: chính Chúa bị đẩy xuống hàng cuối cùng. Người ta không còn bàn về Chúa, mà bàn về người nói về Chúa. Không còn tìm gặp Chúa, mà chỉ tìm chỗ để phán xét kẻ đang nói nhân danh Chúa.

Cứ thế, Thiên Chúa trở nên Đấng bị quên lãng giữa tiếng ồn.

Trong các trang mạng, tên Chúa vẫn được nhắc đến, nhưng nhiều khi chỉ như một phần của cuộc tranh luận. Người ta vẫn nói "tôi tin Chúa", nhưng cách hành xử lại chứng tỏ rằng, Chúa không còn là trung tâm của cuộc đời. Người ta trích Lời Chúa. Nhưng không nhằm để sống, mà chỉ để bao biện cho lý luận riêng, ý tưởng riêng hay sự phán xét mà từng cá nhân muốn nhắm đến.

Còn linh mục thì sao? Từ một người được gọi để "rao giảng Tin Mừng cho muôn dân", dần dà trở thành kẻ co mình lại để "giữ bình an cho riêng mình". Từ niềm vui được phục vụ, dần biến thành tâm thế "làm cho xong". Từ ngọn lửa sôi sục của ngày chịu chức, nay chỉ là tàn tro của một ơn gọi đang kiệt sức.

Đó là bi kịch âm thầm nhưng thật đáng ái ngại: Niềm tin và sứ vụ cùng nhau rã rời. Từ hai phía: cả linh mục và cả giáo dân.

Và rồi bi kịch ấy không chỉ làm khổ linh mục, mà còn làm thiệt thòi cho chính đoàn chiên. Những người tốt, những người đơn sơ, những cụ già hằng mong được nghe Lời Chúa, được thấy một linh mục dám nói thật, dám sống thật, thì nay chỉ còn nghe tiếng vọng xa xăm của những gì đã từng là lòng nhiệt huyết.

Có lẽ chúng ta: cả linh mục, lẫn giáo dân đều cần dừng lại một chút. Dừng lại giữa những dòng status và lời bình. Dừng lại để hỏi: "Mình đang nói về Chúa, hay đang quên mất Chúa?". Dừng lại để nhớ rằng:

- Linh mục với vai trò mà Chúa và Hội Thánh trao, luôn ý thức sự tôn trọng trong lời nói, trong cách hành xử dành cho giáo dân, những người đang nghe mình, đang thuộc quyền lãnh đạo của mình. Chỉ giảng dạy hoàn toàn theo giáo lý của Chúa, của Hội Thánh và trong khuôn khổ Giáo luật, mà không ám chỉ ai, hay bêu xấu cá nhân nào. Ý thức mọi việc làm, mọi cách thể hiện của mình, phải nhắm đưa chính mình và đoàn chiên về tời sự hoàn thiện, tới chân - thiện - mỹ, tới Bến Bình Anh và Hạnh Phúc - chính là Mục Tử nhân lành tối cao của tất cả - Chúa Giêsu Kitô, Chúa của từng người, dù là linh mục hay đoàn chiên.

- Còn giáo dân, số đông và có vai trò nồng cốt của Hội Thánh, hãy hiệp cùng hàng linh mục cầu nguyện cho Hội Thánh, cho lương tâm của mình được Chúa Thánh Thần thánh hóa. Trong thâm tâm, không nuôi ý chí trả thù, không mong muốn gây tổn thương (hoặc trả thù) bất cứ linh mục nào. Bởi khi, dù vô tình hay cố ý làm tổn thương một linh mục nào công khai, dễ bị người bên ngoài Hội Thánh suy diễn lệch lạc về Hội Thánh, về danh Chúa Kitô. Hãy nhớ, chỉ đưa tay nhấn phím để viết status, viết bình luận, để share, hoặc like... sau khi đã cầu nguyện, đã nài xin ơn Chúa. Và điều đáng nhớ hơn: Mỗi lần làm Hội Thánh tổn thương, chúng ta đã làm buồn lòng Chúa Giêsu, Đấng đã chịu đóng đinh vì yêu thương chính mình.

Xin cho các linh mục vẫn đủ can đảm để nói, dù có thể bị hiểu lầm. Xin cho giáo dân vẫn đủ hiền lành để lắng nghe, dù không phải điều mình muốn nghe.

Và nhất là, xin cho chúng ta biết quay về với Chúa, để giữa thế giới ồn ào và hỗn loạn hôm nay, vẫn còn đó những con tim biết thinh lặng vì kính sợ; Biết buông lời đúng, lời thật vì yêu; Biết sống đức tin như một lời tạ ơn, chứ không như một diễn đàn để lên tiếng; Biết sử dụng diễn đàn để truyền giáo, chứ không gieo rắc sự thiếu hiệp thông, sự mất bình an trong Hội Thánh, và cả trong lòng người.

Lạy Chúa Giêsu,

Xin thương xót Hội Thánh của Chúa.

Xin thương những linh mục đang héo hon vì lời cay độc.

Xin thương những giáo dân đang lạc lối giữa dòng mạng ồn ào.

Xin cho chúng con, dù là linh mục hay giáo dân,

biết khiêm nhường học lại cách tôn trọng điều thánh,

biết yêu và thực tâm sống trách nhiệm rao giảng Tin Mừng,

biết đặt Chúa trở lại vào trung tâm của đời mình.

Để từ đó, niềm tin được hồi sinh,

Ánh sáng Tin Mừng lại được tỏa rạng,

Trong một thế giới đã quá quen với bóng tối của sự phán xét.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

Theo tin Tòa Thánh, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã cử hành Thánh lễ cuối cùng trong chuyến thăm châu Phi của ngài vào thứ Năm, kêu gọi Giáo hội tại Guinea Xích đạo tiếp tục rao giảng Tin Mừng “với lòng nhiệt thành” và làm chứng qua cuộc sống được định hình bởi đức tin, phục vụ và tình liên đới.

Thánh lễ tại sân vận động Malabo, nơi dự kiến có khoảng 30.000 tín hữu tham dự, đánh dấu sự kiện công khai lớn cuối cùng của Đức Giáo Hoàng tại Guinea Xích đạo, quốc gia châu Phi thứ tư và cuối cùng trong hành trình 11 ngày của ngài.

Sau khi đi qua đám đông trên xe chuyên dụng của Đức Giáo Hoàng, Leo bắt đầu Thánh lễ giữa những lá cờ, bài hát và những chiếc mũ đầy màu sắc, với âm nhạc và vũ điệu đi kèm với phụng vụ.

Bài giảng của Đức Thánh Cha:

Anh chị em thân mến,

Tôi xin bắt đầu bằng lời chào nồng nhiệt tới Giáo xứ Malabo, cùng với cha xứ của giáo xứ. Đồng thời, tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến toàn thể cộng đồng Tổng Giáo phận, các linh mục anh em và gia đình của Cha Fortunato Nsue Esono, vị Tổng đại diện vừa qua đời, người mà chúng ta tưởng nhớ trong Thánh lễ này.

Tôi mời gọi anh chị em hãy sống trong khoảnh khắc đau buồn này với tinh thần đức tin, và tôi tin tưởng rằng, không bị lung lay bởi những suy đoán hay kết luận vội vàng, những tình tiết xung quanh cái chết của ngài sẽ được làm sáng tỏ hoàn toàn.

Những bài đọc mà chúng ta vừa nghe thách thức chúng ta tự hỏi liệu chúng ta có thực sự biết cách giải thích những đoạn Kinh Thánh đã được đọc hôm nay hay không. Câu hỏi này vừa nghiêm túc vừa mang tính tiên tri, bởi vì nó chuẩn bị cho chúng ta cùng nhau đọc cuốn sách lịch sử, tức là những trang sách cuộc đời của chính chúng ta, mà Chúa tiếp tục soi sáng bằng sự khôn ngoan của Người.

Khi phó tế Phi-líp đến gặp một người lữ khách đang từ Giê-ru-sa-lem trở về châu Phi, ngài hỏi: “Ông có hiểu điều ông đang đọc không?” (Công vụ 8:30). Người lữ khách, một hoạn quan của Nữ hoàng Ê-thi-ô-pi-a, lập tức trả lời với sự khôn ngoan khiêm nhường: “Làm sao tôi hiểu được, nếu không có ai chỉ dẫn cho tôi?” (câu 31). Câu hỏi của ông không chỉ là sự tìm kiếm chân lý, mà còn là biểu thức nói lên sự cởi mở và khao khát. Chúng ta hãy suy gẫm về người đàn ông này: ông giàu có, giống như đất đai của ông, nhưng ông lại là một nô lệ. Của cải ông quản lý không phải là của riêng ông: tất cả những gì ông có là sức lao động của mình, mang lại lợi ích cho người khác. Ông thông minh và có học thức, như được thể hiện trong cả công việc và lời cầu nguyện của ông, nhưng ông không hoàn toàn tự do. Thực tế đau lòng này thậm chí còn được ghi dấu trên thân thể ông: ông thực sự là một hoạn quan. Ông không thể sinh con; toàn bộ sức sống của ông đều được đặt vào phục vụ một quyền lực kiểm soát và cai trị ông.

Tuy nhiên, khi trở về quê hương châu Phi, nơi mà đối với ông đã trở thành một nơi nô lệ, việc rao giảng Tin Mừng đã giải phóng ông. Lời Chúa mà ông cầm trong tay đã mang lại những hoa trái bất ngờ trong cuộc đời ông. Qua cuộc gặp gỡ với Philip, một chứng nhân của Chúa Kitô chịu đóng đinh và phục sinh, người hoạn quan được biến đổi từ một người chỉ đọc – một người quan sát – Kinh Thánh thành một nhân vật chính trong chính câu chuyện thu hút ông, bởi vì giờ đây nó liên quan đến chính bản thân ông. Kinh thánh nói với ông, khơi dậy trong ông khát vọng tìm kiếm chân lý. Người đàn ông châu Phi này như vậy bước vào Kinh Thánh, nơi chào đón mọi độc giả tìm kiếm sự hiểu biết về lời Chúa. Ông bước vào lịch sử cứu rỗi, nơi bao trùm mọi người nam nữ, đặc biệt là những người bị áp bức, bị gạt ra ngoài lề xã hội và những người thấp kém nhất trong chúng ta. Lời được viết ra trở thành hiện thực sống động: qua phép rửa tội, ông không còn là người xa lạ, mà trở thành con cái của Chúa, anh em của chúng ta trong đức tin. Dù là nô lệ và không con cái, ông được tái sinh vào một đời sống mới và tự do trong danh Chúa Giêsu. Và chúng ta vẫn nói về ơn cứu độ của ông cho đến ngày nay, chính xác như cách chúng ta đọc những đoạn Kinh Thánh này!

Giống như ông, chúng ta cũng trở thành Kitô hữu qua Bí tích Thánh tẩy, nhận được cùng một ánh sáng, nghĩa là cùng một đức tin mà nhờ đó chúng ta đọc Lời Chúa: để suy gẫm về các lời tiên tri, để cầu nguyện bằng các thánh vịnh, để nghiên cứu Luật pháp và để rao giảng Tin Mừng qua đời sống của mình. Trên thực tế, tất cả các đoạn Kinh Thánh đều bày tỏ ý nghĩa đích thực của chúng trong đức tin, bởi vì chúng được viết ra và truyền lại cho chúng ta qua đức tin. Do đó, việc đọc Kinh Thánh luôn là một hành động bản thân và cũng là một hành động của Giáo hội; nó không bao giờ là điều được thực hiện một cách riêng lẻ hoặc chỉ mang tính máy móc.

Cùng nhau, chúng ta đọc Kinh Thánh như là di sản chung của Giáo hội, được hướng dẫn bởi Chúa Thánh Thần, Đấng đã soi dẫn việc biên soạn Kinh Thánh, và bởi Truyền thống Tông đồ, đã gìn giữ và truyền bá Kinh Thánh khắp thế giới. Giống như hoạn quan, chúng ta cũng có thể hiểu được Lời Chúa với sự giúp đỡ của một người hướng dẫn đồng hành cùng chúng ta trên hành trình đức tin. Trường hợp của phó tế Phi-líp là một ví dụ, ông “bắt đầu nói, và lấy câu Kinh Thánh này làm lời loan báo cho ông về Tin Mừng về Đức Giê-su” (câu 35). Người hành hương châu Phi đang đọc một lời tiên tri đã được ứng nghiệm cho ông, cũng như nó được ứng nghiệm cho chúng ta ngày nay. Người đầy tớ chịu đau khổ được tiên tri I-sai-a nói đến (xem Is 53:7-8) chính là Đức Giê-su, Đấng mà sự khổ nạn, cái chết và sự phục sinh của Người đã cứu chuộc chúng ta khỏi tội lỗi và sự chết. Người là Ngôi Lời nhập thể, trong Người mọi lời của Thiên Chúa đều được ứng nghiệm; Người bày tỏ ý định ban đầu, ý nghĩa trọn vẹn và mục đích tối thượng của nó.

Như chính Chúa Kitô đã phán, “Không ai thấy Cha trừ Đấng đến từ Thiên Chúa” (Ga 6:46). Trong Con, chính Cha bày tỏ vinh quang của Người: Thiên Chúa tự tỏ mình ra, được nghe thấy và được chạm vào. Qua hành động của Đức Giê-su, Đấng Cứu Chuộc, Người đã hoàn thành điều Người luôn luôn làm: ban sự sống. Người tạo dựng thế giới, cứu rỗi nó và yêu thương nó mãi mãi. Chúa Giê-su nhắc nhở những người lắng nghe Người về một dấu hiệu của sự chăm sóc không ngừng này: “Tổ tiên các ngươi đã ăn manna trong hoang mạc” (câu 49). Người đang đề cập đến kinh nghiệm của cuộc Xuất Hành: một cuộc hành trình giải phóng khỏi ách nô lệ nhưng vẫn còn nhiều khó khăn. Họ bị cuốn vào một thời kỳ lang thang gian khổ kéo dài bốn mươi năm. Sự chậm trễ này xảy ra vì dân chúng không tin vào lời hứa của Chúa; họ thậm chí còn khao khát cuộc sống trở lại Ai Cập (xem Xuất Hành16:3).

Thật vậy, dưới sự cai trị của Pha-ra-ô, họ có lương thực từ lãnh thổ; tuy nhiên, Chúa đã dẫn họ vào sa mạc, nơi bánh chỉ có thể đến từ sự quan phòng của Người. Vì vậy, manna là một dấu hiệu, một phước lành và một lời hứa mà Chúa Giê-su đến để hoàn thành. Biểu tượng cổ xưa này giờ đây nhường chỗ cho bí tích của Giao ước mới và vĩnh cửu: Bí tích Thánh Thể — bánh được thánh hiến bởi Đấng đã từ trời xuống để trở thành nguồn nuôi dưỡng chúng ta. Nếu những người ăn manna đã chết (xem Ga 6:49), thì ai ăn bánh này sẽ sống đời đời (xem câu 51), bởi vì Chúa Kitô đang sống! Người là Đấng Phục Sinh, và Người tiếp tục hiến dâng mạng sống của mình cho chúng ta.

Qua Lễ Vượt Qua của Chúa Giê-su, cuộc xuất hành dứt khoát, mọi dân tộc được giải thoát khỏi ách nô lệ của sự ác. Khi chúng ta cử hành mầu nhiệm cứu độ này, Chúa mời gọi chúng ta đưa ra một lựa chọn dứt khoát: “Ai tin thì được sự sống đời đời” (câu 47). Trong Chúa Giêsu, chúng ta được ban cho một viễn cảnh đáng kinh ngạc: Thiên Chúa hiến thân vì chúng ta. Tôi có tin rằng tình yêu của Người mạnh hơn cái chết của tôi không? Bằng cách quyết định tin vào Người, mỗi người chúng ta lựa chọn giữa sự tuyệt vọng không thể tránh khỏi và niềm hy vọng mà Thiên Chúa ban tặng. Khát khao sự sống và công lý của chúng ta được thỏa mãn bởi lời của Chúa Giêsu: “Bánh Ta sẽ ban cho sự sống của thế gian là thịt Ta” (câu 51).

Lạy Chúa, xin cảm ơn Chúa! Chúng con ca ngợi và chúc tụng Chúa, vì Chúa đã chọn trở thành Bí tích Thánh Thể, bánh sự sống đời đời, cho chúng con được sống đời đời. Các bạn thân mến, ngay lúc này, khi chúng ta cử hành bí tích cứu độ này, chúng ta có thể hân hoan tuyên bố: Chúa Kitô là tất cả đối với chúng ta! Trong Người, chúng ta tìm thấy sự trọn vẹn của sự sống và ý nghĩa. “Nếu anh em bị áp bức bởi sự bất công, thì Người là công lý; nếu anh em cần giúp đỡ, thì Người là sức mạnh; nếu anh em sợ chết, thì Người là sự sống; nếu anh em khao khát Thiên đàng, thì Người là con đường; nếu anh em ở trong bóng tối, thì Người là ánh sáng” (Thánh Ambrose, De Virginitate, 16:99). Những vấn đề của chúng ta không biến mất trong sự hiện diện của Chúa, nhưng chúng được soi sáng. Cũng như mọi thập giá đều tìm thấy sự cứu chuộc trong Chúa Giêsu, thì câu chuyện cuộc đời chúng ta cũng tìm thấy ý nghĩa của nó trong Tin Mừng. Vì vậy, hôm nay mỗi người chúng ta có thể nói: “Chúc tụng Thiên Chúa, vì Người không từ chối lời cầu nguyện của tôi, cũng không cất bỏ tình yêu bền vững của Người khỏi tôi” (Tv 66:20). Người luôn yêu thương chúng ta trước tiên. Lời Người là Tin Mừng cho chúng ta, và chúng ta không có gì lớn hơn để loan báo cho thế giới. Tất cả chúng ta đều được mời gọi đảm nhiệm sứ mệnh truyền giáo này ngay từ giây phút chịu phép rửa tội, bí tích của sự hiệp nhất huynh đệ, dòng nước thanh tẩy của sự tha thứ và là nguồn hy vọng. Qua lời chứng của chúng ta, việc rao giảng ơn cứu độ được thể hiện rõ ràng qua hành động, phục vụ và tha thứ — nói tóm lại, nó trở thành Giáo Hội!

