15. Mỗi lần cần cho tha nhân thì mỗi lần tay họ đầy tràn.

(Thánh Terese of Lisieux)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

------------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

19. TRONG MẮT ĐỒNG TIỀN

Cùng với Tần Cối mưu sát Nhạc Phi là gian thần Trương Tuấn, bình nhật rất tham tiền, tích trử một số lượng của cải rất lớn, bởi vì có tiền có thế nên ai cũng không dám đắc tội với ông ta.

Một lần nọ, Tống Cao Tôn làm yến tiệc khoãn đãi các quần thần, kêu diễn viên đến nói chuyện cười ngay trong nhà để giúp tiệc rượu thêm hứng thú.

Có một diễn viên nói là mình biết coi thiên tượng, chỉ cần dùng thiên nghi (1) chiếu một cái, thì biết ngay tinh tú nào xuống phàm, nhưng lại nói:

- “Dùng thiên nghi không tiện, nhưng có thể dùng đồng tiền lớn cũng được”.

Các đại thần nhao nhao muốn anh ta coi mình thuộc loại tinh tú nào, diễn viên lấy ra một đồng tiền lớn, từ trong con mắt tiền (cái lỗ ở giữa đồng tiền xu) nhìn ngay người, từng người từng người một nhìn qua và nói ra ngôi sao của từng người.

Khi nhìn đến Trương Tuấn thì anh ta ngắm rất lâu và nói nhìn không thấy ngôi sao, các đại thần thúc anh ta coi thật kỷ, anh ta ngắm một hồi rồi vui vẻ nói:

- “Đúng là nhìn không thấy tinh tú nào cả, chỉ thấy Trương vương ngồi trong con mắt tiền ! Không tin thì xin mời các ngài tự xem”.

Mọi người đột nhiên lĩnh ngộ lời nói dụng ý của diễn viên, bèn cười ha ha, khiến cho Trương Tuấn mắc cở đỏ mặt đỏ mày.

(Kiên Hồ tập)

Suy tư 19:

Con người được Thiên Chúa dựng nên từ bùn đất, chứ không phải là được dựng nên từ các vị tinh tú trên bầu trời, cho nên đừng nghĩ rằng mình là một tinh tú trên trời giáng hạ làm người...

Có một vài người may mắn giàu có thì tự đắc nói mình sinh vào một ngôi sao tốt, và cho người khác là ngôi sao xấu rồi khinh rẻ, coi thường; có người vì quá nghèo và luôn gặp chuyện rủi ro, nên oán trời trách người đã cho mình sinh ra nhằm ngôi sao xấu !?

Người Ki-tô hữu là người có đức tin nên không hề tin ba cái chuyện ngôi sao tốt ngôi sao xấu, nhưng tin rằng mình có mặt trên trần gian là do thánh ý của Thiên Chúa, để cộng tác với Ngài vào công cuộc tạo dựng và đổi mới vũ trụ này, nhất là đem tình thương của Thiên Chúa đến cho tha nhân bằng chính đời sống gương mẫu, và bằng chính việc phục vụ bác ái vô vị lợi của mình. Đó chính là “thiên nghi” xác định mức độ kính Chúa yêu người của người Ki-tô hữu vậy.

Mỗi người là một ngôi sao được Thiên Chúa dựng nên và đặt để trong thế gian này, để làm cho thế gian phát sáng tình yêu của Thiên Chúa, nhưng sao sáng hay tối thì do tâm của họ có phát ra sức nóng tình yêu của Thiên Chúa để phục vụ tha nhân không mà thôi...

(1) Thiên nghi: công cụ xác định vị trí của thiên thể.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

-----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

TRỞ VỀ BÊN MẸ, TRƯỚC KHI QUÁ MUỘN…

Mỗi năm, tháng Năm trở về như một tiếng chuông, khẽ thôi, nhưng lay động vào hồn người.

Tiếng chuông ấy không làm ai giật mình, nhưng đủ khiến những đứa con đang mải miết giữa cuộc đời phải chợt dừng lại để nhớ đến một bóng hình. Một người đàn bà có thể không đẹp giữa đám đông, không nổi bật giữa xã hội, không tên tuổi giữa cuộc đời… nhưng lại là cả một trời bình yên của riêng mình: Mẹ.

Có những lúc ta đi quá nhanh. Nhanh đến mức quên rằng phía sau lưng mình luôn có một người đàn bà già nua đang âm thầm dõi theo từng bước chân của con. Ta lớn lên, bước vào đời, có bạn bè, công việc, những dự định, những bận rộn. Còn mẹ, dường như chỉ còn biết đứng bên hiên nhà, nhìn theo một khoảng trống.

Đôi khi cả tháng trời, mẹ không dám gọi điện vì sợ con bận. Đôi khi nhớ con quay quắt, mẹ chỉ dám cất một lời hỏi nhỏ và nhẹ: "Dạo này khỏe không con?".

Rồi sau câu hỏi ấy là im lặng… Bởi mẹ biết, nếu hỏi nhiều quá, con sẽ sốt ruột. Nếu nhắc nhiều quá, con sẽ thấy phiền. Nếu giữ con bên mình quá lâu, mẹ sẽ mang tiếng ích kỷ.

Nên mẹ học cách nhớ con trong lặng lẽ.

Tôi vẫn luôn nghĩ, trên đời này, không có tình yêu nào đau đớn mà bền bỉ bằng tình mẹ. Tình yêu của mẹ giống như dòng sông chảy qua những tháng năm dài, có khi đục ngầu vì nước mắt, có khi cạn khô vì kiệt sức, nhưng chưa bao giờ thôi chảy về phía con mình.

Có những người mẹ mỗi ngày sống trong hạnh phúc vì con thành đạt. Nhưng cũng có những người mẹ sống trong tận cùng đau khổ vì con lầm lỡ, con bệnh tật, con tù tội, con nghiện ngập, con thất bại, hay con đã rời xa cuộc đời này mãi mãi…

Đau nhất không phải là chính mẹ khổ. Đau nhất là nhìn con khổ mà mình không thể gánh thay.

Có những bà mẹ đi gần hết cuộc đời chỉ để làm một việc duy nhất: cứu lấy con mình.

Họ có thể quỳ giữa đêm. Có thể van xin giữa chốn đông người. Có thể nuốt nước mắt vào trong để tiếp tục sống. Có thể chịu đựng ánh nhìn lạnh lùng của thiên hạ. Có thể mất hết sức lực, danh dự, tuổi già…

Nhưng không bao giờ bỏ con.

Bởi làm mẹ là thế.

Có những đứa con cả đời không hiểu nổi vì sao mẹ mình "phiền" đến vậy. Cho tới một ngày tóc mẹ bạc trắng. Cho tới một ngày mẹ đi đứng chậm hơn. Cho tới một ngày gọi điện không còn ai bắt máy nữa…

Lúc ấy mới hiểu: Trên đời này, người thương mình vô điều kiện, chỉ có mẹ.

Tháng Năm này, tôi xin được cúi đầu trước tất cả những người mẹ đang âm thầm mang đau khổ trong tim.