Như Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã dạy, “niềm vui của Tin Mừng tràn ngập tâm hồn và cuộc sống của tất cả những ai gặp gỡ Chúa Giêsu” (Tông huấn Evangelii Gaudium, 1). Đồng thời, khi chúng ta chia sẻ niềm vui này, chúng ta cũng nhận thức rõ hơn về nguy hiểm của “sự hoang tàn và đau khổ sinh ra từ một trái tim tự mãn nhưng tham lam, sự theo đuổi cuồng nhiệt những thú vui phù phiếm và một lương tâm chai sạn. Bất cứ khi nào đời sống nội tâm của chúng ta bị cuốn vào những lợi ích và mối quan tâm riêng, thì không còn chỗ cho người khác, không còn chỗ cho người nghèo. Tiếng nói của Chúa không còn được nghe thấy, niềm vui thầm lặng của tình yêu Người không còn được cảm nhận” (ibid., 2). Trước những thái độ khép kín như vậy, chính tình yêu của Chúa nâng đỡ những nỗ lực của chúng ta, đặc biệt trong việc phục vụ công lý và tình đoàn kết.

Vì lý do này, tôi khuyến khích tất cả anh chị em, với tư cách là Giáo hội sống động tại Guinea Xích đạo, hãy tiếp tục sứ mệnh của các môn đệ đầu tiên của Chúa Giêsu với niềm vui. Khi cùng nhau đọc Tin Mừng, hãy loan báo Tin Mừng với lòng nhiệt thành, giống như phó tế Phi-lip đã làm. Và khi cùng nhau cử hành Thánh Thể, hãy làm chứng qua đời sống của mình cho đức tin cứu rỗi, để lời Chúa trở thành men tốt cho muôn người.

 

Marco Mancini, trong bản tin ngày 23 tháng 4 năm 2026 của hãng tin EWTNNews, tường trình từ chuyến bay của Đức Giáo Hoàng:

Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã thẳng thắn nói về chiến tranh, di cư, việc chúc phúc cho các cặp đôi đồng tính và mối quan hệ của Tòa Thánh với các chính phủ độc tài trong một cuộc họp báo trên máy bay kéo dài khoảng 20 phút với các nhà báo đi cùng ngài từ Malabo, Guinea Xích đạo, đến Rome sau chuyến tông du đến châu Phi.

Trước khi trả lời câu hỏi, Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng mục đích chính của một chuyến đi của Đức Giáo Hoàng là mục vụ chứ không phải chính trị.

“Khi tôi thực hiện một chuyến đi — nói cho chính bản thân tôi, nhưng hôm nay với tư cách là Giáo hoàng, Giám mục của Rome — đặc biệt là một chuyến đi tông đồ, mục vụ, đó là để tìm kiếm, đồng hành và hiểu biết dân Chúa,” ngài nói.

Ngài nói thêm rằng những chuyến đi như vậy trước hết nên được hiểu là “một biểu thức nói lên lòng mong muốn loan báo Tin Mừng, rao truyền sứ điệp của Chúa Giêsu Kitô”, và là một cách “để đến gần mọi người trong niềm hạnh phúc, trong chiều sâu đức tin, nhưng cũng trong nỗi đau khổ của họ”.

Khi được hỏi về tình trạng hỗn loạn của các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột liên quan đến Iran, Israel và Hoa Kỳ, Đức Giáo Hoàng kêu gọi một tư duy mới bắt nguồn từ hòa bình hơn là bạo lực.

“Chắc chắn, tôi muốn bắt đầu bằng cách nói rằng chúng ta cần thúc đẩy một thái độ mới, một nền văn hóa hòa bình”, ngài nói. “Nhiều lần khi chúng ta đánh giá một số tình huống nhất định, phản ứng tức thì là chúng ta phải can thiệp bằng bạo lực, bằng chiến tranh, bằng cách tấn công, và chúng ta đã thấy rằng nhiều người vô tội đã chết”.

Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng câu hỏi then chốt không chỉ đơn giản là liệu một chế độ có nên thay đổi hay không mà là làm thế nào để bảo vệ các giá trị quan trọng mà không gây thêm thương vong cho những người vô tội.

“Thay đổi chế độ hay không thay đổi chế độ, câu hỏi là làm thế nào để thúc đẩy các giá trị mà chúng ta tin tưởng mà không gây ra cái chết của quá nhiều người vô tội”, ngài nói.

Mô tả tình hình là “rất phức tạp”, Đức Giáo Hoàng nói rằng các cuộc đàm phán qua lại đã tạo ra “tình trạng hỗn loạn và nghiêm trọng này đối với nền kinh tế thế giới”, trong khi những người dân vô tội ở Iran đang phải chịu đựng vì chiến tranh.

“Thay vào đó, tôi khuyến khích việc tiếp tục đối thoại vì hòa bình”, ngài nói. “Với tư cách là Giáo hội, tôi xin nhắc lại, và với tư cách là một mục tử, tôi không thể ủng hộ chiến tranh, và tôi muốn khuyến khích mọi người nỗ lực hết sức để tìm kiếm những giải pháp xuất phát từ văn hóa hòa bình chứ không phải thù hận.”

Sau đó trong cuộc trao đổi, trả lời câu hỏi về các vụ hành quyết được báo cáo của chế độ Iran, Đức Giáo Hoàng đã đưa ra lời lên án dứt khoát.

“Tôi lên án tất cả các hành động bất công, tôi lên án việc tước đoạt mạng sống của con người. Tôi lên án án tử hình”, Đức Giáo Hoàng Leo nói. “Tôi tin rằng mạng sống con người cần được tôn trọng, và tất cả mọi người từ khi thụ thai đến khi sinh ra, cuộc sống của họ cần được tôn trọng và bảo vệ. Vì vậy, khi một chế độ, khi một quốc gia, đưa ra những quyết định tước đoạt mạng sống của người khác một cách bất công, thì rõ ràng đó là điều cần phải bị lên án.”

Về vấn đề di cư, một chủ đề quan trọng trước chuyến công du quốc tế tiếp theo của ngài đến Tây Ban Nha, Đức Giáo Hoàng cho biết các chính phủ có quyền điều tiết biên giới của mình nhưng nhấn mạnh rằng các quốc gia giàu có hơn cũng phải giải quyết những nguyên nhân sâu xa khiến người dân phải rời bỏ các quốc gia nghèo hơn.

“Rõ ràng, vấn đề di cư rất phức tạp và ảnh hưởng đến nhiều quốc gia, không chỉ Tây Ban Nha, không chỉ châu Âu, mà cả Hoa Kỳ; đó là một hiện tượng toàn cầu,” ngài nói.

Đức Giáo Hoàng Leo tiếp tục: “Cá nhân tôi tin rằng một quốc gia có quyền thiết lập các quy tắc tại biên giới của mình. Tôi không thích ý tưởng cho rằng mọi người nhập cảnh như thể không có trật tự, và đôi khi tạo ra những tình huống bất công hơn cả những gì họ đã bỏ lại phía sau.”

Đồng thời, ngài kêu gọi các quốc gia giàu có hơn và các tập đoàn đa quốc gia làm nhiều hơn nữa cho các quốc gia đang phát triển, đặc biệt là ở châu Phi.

“Nhưng nói như vậy, tôi hỏi: Chúng ta đang làm gì ở các quốc gia giàu có hơn để thay đổi tình hình ở các quốc gia nghèo hơn?” ngài nói. Nhắc đến châu Phi, ngài nói thêm rằng đối với nhiều người, châu Phi được xem là “nơi người ta có thể đến để khai thác khoáng sản, lấy của cải, làm giàu cho người khác ở các quốc gia khác”.

Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng người di cư phải luôn được đối xử với phẩm giá.

“Khi mọi người đến, họ là con người và họ xứng đáng được tôn trọng như mọi con người khác vì phẩm giá con người”, ngài nói. “Chúng ta cần đối xử với con người một cách nhân đạo và không đối xử với họ tệ hơn cả vật nuôi trong nhà, động vật, v.v.”

Một nhà báo người Pháp hỏi Đức Giáo Hoàng Leo làm thế nào ngài tránh việc tạo cơ sở đạo đức cho những nhà cai trị độc đoán khi gặp gỡ họ trong các chuyến thăm của Giáo hoàng. Đức Giáo Hoàng nói rằng những cuộc gặp gỡ như vậy…Có thể hiểu theo nhiều cách khác nhau, nhưng ngài quay lại với mục đích mục vụ của các chuyến đi và sứ mệnh ngoại giao của Tòa Thánh.

“Chắc chắn, sự hiện diện của một vị Giáo hoàng với bất cứ nguyên thủ quốc gia nào cũng có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau,” ngài nói. “Tôi muốn quay lại với điều tôi đã nói trong bài phát biểu ban đầu về tầm quan trọng của việc hiểu mục đích chính của các chuyến đi mà tôi thực hiện, mà Giáo hoàng thực hiện – thăm viếng người dân.”

Ngài cũng bảo vệ sự tham gia ngoại giao liên tục của Vatican ngay cả với các chính phủ khó khăn.

“Chúng tôi không phải lúc nào cũng đưa ra những tuyên bố lớn lao, chỉ trích, phán xét hay lên án,” ngài nói. “Nhưng có rất nhiều công việc diễn ra đằng sau hậu trường để thúc đẩy công lý, để thúc đẩy các mục tiêu nhân đạo.”

Công việc đó, ngài nói, có thể bao gồm các nỗ lực để giải phóng các tù nhân chính trị và ứng phó với nạn đói và bệnh tật. “Vì vậy, Tòa Thánh, bằng cách duy trì sự trung lập, và tìm cách tiếp tục mối quan hệ ngoại giao tích cực với nhiều quốc gia khác nhau, thực chất chúng ta đang cố gắng tìm cách áp dụng Tin Mừng vào các tình huống cụ thể, để cuộc sống của mọi người có thể được cải thiện.”

Khi được hỏi về việc chúc phúc cho các cặp đôi đồng tính sau quyết định của Hồng Y người Đức Reinhard Marx ở Munich và Freising, Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng sự hiệp nhất của Giáo Hội không nên bị thu hẹp lại thành vấn đề đạo đức tình dục.

“Trước hết, tôi nghĩ điều rất quan trọng là phải hiểu rằng sự hiệp nhất hay chia rẽ của Giáo Hội không nên xoay quanh các vấn đề tình dục,” ngài nói. “Chúng ta thường nghĩ rằng khi Giáo Hội nói về đạo đức, thì vấn đề đạo đức duy nhất là vấn đề tình dục, và trên thực tế, tôi tin rằng có nhiều vấn đề lớn hơn và quan trọng hơn, chẳng hạn như công lý, bình đẳng, tự do của nam giới và phụ nữ, tự do tôn giáo, tất cả đều được ưu tiên hơn vấn đề cụ thể đó.”

Đức Leo nói rằng Tòa Thánh đã làm rõ với các giám mục Đức rằng Tòa Thánh không đồng ý với việc “ban phước lành một cách chính thức cho các cặp đôi”, bao gồm cả các cặp đôi đồng tính hoặc các cặp đôi trong tình trạng không hợp lệ, vượt quá những gì Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã cho phép.

Nhắc lại câu nói nổi tiếng của Đức Phanxicô: “Tất cả, tất cả, tất cả”, Đức Leo nói: “Tất cả đều được chào đón, tất cả đều được mời gọi. Tất cả đều được mời gọi đi theo Chúa Giêsu, và tất cả đều được mời gọi tìm kiếm sự hoán cải trong cuộc sống của mình.”

“Nếu đi xa hơn thế hôm nay, tôi nghĩ rằng chủ đề này có thể gây ra nhiều chia rẽ hơn là hiệp nhất”, ngài nói thêm, “và chúng ta nên tìm cách xây dựng sự hiệp nhất của mình trên Chúa Giêsu Kitô và những gì Chúa Giêsu Kitô dạy.”

 

Khuôn mặt cửa ra vào

Trong dân gian có câu nói:” Không ai có thể nhanh chóng qua mặt được người đó!”. Ý muốn nói đến người canh giữ cửa luôn sẵn sàng làm nhiệm vụ canh gác bảo vệ.

Câu nói này nói đến nhiệm vụ của người hậu vệ trong bóng đá bảo vệ canh giữ cửa lưới khung thành không để cho đối thủ tiến đến gần đá trái banh tung lưới cửa thành của đội bóng mình.

Câu nói này nói đến nhiệm vụ canh giữa bảo vệ của người gác cổng các dinh thự, các nhà hàng tiệm buôn, các nhà máy xưởng thợ… Họ luôn có mặt tỉnh thức kiểm soát mở đóng cánh cửa rào cản cho người cùng xe cộ đi ra cũng như đi vào.

Câu nói này cũng nói đến trách nhiệm của các bậc cha mẹ trông nom gìn giữ bảo vệ nhà cửa cho đời sống con cháu mình có bằng an thể xác cũng như tinh thần.

Chúa Giêsu Kitô trong phúc âm ( Ga 10,1-10) đã nói đến hình ảnh cửa: Ta là cửa chuồng chiên. ( Ga 10,7).

Cửa có nhiều ỹ nghĩa khác nhau. Cửa nhà gìn giữ sự an toàn không để người không có quyền lợi cùng trách nhiệm xâm nhập vào nhà. Cửa các căn hộ trong một căn nhà có nhiều căn hộ, gìn giữ cho không gian căn hộ trước gío lạnh, cơn nóng tràn, âm thanh tiếng động ồn ào bên ngoài thấm nhập vào bên trong. Những nhân viên lãnh đạo của nhà nước chính phủ, nhà máy hãng xưởng, hay cơ quan nào trong đời sống xã hội… thường hội họp bàn thảo trong phòng đóng kín cửa.

Trong các chuyện thần thoại cửa đóng ý nghĩa vai trò quan trọng, như người Roma ngày xưa tôn vinh Thần Janus với hai khuôn mặt gắn chạm khác nơi cánh cửa ra vào: một bên trong và một phía bên ngoài. Vì họ tin rằng vị Thần Janus canh giữ cửa nhà ra vào cho được bằng an. Và do đó tháng Một dương lịch là tháng “cánh cửa”, nên tháng này theo tiếng Latinh, Đức, Pháp, Anh có tên là Janus, Januar, Janvier, January…

Ngoài ý nghĩa nhiệm vụ theo khía cạnh thể lý, Cửa còn ẩn chứa ý nghĩa nhân văn nữa.

Trong dân gian có thành ngữ “ khai tâm” trong ý nghĩa mở cửa khai trí khả năng còn tiềm ẩn cho người nào đó. Như thầy cô gíao dậy học trò, học sinh biết chữ nghĩa, biết suy nghĩ làm bài, chỉ dẫn giúp mở cửa phát triển trí óc sáng tạo, phân biệt thưởng thức...

Cũng vậy Chúa Giêsu nói mình là cửa ra vào với ý nghĩa mời cùng vào khám phá những sự sáng tạo, sự đẹp, sự lạ lùng về sự sống của Thiên Chúa trong vũ trụ thiên nhiên.

Và đàng sau cửa Chúa Giesu còn có một niềm hy vọng lạ lùng cần thiết cho con người. Đó là niềm hy vọng. Đời sống trên trần gian con người ai cũng cần niềm hy vọng, nhất là về phần tâm linh. Đức tin vào cửa Giêsu, cửa tâm linh, chiếu tỏa niềm hy vọng cho đời sống có sức lực trong những bước đường hồ nghi, mệt mỏi chao đảo trong cuộc sống.

Phải, đời sống con người cổ kim xưa nay, sự chết luôn có đó cho mọi người không trừ cho ai hết. Nhưng sự sống không là tận cùng khi sự chết ập kéo đến. Cửa tâm linh Giesu trong ngày sầu thương đau buồn kinh khủng là cửa niềm hy vọng sẽ được Ngài cứu độ cho cùng có sự sống lại, sự sống thần linh mới trong nước Chúa.

Chúa Giêsu là cửa tâm linh mang lại ân đức bình an niềm vui cho tâm hồn con người hôm nay và ngày mai.