Xin được cúi đầu trước người mẹ có đứa con đang nằm viện. Người mẹ có con thất nghiệp, lạc hướng. Người mẹ có con hư hỏng khiến bà phải nuốt ngược nước mắt. Người mẹ có con đi xa biền biệt. Người mẹ nghèo phải thức khuya dậy sớm giữa chợ đời để nuôi con. Người mẹ đang sống cô độc trong tuổi già. Và cả những người mẹ mỗi đêm vẫn khóc thầm vì nhớ một đứa con không còn nữa…

Không phải mọi bà mẹ đều có một cuộc đời đẹp. Nhưng hầu như mọi bà mẹ đều đã hy sinh một đời đẹp cho con mình.

Nếu có thể, xin đừng đợi tới "Ngày của Mẹ" mới nhớ về mẹ. Đừng đợi đến khi mẹ nằm xuống mới òa khóc vì ân hận. Đừng đợi đến lúc bàn tay mẹ lạnh đi rồi mới muốn nắm lấy.

Hãy trở về bên mẹ khi mẹ còn ngồi đó. Hãy ôm mẹ khi mẹ còn biết cười. Hãy nói một lời yêu thương khi mẹ còn nghe được. Hãy sống tử tế hơn, vì có những người mẹ đang kiệt sức chỉ để mong con mình nên người.

Và với những ai đang làm mẹ…

Đặc biệt là những người mẹ đang đau khổ, đang bất lực, đang âm thầm chiến đấu vì con giữa cuộc đời này…

Xin đừng nghĩ mình cô đơn.

Có thể thế gian không hiểu hết nước mắt của mẹ. Nhưng Thiên Chúa hiểu. Chúa nhìn thấy từng đêm mẹ mất ngủ. Chúa nghe từng tiếng nấc mẹ giấu trong im lặng. Chúa biết những hy sinh không ai biết đến. Và Chúa không bao giờ quên một trái tim đã sống đến cạn mình vì con.

Bởi vậy, nếu hôm nay trái tim mẹ đang mỏi mệt, xin hãy tựa vào Chúa thêm một chút. Nếu hôm nay mẹ đang khóc vì con, xin cứ khóc. Nước mắt của mẹ không hèn yếu. Nước mắt ấy chính là hình dạng đẹp nhất của tình yêu.

Tháng Năm lại về…

Xin cho những đứa con còn mẹ biết quay về. Xin cho những ai đã mất mẹ biết sống sao cho xứng với những hy sinh của mẹ. Và xin cho mọi bà mẹ đau khổ trên trần gian này, giữa bao vùi dập và nước mắt, vẫn còn đủ niềm tin để bước tiếp.

Bởi ở đâu còn một người mẹ yêu con đến quên mình, ở đó nhân loại vẫn chưa hoàn toàn mất đi ánh sáng.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

MẤT TÔI - ĐƯỢC TÔI

“Hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em!”.

“Cho tôi một trăm người yêu mến Thiên Chúa hết lòng và không sợ gì ngoài tội lỗi, tôi sẽ đem cả thế giới về cho Chúa Kitô!” - John Wesley.

Kính thưa Anh Chị em,

Để đem cả thế giới về cho Chúa Kitô, con người trước hết phải biết quên mình. Lời Chúa hôm nay hé mở một nghịch lý lạ lùng: chính lúc ‘mất tôi’, chúng ta lại ‘được tôi’ cách sâu xa nhất. Chỉ lúc đó, chúng ta mới thật sự biết yêu như Ngài yêu và có sức biến đổi lòng người.

Nếu áp dụng lời Chúa Giêsu hôm nay, một câu hỏi có thể nảy sinh: vậy tình yêu có thể truyền dạy được sao? Đức Bênêđictô XVI giải thích: Thiên Chúa không đòi một cảm xúc mà chúng ta không thể tạo ra. Tình yêu Kitô giáo không chỉ là cảm xúc, nhưng còn là chọn lựa của ý chí. Chính khi ý chí con người dần trùng khớp với ý chí Chúa Kitô, chúng ta mới bắt đầu biết yêu như Ngài yêu; và cũng chính lúc đó, chúng ta bắt đầu ‘mất tôi - được tôi’. “Con người không thể gặp lại chính mình cách trọn vẹn nếu không chân thành hiến trao chính mình!” - Gioan Phaolô II.

Vì thế, giới răn yêu thương của Gioan không còn là chuyện “thích hay không thích”, nhưng là để con tim được biến đổi. Khi yêu như Chúa Kitô yêu, con người không đánh mất tự do; trái lại, tự do đạt tới sự viên mãn, vì ý muốn của chúng ta bắt đầu cùng nhịp với ý muốn của Thiên Chúa. Và một khi không còn bị cái tôi khép kín điều khiển, chúng ta mới có thể yêu mà không tính toán, không phân biệt và không sợ mất mát. Chính vì thế, một trăm con người yêu mến Thiên Chúa hết lòng và không sợ gì ngoài tội lỗi có thể biến đổi cả thế giới. Khi không còn sống cho chính mình nữa, tình yêu của họ bắt đầu tạo nên một khác biệt. Và cũng chính lúc ‘mất tôi’, họ lại ‘được tôi’ cách sâu xa nhất.

Đó cũng là điều đã xảy ra với Hội Thánh sơ khai. Các tông đồ và kỳ mục đã dám “mất” đi những bảo đảm quen thuộc để đón nhận những anh em dân ngoại vào cùng một đức tin. Họ không đặt thêm gánh nặng nào khác ngoài “những điều cần thiết” - bài đọc một. Đó là dấu của một cộng đoàn không còn sống theo ý riêng, nhưng theo ý muốn của Chúa Thánh Thần. Và chính khi dám ‘mất tôi’, Hội Thánh sơ khai lại ‘được tôi’, để rồi có thể reo lên: “Lạy Thiên Chúa, trước mặt chư dân, con dâng lời cảm tạ!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Anh Chị em,

Đức Kitô đã sống nghịch lý ấy cách trọn vẹn nhất. Trên thập giá, Ngài đã “mất” tất cả: bị khước từ, bị trao nộp và hiến dâng đến giọt máu cuối cùng; một cuộc kenosis - tự huỷ hoàn toàn vì yêu. Nhưng cũng chính lúc mất đến tận cùng, Ngài lại được tôn vinh; vì thập giá trở thành vinh quang, phục sinh trở thành khải hoàn và muôn dân trở thành gia nghiệp. Bởi thế, ai dám mất mình trong tình yêu của Đức Kitô sẽ không đánh mất cuộc đời, nhưng gặp lại chính mình trong Ngài.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin dạy con biết ‘mất tôi’ để ‘được tôi’; dám yêu mà không tính toán; dám hiến trao mà không giữ lại chính mình!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, đến giờ lìa bỏ thế gian mà về với Chúa Cha, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng: “Đây là điều răn của Thầy: anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em. Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình. Anh em là bạn hữu của Thầy, nếu anh em thực hiện những điều Thầy truyền dạy. Thầy không còn gọi anh em là tôi tớ nữa, vì tôi tớ không biết việc chủ làm. Nhưng Thầy gọi anh em là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy nghe được nơi Cha Thầy, Thầy đã cho anh em biết.

“Không phải anh em đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn anh em, và cắt cử anh em để anh em ra đi, sinh được hoa trái, và hoa trái của anh em tồn tại, hầu tất cả những gì anh em xin cùng Chúa Cha nhân danh Thầy, thì Người ban cho anh em. Điều Thầy truyền dạy anh em là hãy yêu thương nhau.”