“Trái tim Chúa Giêsu là đền đài Chúa Trời là cửa thiên đàng.” ( Kinh cầu trái tim Chúa Giêsu)

Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long

 

Chiên Phêrô, Chiên Lazarô, Chiên Mađalêna
Nguyễn Trung Tây
https://www.youtube.com/watch?v=Uoepp1vmqmI

Chúa Giêsu nói: “Chiên của ta thì nghe tiếng ta; ta biết chúng và chúng theo ta.”
Chính vì thế, sau khi vất vả nguyên cả một đêm dài
mà không bắt được gì, dù chỉ là một con cá bé tí, ngư phủ Biển Hồ Phêrô vẫn nhận ra tiếng của vị Mục Tử: “Hãy thả lưới một lần nữa.”
Và Phêrô thả lưới cá còn ướt sũng nước xuống mặt nước tĩnh lặng không bóng cá…
Để rồi điều không thể, đã trở thành điều có thể.
Trí khôn con người không thể hiểu nổi vì sao thuyền đánh cá sau một đêm trống rỗng, giờ không còn trống rỗng, nhưng lại đầy ắp cá, cá bạc cá vàng.
Những khuôn mặt thất vọng của Phêrô và bạn chài
chuyển đổi biến thành niềm vui.
Họ mỉm cười hân hoan rạng rỡ.
Và rồi, bỏ lại tất cả phía sau, gia đình, thuyền chài,
Phêrô bước theo tiếng gọi ấy.
Từ đây, người ngư phủ xưa không còn bắt cá, nhưng trở thành ngư phủ lưới người.

Chúa Giêsu nói: “Chiên của tôi thì nghe tiếng tôi; tôi biết chúng và chúng theo tôi.”
Chính vì thế, dù đã nằm trong mồ bốn ngày,
thân xác đã bắt đầu phân hủy
Ladarô, người đã chết,
khi nghe tiếng của vị Mục Tử gọi đích danh:
“Ladarô, hãy ra khỏi mồ!”,
ông liền mở mắt.
Những ngón tay đã chết lạnh cử động chậm rãi…
Sự sống được phục hồi nơi thân xác đã chết lạnh tanh.
Ladarô đứng dậy, rời bỏ băng đá,
và bước ra khỏi cõi chết,
cõi dành cho những ai không thuộc đoàn chiên của Chủ Chiên Giêsu.

Chúa Giêsu nói: “Chiên của tôi thì nghe tiếng tôi; tôi biết chúng và chúng theo tôi.”
Chính vì thế, Maria Mađalêna,
khi đứng bên ngôi mộ trống, đã bật khóc,
vì mất đi Đấng chữa lành, đưa bà rời bỏ thung lũng tối.
Ồ Maria, Maria, sao lại quá chìm đắm trong nỗi mất mát
đến nỗi không nhận ra Đấng mà bà đang kiếm tìm
đang đứng ngay trước mặt và nói chuyện?
Nhưng ngay khi Chúa Giêsu gọi tên: “Maria,”
bà lập tức nhận ra tiếng của vị Mục Tử,
vì bà, con chiên thuộc đàn chiên Giêsu.

Sống trong một thế giới mỗi ngày vang vang bao nhiêu tiếng gọi,
tiếng gọi FaceBook, internet, WhatsApp, cơm áo gạo tiền,
con nhiều khi không còn nhận ra đâu tiếng gọi Thầy.
Không lạ chi, khi con để mình chạy theo những tiếng gọi
dẫn con vào thung lũng tối tăm và cõi chết.

Lạy Ngài, xin chữa lành đôi tai con!
Xin ban cho con can đảm để bỏ ngoài tai mọi tiếng gọi khác, và chỉ biết lắng nghe một tiếng mà thôi: tiếng của Ngài.

 

1. Iran thông báo đã bắt giữ 2 tàu ở eo biển Hormuz chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Trump gia hạn lệnh ngừng bắn.

Theo Đài truyền hình quốc gia Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã bắt giữ hai tàu nước ngoài đi qua eo biển Hormuz hôm thứ Tư, một sự leo thang nghiêm trọng diễn ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran.

Hãng thông tấn nhà nước cho biết các tàu bị bắt giữ “hoạt động trái phép, liên tục vi phạm quy định và thao túng hệ thống hỗ trợ hàng hải theo cách gây nguy hiểm cho an toàn hàng hải”. Tasnim đưa tin các tàu này hiện đang ở trong vùng lãnh hải của Iran.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm thứ Tư, thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt đã giảm nhẹ tầm quan trọng của vụ việc, khẳng định rằng các vụ bắt giữ này không vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

“Đây không phải là tàu của Mỹ,” bà nói. “Đây cũng không phải là tàu của Israel. Đây là hai tàu quốc tế. Và đối với giới truyền thông Mỹ, những người đang thổi phồng sự việc này để làm mất uy tín những tuyên bố của tổng thống – rằng ông ấy đã hoàn toàn tiêu diệt hải quân chính quy của Iran – thì hai tàu này đã bị các tàu chiến tốc độ cao chiếm giữ. Iran đã từ chỗ sở hữu hải quân mạnh nhất Trung Đông giờ đây lại hành xử như một đám cướp biển.”

Tuy nhiên, các vụ bắt giữ này nhấn mạnh rằng tình trạng của eo biển Hormuz có thể sẽ quyết định các cuộc đàm phán hòa bình.

Tuyến đường vận chuyển quan trọng này — nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ của thế giới — đã chứng kiến lưu lượng giao thông giảm mạnh trong những tuần sau khi Iran đóng cửa hoàn toàn tuyến đường này sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel hồi tháng Hai.

Tòa Bạch Ốc đã đáp trả bằng cách phong tỏa hoạt động vận chuyển hàng hóa của Iran trên eo biển. Và một thỏa thuận nhằm mở lại tuyến đường thủy đã đổ vỡ vào tuần trước sau khi tổng thống tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ gia hạn vô thời hạn thỏa thuận ngừng bắn, vốn dự kiến hết hạn vào thứ Tư. Tuy nhiên, ông một lần nữa khẳng định lệnh phong tỏa eo biển của Mỹ sẽ vẫn được duy trì. Iran đã ra tín hiệu rằng họ sẽ không cử phái đoàn đàm phán đến Pakistan để tiếp tục đàm phán với Mỹ cho đến khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ.

“Do đó, tôi đã chỉ thị cho quân đội của chúng ta tiếp tục phong tỏa và, về mọi mặt khác, luôn sẵn sàng và có khả năng, và do đó sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi đề xuất của họ được đệ trình và các cuộc thảo luận kết thúc, bằng cách này hay cách khác,” Tổng thống Trump viết hôm thứ Ba trên Truth Social.

[Politico: Iran reports seizing 2 ships in Strait of Hormuz hours after Trump’s ceasefire extension]

2. Một quan chức Điện Cẩm Linh cho biết Putin sẵn sàng gặp Tổng thống Zelenskiy - nhưng có một điều kiện kèm theo.

Ngày 22 tháng 4, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết Putin sẵn sàng gặp Tổng thống Volodymyr Zelenskiy.

Cùng ngày, Tổng thống Zelenskiy kêu gọi nối lại các cuộc đàm phán hòa bình ba bên giữa Ukraine, Nga và Hoa Kỳ. Các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh ở Ukraine đã bị đình trệ khi Mỹ chuyển trọng tâm sang cuộc chiến chống lại Iran.

Mặc dù Nga đã nói rõ rằng việc nối lại đối thoại không phải là ưu tiên hàng đầu, nhưng Peskov cho biết Putin sẽ gặp Tổng thống Zelenskiy - với một số điều kiện nhất định.

“Ông Putin đã tuyên bố rằng ông ấy sẵn sàng gặp mặt tại Mạc Tư Khoa bất cứ lúc nào”, Peskov nói với hãng tin Vesti của Nga.

“Điều cốt yếu là phải có lý do để gặp mặt — cuộc gặp phải có mục đích — và quan trọng hơn cả là phải hiệu quả; nó chỉ có thể phục vụ mục đích hoàn tất các thỏa thuận.”

Các điều kiện mà Điện Cẩm Linh đặt ra cho cuộc gặp thượng đỉnh Putin-Tổng thống Zelenskiy — một cuộc gặp tại Mạc Tư Khoa để “hoàn tất” một thỏa thuận đã được chuẩn bị — cho thấy Nga ít quan tâm đến một tiến trình ngoại giao nào khác ngoài việc Ukraine đầu hàng.

Tổng thống Zelenskiy đã nhiều lần bác bỏ Mạc Tư Khoa như một địa điểm tổ chức đàm phán hòa bình.

“Chúng tôi sẵn sàng cho bất kỳ hình thức nào, vào bất kỳ thời điểm nào,” Tổng thống Zelenskiy nói vào ngày 22 tháng 4. “Chúng tôi không ngại gặp ai đó vào bất cứ lúc nào, ở bất kỳ quốc gia nào, ngoại trừ Nga và Belarus — chúng tôi muốn nhấn mạnh điều này một lần nữa. Tôi tin tưởng rằng cuộc họp ba bên sẽ được nối lại.”

Trong khi đó, Putin đã từ chối gặp tổng thống Ukraine tại các nước thứ ba không tham gia vào cuộc chiến, chẳng hạn như Thổ Nhĩ Kỳ. Thay vào đó, ông đã mời Tổng thống Zelenskiy đến Mạc Tư Khoa - đây không hẳn là một động thái ngoại giao mà là một chiến thuật để trì hoãn các cuộc thảo luận.

Sau cuộc gặp thượng đỉnh giữa Putin và Tổng thống Donald Trump tại Alaska vào tháng 8 năm 2025, Tổng thống Trump cho biết ông đang nỗ lực tạo điều kiện cho một cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo Nga và Ukraine, mặc dù Điện Cẩm Linh sau đó phủ nhận rằng bất kỳ thỏa thuận nào đã đạt được.

Sau đó, Tổng thống Trump tuyên bố rằng Putin tránh gặp Tổng thống Zelenskiy vì “ông ta không thích Zelenskiy”.

Hai nhà lãnh đạo chưa có cuộc gặp trực tiếp nào kể từ khi chiến tranh toàn diện bắt đầu, trước đó họ đã gặp nhau trong các cuộc đàm phán theo khuôn khổ Normandy năm 2019.

Những phát ngôn mới nhất của Peskov được đưa ra trong bối cảnh Kyiv đang thúc giục Mỹ và Nga quay trở lại bàn đàm phán — nhưng không đạt được kết quả nào. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov trước đó đã tuyên bố vào tháng 4 rằng đàm phán với Ukraine không phải là ưu tiên hàng đầu của Mạc Tư Khoa.

“Hiện tại, việc nối lại đàm phán không phải là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi. Chúng tôi không ép buộc ai phải đàm phán”, ông nói. “Chúng tôi luôn hoạt động dựa trên nguyên tắc rằng nếu đối tác của chúng tôi sẵn sàng, thì chúng tôi cũng sẵn sàng”.

[Kyiv Independent: Putin ready to meet Zelensky, Kremlin official says — but there's a catch]

3. Tổng thống Trump gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran vô thời hạn

Tổng thống Trump chiều thứ Ba tuyên bố trên Truth Social rằng ông sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn, vốn dự kiến sẽ hết hạn trong vài giờ tới.

“Dựa trên thực tế rằng Chính phủ Iran đang bị chia rẽ nghiêm trọng, điều này không nằm ngoài dự đoán, và theo yêu cầu của Thống chế Asim Munir và Thủ tướng Shehbaz Sharif của Pakistan, chúng tôi đã được yêu cầu tạm dừng cuộc tấn công vào Iran cho đến khi các nhà lãnh đạo và đại diện của họ đưa ra được một đề xuất thống nhất,” Tổng thống Trump viết. “Do đó, tôi đã chỉ đạo quân đội của chúng ta tiếp tục phong tỏa và, về mọi mặt khác, luôn sẵn sàng và có khả năng, và do đó sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi đề xuất của họ được đệ trình và các cuộc thảo luận được kết thúc, bằng cách này hay cách khác.”

[CBSNews: Trump extends ceasefire with Iran indefinitely]

4. NATO điều động máy bay chiến đấu để chặn máy bay ném bom Nga trên Biển Baltic.

Các máy bay chiến đấu của NATO đã được điều động để chặn các máy bay quân sự Nga, bao gồm cả máy bay ném bom tầm xa, bay gần không phận liên minh trên Biển Baltic, một sự việc làm nổi bật căng thẳng dai dẳng với Mạc Tư Khoa dọc theo sườn phía đông của NATO.

Theo các quan chức quân sự NATO và Pháp, máy bay ném bom tầm xa và máy bay chiến đấu hộ tống của Nga đã được phát hiện bay trên vùng biển quốc tế gần không phận NATO. Máy bay chiến đấu từ một số thành viên liên minh, bao gồm Pháp, Thụy Điển, Phần Lan, Ba Lan, Đan Mạch và Rumani, đã được điều động để xác định và giám sát các máy bay này.

Theo các quan chức, đội hình không quân Nga bao gồm hai máy bay ném bom siêu âm Tu-22M3 cùng khoảng 10 máy bay chiến đấu, trong đó có Su-30 và Su-35. Các máy bay chiến đấu Rafale của Pháp được điều động từ căn cứ không quân Šiauliai ở Lithuania như một phần của nhiệm vụ tuần tra không phận Baltic kéo dài của NATO.

Newsweek đã liên hệ với Bộ Quốc phòng Nga, NATO và Ngũ Giác Đài qua email vào chiều thứ Ba để xin bình luận.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết chuyến bay đã được lên kế hoạch và diễn ra hoàn toàn trên vùng biển trung lập, đồng thời khẳng định máy bay quân sự Nga thường xuyên thực hiện các nhiệm vụ tầm xa trên biển Baltic và các khu vực khác theo quy định về không phận quốc tế.

NATO thường xuyên chặn bắt máy bay Nga hoạt động gần không phận của liên minh, cho biết nhiều máy bay không phát tín hiệu nhận dạng hoặc liên lạc với kiểm soát viên không lưu. Liên minh cho biết các vụ chặn bắt này mang tính phòng thủ và nhằm bảo đảm an toàn cũng như nắm bắt tình hình.

Nhiệm vụ tuần tra không phận Baltic đã được triển khai từ năm 2004, khi Estonia, Latvia và Lithuania gia nhập NATO, và đã được tăng cường kể từ khi Nga xâm lược Ukraine.

Vì sao Biển Baltic là một trong những chiến tuyến nhạy cảm nhất của NATO

Quyết định của NATO sử dụng máy bay chiến đấu để chặn máy bay quân sự Nga trên Biển Baltic trong tuần này cho thấy sự căng thẳng ngày càng gia tăng dọc theo biên giới phía bắc và phía đông của liên minh khi Âu Châu tiếp tục phải vật lộn với hậu quả từ cuộc chiến của Nga ở Ukraine.

Khu vực Baltic—giáp biên giới với Nga và vùng lãnh thổ Kaliningrad được quân sự hóa cao độ—đã nổi lên như một trong những điểm nóng nhạy cảm nhất của NATO. Các quốc gia thành viên, bao gồm Estonia, Latvia và Lithuania, đã nhiều lần cảnh báo rằng hoạt động không quân và hải quân của Nga gần biên giới của họ đã gia tăng kể từ khi Mạc Tư Khoa phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào năm 2022.

Vụ việc tuần này diễn ra theo một mô hình quen thuộc nhưng mang ý nghĩa quan trọng hơn trong bối cảnh áp lực an ninh rộng lớn hơn mà Âu Châu đang phải đối mặt. Cuộc chiến của Nga đã buộc NATO phải tăng cường sườn phía đông, mở rộng triển khai quân đội và đẩy nhanh chi tiêu quốc phòng, trong khi việc Thụy Điển và Phần Lan gia nhập gần đây đã làm thay đổi hơn nữa cán cân chiến lược của khu vực.

Các nhà lãnh đạo Âu Châu cho rằng các nhiệm vụ tuần tra không phận mang tính phòng thủ và thường lệ, nhưng thừa nhận nguy cơ tính toán sai lầm khi hoạt động quân sự gia tăng ở cả hai phía. Trong bối cảnh cuộc xung đột Ukraine chưa có hồi kết rõ ràng, Biển Baltic vẫn là đấu trường then chốt nơi căng thẳng giữa Nga và NATO diễn ra trực tiếp – thường chỉ cách không phận của liên minh vài dặm.

Tình hình chính trị Mỹ làm gia tăng thêm sự bất ổn cho NATO.

Vụ chặn bắt thông tin mới nhất này cũng diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Washington và các đồng minh NATO dưới thời Tổng thống Trump, người đã nhiều lần chỉ trích liên minh về việc chia sẻ gánh nặng và đặt câu hỏi về giá trị của nó. Tổng thống Trump đã thúc ép các thành viên Âu Châu tăng mạnh chi tiêu quốc phòng và đôi khi gợi ý rằng Hoa Kỳ có thể xem xét lại cam kết của mình đối với NATO, những phát ngôn này đã gây bất ổn cho các đồng minh vốn đang phải vật lộn với cuộc chiến của Nga ở Ukraine.

Trong khi các quan chức chính quyền nhấn mạnh rằng Mỹ vẫn cam kết phòng thủ tập thể, các nhà lãnh đạo Âu Châu bày tỏ lo ngại rằng những phát ngôn của Tổng thống Trump có thể làm suy yếu khả năng răn đe vào thời điểm NATO đang tìm cách duy trì sự thống nhất và thể hiện sự ổn định dọc theo sườn phía đông của mình.