 

Nicole Winfield và Matthew Lee của hãng tin A.P., trong bản tin ngày 8 tháng 5 2026, tường trình từ Vatican rằng: Tòa Thánh đã nêu lên “sự cần thiết phải nỗ lực không ngừng vì hòa bình” trong cuộc đàm phán hôm thứ Năm với Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio, người đã đến Rome trong chuyến thăm hàn gắn quan hệ sau những lời chỉ trích của Tổng thống Donald Trump đối với Đức Giáo Hoàng Leo XIV về cuộc chiến tranh Iran.



Cả Vatican lẫn Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đều nhấn mạnh rằng các cuộc gặp của NT Rubio với Đức Giáo Hoàng Leo và nhà ngoại giao hàng đầu của Vatican đã nhấn mạnh mối quan hệ song phương mạnh mẽ. Tuy nhiên, mối quan hệ đó đã trở nên căng thẳng do những lời chỉ trích liên tục của Trump về lời kêu gọi hòa bình và đối thoại của Đức Giáo Hoàng Leo nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh Mỹ-Israel.

Ông Rubio, một người Công Giáo sùng đạo, thường xuyên được yêu cầu giảm nhẹ hoặc giải thích những lời lẽ gay gắt của Trump. Ông đã có buổi tiếp kiến đầu tiên với Đức Giáo Hoàng Leo, nhưng cuộc gặp đã bị phức tạp hóa vào phút cuối bởi những lời chỉ trích mới nhất của Trump đối với vị Giáo hoàng sinh ra ở Chicago này. Trong chuyến thăm kéo dài 2 tiếng rưỡi, Rubio sau đó đã gặp gỡ Quốc vụ khanh Vatican, Hồng Y Pietro Parolin, người trước đó đã mạnh mẽ bảo vệ Đức Giáo Hoàng Leo và chỉ trích những lời công kích của Trump.

“Việc tấn công ngài như vậy hoặc chỉ trích những gì ngài làm dường như có phần kỳ lạ đối với tôi, nói một cách nhẹ nhàng,” Parolin nói hôm thứ Tư.

Sau các cuộc gặp, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết ông Rubio và ĐHY Parolin đã thảo luận về “những nỗ lực nhân đạo đang diễn ra ở Tây bán cầu và những nỗ lực nhằm đạt được một nền hòa bình bền vững ở Trung Đông. Cuộc thảo luận phản ánh mối quan hệ đối tác bền vững giữa Hoa Kỳ và Tòa Thánh trong việc thúc đẩy tự do tôn giáo.”

Trong một tuyên bố riêng về cuộc gặp với Đức Giáo Hoàng Leo, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Tommy Pigott cho biết hai bên đã thảo luận về tình hình ở Trung Đông và Tây bán cầu. Ông nói: “Cuộc gặp nhấn mạnh mối quan hệ bền chặt giữa Hoa Kỳ và Tòa Thánh cũng như cam kết chung của họ trong việc thúc đẩy hòa bình và phẩm giá con người”.

Về phía mình, Vatican cho biết trong các cuộc gặp của Ông Rubio với cả Đức Giáo Hoàng Leo và ĐHY Parolin, “cam kết chung trong việc thúc đẩy quan hệ song phương tốt đẹp giữa Tòa Thánh và Hoa Kỳ đã được tái khẳng định”.

Phóng viên Sagar Meghani của AP tại Washington đưa tin Ngoại trưởng Marco Rubio đã gặp Đức Giáo Hoàng Leo tại Vatican để hàn gắn quan hệ sau những lời chỉ trích của Tổng thống Trump đối với vị Giáo hoàng đầu tiên sinh ra tại Mỹ.

Cả hai bên cho biết đã trao đổi quan điểm về các sự kiện hiện tại “đặc biệt chú trọng đến các quốc gia bị ảnh hưởng bởi chiến tranh, căng thẳng chính trị và các tình huống nhân đạo khó khăn, cũng như về sự cần thiết phải nỗ lực không ngừng vì hòa bình”.

Ông Rubio cũng có cuộc gặp vào thứ Sáu với Thủ tướng Ý Giorgia Meloni và Ngoại trưởng Antonio Tajani. Những cuộc gặp này có thể không dễ dàng hơn nhiều đối với nhà ngoại giao hàng đầu của Washington, bởi cả hai đều mạnh mẽ bảo vệ Đức Giáo Hoàng Leo trước những lời công kích của Trump và chỉ trích cuộc chiến tranh Iran là bất hợp pháp - điều này đã chọc giận tổng thống.

Nhiệm vụ xoa dịu quan hệ

Căng thẳng bắt đầu khi Trump chỉ trích Đức Giáo Hoàng Leo trên mạng xã hội tháng trước, nói rằng vị giáo hoàng này quá mềm yếu với tội phạm và khủng bố vì những bình luận về chính sách nhập cư và trục xuất của chính quyền cũng như cuộc chiến tranh Iran. Sau đó, Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng Chúa không nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến.

Sau đó, Trump đăng một hình ảnh trên mạng xã hội dường như so sánh mình với Chúa Giê-su, nhưng đã bị xóa sau khi vấp phải phản ứng dữ dội. Ông từ chối xin lỗi Đức Giáo Hoàng Leo và tìm cách giải thích bài đăng bằng cách nói rằng ông nghĩ hình ảnh đó là hình ảnh đại diện cho ông với tư cách là một bác sĩ.

Ông Rubio cho biết những lời chỉ trích gần đây của TT Trump đối với Đức Giáo Hoàng Leo bắt nguồn từ việc ông phản đối việc Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, điều mà ông cho rằng có thể được sử dụng chống lại hàng triệu người Công Giáo và các tín đồ Ki-tô giáo khác.

Đức Leo chưa bao giờ nói rằng Iran nên sở hữu vũ khí hạt nhân và rằng Giáo Hội Công Giáo “trong nhiều năm đã lên tiếng phản đối tất cả các loại vũ khí hạt nhân, vì vậy không có gì phải nghi ngờ về điều đó.”

“Sứ mệnh của Giáo hội là rao giảng Tin Mừng, rao giảng hòa bình. Nếu ai đó muốn chỉ trích tôi vì đã loan báo Tin Mừng, hãy để họ làm điều đó với sự thật,” Đức Leo nói vào tối thứ Ba, sau khi Trump một lần nữa cáo buộc ngài “đồng ý” với việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Đến thứ Năm, căng thẳng dường như đã dịu bớt.

Ông Rubio tặng Đức Leo một vật chặn giấy hình quả bóng đá pha lê nhỏ. Ông thừa nhận lòng trung thành của Đức Leo với đội Chicago White Sox, nói rằng “ngài là một người hâm mộ bóng chày,” nhưng lưu ý rằng quả bóng đá có con dấu của Bộ Ngoại giao trên đó.

“Tặng gì cho người đã có mọi thứ?” Rubio nói đùa khi tặng Đức Leo vật chặn giấy.

Về phần mình, Đức Giáo Hoàng Leo đã tặng Ông Rubio một cây bút dường như được làm bằng gỗ ô liu — “ô liu dĩ nhiên là loài cây của hòa bình,” Đức Giáo Hoàng Leo nói — có khắc huy hiệu của ngài và một cuốn sách ảnh về các tác phẩm nghệ thuật của Vatican.