[Newsweek: NATO Scrambles Jets to Intercept Russian Bombers Over Baltic Sea]

5. Cựu Ngoại trưởng Kuleba: Trump và Putin đi đêm với nhau về Ukraine nhưng họ “không có bất kỳ công cụ nào” để thực thi.

Theo cựu Ngoại trưởng Dmytro Kuleba, Ukraine khó có thể chứng kiến một bước ngoặt lớn nào trong thời gian ngắn sắp tới, do bị kẹt giữa cuộc xâm lược của Nga và tình hình địa chính trị bất ổn ngày càng gia tăng trên thế giới.

“Năm 2026 sẽ là một năm nữa mà Ukraine phải vượt qua khó khăn,” Kuleba nói với tờ Kyiv Independent trong một cuộc phỏng vấn độc quyền.

Sau khi trải qua mùa đông khắc nghiệt nhất trong nhiều năm, với những đợt tấn công không ngừng nghỉ của Nga vào lưới điện, đất nước này hiện đang đối mặt với một tình hình đặc biệt khó khăn. Cuộc chiến ở Iran càng làm phân tán sự chú ý của Mỹ, khiến các cuộc đàm phán hòa bình ba bên giữa Kyiv, Mạc Tư Khoa và Washington bị đình trệ.

Không còn trong chính phủ, nên Kuleba phát biểu cởi mở hơn nhiều so với các quan chức đương nhiệm. Ông cho rằng không có bước đột phá nào sắp xảy ra trên chiến trường cho cả Ukraine hay Nga, và vấn đề gai góc nhất — các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm — vẫn đang bế tắc.

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Kyiv Independent, Kuleba thảo luận về sự chuyển biến chính trị của Hung Gia Lợi và sự leo thang căng thẳng ở Trung Đông

Tờ Kyiv Independent: Lãnh đạo phe đối lập Hung Gia Lợi, Peter Magyar, đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử gần đây, chấm dứt 16 năm cầm quyền của Viktor Orban. Chiến thắng của Magyar có ý nghĩa gì đối với Ukraine và mối quan hệ của nước này với Budapest?

Dmytro Kuleba: Tôi tin rằng sự khác biệt lớn nhất giữa ông Orban và ông Magyar là ông Orban thích bôi nhọ Ukraine, trong khi nhà lãnh đạo mới của Hung Gia Lợi không có xu hướng làm như vậy. Ngoài ra, tôi nghĩ cả hai đều là những nhà đàm phán cứng rắn, và Ukraine sẽ phải tham gia rất tích cực, nhưng không nên kỳ vọng vào một mối quan hệ dễ dàng với Hung Gia Lợi.

Tóm lại, thực tế mới tốt hơn nhiều so với trước đây. Nó tạo cơ hội cho các thỏa thuận công bằng, nhưng tôi không kỳ vọng Budapest sẽ thay đổi hoàn toàn lập trường đối với vấn đề quan trọng nhất đối với Ukraine, đó là việc gia nhập Liên Hiệp Âu Châu. Tin tốt lành là khoản vay 90 tỷ euro hay 106 tỷ đô la của Liên Hiệp Âu Châu cho Ukraine đã được giải ngân vào ngày 22 tháng 4. Đó là tin tốt, nhưng vấn đề quan trọng thứ hai, việc gia nhập, sẽ đòi hỏi rất nhiều nỗ lực.

Tờ Kyiv Independent: Với việc ông Orban đã không còn nắm quyền, ông nghĩ điều này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến khả năng gây ảnh hưởng của Nga đối với Liên Hiệp Âu Châu và các quyết định của khối này từ bên trong?

Dmytro Kuleba: Thứ nhất, Viktor Orban là ứng cử viên hàng đầu, nhưng không phải là người duy nhất ủng hộ Nga trong Liên Hiệp Âu Châu. Và chúng ta không nên đổ hết lỗi cho ông ấy. Vẫn còn những chính trị gia, ví dụ như thủ tướng Bỉ, sẵn sàng tìm kiếm một mối quan hệ khác với Nga, nói một cách khác, là với cái giá phải trả là Ukraine.

Không có gì xấu khi tìm kiếm một mối quan hệ tốt đẹp hơn, nhưng làm điều đó bằng cách hy sinh lợi ích của Ukraine thì lại rất tệ. Tin tốt là những người thích đứng sau lưng Viktor Orban và ủng hộ ông ta tấn công Liên minh Âu Châu, không chỉ riêng vấn đề Ukraine mà còn trên một chương trình nghị sự rộng hơn, đã trở nên yếu thế hơn. Và tôi nghĩ Thủ tướng Slovakia Robert Fico giờ đây sẽ có những hành động mang tính xây dựng hơn. Thủ tướng Tiệp Andrej Babis cũng sẽ tích cực và mang tính xây dựng hơn. Và những người khác cũng vậy.

Thứ hai, tôi nghĩ điều quan trọng là các thế lực chống Âu Châu ở Âu Châu đã phải chịu một thất bại thảm hại ở Hung Gia Lợi. Không chỉ chế độ của Viktor Orban bị đánh bại. Nếu ông ta thắng, các lực lượng chính trị cực hữu hoặc cực đoan chống Âu Châu trên khắp Âu Châu sẽ càng được truyền cảm hứng để tấn công chính phủ và giới tinh hoa chính trị của họ. Giờ đây, tôi nghĩ giới tinh hoa Âu Châu hiện tại có thể cảm thấy nhẹ nhõm, ít nhất là tạm thời, khỏi áp lực đó.

Tờ Kyiv Independent: Ông nghĩ sao về việc leo thang căng thẳng gần đây ở Trung Đông sẽ ảnh hưởng như thế nào đến cán cân quyền lực?

Dmytro Kuleba: Âu Châu hiện có cơ hội tốt hơn để tự vực dậy. Sẽ có ít vấn đề nội bộ hơn mà Âu Châu phải giải quyết, bởi vì việc xây dựng sự đồng thuận trong các vấn đề chính sách đối ngoại cũng sẽ dễ dàng hơn. Và do đó, tôi nghĩ rằng thất bại của Viktor Orban là một bước phát triển tốt cho vị thế của Liên Hiệp Âu Châu trên thế giới. Nó không hàn gắn mọi vết thương, nhưng nó làm cho môi trường tổng thể lành mạnh hơn nhiều. Ngoài ra, tôi thực sự không thấy Âu Châu có thể đóng vai trò lớn nào ở Trung Đông hiện nay.

Tôi không nghĩ Tổng thống Trump sẽ rút khỏi NATO. Vì vậy, tôi cho rằng Trung Đông phần lớn sẽ vẫn là câu chuyện Mỹ-Israel một bên, và Iran bên kia, với các quốc gia vùng Vịnh cũng đóng vai trò trong đó. Nhưng Âu Châu sẽ không can thiệp, và kết quả bầu cử gần đây ở Hung Gia Lợi cũng sẽ không đóng vai trò quan trọng trong việc định hình động lực ở Trung Đông.

Tờ Kyiv Independent: Tại sao ông nghĩ rằng Tổng thống Trump đã từ chối đề nghị giúp đỡ Ukraine ở vùng Vịnh? Và tại sao, bất chấp những cáo buộc trước đó của ông ta rằng Âu Châu vô ơn, động thái này lại không làm thay đổi cách nhìn nhận của Tổng thống Trump về Ukraine?

Dmytro Kuleba: Tôi không nghĩ Trump sẽ thay đổi đáng kể lập trường của mình về Ukraine, bất kể chúng ta làm gì. Tình hình có thể tốt hơn, cũng có thể xấu đi, nhưng bạn không thể thay đổi một người như ông ấy và khiến ông ấy có một quan điểm hoàn toàn khác về thế giới và các nhà lãnh đạo trên thế giới.

Mối quan hệ với Ukraine cần được chia thành hai hướng. Hướng thứ nhất là hợp tác thực tiễn giữa quân đội chúng ta và quân đội Mỹ, và tôi nghĩ rằng có một mức độ hợp tác nhất định về các vấn đề mà cả Ngũ Giác Đài và Bộ Quốc phòng Ukraine đều quan tâm. Ngoài ra, còn có hướng chính trị thứ hai, chẳng hạn như hướng Tổng thống Trump và Tổng thống Zelenskiy.

Trump đã từ chối lời đề nghị của Tổng thống Zelenskiy vì một lý do rất đơn giản. Ông ấy không muốn mắc nợ Ukraine vì ông ấy có kế hoạch khác. Và nếu bạn mắc nợ ai đó, thì điều đó có nghĩa là bạn phải trả lại. Và ông ấy không muốn tự ràng buộc mình bằng loại cam kết đó. Thứ hai, tôi nghĩ Trump thậm chí sẽ coi đó là một sự sỉ nhục nếu phải thừa nhận rằng ông ấy không thể giải quyết vấn đề Iran mà không có sự hỗ trợ của Ukraine. Ngoài ra, vấn đề cái tôi cũng đóng một vai trò ở đây.

Tờ Kyiv Independent: Khi nói rằng Tổng thống Trump có “kế hoạch khác”, ông muốn nói gì?

Dmytro Kuleba: Tôi tin rằng lập trường của ông ấy rất rõ ràng và nhất quán. Ông ấy muốn tìm cách gây áp lực buộc Ukraine nhượng lãnh thổ cho Nga bằng việc rút quân khỏi phần còn lại của Donbas mà Ukraine đang kiểm soát, như một cách để thiết lập lệnh ngừng bắn ở Ukraine. Và ông ấy sẽ tiếp tục thúc đẩy kịch bản này.

Tờ Kyiv Independent: Tại sao Mỹ dường như lại đứng về phía Nga trong các cuộc đàm phán hòa bình này và chỉ đòi hỏi sự nhượng bộ từ Ukraine, chứ không phải từ Nga?

Dmytro Kuleba: Tôi nghĩ chúng ta đang đối mặt với tư duy của các cường quốc lớn. Trump đại diện cho một siêu cường, và ông ta coi Nga là một cường quốc. Theo quan điểm của ông ta, các quốc gia nhỏ hơn nên phục tùng ý chí của các quốc gia mạnh hơn. Trong thế giới của Trump, việc Ukraine phản đối yêu sách của Nga cũng tương đương với việc Venezuela phản đối yêu sách của Mỹ. Liệu ông ta có thể cho phép điều đó xảy ra không? Rõ ràng là không.

Trump nghĩ rằng ông ấy hiểu cách Putin suy nghĩ, và ông ấy nhìn thế giới từ cùng một góc độ như Putin. Bạn hiểu ngay điều tôi muốn nói nếu bạn nghe những bình luận chính thức, ngay cả bình luận gần đây nhất từ Phó Tổng thống Vance, ông ấy nói rằng ông ấy không hiểu tại sao Ukraine và Nga lại tranh chấp về “vài kilomet vuông” đất. Đó là cách họ suy nghĩ. Ngoại giao Mỹ luôn thích một thỏa thuận tồi tệ hơn là không có thỏa thuận nào. Đó là lối suy nghĩ của họ. Và theo quan điểm của họ, cuộc chiến này thực sự không có ý nghĩa gì, và họ không muốn nhìn nhận nó từ góc độ của Ukraine.

Kyiv Independent: Bất chấp sự phản đối của Tổng thống Trump, Ukraine hiện đang tự mình xây dựng mối quan hệ và chia sẻ chuyên môn với một số quốc gia vùng Vịnh. Ông nghĩ gì về sự tham gia ngày càng tăng của Ukraine trong khu vực? Ông có thấy rủi ro nào trong việc này không?

Dmytro Kuleba: Tổng thống Zelenskiy đã sử dụng quân bài này một cách khôn ngoan, và quan trọng nhất là rất nhanh chóng. Phản ứng của ông ấy rất kịp thời. Và tôi nghĩ ông ấy đã thắng trong trận chiến này. Mối quan hệ chiến lược với một số quốc gia vùng Vịnh sẽ như thế nào trong tương lai, đó là một câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ. Nhưng chúng ta đã đưa ra một lời đề nghị. Lời đề nghị đã được chấp nhận.

Đây không chỉ là một viên gạch trong mối quan hệ. Tôi nghĩ đó là một khoản đầu tư tương đương với cả chục viên gạch vào mối quan hệ này. Nhưng một lần nữa, ngoại giao luôn là chuyện dài hạn. Bạn không thể xây dựng một mối quan hệ trong một ngày. Vì vậy, nó phụ thuộc vào mức độ nhất quán trong hợp tác của chúng ta với các nước vùng Vịnh. Khởi đầu rất tốt. Tôi thậm chí có thể nói là xuất sắc. Hy vọng rằng nó sẽ tiếp tục như vậy.

Tờ Kyiv Independent: Trước đây, ông từng nói rằng Tổng thống Trump đã thua trong cuộc chiến với Iran. Ông có nghĩ rằng ông ấy có thể cố gắng phục hồi bằng cách thúc đẩy Ukraine đạt được thỏa thuận hòa bình với Nga không?

Dmytro Kuleba: Vâng. Tôi nghĩ Tổng thống Trump sẽ tìm kiếm những thắng lợi về chính sách đối ngoại trong những tháng tới trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Và khi tôi nhìn xung quanh, tôi chỉ thấy hai nơi trên bản đồ mà ông ấy có thể cố gắng làm điều đó, đó là Cuba và chúng ta. Vì vậy, tôi nghĩ ông ấy sẽ cố gắng. Trump và Putin sẽ tiếp tục đi đêm với nhau, sẽ tiếp tục gây sức ép lên Ukraine. Nhưng, tôi không nghĩ ông ấy sẽ thành công. Chỉ có những phiền toái nho nhỏ như chúng ta sẽ có thêm một số cuộc họp, những cuộc gọi, những bài đăng chửi bới và hăm dọa trên mạng xã hội Truth Social và những động thái từ Washington đầy biến động hơn. Nhưng họ “không có bất kỳ công cụ nào” để thực thi những mật ước sau lưng chúng ta.

Tờ Kyiv Independent: Sau bốn năm chiến tranh toàn diện, ông đánh giá như thế nào về tình trạng xã hội Ukraine? Liệu còn ý chí để tiếp tục chiến đấu không?

Dmytro Kuleba: Vâng, tôi nghĩ vậy. Tôi không nghĩ ý chí chống lại sự xâm lược của Nga đã biến mất. Tôi không mong nó bị phá vỡ. Thành thật mà nói, tôi đã rất lo lắng trong suốt mùa đông. Tôi nghĩ rằng xã hội ta đang trên bờ vực sụp đổ vì tất cả những khó khăn khắc nghiệt mà chúng ta phải chịu đựng. Nhưng tôi tin rằng Chúa yêu thương chúng ta, vì Ngài đã giúp chúng ta vượt qua được. Và một lần nữa chứng minh sức mạnh của xã hội Ukraine. Tôi nghĩ đó thực sự là lợi thế lớn nhất của chúng ta. Sức mạnh của xã hội ta là lợi thế lớn nhất của Ukraine.

Tờ Kyiv Independent: Nhìn về phía trước, ông nghĩ năm nay sẽ mang đến điều gì cho Ukraine? Và thử thách lớn nhất có thể là gì?

Dmytro Kuleba: Thử thách lớn nhất sẽ là thời tiết vào mùa hè và sau đó là mùa đông. Bởi vì nhiệt độ cao điểm mùa hè nguy hiểm cho lưới điện cũng như nhiệt độ đóng băng mùa đông. Tôi đoán sẽ có thêm nhiều cuộc tấn công vào lưới điện Ukraine vào giữa mùa hè. Và sau đó sẽ là một mùa đông khác, mà tôi không kỳ vọng sẽ tốt đẹp. Năm 2026 sẽ là một năm nữa mà Ukraine phải vượt qua.

[Kyiv Independent: Trump and Putin have 'zero instruments' to enforce backroom deal on Ukraine, ex-FM Kuleba tells Kyiv Independent]

6. Máy bay điều khiển từ xa của Ukraine được tường trình đã tấn công vào tỉnh Samara của Nga trong các cuộc tấn công đêm qua.

Các máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công vào thành phố Syzran của Nga và khu vực xung quanh vào đêm 22 tháng 4, theo các kênh truyền thông Telegram của Nga đưa tin.

Những tiếng nổ lớn đầu tiên được nghe thấy vào khoảng 3 giờ sáng giờ địa phương.

Văn phòng công tố khu vực cho biết 11 người, trong đó có hai trẻ em, bị thương do sập một trong các lối vào của tòa nhà.

Vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh Kyiv đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga trong những tháng gần đây nhằm mục đích giảm nguồn thu quan trọng nhất của Điện Cẩm Linh.

Thành phố này là nơi đặt nhà máy lọc dầu Syzran, tuy nhiên, hiện chưa có báo cáo nào về các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở này. Mục tiêu tấn công dự định vẫn chưa được xác định rõ.

Vụ tấn công xảy ra một ngày sau khi lực lượng Ukraine tấn công trạm phân phối dầu Samara vào đêm 21 tháng 4, nhắm vào một cơ sở quan trọng đối với cơ sở hạ tầng vận chuyển dầu mỏ của nước này.

Tỉnh Samara, thường xuyên là mục tiêu của các cuộc tấn công sâu trong lãnh thổ Nga, nằm cách biên giới Ukraine-Nga khoảng 750 km.

Ukraine thường xuyên tấn công vào tổ hợp công nghiệp quân sự của Nga nhằm làm suy yếu cỗ máy chiến tranh của Mạc Tư Khoa.