Trump cũng đã chỉ trích Meloni và các đồng minh NATO khác vì thiếu sự ủng hộ đối với cuộc chiến tranh Iran, gần đây đã tuyên bố kế hoạch rút hàng nghìn binh sĩ Mỹ khỏi Đức trong những tháng tới.

Vatican được cho là sẵn sàng đối thoại

Giampiero Gramaglia, cựu giám đốc hãng thông tấn ANSA và là phóng viên Washington của hãng này, cho biết ông không kỳ vọng nhiều vào chuyến thăm của Ông Rubio đối với quan hệ giữa Ý và Vatican. Ông và các nhà bình luận Ý khác tin rằng Rubio đang tìm cách xoa dịu mối quan hệ với vị Giáo hoàng vì tham vọng chính trị của riêng mình, cũng như cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới của Quốc hội Mỹ và cuộc đua tổng thống năm 2028.

“Tôi nghi ngờ Rubio có vai trò hòa giải cho Trump,” ông nói với Hiệp hội Báo chí Nước ngoài của Ý. “Tôi cảm thấy nhiệm vụ của Rubio thiên về bản thân ông ấy hơn” và tham vọng chính trị của ông ấy với tư cách là một người Công Giáo Cộng hòa nổi bật.

Cha Antonio Spadaro, thứ trưởng văn phòng văn hóa của Vatican, cho biết nhiệm vụ của Rubio không phải là “thuyết phục” Đức Giáo Hoàng về phía Trump. Thay vào đó, Washington “đã thừa nhận — một cách ngầm nhưng rõ ràng — rằng tiếng nói của (Đức Leo) có trọng lượng trên thế giới mà không thể đơn giản bị bỏ qua.”

“Tình hình do những phát ngôn của Tổng thống Trump tạo ra đòi hỏi một sự can thiệp trực tiếp, cấp cao, được thực hiện bằng ngôn ngữ ngoại giao thích hợp: một sự điều chỉnh về mặt ngữ nghĩa đối với một câu chuyện về xung đột trực diện với Giáo hội,” ngài viết trong một bài luận tuần này.

Cuba cũng nằm trong chương trình nghị sự

Ông Rubio cho biết các chủ đề khác ngoài chiến tranh Iran cũng nằm trong chương trình nghị sự cho chuyến thăm Vatican, bao gồm cả Cuba. Tòa Thánh đặc biệt lo ngại về những lời đe dọa hành động quân sự tiềm tàng của chính quyền Trump sau khi lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào tháng Giêng.

Ông Trump thường xuyên nói rằng Cuba có thể là “mục tiêu tiếp theo”, và thậm chí còn gợi ý rằng sau khi chiến tranh Iran kết thúc, các lực lượng hải quân được triển khai ở Trung Đông có thể quay trở lại Hoa Kỳ thông qua Cuba.

Ông Rubio là con trai của những người nhập cư Cuba và là người có quan điểm cứng rắn lâu năm đối với Cuba.

“Chúng tôi đã viện trợ cho Cuba 6 triệu đô la viện trợ nhân đạo, nhưng rõ ràng là họ không cho phép chúng tôi phân phối,” Rubio nói. “Chúng tôi đã phân phối thông qua nhà thờ. Chúng tôi muốn làm nhiều hơn nữa.”

 

Việc cho rằng Giáo hoàng Leo XIV không có quyền cũng như nghĩa vụ phát ngôn về các vấn đề chính trị là phản đối những thông lệ và tiền lệ có từ thời các Giáo phụ.

John Clark, trong bản tin ngày 5 tháng 5 năm 2026 của Catholic World Report, cho hay: Năm 1938, Đức ông Fulton Sheen đã viết, “Ở Hoa Kỳ không có quá một trăm người ghét Giáo Hội Công Giáo. Tuy nhiên, có hàng triệu người ghét những gì họ tin tưởng sai lầm là Giáo Hội Công Giáo—tất nhiên, đó là một điều hoàn toàn khác.”

Quan sát những tranh cãi lan rộng rằng, ví dụ, người Công Giáo thờ phượng Đức Mẹ Maria hoặc người Công Giáo thờ cúng thần tượng, ĐC Sheen lưu ý rằng hình ảnh biếm họa về Giáo Hội Công Giáo này đã lan truyền rộng rãi. Tất nhiên, có một phương thuốc dễ dàng chữa trị cho hàng triệu người mắc phải căn bệnh thông tin sai lệch này: họ chỉ cần tìm hiểu một chút.

Nhưng than ôi, những người đàn ông và đàn bà này đã không làm vậy. Và tệ hơn nữa, nhiều người trong số họ đã lây nhiễm cho người khác.

Chín thập niên sau, những suy gẫm của ĐC Sheen về virus này vẫn còn đó, nhưng giờ đây chúng ta có một chủng loại mới. Sự lây nhiễm này không đến từ những người không theo Công Giáo, mà đến từ chính những người Công Giáo. Và mạng xã hội đang bị thối rữa bởi nó.

Trong vài tuần qua, việc đăng tải những lời phản đối Đức Giáo Hoàng Leo XIV dựa trên những bình luận được truyền miệng và sao chép từ nguồn thứ hai đã trở nên thịnh hành. Việc công kích những lời lẽ tiêu cực, thiên vị về những câu chuyện cũ hàng chục năm có thể bôi nhọ ngài một cách giật gân – và tất nhiên, sau đó đăng lại những bài viết này – được coi là một trào lưu mới. Việc thích, yêu thích và chia sẻ những bài viết mang tính báo chí giả mạo từ thế giới hỗn loạn của các trang web Công Giáo cực đoan đang rất phổ biến.

Tóm lại, nhiều người Công Giáo đã tin tưởng—và lan truyền—những điều mà rõ ràng là không đúng sự thật về Đức Giáo Hoàng Leo XIV.

Nếu Đức Giám Mục Sheen có thể nhìn xung quanh và đưa ra nhận xét, ngài có thể nói: “Ở Hoa Kỳ không có quá một trăm người ghét Đức Giáo Hoàng Leo XIV. Tuy nhiên, có hàng triệu người ghét người mà họ tin nhầm là Đức Giáo Hoàng Leo XIV—tất nhiên, đó là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.”

Dĩ nhiên, ghét Giáo hoàng là một tội trọng khách quan chống lại lòng bác ái, bất kể tội lỗi thực sự của Giáo hoàng là gì. Nhưng ghét ngài dựa trên những điều không đúng sự thật sẽ cấu thành một tội trọng khách quan chống lại cả lòng bác ái lẫn công lý.

Giờ đây, cũng như năm 1938, chỉ cần vài phút nghiên cứu sẽ bác bỏ một số sai lầm rất rõ ràng nhưng phổ biến—bao gồm cả những điều sau đây.

Chúng ta được cho biết rằng Đức Giáo Hoàng Leo ủng hộ biên giới mở. Điều đó không đúng. Ngài đã khẳng định rõ điều ngược lại: “Không ai nói rằng Hoa Kỳ nên có biên giới mở. Tôi nghĩ mỗi quốc gia đều có quyền quyết định ai, bằng cách nào và khi nào người dân được nhập cảnh.”

Chúng ta được cho biết rằng Đức Giáo Hoàng Leo đã bật đèn xanh cho Iran chế tạo hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân. Điều đó không đúng.