[Kyiv Independent: Ukrainian drones reportedly target Russia's Samara Oblast in overnight attacks]

7. Một quan chức Iran cho biết việc Tổng thống Trump gia hạn lệnh ngừng bắn “chắc chắn là để câu giờ cho một đòn tấn công bất ngờ”.

Chủ tịch Quốc hội quyền lực Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, đồng thời là một trong những nhà đàm phán hàng đầu của Cộng hòa Hồi giáo, đã bác bỏ việc Tổng thống Trump gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, cho rằng đó là một mưu đồ nhằm câu giờ cho việc tăng cường lực lượng quân sự trước một “đòn tấn công bất ngờ” nhằm vào nước ông.

“Việc Tổng thống Trump gia hạn lệnh ngừng bắn chẳng có ý nghĩa gì,” Ghalibaf nhận xét. “Việc tiếp tục bao vây phong tỏa hải quân của Mỹ không khác gì việc ném bom và cần phải được đáp trả bằng quân sự. Hơn nữa, việc Tổng thống Trump gia hạn lệnh ngừng bắn chắc chắn là để câu giờ cho một đòn tấn công bất ngờ.”

Tổng thống Trump cho biết ông gia hạn thỏa thuận ngừng bắn để cho chế độ Iran có thời gian đưa ra phản hồi rõ ràng về các điều khoản của ông cho một thỏa thuận hòa bình rộng lớn hơn, và ông đã nhiều lần bày tỏ sự lạc quan rằng Tehran cuối cùng sẽ nhượng bộ trước các yêu cầu của ông dưới áp lực kinh tế do lệnh phong tỏa hải quân gây ra.

Nhưng với hai nhóm Hàng Không Mẫu Hạm của Mỹ đã được triển khai đến khu vực này, hiện có hơn 50.000 binh sĩ Mỹ tại Trung Đông, so với con số khoảng 30.000-40.000 thường đóng quân ở đó.

Mỹ tiến hành các hoạt động phong tỏa gần eo biển Hormuz.

Hàng Không Mẫu Hạm thứ ba, USS George HW Bush, cùng với ba tàu khu trục hỏa tiễn, một tàu tấn công đổ bộ chở khoảng 2.500 Thủy Quân Lục Chiến Mỹ và một tàu đổ bộ - được sử dụng để vận chuyển người và trang thiết bị từ biển lên bờ - hiện đang trên đường đến khu vực này.

[CBSNews: Iranian official says Trump's ceasefire extension “definitely means buying time for a surprise blow”]

8. ‘Mối đe dọa lớn nhất’ — trong khi Nga đang chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh quy mô lớn, Đức công bố kế hoạch xây dựng quân đội mạnh nhất Âu Châu.

Ngày 22 tháng 4, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius đã công bố một chiến lược quân sự toàn diện cho Đức mang tên “Trách nhiệm đối với Âu Châu” trong một cuộc họp báo.

Chiến lược này nhấn mạnh mối đe dọa ngày càng tăng mà Nga gây ra đối với an ninh Âu Châu và NATO, đồng thời vạch ra lộ trình của Đức nhằm xây dựng đội quân chính quy mạnh nhất Âu Châu vào năm 2039.

“Chúng tôi đang chuyển đổi Bundeswehr /bân-đờ-via/ thành đội quân chính quy mạnh nhất Âu Châu. Trong ngắn hạn, chúng tôi đang tăng cường khả năng phòng thủ; trong trung hạn, chúng tôi hướng đến việc xây dựng đáng kể năng lực; và trong dài hạn, chúng tôi sẽ bảo đảm ưu thế công nghệ”, Pistorius nói.

Nền tảng cho kế hoạch hiện tại đã được đặt ra vào tháng 6 năm 2024, khi Pistorius công khai trình bày tầm nhìn của mình về một “chế độ quân dịch mới”. Sau đó, vào tháng 11 năm 2025, Đức công bố đề xuất mở rộng lực lượng quân nhân tại ngũ và dự bị của đất nước thông qua một mô hình quân dịch mới.

Thỏa thuận đó đánh dấu một sự thay đổi đáng kể trong chính sách quốc phòng của Đức, xuất phát từ cuộc chiến của Nga ở Ukraine và mối đe dọa rộng lớn hơn đối với an ninh Âu Châu. Thông báo của Pistorius vào ngày 22 tháng 4 cũng đánh dấu lần đầu tiên Đức đưa ra một chiến lược quân sự quốc gia kể từ Thế chiến II.

Chiến lược “Trách nhiệm đối với Âu Châu” của Đức cảnh báo rằng mối đe dọa từ Nga vừa nghiêm trọng vừa cận kề. Theo tài liệu này, tốc độ tái vũ trang của nước này có thể dẫn đến một cuộc đối đầu với NATO trong vòng một năm tới.

“Nga đang tạo ra các điều kiện cho một cuộc chiến chống lại NATO và đã tiến hành các hoạt động quân sự hỗn hợp chống lại các quốc gia thành viên của Liên minh,” tài liệu nêu rõ. “Do đó, nước Nga hiện nay đặt ra mối đe dọa trực tiếp lớn nhất đối với hòa bình và an ninh ở Đức và khu vực Euro-Atlantic trong tương lai gần.”

Kế hoạch này kêu gọi huy động ít nhất 460.000 quân Đức để đối phó với mối đe dọa từ Nga.

Để đạt được mục tiêu đó, Đức sẽ phải tăng số lượng binh sĩ tại ngũ từ khoảng 185.420 người hiện nay lên 260.000 người vào giữa những năm 2030, đồng thời tăng lực lượng dự bị từ 60.000 lên 200.000 người.

Kế hoạch này cũng kêu gọi Đức đảm nhận vai trò lãnh đạo mạnh mẽ hơn trong NATO, chuyển bớt một phần gánh nặng quốc phòng của Liên minh từ Hoa Kỳ. Dưới thời Tổng thống Donald Trump - người thường xuyên chỉ trích NATO và đe dọa rút khỏi liên minh - Washington đã thúc giục Âu Châu tăng chi tiêu quốc phòng và gánh vác nhiều trách nhiệm hơn đối với Ukraine.

[Politico: 'Greatest threat' — as Russia arms for large-scale war, Germany unveils plan to build Europe's strongest army]

9. Cựu Đại Sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc cho biết, tàu Iran bị Mỹ bắt giữ cho thấy Bắc Kinh đang giúp đỡ Tehran.

Cựu đại sứ Mỹ Nikki Haley cho biết, mối liên hệ của Trung Quốc với tàu chở dầu treo cờ Iran bị Mỹ bắt giữ cho thấy Bắc Kinh đang giúp đỡ Tehran như thế nào, trong bối cảnh có nhiều đồn đoán rằng hàng hóa trên tàu chứa các vật liệu có thể được sử dụng để chế tạo hỏa tiễn.

Bà Haley, cựu Đại Sứ của Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, cho biết tàu Touska, bị bắt giữ hôm Chúa Nhật gần cảng Chabahar của Iran, “đang trên đường từ Trung Quốc đến Iran và có liên quan đến các chuyến hàng hóa chất dùng cho hỏa tiễn.”

Bài đăng trên X của ứng cử viên tranh cử sơ bộ của đảng Cộng hòa năm 2024 cho biết thêm đây là “một lời nhắc nhở nữa rằng Trung Quốc đang giúp đỡ củng cố chế độ Iran”.

Khi được hỏi liệu tàu Touska có đang chở các tiền chất nhiên liệu hỏa tiễn từ Trung Quốc hay không, phát ngôn nhân của Bộ Ngoại giao Trung Quốc là Vương Văn Bân (Wang Wenbin - 王文斌), cho biết hôm thứ Ba: “Theo như tôi biết, đó là một tàu container mang cờ nước ngoài.”

Ông nói thêm: “Trung Quốc phản đối bất kỳ sự liên kết ác ý và thổi phồng vấn đề nào”.

Không có bằng chứng xác thực nào cho thấy Trung Quốc đã cung cấp hỗ trợ quân sự cho Iran trong cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động. Tổng thống Trump cho biết Bắc Kinh cam kết không cung cấp vũ khí cho Tehran sau khi có báo cáo cho rằng họ đang tìm cách bán cho Iran các hệ thống phòng không vác vai.

Tàu này bị bắt giữ hôm Chúa Nhật vì vi phạm lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran do Tổng thống Trump ban hành, trong khi chờ đợi một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran về việc Tehran dỡ bỏ lệnh phong tỏa eo biển Hormuz.

Dữ liệu theo dõi tàu biển do Newsweek phân tích cho thấy con tàu đã rời vùng biển Iran vào ngày 22 tháng 2 qua cảng Shahid Rajaee. Nó đã đi qua eo biển Malacca vào đầu tháng 3 trước khi cập cảng Chu Hải ở miền nam Trung Quốc vào ngày 9 tháng 3.

Trước đó, tờ Washington Post đã đưa tin rằng cảng Chu Hải là địa điểm Iran thu mua các nguyên liệu tiền chất để sản xuất nhiên liệu hỏa tiễn dùng trong các hỏa tiễn đạn đạo của nước này.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy con tàu này tại cảng Taicang của Trung Quốc, phía bắc Thượng Hải, vào ngày 25 tháng 3 và đến cảng Gaolan ở phía nam Trung Quốc vào ngày 29-30 tháng 3.

Theo phân tích của SynMax được Reuters trích dẫn, tàu đã bốc dỡ container tại Gaolan rồi dừng lại quanh khu vực neo đậu cảng Klang ở Malaysia vào ngày 11-12 tháng 4.

Trung Quốc là đối tác thương mại quan trọng của Iran và mặc dù nước này khẳng định không đóng vai trò nào trong cuộc chiến do Tổng thống Trump khởi xướng, một báo cáo hồi đầu tháng này của Viện Jamestown cho biết chiến dịch máy bay điều khiển từ xa của Iran hồi tháng 3 được vận hành bởi hàng ngàn phụ tùng do Trung Quốc sản xuất.

Theo viện nghiên cứu, một số lô hàng được vận chuyển thông qua các công ty ma bán thuốc lá điện tử, số khác được ngụy trang dưới dạng thiết bị làm lạnh để tránh bị phát hiện.

“Các công cụ thực thi pháp luật của phương Tây được xây dựng cho các nhà thầu quốc phòng lớn không có tác dụng gì đối với một hệ sinh thái các doanh nghiệp nhỏ, những doanh nghiệp có thể giải thể chỉ trong vài tuần sau khi bị trừng phạt và được tái cấu trúc dưới một thực thể pháp lý mới”, viện nghiên cứu này cho biết trên X hôm thứ Hai.

Các vấn đề pháp lý liên quan đến việc bắt giữ tàu

Theo Mark Chadwick, giảng viên chính tại Trường Luật Nottingham ở Anh, cũng có những câu hỏi về tính hợp pháp của việc Mỹ bắt giữ tàu. Chadwick nói với Newsweek rằng trong thời bình, các tàu hải quân Mỹ không có quyền bắt giữ các tàu mang cờ của nước khác, nhưng hiện nay đang có xung đột vũ trang giữa Mỹ và Iran.

Điều 2(4) của Hiến chương Liên Hiệp Quốc cấm sử dụng vũ lực giữa các quốc gia và mặc dù Điều 51 của Hiến chương cho phép sử dụng vũ lực để tự vệ, nhưng không có thông tin nào được công bố cho thấy mối đe dọa quân sự sắp xảy ra, ông nói.

Ông Chadwick cho biết, việc Mỹ phong tỏa eo biển sẽ được xếp vào loại sử dụng vũ lực theo luật quốc tế, cũng giống như một cuộc xâm lược trên bộ sẽ bị coi là sự tiếp diễn của cùng một cuộc chiến tranh xâm lược.

“Do đó, xét trên nguyên tắc rộng của luật quốc tế, cuộc tấn công [và] việc bắt giữ này không có cơ sở pháp lý,” Chadwick nói, đồng thời cho biết thêm rằng vì vụ bắt giữ là một tàu chở hàng, “nên không rõ liệu đây có được coi là mục tiêu quân sự hợp pháp trong bối cảnh xung đột vũ trang hay không.”

[Newsweek: Iran Ship Seized by US Shows Beijing Helping Tehran, Ex-UN Envoy Says]

10. Tổng thống Trump nói Iran đang “sụp đổ về mặt tài chính”.

Tổng thống Trump cho rằng nền kinh tế Iran đang gặp khó khăn nghiêm trọng và do đó, Tehran muốn eo biển Hormuz được mở cửa ngay lập tức.

Trên nền tảng Truth Social vào tối muộn thứ Ba, Tổng thống Trump nói: “Iran đang sụp đổ về tài chính! Họ muốn eo biển Hormuz được mở cửa ngay lập tức - đang thiếu tiền trầm trọng! Mất 500 triệu đô la mỗi ngày. Quân đội và cảnh sát phàn nàn rằng họ không được trả lương. Cứu tôi với!!!”

Bản thân Iran đã gần như phong tỏa hoàn toàn giao thông qua tuyến đường thủy quan trọng mà một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua trong thời bình. Mỹ thì đang phong tỏa tất cả các cảng của Iran.

Tổng thống Trump đã đăng trên Truth Social rằng Iran không muốn eo biển Hormuz bị đóng cửa và rằng “Họ chỉ nói muốn đóng cửa vì tôi đã phong tỏa hoàn toàn (đóng cửa!) nó, nên họ chỉ muốn 'giữ thể diện' mà thôi.”

Tổng thống Trump viết: “Cách đây bốn ngày, có người đến gặp tôi và nói: 'Thưa ngài, Iran muốn mở cửa eo biển ngay lập tức.' Nhưng nếu chúng ta làm vậy, sẽ không bao giờ có được thỏa thuận với Iran, trừ khi chúng ta phá hủy phần còn lại của đất nước họ, bao gồm cả các nhà lãnh đạo của họ!”

[CBSNews: Trump says Iran is “collapsing financially”]

11. Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã nhận lại được hơn 2.100 trẻ em Ukraine bị Nga bắt cóc.

Ngày 22 tháng 4, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy báo cáo rằng hơn 2.100 trẻ em Ukraine bị Nga bắt cóc đã được đưa trở về Ukraine thông qua sáng kiến “Đưa trẻ em trở về Ukraine”.

Con số này được cung cấp cho Tổng thống Zelenskiy trong một cuộc gặp với Oleksandr Bevz và Maksym Maksymov, đại diện của nhóm Bring Kids Back UA.

Sáng kiến này đã theo dõi và đưa trẻ em Ukraine trở về từ các vùng lãnh thổ bị Nga xâm lược và từ Nga kể từ năm 2023.

Tổng thống Zelenskiy cho biết, trong số 2.100 trẻ em, 150 em đã được hồi hương về Ukraine kể từ đầu năm 2026.

Ông cho biết thêm, một ủy ban đặc biệt thuộc Bộ Tư pháp Ukraine tiếp tục phân tích và xác minh dữ liệu về từng trường hợp bắt cóc trẻ em Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cũng thông báo về cuộc họp cấp bộ trưởng của Liên minh quốc tế vì sự trở về của trẻ em Ukraine, sẽ diễn ra tại Brussels vào ngày 11 tháng 5.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Ukraine kỳ vọng có sự đại quy mô lớn rãi, các quyết định cụ thể và sự hỗ trợ thiết thực từ các đối tác”.

Ngày 10 tháng 3, Liên Hiệp Quốc, gọi tắt là UN công bố một báo cáo điều tra, trong đó nêu rõ việc Nga cưỡng bức trục xuất và chuyển giao trẻ em Ukraine trong suốt cuộc chiến tranh toàn diện ở Ukraine là tội ác chống lại loài người.

Theo cơ sở dữ liệu quốc gia “Trẻ em chiến tranh” của Ukraine, ít nhất 20.000 trẻ em Ukraine đã bị bắt cóc từ các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và đưa đến Nga hoặc các khu vực do Nga kiểm soát kể từ tháng 2 năm 2022. Theo tổ chức Bring Kids Back UA, khoảng 1,6 triệu trẻ em vẫn đang sống dưới sự xâm lược của Nga.

Các quan chức Ukraine ước tính con số trẻ em bị bắt cóc thực tế có thể cao hơn nhiều. Thanh tra viên Dmytro Lubinets đưa ra con số lên tới 150.000, trong khi Ủy viên Tổng thống về Quyền trẻ em Daria Herasymchuk đưa ra ước tính từ 200.000 đến 300.000.

Vào năm 2023, Tòa án Hình sự Quốc tế đã ban hành lệnh bắt giữ Putin và Cao ủy Quyền trẻ em Nga Maria Lvova-Belova vì vai trò của họ trong các vụ bắt cóc trẻ em được nhà nước cho phép.

[Kyiv Independent: Ukraine returned over 2,100 Ukrainian children abducted by Russia, Zelensky says]

12. Bộ trưởng Tài chính đe dọa trừng phạt những người giúp Iran xuất khẩu dầu mỏ.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nói rằng, do việc Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran, “chỉ trong vài ngày nữa, kho chứa dầu trên đảo Kharg sẽ đầy và các giếng dầu dễ bị tổn thương của Iran sẽ bị đóng cửa.”

Đảo Kharg là một cảng xuất khẩu dầu mỏ quan trọng đối với Iran.