Nói một cách toàn diện, vào ngày 14 tháng 7 năm 2025, ngài đã tuyên bố rằng “Vũ khí hạt nhân xúc phạm đến nhân loại chung của chúng ta và cũng phản bội phẩm giá của tạo hóa.”

Chúng ta được biết rằng Đức Giáo Hoàng Leo chưa lên tiếng về bạo lực của chính phủ Iran. Nhưng vào ngày 23 tháng 4, phóng viên Anneliese Taggart của Newsmax TV đã hỏi Đức Giáo Hoàng Leo: “Ngài có lên án những hành động này không, và ngài có thông điệp nào gửi đến chế độ Iran không?” Đức Giáo Hoàng Leo trả lời: “Vì vậy, khi một chế độ, khi một quốc gia đưa ra những quyết định tước đoạt mạng sống của người khác một cách bất công, thì rõ ràng đó là điều cần phải lên án.”

Nhưng một rộng hơn nhiều, chúng ta được cho biết rằng Đức Giáo Hoàng Leo XIV nên ngừng nói về các vấn đề chính trị nói chung—đặc biệt là chiến tranh. Nhiều người khăng khăng nói rằng, “Ngài nên giữ đúng vị trí của mình!”

Nhưng vì đời sống chính trị liên quan đến cả Mười Điều Răn một cách trực tiếp, thiết thực và sâu sắc, nên đó quả là một vị trí rất hẹp – và khiến việc dẫn dắt Con Tàu Cứu Rỗi trở nên bất khả thi.

Nói thẳng ra, ý kiến cho rằng Đức Giáo Hoàng “nên tránh xa chính trị” chỉ là sự lặp lại sai lầm của quan điểm “Giáo Hội không nên can thiệp vào đời sống riêng tư”. Quan điểm sau bác bỏ ý kiến cho rằng Giáo hoàng có quyền thảo luận về những vấn đề liên quan đến điều răn thứ sáu và thứ chín. Quan điểm trước – đặc biệt là về chiến tranh – bác bỏ ý kiến cho rằng Giáo hoàng có quyền thảo luận về những vấn đề liên quan sâu sắc đến điều răn thứ tư, thứ năm, thứ bảy và thứ mười.

Thực tế, Giáo hoàng có cả quyền và nghĩa vụ hướng dẫn các tín hữu trong cả những vấn đề đạo đức công khai và riêng tư.

Hơn nữa, nếu nguyên tắc hoạt động của một số người Công Giáo là Giáo hoàng nên tránh xa chính trị, thì sự chỉ trích của họ không nên nhắm vào Đức Giáo Hoàng Leo XIV, mà là Đức Giáo Hoàng Leo I, người mà cuộc gặp gỡ với Attila người Hun đã cứu các vùng đất của Kitô giáo khỏi sự cướp bóc quy mô lớn vào năm 452.

Có lẽ sự chỉ trích của họ nên nhắm vào Giáo hoàng Alexander III, người đã lên án Vua Henry II của Anh vì đã tạo ra môi trường dẫn đến vụ ám sát Thomas Becket vào năm 1170. Hoặc nhắm vào Thánh Giáo hoàng Pius V, người mà sắc lệnh Giáo hoàng Regnans in Excelsis năm 1570 không chỉ rút phép thông công đối với Nữ hoàng Elizabeth II mà còn gọi bà là “nữ hoàng giả mạo của nước Anh”, và bãi bỏ nghĩa vụ tuân theo luật lệ của bà đối với người Công Giáo Anh.

Có lẽ sự phản đối của họ nên hướng về Đức Giáo Hoàng Pius VII, người đã rút phép thông công Napoleon năm 1809. Hoặc hướng về Đức Giáo Hoàng Pius XI vì đã lên án chủ nghĩa Quốc xã trên mọi bục giảng ở Đức bằng thông điệp Mit Brennender Sorge năm 1937. Có lẽ nên nhắm vào Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, người có chuyến thăm chín ngày tới Ba Lan do Liên Xô kiểm soát năm 1979 đã giúp lật đổ chủ nghĩa cộng sản Liên Xô. Thậm chí còn thích hợp hơn, có lẽ sự bất bình của họ nên lại hướng về Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, người đã tuyên bố sự bất công của cuộc chiến chống lại và lệnh cấm vận đối với Iraq năm 2003.

Thật đáng tiếc là chúng ta đã không lắng nghe.

Việc cho rằng Đức Giáo Hoàng Leo XIV không có quyền cũng như nghĩa vụ nói về các vấn đề chính trị là phản đối các thông lệ và tiền lệ có từ thời các Giáo phụ. Và nếu mục tiêu là như vậy—làm cho Giáo hoàng im lặng về những vấn đề này—thì câu hỏi có thể được đặt ra: Đối tượng bị lên án là cá nhân Đức Giáo Hoàng Leo, hay chính Giáo triều?

Chúng ta, những người Công Giáo, có một bổn phận đạo đức nghiêm túc là phải kiểm chứng thông tin trong những bài đăng của mình—cũng như trong lời nói và suy nghĩ của chúng ta—về Đức Giáo Hoàng Leo XIV. Và thậm chí trước đó, chúng ta có bổn phận phải yêu mến Giáo hoàng, tôn trọng Giáo hoàng và cầu nguyện cho những ý định của Đức Thánh Cha, Đức Giáo Hoàng Leo XIV. Nếu chúng ta không làm điều đó—nếu chúng ta không bảo vệ danh tiếng thực sự của vị Đại diện Chúa Kitô—hàng triệu người sẽ thấy mình căm ghét cả Đức Giáo Hoàng lẫn Giáo triều. Và, ở một mức độ nào đó, đó sẽ là lỗi của chúng ta.

 

Đức Hồng Y Pietro Parolin, Ngoại trưởng Tòa Thánh, đã lên tiếng về những lời chỉ trích gần đây của Tổng thống Trump và những tranh luận đang diễn ra với Giáo hội tại Đức.

Bên lề một sự kiện ở Rome vào hôm thứ Tư (6/5/2026), Đức Hồng Y Ngoại trưởng Pietro Parolin đã trả lời các câu hỏi của báo chí về những điểm nhạy cảm nhất trong tuần này.

Đề cập đến cuộc gặp dự kiến vào thứ Năm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Đức Hồng Y Parolin giải thích rằng sáng kiến này đến từ Nhà Trắng. "Tôi nghĩ chúng tôi sẽ nói về mọi sự đã xảy ra trong những ngày gần đây. Chúng tồi sẽ không né tránh việc đề cập đến những chủ đề này".

Những bình phẩm của TT Trump

Những bình luận của TT Donald Trump về Đức Giáo Hoàng đã gây xôn xao dư luận trong vài tuần qua. Gần đây nhất, tổng thống Mỹ cáo buộc rằng Đức Giáo Hoàng Lêô ủng hộ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Giáo hoàng Lêô XVI đã trả lời hôm thứ Ba mà không nêu tên TT Trump nhưng ngụ ý rằng những cáo buộc của nhà lãnh đạo này không có cơ sở cụ thể. Ngài tiếp tục thảo luận về lập trường phản đối vũ khí hạt nhân lâu đời của Giáo hội.