Ông Bessent cho biết: “Việc hạn chế thương mại hàng hải của Iran nhắm trực tiếp vào các nguồn thu chính của chế độ này. Bộ Tài chính Hoa Kỳ sẽ tiếp tục gây áp lực tối đa thông qua Chiến dịch Cơn thịnh nộ kinh tế để làm suy yếu một cách có hệ thống khả năng tạo ra, chuyển tiền và hồi hương nguồn vốn của Tehran.”

Ông nói thêm: “Bất kỳ cá nhân hoặc tàu thuyền nào tạo điều kiện cho các luồng tiền này – thông qua hoạt động thương mại và tài chính ngầm – đều có nguy cơ bị Mỹ trừng phạt”.

Ngày 20 tháng 3, chính quyền Trump đã tạm thời dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran đang trên đường biển nhằm mục đích giảm giá khí đốt toàn cầu. Sự miễn trừ này đã hết hạn vào Chúa Nhật.

[CBSNews: Treasury secretary threatens sanctions on those who help Iran export oil]

 

1. Mỹ sẽ sớm có ba Hàng Không Mẫu Hạm ở Trung Đông.

Trong những ngày tới, quân đội Mỹ chuẩn bị thực hiện cuộc triển khai hải quân lớn nhất tại và xung quanh Trung Đông kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công chung vào Iran cách đây bảy tuần.

Hàng Không Mẫu Hạm USS Gerald R. Ford và các tàu chiến liên quan đã trở về khu vực hoạt động của Bộ Tư lệnh Trung tâm quân đội Mỹ sau chuyến dừng chân ở phía đông Địa Trung Hải. Tàu Ford đã đi qua kênh đào Suez và tiến vào Biển Đỏ vào cuối tuần, cùng với hai tàu khu trục, USS Mahan và USS Winston S. Churchill.

Hàng Không Mẫu Hạm Ford, đã lênh đênh trên biển từ tháng 6 và mới đây được triển khai đến vùng biển Caribbean trong chiến dịch chống lại Venezuela, đã phá kỷ lục về thời gian triển khai dài nhất trên Hàng Không Mẫu Hạm kể từ Chiến tranh Việt Nam. Nó đã quay trở lại Trung Đông sau khi một vụ hỏa hoạn trong phòng giặt là buộc nó phải cập cảng Hy Lạp để sửa chữa.

Tàu Ford sẽ gia nhập cùng tàu USS Abraham Lincoln, hiện đang hoạt động ở phía bắc Biển Ả Rập. Trong khi đó, Hàng Không Mẫu Hạm USS George HW Bush đang hướng đến Mũi Hảo Vọng ngoài khơi bờ biển Nam Phi và dự kiến sẽ đến Trung Đông vào khoảng cuối tháng này, nâng tổng số Hàng Không Mẫu Hạm và nhóm tác chiến của Mỹ hoạt động trong khu vực lên ba chiếc.

[CBSNews: U.S. will soon have three aircraft carriers in the Mideast]

2. Chiến lược quân sự mới của Đức: Ít chất Mỹ hơn, nhiều chất Âu Châu hơn.

Đức đặt mục tiêu giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ và tăng cường sự hợp tác với Âu Châu để ngăn chặn mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Nga, Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius đã nêu rõ hôm thứ Tư khi công bố chiến lược quân sự mới của nước này.

“Chúng tôi đang phát triển Bundeswehr thành đội quân chính quy mạnh nhất Âu Châu. Trong ngắn hạn, chúng tôi đang tăng cường khả năng phòng thủ và sức chống chịu, trong trung hạn, chúng tôi hướng đến việc gia tăng đáng kể năng lực tổng thể và trong dài hạn, chúng tôi sẽ thiết lập ưu thế công nghệ”, Pistorius tuyên bố.

Trong khi nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ vẫn là một phần không thể thiếu của NATO, chiến lược này cũng lưu ý rằng Washington ngày càng hướng tới khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Như vậy, Đức được kỳ vọng sẽ đảm nhận trách nhiệm lớn hơn trong NATO, không chỉ bằng cách đáp ứng các mục tiêu về năng lực — những mục tiêu mà liên minh đề ra cho các thành viên — mà còn bằng cách đóng vai trò trung tâm trong việc bảo vệ lục địa và hỗ trợ các hoạt động của đồng minh.

“Chiến lược quân sự của Bundeswehr trả lời câu hỏi cơ bản về cách Đức răn đe trong liên minh và, nếu thực sự cần thiết, tiến hành chiến tranh để tự vệ”, tài liệu nêu rõ.

Pistorius mô tả chiến lược này như một phản ứng trước môi trường đe dọa ngày càng tồi tệ do cuộc chiến của Nga ở Ukraine và sự bất ổn toàn cầu gia tăng. Ông nói: “Chúng ta phải có khả năng tự vệ”, mô tả sự thay đổi này như một bước ngoặt so với những giả định thời bình kéo dài hàng thập niên.

“Nga đang tạo điều kiện cho một cuộc tấn công quân sự vào các quốc gia thành viên NATO,” chiến lược này nêu rõ.

Văn kiện này đánh dấu đỉnh điểm của một sự thay đổi kéo dài nhiều năm trong chính sách quốc phòng của Đức kể từ cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Nga năm 2022, chuyển ý chí chính trị tái vũ trang thành một học thuyết quân sự cụ thể.

Sự thay đổi đó bao gồm một quỹ đặc biệt trị giá 100 tỷ euro dành cho quân đội Đức (Bundeswehr), các cải cách nhằm nới lỏng giới hạn nợ theo hiến pháp đối với chi tiêu quốc phòng, các cải cách mua sắm được đẩy nhanh, và một hệ thống quân dịch được đổi mới để tăng số lượng binh sĩ và lực lượng dự bị.

Việc xem xét lại chính sách quốc phòng của Đức tập trung vào việc tăng cường sức mạnh quân sự theo từng giai đoạn kéo dài đến thập niên tới.

Trong giai đoạn đầu, kéo dài đến năm 2029, trọng tâm là “nhanh chóng tối đa hóa” khả năng sẵn sàng và sức bền - về cơ bản là chuẩn bị cho quân đội Đức (Bundeswehr) chiến đấu và duy trì các hoạt động trong thời gian ngắn.

Giai đoạn thứ hai, kéo dài đến năm 2035, tập trung vào việc mở rộng năng lực một cách có cấu trúc trên tất cả các lĩnh vực, phù hợp với các mục tiêu của NATO.

Giai đoạn cuối cùng, kéo dài đến năm 2039, nhằm mục đích chuyển đổi Bundeswehr thành một lực lượng quân sự tiên tiến về công nghệ, được xây dựng dựa trên sự đổi mới và các khả năng trong tương lai.

Song song với sự tăng cường lực lượng này, chiến lược đánh dấu sự chuyển đổi về học thuyết, từ các cấu trúc lực lượng cứng nhắc sang một đường lối linh hoạt hơn. Thay vì định nghĩa quân đội bằng số lượng xe tăng hoặc máy bay, các nhà hoạch định được chỉ thị tập trung vào “hiệu quả” mà Bundeswehr phải mang lại — từ tấn công tầm xa đến phòng không và phòng thủ hỏa tiễn.

Kế hoạch này cũng kêu gọi mở rộng đáng kể lực lượng quân sự, hướng tới mục tiêu đạt ít nhất 460.000 binh sĩ thường trực và dự bị. Hiện tại, quân đội Đức (Bundeswehr) có khoảng 185.000 binh sĩ thường trực. Lực lượng dự bị sẽ được nâng lên thành trụ cột trung tâm của quốc phòng, phản ánh vai trò của Đức như một trung tâm hậu cần trong bất kỳ cuộc xung đột nào ở Âu Châu trong tương lai.

Khi được hỏi liệu chiến lược này có tính đến khả năng giảm bớt sự can thiệp của Mỹ vào Âu Châu dưới thời Tổng thống Trump hay không, Pistorius từ chối trả lời chi tiết nhưng thừa nhận rằng những kịch bản như vậy đang được xem xét.

Ông nói rằng NATO phải trở nên “mang tính Âu Châu hơn” để duy trì tính xuyên Đại Tây Dương, đồng thời khẳng định việc chia sẻ gánh nặng giữa trụ cột Âu Châu và Mỹ bảo đảm sự cân bằng và sức mạnh trong liên minh.

[Politico: Less America, more Europe in Germany’s new military strategy]

3. Cuộc chiến ở Iran đã tiêu hao một nửa kho hỏa tiễn Patriot và THAAD của Mỹ.

Mỹ đã sử dụng hết hơn một nửa kho dự trữ hỏa tiễn phòng không chủ chốt của mình trong cuộc chiến kéo dài gần hai tháng với Iran.

Một phân tích mới từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, gọi tắt là CSIS được công bố vào ngày 21 tháng 4 đã phân tích chi tiết các kho dự trữ hỏa tiễn hiện có của Mỹ. Đối với Ukraine, đáng chú ý nhất là các hệ thống phòng không như Patriot, mà Ukraine đang sở hữu, và các hệ thống phòng thủ hỏa tiễn tầm cao THAAD, mà Ukraine đang muốn có.

Theo CSIS, Mỹ và các đồng minh đã sử dụng từ 1.060 đến 1.430 hỏa tiễn cho hệ thống phòng không Patriot trong tổng số 2.330 hỏa tiễn có sẵn trước chiến tranh. Đối với đạn dược cho hệ thống THAAD, họ ước tính đã bắn từ 190 đến 290 quả trong tổng số 360 quả.

Ukraine liên tục than phiền rằng Mỹ đang sử dụng hỏa tiễn Patriot để bắn hạ máy bay điều khiển từ xa Shahed của Iran. Kho dự trữ hỏa tiễn Patriot của Ukraine, đặc biệt là PAC-3 MSE, đang cạn kiệt một cách đáng báo động, trong khi hàng loạt máy bay điều khiển từ xa Shahed và các bản sao do Nga sản xuất có thể tràn ngập Ukraine chỉ trong một đêm, với số lượng lên đến hàng ngàn chiếc.

Do đó, các nhà phát triển Ukraine đã phát triển một kho vũ khí gồm các công cụ thay thế, rẻ hơn để phòng không chống máy bay điều khiển từ xa, có lẽ đáng chú ý nhất là các máy bay điều khiển từ xa chống máy bay điều khiển từ xa. Nhưng khi nói đến các hỏa tiễn đạn đạo của Nga như Iskander-M hay Kinzhal, Ukraine vẫn phụ thuộc vào viện trợ từ bên ngoài, đặc biệt là hỏa tiễn PAC-3.

Hãng sản xuất hỏa tiễn Patriot, Raytheon, đang mở rộng sản xuất hỏa tiễn Patriot GEM-T tại Đức, nhưng các cơ sở này vẫn chưa đi vào hoạt động. Trong khi đó, phân tích của CSIS ước tính rằng việc ký hợp đồng sản xuất hỏa tiễn PAC-3 MSE mất tới 29 tháng trước khi bắt đầu sản xuất.

[Kyiv Independent: War in Iran has used up half of US Patriot and THAAD missile stockpiles]

4. Hãng thông tấn liên kết với quân đội Iran gọi các tuyến cáp thông tin dưới biển là “điểm yếu của nền kinh tế kỹ thuật số trong khu vực”.

Các tuyến cáp thông tin liên lạc dưới biển bên dưới eo biển Hormuz là “điểm yếu của nền kinh tế khu vực”, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran, có mối liên hệ chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo hùng mạnh của nước này, cho biết trong một báo cáo hôm thứ Tư.

Bài báo mô tả tuyến đường thủy đang tranh chấp không chỉ là điểm nghẽn cho việc vận chuyển dầu khí mà còn là điểm nghẽn cho các tuyến cáp ngầm dưới biển, vốn “tạo thành xương sống của việc truyền tải dữ liệu, thương mại điện tử, dịch vụ đám mây và liên lạc trực tuyến ở các quốc gia vùng Vịnh.”

“Việc tập trung nhiều cáp internet tại một eo biển hẹp đã biến eo biển Hormuz thành điểm yếu cho nền kinh tế số của khu vực”, báo cáo của Tasnim cho biết.

Mặc dù bài báo không nêu rõ mối đe dọa nào đối với các đường dây cáp, nhưng thời điểm công bố, khi Mỹ và Iran đang bế tắc trong cuộc tranh giành quyền kiểm soát eo biển giữa lúc lệnh ngừng bắn căng thẳng, là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy các đường dây cáp này có thể trở thành mục tiêu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC.

Để trả đũa cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động ngày 28 tháng 2, lực lượng Iran không chỉ phong tỏa giao thông tàu thuyền thương mại qua eo biển mà còn phóng hàng trăm hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào các đồng minh của Mỹ ở Vịnh Ba Tư.

Iran cũng đã tấn công vào một số cơ sở thuộc các công ty công nghệ lớn của phương Tây ở vùng Vịnh và cảnh báo rằng có thể sẽ có thêm nhiều cuộc tấn công vào các tập đoàn lớn khác.

Trong khi đó, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baqaei hôm thứ Tư cho biết Tehran sẽ chỉ tham gia đàm phán hòa bình với Washington khi họ cho rằng có “cơ sở cần thiết và hợp lý” cho các cuộc đàm phán “nhằm thúc đẩy lợi ích quốc gia và củng cố những thành quả mà người dân Iran đã đạt được trong việc ngăn chặn các mục tiêu của kẻ thù”, theo hãng thông tấn nhà nước chính thức IRNA của Iran.

[CBSNews: Iran military-linked news agency calls subsea comms cables “vulnerable point for the region's digital economy”]

5. Cuộc chiến tranh Iran đẩy nhanh sự rạn nứt của Mỹ với thế giới.

Cuộc chiến với Iran đang làm suy yếu ảnh hưởng của Mỹ trên toàn thế giới và làm trầm trọng thêm căng thẳng với các quốc gia vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump - một sự xói mòn quyền lực khó có thể đảo ngược khi các đối thủ của Mỹ như Trung Quốc tận dụng lợi thế.

Từ Bangladesh đến Slovenia, việc phân phối nhiên liệu theo định mức đã làm tê liệt giao thông vận tải, gây khó khăn cho các nhà lãnh đạo trong việc giải quyết hậu quả của một cuộc chiến mà họ không hề mong muốn. Tại các quốc gia Hồi giáo, các luận điệu chống Mỹ đang tràn ngập trên các phương tiện truyền thông, thường được sự cho phép ngầm từ chính phủ. Ngay cả các đồng minh của Mỹ trong NATO cũng đã hạn chế viện trợ cho Mỹ, với một số nhấn mạnh rằng chính quyền Trump đã không tham khảo ý kiến của họ trước khi phát động cuộc chiến với Iran.

Cuộc chiến dường như đang đẩy nhanh quá trình mà một số người cho là sự chia rẽ giữa Mỹ với phần lớn các quốc gia khác trên thế giới kể từ khi Tổng thống Trump trở lại nắm quyền và bắt đầu phô trương sức mạnh kinh tế và quân sự của Mỹ một cách bừa bãi, bao gồm cả việc áp thuế.

“Nhiều người đã chán ngấy với sự hỗn loạn của cuộc chiến này và lo sợ về những tác động kinh tế tiềm tàng, nhưng tôi chưa thấy bất kỳ cuộc biểu tình lớn nào phản đối,” một nhà ngoại giao Á Châu tại Washington cho biết, yêu cầu giấu tên vì đây là vấn đề nhạy cảm. “Nếu một người có lý trí hơn trở thành tổng thống tiếp theo, hình ảnh của Mỹ có thể được cải thiện, nhưng đối với các nhà hoạch định chính sách, điều này đặt ra một số câu hỏi khó khăn dài hạn về liên minh, chúng ta có thể đi xa đến đâu để duy trì liên minh với Mỹ và chúng ta nên làm gì nếu không thể dựa vào Mỹ nữa.”

Trong một dấu hiệu mới nhất cho thấy các cường quốc nước ngoài đang dần xa lánh, Thủ tướng Canada Mark Carney đã mô tả mối quan hệ kinh tế của nước ông với Mỹ là những “điểm yếu” cần khắc phục trong một thông điệp video được phát hành hôm Chúa Nhật.

“Chúng ta phải tự lo cho bản thân vì không thể chỉ dựa vào một đối tác nước ngoài,” ông Carney nói, người ngày càng chỉ trích Tổng thống Trump một phần vì những lời đe dọa đối với Greenland. “Chúng ta không thể kiểm soát sự gián đoạn đến từ các nước láng giềng. Chúng ta không thể đặt cược tương lai của mình vào hy vọng rằng nó sẽ đột nhiên chấm dứt.”

Một số cựu quan chức Mỹ cho rằng, việc Tổng thống Trump liên tục thay đổi lập trường về những gì ông muốn đạt được ở Iran đã không tạo được lòng tin.

“Các đồng minh không biết nên tin vào điều gì, các đối thủ không biết nên lo sợ điều gì, và ngay cả nội các của ông ấy cũng không biết chiến lược hay ý định thực sự của ông ấy là gì”, Thomas Wright, cựu quan chức Hội đồng An ninh Quốc gia trong chính quyền Tổng thống Biden, người tập trung vào chiến lược dài hạn, cho biết. “Triển vọng dài hạn không phải là bi quan. Nhưng câu hỏi đặt ra là Trung Quốc, Nga, Bắc Hàn và Iran sẽ làm gì trong hai năm chín tháng tới nếu tình trạng này tiếp tục.”

Khi được yêu cầu bình luận, phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc Anna Kelly cho biết đường lối “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Trump đã mang lại những thỏa thuận thương mại tốt hơn, tăng cường quan hệ đối tác trong cuộc chiến chống buôn bán ma túy và tăng chi tiêu quốc phòng của các đồng minh.

“Các nhà lãnh đạo thế giới đã nói về mối đe dọa từ Iran trong suốt 47 năm qua, nhưng không ai đủ can đảm để giải quyết nó,” Kelly nói. “Một khi tất cả các mục tiêu của chúng ta được đáp ứng, bao gồm cả việc loại bỏ hoàn toàn mối đe dọa hạt nhân từ Iran, toàn thế giới sẽ an toàn hơn, ổn định hơn và tốt đẹp hơn.”

Giá năng lượng gây ra nhiều tranh cãi.

Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh với Iran vào ngày 28 tháng 2, ngành năng lượng toàn cầu đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi việc đóng cửa eo biển Hormuz và các cuộc tấn công của Iran vào các cơ sở năng lượng ở Trung Đông.

Mỹ, vốn đã là nhà sản xuất dầu khí hàng đầu thế giới, đã chứng kiến tầm ảnh hưởng của mình đối với thị trường năng lượng được củng cố trong thời gian ngắn, nhưng những lợi ích đó có thể chỉ là ngắn hạn.

Các quốc gia Á Châu chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ giá năng lượng biến động – một số quốc gia đã áp dụng chính sách làm việc tại nhà hoặc tạm dừng xuất khẩu để tiết kiệm nhiên liệu – đã cam kết đẩy nhanh việc lắp đặt năng lượng tái tạo và khởi động lại các nhà máy điện hạt nhân. Âu Châu, muốn rút kinh nghiệm từ cuộc xâm lược Ukraine của Nga, muốn tránh phụ thuộc vào một nhà cung cấp năng lượng duy nhất. Thay vào đó, họ lên kế hoạch mở rộng các chương trình tiết kiệm năng lượng và năng lượng tái tạo, đồng thời triển khai nhiều xe điện hơn.

Các quốc gia muốn hạn chế những cú sốc từ nhiên liệu hóa thạch như tình trạng thiếu hụt và giá cả tăng đột biến – tất cả đều dẫn đến kịch bản lạm phát đình trệ đáng sợ với tăng trưởng chậm và chi phí leo thang – đã xem các giải pháp thay thế như năng lượng mặt trời, pin và xe điện là cần thiết. Nhiều nước có thể hướng đến Trung Quốc, quốc gia kiểm soát phần lớn chuỗi cung ứng năng lượng mặt trời. Bắc Kinh đang sản xuất xe điện với giá rẻ và kiểm soát phần lớn khoáng sản cho năng lượng sạch và pin.

“Mục tiêu ở đây không chỉ là vượt qua cú sốc. Mà là tận dụng giai đoạn bất ổn này để xây dựng nền tảng cho sự ổn định bền vững hơn”, Chủ tịch Ngân hàng Phát triển Á Châu Masato Kanda phát biểu tuần trước tại một sự kiện của Hội đồng Quan hệ Đối ngoại ở Washington.

Phát ngôn nhân Bộ Năng lượng Ben Dietderich đã dẫn lời Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright đưa ra bình luận trong một lần xuất hiện trên CNN hôm Chúa Nhật. Ông Wright chỉ trích hiệu quả của các khoản trợ cấp nhằm thúc đẩy năng lượng tái tạo và cho rằng Mỹ sẽ duy trì ảnh hưởng của mình thông qua dầu khí.

“Chúng tôi là nước xuất khẩu ròng dầu mỏ ra thế giới và là nước xuất khẩu ròng khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới,” ông nói.

Ít bạn bè hơn trên chiến trường

Áp lực lên các liên minh quân sự của Mỹ là điều không thể phớt lờ khi cuộc chiến tiếp diễn.

Trong các cuộc chiến trước đây trong khu vực, các tổng thống Mỹ đã thành công trong việc tập hợp cả những đồng minh tham gia dù là miễn cưỡng. Điều đó bao gồm việc chính quyền Trump yêu cầu giúp đỡ bảo vệ các thành phố của Israel và cơ sở hạ tầng dân sự trong khu vực khỏi các cuộc tấn công của Iran năm ngoái.

Lần này, theo hai nhà ngoại giao từ các nước Âu Châu, chính quyền Trump thậm chí không thông báo trước cho các đồng minh thân cận nhất của mình, và cũng không đưa ra yêu cầu rõ ràng nào đối với họ kể từ đó.

Điều đó đã gây ra một số hệ quả. Để đối phó với việc eo biển bị đóng cửa, Anh và Pháp đã tổ chức một số cuộc họp với hàng chục quốc gia đồng minh, nhưng không có Mỹ, để vạch ra kế hoạch giữ cho eo biển mở cửa sau khi chiến tranh kết thúc.

Sáng kiến của Âu Châu sẽ nhằm mục đích tiến hành các hoạt động phòng thủ để bảo vệ tàu thương mại trong eo biển, nhưng thời gian và lực lượng tham gia vẫn đang được thảo luận.

Điều này diễn ra trong bối cảnh Liên minh Âu Châu cũng đang tìm cách tăng cường cơ chế phòng thủ tập thể của khối, nếu cơ chế này bị thử thách trong một động thái có thể được xem là phản ứng trước những lời đe dọa của chính quyền Trump về việc chiếm Greenland bằng vũ lực.

Tuy nhiên, các mối quan hệ quốc phòng của Mỹ trải rộng khắp thế giới và rất khó bị phá vỡ. Tổng thống Trump đã nhiều lần đe dọa sẽ chấm dứt một số mối quan hệ này (bao gồm cả việc rời NATO), nhưng ông chưa thực hiện bất kỳ bước đi nghiêm chỉnh nào theo hướng đó. Nhiều quốc gia, dù thất vọng về Tổng thống Trump, vẫn muốn có sức mạnh quân sự của Mỹ đứng về phía mình.

Hôm thứ Hai, Mỹ và Phi Luật Tân đã khởi động các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn, dự kiến có sự tham gia của Nhật Bản và Canada, nhằm cảnh báo Trung Quốc.

Tại Trung Đông, các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran đã gây ra những phản ứng trái chiều.

Israel là một đối tác kiên định trong cuộc chiến chống lại Iran, và dường như nước này quyết tâm làm suy yếu Cộng hòa Hồi giáo càng nhiều càng tốt nếu không thể lật đổ hoàn toàn chế độ này.

Trong khi các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư cố gắng thuyết phục Mỹ từ bỏ các cuộc tấn công đầu tiên vào Iran, nhiều nước đã phẫn nộ trước các cuộc tấn công trả đũa của Iran trên lãnh thổ của họ. Ví dụ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất ngày càng đứng về phía nỗ lực chiến tranh do Mỹ dẫn đầu, ngay cả khi có thông tin cho rằng họ đã nêu khả năng cần sự hỗ trợ tài chính từ Washington.

Những thất bại ngoại giao

Cuộc chiến ở Iran cũng đã làm tổn hại đến uy tín và tầm ảnh hưởng của Mỹ tại các quốc gia nơi những nỗ lực tăng cường quan hệ của Mỹ phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt.

Trong một đoạn trích từ bức điện tín của Bộ Ngoại giao Mỹ ngày thứ Năm, các nhà ngoại giao Mỹ tại Đại sứ quán Mỹ ở Dushanbe, Tajikistan, cảnh báo rằng “cuộc xung đột ở Iran đã dẫn đến sự xuất hiện của một luận điệu chống Mỹ dai dẳng trong môi trường truyền thông bị hạn chế nghiêm ngặt của Tajikistan khi các thế lực nước ngoài tăng cường ảnh hưởng và các phương tiện truyền thông địa phương chạy theo lượt nhấp chuột và nguồn tài trợ từ bên ngoài.”

Đoạn trích mới được POLITICO thu thập cho biết thêm: “Các đối thủ của chúng ta đang đầu tư nguồn lực để bảo đảm sự thống trị về mặt thông tin tại một quốc gia nằm ở giao điểm của Trung Quốc, Afghanistan, Nga và Iran.”

Các bức điện tín tương tự được gửi từ các nhà ngoại giao Mỹ tại Bahrain, Indonesia và Azerbaijan — và đã được POLITICO đưa tin trước đó — cũng mô tả sự gia tăng các thông điệp chống Mỹ và cảnh báo rằng, trong một số trường hợp, an ninh và quan hệ ngoại giao của Mỹ đang gặp rủi ro.

Khi được yêu cầu bình luận, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Tommy Pigott đã chia sẻ một tuyên bố quen thuộc mà ông đã sử dụng trước đây: “Các hành động của Tổng thống Trump đang làm cho Hoa Kỳ, các thế hệ tương lai và toàn thế giới an toàn hơn bằng cách ngăn chặn chế độ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Đó là sự thật, và toàn bộ chính quyền đều đồng ý trong nỗ lực đó.”

Những động thái của Tổng thống Trump ở Iran đã làm gia tăng sự xa lánh mà một số đồng minh của Mỹ cảm thấy khi ông thành lập “Hội đồng Hòa bình”, một cơ quan được hình thành để giúp thực hiện thỏa thuận giữa Israel và Hamas ở Dải Gaza, nhưng các nhà phê bình dần nghi ngờ rằng nó được thiết kế để thay thế Liên Hiệp Quốc. Hung Gia Lợi và Bulgaria là hai thành viên Liên Hiệp Âu Châu duy nhất chính thức tham gia hội đồng khi nó được thành lập vào tháng Hai. Các nước Liên Hiệp Âu Châu khác giữ khoảng cách bằng cách chỉ cử quan sát viên, và Bỉ đã nhấn mạnh sự do dự của mình vào thứ Hai.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Bỉ, David Jordens, nói với POLITICO rằng nước ông không có ý định quyên góp tiền thông qua Hội đồng Hòa bình.

Tuy nhiên, những người ủng hộ Tổng thống Trump lập luận rằng bất kỳ khó khăn hiện tại nào do hành động của tổng thống Mỹ ở Iran gây ra sẽ đáng giá về lâu dài.

Alexander Gray, người từng giữ chức vụ cao cấp trong Hội đồng An ninh Quốc gia dưới nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, cho biết quyết định truy quét Iran và các hoạt động gây bất ổn của nước này hiện nay sẽ “mang lại lợi ích cho các tổng thống tương lai”.

[Politico: Iran war accelerates America’s breakup with the world]

6. Theo một báo cáo, Chủ tịch Quốc hội Đức bị ảnh hưởng bởi vụ hack Signal.

Theo một báo cáo của Der Spiegel, tội phạm mạng đã tấn công một ứng dụng nhắn tin trên điện thoại của Chủ tịch Quốc hội Đức Julia Klöckner, quan chức cao cấp thứ hai của Đức.

Tạp chí này đưa tin rằng Klöckner nằm trong số các nạn nhân của một cuộc tấn công mạng kiểu lừa đảo nhắm vào ứng dụng nhắn tin Signal gần đây, trong bối cảnh làn sóng tấn công rộng hơn nhằm vào các chính trị gia Âu Châu trong những tháng gần đây.

Tờ báo này đưa tin rằng Klöckner là thành viên của một nhóm chat Signal với các thành viên ban điều hành của đảng Liên minh Dân chủ Kitô giáo bảo thủ. Thủ tướng Friedrich Merz cũng là thành viên của nhóm này, mặc dù cơ quan tình báo nội địa Đức được tường trình không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy điện thoại của ông đã bị xâm phạm. Der Spiegel cũng đưa tin rằng ít nhất một Dân biểu khác của đảng CDU cũng bị ảnh hưởng.

Từ năm 2020, Ủy ban Âu Châu đã khuyến nghị các quan chức sử dụng Signal cho các liên lạc không liên quan đến công việc. Đầu tháng 4, các cơ quan an ninh mạng và tình báo Âu Châu đã cảnh báo về một chiến dịch lừa đảo trực tuyến trong đó tin tặc từ Nga giả mạo chatbot hỗ trợ Signal để lừa người dùng tiết lộ mã PIN của họ. Cơ quan tình báo nội địa Đức cũng đã đưa ra cảnh báo tương tự vào tháng 2.

POLITICO đã liên hệ với cả đảng CDU và Quốc hội Đức để xin bình luận. Ban quản lý Quốc hội từ chối bình luận, cho biết họ thường không cung cấp thông tin về cơ sở hạ tầng an ninh trọng yếu. Đảng CDU chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức.

[Politico: President of German parliament hit by Signal hack, report says]

7. “Không phải là ‘Vùng đất của Putin’“, Tổng thống Zelenskiy đáp trả đề xuất của Moscow

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết vấn đề then chốt là các tỉnh Donetsk và Luhansk vẫn là một phần của Ukraine khi được hỏi về đề xuất đổi tên một phần vùng Donbas thành “Donnyland” để vinh danh Tổng thống Donald Trump.

Bình luận này được đưa ra sau bài báo của tờ New York Times cho biết các quan chức Ukraine tham gia các cuộc đàm phán hòa bình gần đây đã đưa ra ý tưởng đổi tên một phần khu vực để lấy lòng Tổng thống Trump và khuyến khích lập trường cứng rắn hơn chống lại các yêu sách lãnh thổ của Nga.

“Điều quan trọng nhất là tỉnh Donetsk và tỉnh Luhansk vẫn thuộc Ukraine — miễn là chúng không phải là 'vùng đất của Putin'. Đó là điều quan trọng nhất”, Tổng thống Zelenskiy nói với các phóng viên vào ngày 22 tháng 4, ám chỉ Putin.

Theo tờ New York Times, ý tưởng đổi tên được đưa ra một phần là để đùa vui, nhưng cũng là một cử chỉ ngoại giao. Tên gọi “Donnyland” được đề xuất — lấy cảm hứng từ Donetsk, Ông Donald Trump và Disneyland — sẽ được áp dụng cho khoảng 2.000 dặm vuông ở phía tây bắc của tỉnh Donetsk.

“Trong các cuộc đàm phán của tôi, tôi chỉ sử dụng các thuật ngữ như Tỉnh Donetsk, Tỉnh Luhansk, vùng Donbas của chúng ta và lãnh thổ Ukraine; không có thuật ngữ nào khác”, Tổng thống Zelenskiy nói. “Còn về các tên gọi khác, tôi không thể cho các bạn biết nội dung của bất kỳ cuộc đối thoại nào giữa các bên.”

Mặc dù có rất ít thông tin chi tiết về kế hoạch này, nhưng các nhà đàm phán được tường trình đã đề xuất rằng Hội đồng Hòa bình của Tổng thống Trump, vốn không bao gồm Ukraine hay Nga, có thể giúp quản lý khu vực này.

Đề xuất này, được xem như một nỗ lực nhằm đánh vào lòng tự cao tự đại của Tổng thống Trump, chưa được phản ánh trong bất kỳ văn bản chính thức nào và cũng không mang lại lợi ích rõ ràng nào cho Kyiv.

Các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian trong những tháng gần đây tập trung vào tương lai của Donbas, một khu vực ở miền đông Ukraine bao gồm các tỉnh Donetsk và Luhansk bị tạm chiếm một phần.

Kiểm soát lãnh thổ vẫn là vấn đề trọng tâm, với việc Mạc Tư Khoa gây áp lực buộc Kyiv rút quân khỏi các khu vực mà Nga vẫn đang nắm giữ - lãnh thổ mà Nga không thể hoàn toàn chiếm giữ bằng quân sự kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào năm 2014.

Tổng thống Trump, người từng cam kết trong chiến dịch tranh cử sẽ chấm dứt chiến tranh trong vòng 24 giờ, đã dành hơn một năm để theo đuổi một giải pháp hòa giải thông qua đàm phán.

Chính quyền của ông đã tổ chức nhiều vòng đàm phán với các quan chức Ukraine và Nga, gây ra sự thất vọng ở Kyiv, nơi một số quan chức cho rằng Washington đóng vai trò trung gian hòa giải hơn là đồng minh. Thậm chí, trong nhiều trường hợp, các quan chức Mỹ đứng hẳn về phía Nga.

[Kyiv Independent: Not Putinland' — Zelensky responds to 'Donnyland' proposal for part of Donbas]

8. Ukraine bác bỏ tuyên bố mới nhất của Nga về tỉnh Luhansk rằng đây chỉ là “ảo tưởng”.

Oleksii Kharchenko, nhà lãnh đạo Cơ quan Quân sự tỉnh Luhansk của Ukraine, đã bác bỏ tuyên bố của Nga rằng quân đội nước này đã hoàn toàn kiểm soát tỉnh Luhansk ở miền đông Ukraine, cho biết vẫn còn 14 thị trấn chưa bị Mạc Tư Khoa xâm lược.

Ngày 21 tháng 4, Tổng Tham mưu trưởng quân đội Nga, Valery Gerasimov, tuyên bố rằng lực lượng của họ đã “hoàn tất” việc xâm lược tỉnh Luhansk. Bộ Quốc phòng Nga cũng đưa ra tuyên bố tương tự vào ngày 1 tháng 4.

Đây là lần thứ ba trong suốt hơn 4 năm qua, Valery Gerasimov tuyên bố rằng quân Nga đã “hoàn tất” việc xâm lược tỉnh Luhansk.