Đức Hồng Y Parolin đã bổ sung thêm lời giải thích của riêng mình. “Chắc chắn rằng tuyên bố này [của Donald Trump] là không chính xác, theo nghĩa là Tòa Thánh, như vẫn luôn làm và tiếp tục làm, đặc biệt là hướng tới giải trừ vũ khí hạt nhân,” ĐHY giải thích với các nhà báo hôm thứ Tư. Người trợ lý thân cận của Giáo hoàng chỉ ra rằng Tòa Thánh thậm chí đã thúc đẩy một thỏa thuận thách đố về “tính hợp pháp của việc sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Thực tế, Đức Giáo Hoàng Phanxicô, sau khi trở về từ Hiroshima, thậm chí còn nói với báo chí rằng chỉ riêng việc sở hữu vũ khí hạt nhân thôi đã là vô đạo đức.

“Đức Giáo Hoàng [Lêô] đang làm những gì ngài phải làm,” Ngoại trưởng nhấn mạnh rằng Ngài sẽ không “phán xét [hoặc] đánh giá cá nhân” về Donald Trump, đồng thời thấy “hơi kỳ lạ” khi tổng thống lại chọn cách “tấn công ĐGH [Lêô XIV] theo cách này hoặc chỉ trích ngài về những việc ngài làm”.

Sẵn sàng đối thoại

Khi được hỏi về một cuộc gặp trực tiếp giữa hai người, Đức Hồng Y người Ý cho rằng còn quá sớm để hình dung về một sự kiện như vậy, nhưng không hoàn toàn loại trừ khả năng đó. “Đức Thánh Cha luôn cởi mở với mọi sự, ngài chưa bao giờ lùi bước trước bất cứ ai; vì vậy, nếu có lời đề nghị hay yêu cầu đối thoại trực tiếp với Tổng thống Trump, tôi nghĩ ngài sẽ không từ khước,” ĐHY giải thích.

Người đứng đầu ngành ngoại giao của Tòa Thánh cũng lưu ý rằng không thể “phớt lờ Hoa Kỳ,” quốc gia “đóng vai trò trong hầu hết các tình huống mà chúng ta đang trải qua ngày nay.” ĐHY chỉ ra rằng nhiều quốc gia coi cường quốc này như một điểm tham chiếu trên bàn cờ quốc tế. “ĐGH không dựa vào ai cả, tôi chỉ dựa vào Chúa Giêsu Kitô,” ĐGH khẳng quyết.

Trong số các chủ đề dự kiến sẽ được thảo luận với phó TT Marco Rubio, Hồng Y Parolin đã đề cập đến “vấn đề xung đột.”

Trả lời câu hỏi về Iran, một lần nữa ĐHY đưa ra con đường đối thoại, ủng hộ “một cuộc đàm phán chân thành, thiện chí, để tất cả các bên có thể bày tỏ quan điểm của mình và tìm ra điểm chung.”

Trong khi đó, về sự hiệp nhất của Giáo hội

Bộ trưởng Ngoại giao cũng được hỏi về những tranh cãi nảy sinh trong những ngày gần đây xung quanh việc ban phước lành cho các cặp đôi đồng giới được thực hiện tại một số giáo phận ở Đức. Bộ Giáo lý Đức tin (DDF) đã công bố một bức thư hôm thứ Hai chỉ trích việc thiết lập một "nghi thức phụng vụ hoặc nghi thức phụ" xung quanh các buổi lễ này.

Hội đồng Giám mục Đức đã đáp lại, cho rằng bức thư này, có từ năm 2024, không phản ánh các phép lành hiện đang diễn ra ở Đức. Nhưng Tòa Thánh Rome đã khẳng định vào thứ Tư, ngày 6 tháng 5, rằng lời cảnh báo của họ vẫn có hiệu lực đối với những phép lành "không được sự chấp thuận" của bộ.

"Hiện tại, chúng tôi đang đối thoại, chúng tôi sẽ xem điều gì xảy ra," Hồng Y Parolin thận trọng nói với báo chí. Ngài bày tỏ sự tin tưởng "rằng sẽ có thể tìm ra một giải pháp" dung hòa cả hai bên và hy vọng "rằng các vấn đề có thể được giải quyết một cách hòa bình, như lẽ ra phải vậy trong Giáo hội."

ĐHY cũng cho rằng việc nói về các biện pháp trừng phạt tiềm năng là quá sớm và hy vọng "sẽ không bao giờ phải đi đến bước đó," nhắc nhở các phóng viên rằng bất kỳ quyết định cuối cùng nào cũng thuộc về Đức Giáo Hoàng.

 

Khả năng ‘cạnh tranh’ của Giáo hội tại Mỹ giữa bối cảnh đa nguyên và xung đột văn hóa có thể là hình mẫu cho người Công Giáo trên toàn thế giới, một nhà bình luận của tờ ‘The New York Times’ nói với EWTN News.

Jonathan Liedl, trong bản tin ngày 7 tháng 5 năm 2026 của tạp chí National Catholic Register, cho hay: Gần một năm trước, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã thách thức quan niệm truyền thống lâu đời rằng một người Mỹ sẽ không bao giờ được bầu chọn để kế vị Thánh Phêrô. Nhưng một nhà bình luận Công Giáo hàng đầu tin rằng vị Giáo hoàng sinh ra ở Chicago này có thể đã được bầu chọn không phải bất chấp xuất thân người Mỹ của ngài, mà có lẽ chính vì điều đó.

Trả lời phỏng vấn EWTN News ngày 4 tháng 5, nhà bình luận Ross Douthat của tờ New York Times cho rằng việc bầu chọn một vị Giáo hoàng người Mỹ cho thấy giới lãnh đạo Giáo hội hiện nay nhận ra rằng “tình hình nước Mỹ” – đặc trưng bởi sự đa nguyên, phức tạp và xung đột nhưng cũng là một Giáo hội địa phương năng động – có thể là hình mẫu cho phần còn lại của thế giới Công Giáo trong tương lai.

“Đó không phải là một trường hợp ngoại lệ kỳ lạ, phải không?” Douthat, một nhà bình luận có ảnh hưởng về chính trị, đức tin và văn hóa Mỹ, nói. “Đó sẽ là chuẩn mực của thế kỷ 21.”

Douthat cho biết sự nhận thức này đánh dấu một sự thay đổi so với thời kỳ trước, được đánh dấu bởi những thành trì Công Giáo ở những nơi như Ba Lan, Ý và Ái Nhĩ Lan, nơi đã cử các nhà truyền giáo đến phần còn lại của thế giới và được củng cố bởi ảnh hưởng của Công Giáo trong văn hóa và xã hội.

“Giờ đây, chúng ta đang ở trong một môi trường mà những pháo đài văn hóa kiểu đó của Công Giáo đã sụp đổ ở hầu hết mọi nơi,” Douthat nói. “Và dù bạn ở châu Âu hay Mỹ Latinh, Giáo hội đều đang ở trong một môi trường cạnh tranh.”

Dù sự cạnh tranh đó đến từ Hồi giáo ở châu Âu hay Phong trào Ngũ Tuần ở Nam Mỹ, Douthat cho rằng kinh nghiệm của Giáo Hội Công Giáo tại Hoa Kỳ, một quốc gia có truyền thống Tin Lành, mang đến một mô hình thuyết phục về cách phát triển mạnh mẽ giữa sự đa dạng tôn giáo và không có bối cảnh văn hóa Công Giáo.

“Giáo hội gặp đủ loại vấn đề ở Mỹ, đủ loại khó khăn,” Douthat nói. “Nhưng so với Giáo Hội Công Giáo ở các khu vực phát triển khác, không chỉ Tây Âu mà cả một số vùng ở Mỹ Latinh, tôi nghĩ Giáo hội ở Mỹ trông giống như một mô hình phát triển mạnh mẽ trong những điều kiện đó.”

Có một số trường hợp dường như các tín hữu Công Giáo ở các nơi khác trên thế giới đã và đang noi theo Giáo hội ở Mỹ. Ví dụ, các giám mục ở các nước châu Âu như Pháp và Đức đã tuyển dụng nhóm truyền giáo sinh viên đại học FOCUS của Mỹ đến các trường đại học của họ, trong khi các nhà truyền giáo người Mỹ như Cha Mike Schmitz và Giám mục Robert Barron có lượng tín đồ đáng kể trong số các tín hữu Công Giáo ở những nơi còn sót lại của Kitô giáo.

Và trong khi sự sôi nổi truyền giáo ở Hoa Kỳ mà Douthat ghi nhận không nhất thiết đã ngăn chặn được làn sóng rời bỏ Giáo hội – chỉ có 19% người Mỹ là người Công Giáo, theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, giảm từ 23% năm 2007 – thì Giáo hội ở Mỹ vẫn đang cho thấy những dấu hiệu của sức sống mới gần đây. Đáng chú ý nhất, các giáo phận trên khắp đất nước đã báo cáo sự gia tăng số lượng người trở lại đạo trong đêm vọng Phục Sinh năm nay, một sự phát triển dường như tập trung đặc biệt ở giới trẻ.

Tất nhiên, không phải ai cũng ấn tượng với những nỗ lực truyền giáo của Giáo Hội Công Giáo Mỹ trong những năm gần đây. Khi còn là sứ thần Tòa Thánh tại Hoa Kỳ, Hồng Y Christoph Pierre đã gợi ý rằng các giám mục ở Mỹ “đều đang gặp khó khăn” trong việc truyền giáo và có thể học hỏi thêm từ kinh nghiệm của Mỹ Latinh.

Douthat, bản thân cũng là một người trở lại đạo, tin rằng việc bầu Đức Giáo Hoàng Leo giúp trình bầy tinh thần năng động của Giáo Hội Công Giáo Mỹ trong bối cảnh một quốc gia có truyền thống Tin Lành và ngày càng thế tục hóa như một câu chuyện thành công để phần còn lại của Giáo Hội Công Giáo xem xét.

“Tôi nghĩ điều mà Giáo Hội Công Giáo Mỹ có thể mang đến cho Giáo hội toàn cầu là nhận thức về việc ‘làm thế nào để kiên cường và trung thành với đức tin Công Giáo trong khi nhận ra rằng chúng ta sẽ phải tranh luận và cạnh tranh với các thế lực khác trong một khoảng thời gian không xác định,’” ông nói.

Bản thân Douthat có thể là một hình mẫu về loại hình Công Giáo lôi cuốn, truyền giáo này trong một xã hội đa nguyên. Nhà báo này được biết đến như một “đại diện Công Giáo” cho tờ The New York Times, bảo vệ lập trường Công Giáo về đức tin và tính thánh thiêng của sự sống trước một độc giả chủ yếu là thế tục và tiến bộ.

Trong cuộc trò chuyện với EWTN News, Douthat cũng chia sẻ ấn tượng của mình về Đức Giáo Hoàng Leo sau một năm trị vì. Ông nói rằng trong khi vị Giáo hoàng này sẵn sàng lên tiếng về các vấn đề địa chính trị như chiến tranh ở Iran, ngài dường như đã tránh “những tranh cãi nội bộ lớn trong đời sống của Giáo hội” — một sự khác biệt rõ rệt so với người tiền nhiệm, ngay cả khi Đức Leo dường như tiếp tục một số điểm nhấn của Đức Phan-xi-cô, chẳng hạn như công bằng xã hội và hòa bình.

“Tôi nghĩ, ở đó, ngài đã cẩn trọng và thận trọng hơn, và thành thật mà nói, công bằng hơn Đức Giáo Hoàng Phanxicô,” Douthat, người từng chỉ trích những nỗ lực thay đổi Giáo hội của Đức Phanxicô, nhận xét. Kết quả là, nhà báo này tin rằng Đức Leo có thể nuôi dưỡng “tinh thần hòa giải” với những người Công Giáo bảo thủ và truyền thống, những người đôi khi “cảm thấy bị xa lánh hoặc bị áp bức dưới thời Đức Phanxicô”.

“Đức Phanxicô rất thích khơi mào những tranh cãi và xem chúng dẫn đến đâu, chẳng hạn như ‘Hãy tranh luận về ly hôn và tái hôn, và hãy tranh luận về việc chúc phúc cho các cặp đồng tính,’” Douthat nói, đề cập đến Amoris Laetitia và Fiducia Supplicans, hai văn kiện gây tranh cãi thời Đức Phanxicô tại Vatican. “Và tôi nghĩ Đức Leo tập trung hơn nhiều vào sự hiệp nhất. Và tôi cho rằng đó là một điều tốt, với tư cách là người đôi khi chỉ trích vị giáo hoàng vừa qua.”

 

Tiếp tục chỉ trích Giáo hoàng Lêô XIV, Tổng thống Trump cáo buộc rằng Đức Giáo Hoàng “cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là hoàn toàn ổn thỏa” - điều này khiến Đức Giáo Hoàng Lêô đáp lại: “Nếu ai đó chỉ trích tôi vì rao giảng Phúc Âm, họ hãy làm điều đó một cách trung thực.”

Trong chương trình này, Đình Trinh xin tóm lược cùng quý vị và anh chị em những diễn biến trong cuộc tấn công mới nhất của Ông Donald Trump đối với Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

Thứ nhất: Chuyện gì đã xảy ra?

Thưa: Trong chương trình The Hugh Hewitt Show phát sóng ngày 4 tháng 5, Tổng thống Trump nói với người dẫn chương trình rằng “Giáo hoàng lại muốn nói về việc Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, và tôi không nghĩ điều đó tốt chút nào. Tôi nghĩ ngài đang gây nguy hiểm cho rất nhiều người Công Giáo và nhiều người khác. Nhưng tôi đoán tùy ý Giáo hoàng quyết định thôi, ông ấy cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là hoàn toàn ổn.”

Thứ hai: Trước khi xảy ra cuộc phỏng vấn này, Đức Giáo Hoàng có đưa ra một tuyên bố nào hay làm một điều gì đó có khả năng dẫn đến cuộc tấn công mới nhất của Ông Donald Trump hay không?

Thưa: Không, Đức Giáo Hoàng không làm gì cả và cũng không tuyên bố gì cả có thể có khả năng dẫn đến cuộc tấn công mới nhất của Ông Donald Trump.

Ông Donald Trump có một lịch sử dài nuôi dưỡng lòng thù hận, thói quen chế giễu đối thủ và khăng khăng cho rằng mình luôn luôn thắng trong mọi chuyện. Nhiều quan sát viên cho rằng đó có lẽ là lý do cho cuộc tấn công mới nhất của ông ta vào Đức Thánh Cha Lêô XIV.