Hiện tại, Nga đang xâm lược hầu hết khu vực này, vì thành phố Luhansk và chính quyền khu vực đều do các thế lực do Điện Cẩm Linh dựng lên kiểm soát. Tuy nhiên, một mảnh đất nhỏ ở biên giới phía tây của tỉnh Luhansk vẫn đang tranh chấp.

Trong một bình luận với tờ Kyiv Independent ngày 22 tháng 4, Kharchenko cho biết một phần của tỉnh Luhansk vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Quân đội Ukraine, lực lượng này “đã không mất bất kỳ vùng đất nào ở đó trong một thời gian khá dài”.

Theo Kharchenko, 14 thị trấn ở tỉnh Luhansk không nằm dưới sự kiểm soát của Nga. Những thị trấn và thị trấn này hoặc đang nằm giữa các cuộc giao tranh ác liệt, trong vùng xám, hoặc vẫn thuộc quyền kiểm soát của Ukraine.

Ông Kharchenko nói: “Nga cần những chiến thắng quan trọng trên chiến trường trước ngày 9 tháng 5 là ngày lễ kỷ niệm Chiến thắng của Nga. Nhưng hiện tại không có chiến thắng nào như vậy. Đó là lý do tại sao quân xâm lược đang cố gắng biến những ảo tưởng thành hiện thực”.

Kharchenko nói thêm rằng quân đội Ukraine đang đóng quân ở khu vực Novoyehorivka và Hrekivka.

Oleksandr Borodin, phát ngôn nhân của Lữ đoàn tấn công độc lập số 3 của Ukraine, cũng cho biết trong một bình luận với Interfax Ukraine vào ngày 21 tháng 4 rằng các khu vực mà Kharchenko đề cập, cùng với làng Nadiia, vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Ukraine bất chấp các hoạt động tấn công đang diễn ra của Nga và những tổn thất đáng kể về nhân lực và trang thiết bị.

“Do đó, những tuyên bố của Nga là không đúng sự thật,” Borodin nói.

Nhóm giám sát chiến trường DeepState cho thấy các thị trấn này vẫn không có người ở tính đến ngày 20 tháng 4.

Việc đo lường chính xác quyền kiểm soát, mất mát và giành được lãnh thổ dọc theo tiền tuyến ngày càng trở nên khó khăn, khi “vùng xám” tranh chấp giữa lãnh thổ do Ukraine và Nga kiểm soát ngày càng mở rộng.

Tỉnh Luhansk là một phần của vùng Donbas thuộc Ukraine và là một trong bốn khu vực mà Liên bang Nga tuyên bố chủ quyền. Quân đội Nga đã xâm lược tỉnh Luhansk kể từ cuộc xâm lược Donbas năm 2014. Vào tháng 9 năm 2022, Nga đã tuyên bố sáp nhập bất hợp pháp các tỉnh Luhansk, Donetsk, Kherson và Zaporizhzhia.

Nga tiếp tục yêu cầu Ukraine rút quân khỏi toàn bộ khu vực Donbas, bao gồm cả những khu vực mà Kyiv vẫn đang kiểm soát. Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết vào ngày 1 tháng 4 rằng Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nên quyết định “ngay hôm nay” về việc nhượng lại khu vực này.

Yêu cầu này được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Zelenskiy nói rằng Nga đã cho Kyiv hai tháng để rút quân khỏi Donbas hoặc phải đối mặt với các điều kiện bổ sung trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian, vốn đang bị đình trệ do cuộc chiến tranh tiếp diễn ở Iran.

Theo HUR, Nga lại đặt ra một hạn chót mới để chiếm Donbas, đồng thời yêu cầu Ukraine rút quân mà không giao tranh.

[Kyiv Independent: 'Wishful thinking' — Ukraine rubbishes Russia's latest Luhansk Oblast claim]

9. 3 tàu bị tấn công ở eo biển Hormuz sau khi Tổng thống Trump tuyên bố gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn với Iran.

Theo các hãng tin quốc tế, ba tàu thương mại đã bị tấn công ở eo biển Hormuz hôm thứ Tư, trong đó quân đội Anh và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran xác nhận hai vụ tấn công nhằm vào tàu chở hàng, có khả năng gây nguy hiểm cho những nỗ lực nối lại đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran.

Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải của quân đội Anh, gọi tắt là UKMTO báo cáo vào sáng sớm thứ Tư rằng một tàu chiến thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã bắn vào một tàu container cách Oman 15 hải lý về phía đông bắc.

Theo UKMTO, không có cảnh báo vô tuyến nào trước khi tàu ngầm “bắn vào tàu” gây ra “thiệt hại nặng nề cho cầu tàu”, và tất cả các thành viên thủy thủ đoàn đều an toàn.

Ba giờ sau, UKMTO báo cáo về vụ việc thứ hai, lần này xảy ra cách bờ biển Iran 8 hải lý về phía tây, tại cửa phía đông của eo biển Hormuz, trong đó một tàu chở hàng cho biết họ bị bắn và “hiện đang bị mắc kẹt trên mặt nước”.

UKMTO cho biết, toàn bộ phi hành đoàn “an toàn và đã được xác định danh tính” và không có thông tin nào về nguồn gốc gây ra vụ cháy, nhưng nghi ngờ ngay lập tức đổ dồn về Iran.

Trong một tuyên bố, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hùng mạnh cho biết hai tàu mà họ cáo buộc vi phạm lệnh phong tỏa eo biển “đã đi vào khu vực mà không có giấy phép hợp lệ và bị cáo buộc đã can thiệp vào hệ thống định vị của chúng, do đó gây nguy hiểm cho an ninh hàng hải. “

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC cho biết các tàu này đã bị chặn lại “và được hộ tống đến bờ biển Iran”.

Các hãng tin Reuters và Associated Press cùng đài BBC, đối tác của CBS News tại Anh, cho biết một tàu thứ ba đã bị trúng đạn trong eo biển hôm thứ Tư, nhưng UKMTO chưa xác nhận ngay lập tức vụ tấn công đó.

[CBSNews: 3 ships attacked in Strait of Hormuz after Trump announces indefinite extension of Iran ceasefire]

10. Cuộc thi hackathon của Europol đã xác định thêm 45 trẻ em Ukraine bị trục xuất cưỡng bức sang Nga.

Tổ chức Europol tại The Hague cho biết vào ngày 20 tháng 4 rằng một cuộc điều tra quốc tế dựa trên thông tin công khai do tổ chức này điều phối đã phát hiện thông tin về 45 trẻ em bị Nga cưỡng bức di dời hoặc trục xuất khỏi các khu vực bị tạm chiếm của Ukraine.

Chiến dịch kéo dài hai ngày, diễn ra vào ngày 16-17 tháng 4, đã quy tụ 40 chuyên gia từ 18 quốc gia, cùng với Tòa án Hình sự Quốc tế và một số đối tác phi chính phủ.

Theo Europol, nhóm điều tra đã lập 45 báo cáo chứa các manh mối có thể giúp xác định vị trí của các em nhỏ và nhận dạng những người hoặc tổ chức liên quan đến vụ vận chuyển trái phép này.

Các tài liệu thu thập được bao gồm các tuyến đường vận chuyển khả thi, những cá nhân có thể đã tạo điều kiện cho việc trục xuất như giám đốc trại trẻ mồ côi, các đơn vị quân đội có thể đã hỗ trợ, các trại hoặc cơ sở nơi trẻ em bị đưa đến, và các nền tảng trực tuyến có thể chứa ảnh của trẻ em.

Các nhà điều tra cũng thu thập được thông tin cho thấy một số trẻ em bị trục xuất có thể có liên hệ với các đơn vị quân đội Nga.

Cuộc thi hackathon của Europol là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm ghi nhận và điều tra việc trục xuất trẻ em Ukraine từ các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm sang Nga và Belarus.

Cơ quan này cho biết các kỹ thuật điều tra kỹ thuật số được sử dụng trong sự kiện này được thiết kế để hỗ trợ các cuộc điều tra đang diễn ra của Ukraine bằng cách biến các dấu vết trực tuyến rải rác thành những manh mối có thể hành động được.

Giới chức Ukraine cho biết hơn 19.500 trẻ em đã bị cưỡng bức đưa đi khỏi đất nước kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện của Nga bắt đầu vào năm 2022.

Đây là sự kiện thứ ba do Europol dẫn đầu, và là sự kiện thứ hai tập trung cụ thể vào trẻ em Ukraine bị cưỡng bức di dời hoặc trục xuất.

[Kyiv Independent: Europol hackathon identifies 45 more Ukrainian children forcibly deported to Russia]

11. Tổng thống Trump cân nhắc hậu quả đối với các đồng minh NATO nằm trong danh sách “bướng bỉnh”.

Tòa Bạch Ốc đã lập ra một danh sách tương tự như các “quốc gia ngoan và hư” gồm các nước NATO, khi chính quyền Trump tìm cách trừng phạt các đồng minh từ chối ủng hộ cuộc chiến tranh Iran.

Nỗ lực này, được các quan chức thực hiện trước chuyến thăm Washington của nhà lãnh đạo NATO Mark Rutte trong tháng này, bao gồm việc đánh giá tổng quan về đóng góp của các thành viên cho liên minh và phân loại họ theo các cấp bậc, theo ba nhà ngoại giao Âu Châu và một quan chức quốc phòng Mỹ quen thuộc với kế hoạch này.

Đây là dấu hiệu mới nhất cho thấy Tổng thống Trump có kế hoạch thực hiện những lời đe dọa của mình đối với các đồng minh không tuân theo ý muốn của ông. Và đây lại là một điểm gây áp lực nữa lên liên minh ngày càng rạn nứt, vốn đã bị tổn hại bởi các cuộc tấn công của Tổng thống Trump - từ việc ông thúc đẩy sáp nhập Greenland đến lời cảnh báo về việc rút hoàn toàn khỏi hiệp ước.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã đưa ra ý tưởng chung này vào tháng 12. Ông nói: “Những đồng minh kiểu mẫu, những người chủ động tham gia, như Israel, Nam Hàn, Ba Lan, Đức, các nước Baltic và những nước khác, sẽ nhận được sự ưu ái đặc biệt của chúng ta. Những đồng minh vẫn không làm tròn trách nhiệm của mình trong phòng thủ tập thể sẽ phải đối mặt với hậu quả.”

Một trong những nhà ngoại giao cho biết danh sách đó dường như phản ánh quan niệm đó. “Tòa Bạch Ốc có danh sách 'người ngoan' và 'người hư', nên tôi đoán suy nghĩ của họ cũng tương tự,” người này nói.

Theo nguồn tin, chính quyền đang giữ kín mọi chi tiết khi đang lên kế hoạch cho các phương án. Và các quan chức cũng chưa làm rõ được những ưu đãi hay hậu quả có thể xảy ra.

“Họ dường như không có những ý tưởng cụ thể…khi nói đến việc trừng phạt các đồng minh xấu,” một quan chức Âu Châu khác cho biết, người này cũng như những người khác đều được yêu cầu giấu tên để thảo luận về các vấn đề ngoại giao nhạy cảm. “Điều động quân đội là một lựa chọn, nhưng chủ yếu là để trừng phạt Mỹ phải không?”

Tòa Bạch Ốc đã thể hiện rõ sự thất vọng của mình đối với các đồng minh. Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Anna Kelly cho biết: “Trong khi Hoa Kỳ luôn sát cánh cùng các nước được gọi là đồng minh của chúng ta, thì các quốc gia mà chúng ta bảo vệ bằng hàng ngàn binh lính lại không hề hỗ trợ chúng ta trong suốt Chiến dịch Epic Fury”. Bà nói thêm: “Tổng thống Trump đã bày tỏ rõ quan điểm của mình về tình trạng bất công này, và như ông ấy đã nói, Hoa Kỳ sẽ ghi nhớ điều đó”.

NATO không phản hồi yêu cầu bình luận.

Rất ít lựa chọn khác để di dời quân đội Mỹ khỏi Âu Châu, vì vậy bất kỳ kế hoạch tiềm năng nào cũng có thể liên quan đến việc chuyển quân từ quốc gia này sang quốc gia khác. Ngay cả khi đó, việc chuyển quân cũng có thể tốn kém và mất nhiều thời gian.

Không rõ quốc gia nào thuộc nhóm nào hoặc liệu ông Rutte có biết về nỗ lực này hay không. Nhưng Rumani và Ba Lan có thể sẽ là những bên hưởng lợi lớn nhất, vì cả hai đều vẫn giữ được thiện cảm của tổng thống và sẽ hoan nghênh việc tăng thêm quân đội Mỹ. Chính phủ Ba Lan, một trong những nước chi tiêu quốc phòng lớn nhất của NATO, đã chi trả gần như toàn bộ chi phí để tiếp đón 10.000 binh sĩ Mỹ đóng quân tại đó. Và căn cứ không quân Mihail Kogălniceanu của Rumani – nơi nước này cho phép Mỹ sử dụng cho cuộc chiến trên không ở Iran – vẫn còn chỗ cho thêm binh lính Mỹ.

Ban đầu, Hegseth sử dụng luận điệu “đồng minh kiểu mẫu” để chỉ các đối tác NATO đã tăng chi tiêu quốc phòng phù hợp với mục tiêu 5% của liên minh do Tổng thống Trump đề xướng. Các quan chức cũng đã đề cập đến điều này trong Chiến lược Quốc phòng Quốc gia được công bố vào tháng Giêng.

Bộ Quốc phòng “sẽ ưu tiên hợp tác và gắn kết với các đồng minh kiểu mẫu, những người đang đóng góp phần của mình cho quốc phòng chung của chúng ta”, Ngũ Giác Đài cho biết trong một tuyên bố. “Bằng cách đó, chúng ta sẽ hỗ trợ các đồng minh này khi họ tăng cường vai trò của mình trong việc bảo vệ các lợi ích chung, đồng thời củng cố các động lực để các đồng minh khác cũng làm như vậy”.

Theo hai quan chức Âu Châu quen thuộc với kế hoạch này, ý tưởng đó có thể mang lại cho Mỹ các lựa chọn để rút bớt việc triển khai quân đội, các cuộc tập trận chung hoặc việc bán vũ khí cho các đồng minh bị coi là “xấu” và chuyển chúng cho các đồng minh “tốt”. Một nhà ngoại giao khác cho biết, ông Hegseth cũng đã sử dụng thuật ngữ “đồng minh kiểu mẫu” trong các cuộc họp với các thành viên NATO.

Và điều đó sẽ cung cấp cho Tổng thống Trump nhiều công cụ hơn để phân biệt giữa các thành viên ủng hộ nỗ lực của Mỹ ở Iran — chẳng hạn như chấm dứt việc Tehran phong tỏa eo biển Hormuz và cho phép sử dụng căn cứ — với những người không ủng hộ.

Trong khi Tây Ban Nha và các đồng minh như Anh và Pháp hoặc bác bỏ hoặc trì hoãn các yêu cầu giúp đỡ từ Mỹ, Rumani và một số quốc gia nhỏ hơn đã cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ không quân của họ. Bulgaria cũng âm thầm hỗ trợ hậu cần của Mỹ ở Trung Đông.

Tây Ban Nha đã gặp rắc rối với chính quyền Trump vì phản đối mục tiêu chi tiêu quốc phòng 5% của NATO tại hội nghị thượng đỉnh ở La Hay năm ngoái. Tuy nhiên, các quan chức đã ca ngợi các quốc gia Baltic như Lithuania, Latvia, Estonia và Ba Lan vì luôn nằm trong danh sách đầu khối về chi tiêu quân sự.

“Tổng thống Trump đã nói rõ ràng rằng ông kỳ vọng các đồng minh và đối tác sẽ tăng cường nỗ lực và giúp bảo đảm an ninh cho tuyến đường thủy quan trọng này ở Trung Đông”, nhà lãnh đạo chính sách của Ngũ Giác Đài, Elbridge Colby, phát biểu với các đồng minh NATO trong một cuộc họp trực tuyến của các bộ trưởng quốc phòng hồi đầu tháng này, mà ông Hegseth đã từ chối tham dự.

Nhưng việc áp dụng những biện pháp trừng phạt như vậy đối với các đồng minh là điều hiếm thấy, và những ý tưởng như vậy đã vấp phải sự phản đối tại Quốc hội.

Thượng Nghị Sĩ Roger Wicker (đảng Cộng hòa, bang Mississippi) phát biểu hôm thứ Ba trước phiên điều trần về lực lượng Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rằng: “Việc các nhà lãnh đạo Mỹ nói về các liên minh của chúng ta với thái độ chế giễu là không có ích gì. Chúng ta cần phải làm rõ những lợi ích chính trị, chiến lược và đạo đức to lớn mà quốc gia này nhận được từ các liên minh của mình.”

Một số cựu quan chức nghi ngờ chính quyền Trump có đủ khả năng để giải quyết một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng khác đối với liên minh.

“Tổng thống Trump và nhóm của ông đang bận rộn tìm cách thoát khỏi vũng lầy do chính mình tạo ra,” Ge Linnainmäki, cựu quan chức Phần Lan từng tham gia vào quá trình gia nhập NATO năm 2023 của nước này, cho biết. “Có lẽ chính quyền không đủ khả năng để mở thêm một mặt trận thù địch khác với Âu Châu chừng nào chiến tranh còn tiếp diễn.”

[Politico: Trump weighs consequences for NATO allies on 'naughty' list]