Thứ ba: Đức Giáo Hoàng Lêô phản ứng ra sao trước cuộc tấn công mới nhất của Ông Donald Trump?

Thưa: Khi kết thúc chuyến thăm hàng tuần tới Castel Gandolfo tối Thứ Ba, 05 Tháng Năm, Đức Giáo Hoàng Lêô đã được hỏi về những bình luận của Tổng thống Trump.

Đức Giáo Hoàng nói: “Sứ mệnh của Giáo Hội là rao giảng Tin Mừng, là rao giảng hòa bình. Nếu ai đó muốn chỉ trích tôi vì rao giảng Tin Mừng, họ hãy làm điều đó một cách trung thực.”

Lý do Đức Thánh Cha đề cập đến sự trung thực là vì để giành phần phải cho mình Ông Donald Trump không ngại tung ra những luận điệu vu khống những ai ông ta coi là đối thủ của mình. Trong chuyện này, ông ta nói rằng Đức Giáo Hoàng Lêô XIV “cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là hoàn toàn ổn.”

Ngài chưa bao giờ nói như thế và sẽ không bao giờ nói như thế. Đó là một lời vu cáo trắng trợn và thô thiển. Vấn đề đáng quan ngại là, dù lời vu cáo có trắng trợn và thô thiển đến đâu nó vẫn có tác dụng.

Adolf Hitler và Đảng Quốc xã Đức đã sử dụng một bộ máy tuyên truyền tinh vi để giành quyền lực, thao túng dư luận và biện minh cho những tội ác của cuộc diệt chủng Holocaust. Hitler, người từng giữ chức giám đốc tuyên truyền đầu tiên của đảng vào năm 1919, coi tuyên truyền là một “vũ khí thực sự khủng khiếp” và là công cụ quan trọng để tác động tâm lý đến quần chúng. Luận điểm chính của Hitler là một lời nói láo có trắng trợn và thô thiển đến đâu nếu được lặp đi lặp lại liên tục, nó vẫn hoàn toàn có tính chất thuyết phục.

Trong nhiều dịp khác nhau, cụ thể là trong cuộc tranh luận hiện nay ông ta áp dụng sách lược của Hitler khi lặp đi lặp lại lời nói láo rằng Đức Giáo Hoàng Lêô “cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là hoàn toàn ổn.” Ông Donald Trump đang cố chụp mũ Đức Giáo Hoàng. Tiếc rằng nhiều người không Công Giáo ngày càng tin là thật vì họ không hiểu rõ giáo huấn xã hội của Giáo Hội Công Giáo. Điều đáng buồn là nhiều người Công Giáo không có nền tảng giáo lý, cũng sẵn sàng “uống mọi lời từ miệng Trump phán ra” và mạnh miệng lên án Đức Giáo Hoàng như lời cảnh tỉnh của Cha Raymond J. de Souza, là chủ bút tập san Công Giáo Convivium của Canada

Thứ Tư: Vậy lập trường của Giáo Hội Công Giáo và các Đức Giáo Hoàng về vũ khí hạt nhân là gì?

Thưa: Tòa thánh và các Đức Giáo Hoàng, hiện nay là Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, luôn duy trì lập trường kiên định chống lại việc sử dụng và sở hữu tất cả các loại vũ khí hạt nhân, coi chúng là vô đạo đức và là mối đe dọa đối với nhân loại.

Không chỉ đối với Iran mà thôi, Tòa Thánh lên án việc sử dụng và sở hữu tất cả các loại vũ khí hạt nhân của tất cả các nước trong đó có Nga, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Bắc Hàn, Israel, Pakistan, Ấn Độ, Anh và Pháp.

Giáo huấn xã hội Công Giáo nhấn mạnh rằng hòa bình không thể được xây dựng trên “cảm giác an toàn giả tạo” do răn đe hạt nhân mang lại.

Tòa thánh coi việc loại bỏ vũ khí hạt nhân là một “mệnh lệnh đạo đức cấp bách”. Năm 2017 Tòa Thánh trở thành quốc gia đầu tiên ký kết và phê chuẩn Hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân của Liên Hiệp Quốc, gọi tắt là TPNW.

Đừng nói việc sử dụng chúng, ngay cả việc sở hữu vũ khí hạt nhân thôi cũng đã bị coi là vô đạo đức vì nó bắt nguồn từ nỗi sợ hãi và mối đe dọa hủy diệt hoàn toàn.

Giáo hội lập luận rằng điều đó là “phi lý” và “không bền vững về mặt chiến lược”.

Tòa Thánh lập luận rằng hàng tỷ đô la chi cho kho vũ khí hạt nhân là một “thất bại đạo đức sâu sắc” và thay vào đó nên được sử dụng để giải quyết các vấn đề nhân đạo như nạn đói toàn cầu.

Tòa thánh đặc biệt bày tỏ lo ngại về việc tích hợp trí tuệ nhân tạo vào hệ thống chỉ huy hạt nhân, cảnh báo rằng điều này có thể làm tăng nguy cơ xảy ra các vụ tấn công ngoài ý muốn hoặc tính toán sai lầm.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã thẳng thừng bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Donald Trump rằng ngài cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là điều chấp nhận được. Đức Giáo Hoàng khẳng định: “Giáo hội đã lên tiếng phản đối mọi loại vũ khí hạt nhân trong nhiều năm, vì vậy không có gì phải nghi ngờ về điểm này”.

---

Source:Catholic World News

President Trump again assails Pope Leo; Pontiff responds that criticism should be truthful

 

Tờ báo của Vatican lên án vụ tấn công của quân đội Israel vào một trường học Công Giáo ở Yaroun, Li Băng.

“Trong vài giờ qua, máy ủi của Israel đã phá hủy trường học Kitô giáo Holy Savior ở làng Yaroun – thuộc quận Bint Jbeil – nơi cũng có khu nhà ở của các nữ tu tận tâm chăm lo cho sự phát triển tâm linh và văn hóa của hàng trăm học sinh,” Federico Piana đưa tin trong bài báo nổi bật nhất trên ấn bản ngày 2 tháng 5 của tờ Quan Sát Viên Rôma. “Thế nhưng, những chiếc máy xúc cơ khí đó – những công cụ hủy diệt – lại hoạt động trong một thị trấn hoang vắng.”

“Yaroun đã bị bỏ hoang và đổ nát từ lâu – kể từ cuộc chiến năm 2024 chống lại nhóm vũ trang Hồi giáo Shiite Hezbollah – khi Israel đã san bằng một phần nơi này. Do đó, người dân đã buộc phải bỏ nhà cửa và đất đai của họ từ lúc đó.”

Và quá trình “dọn dẹp” này luôn diễn ra theo cùng một kịch bản: dân làng được lệnh di tản, sau đó khu vực bị ném bom. Chỉ sau đó, máy ủi mới tiến vào, san bằng mọi ngôi nhà—san bằng mọi thứ trên đường đi của chúng. Mọi ký ức lịch sử đều bị xóa sổ.

Tất cả những gì còn lại là một khung cảnh ma quái, vô danh—một nơi không có quá khứ. Dọc theo “đường ranh giới màu vàng” đó, đã có hơn 50 thị trấn như vậy. Tất cả đều trống rỗng; nhiều thị trấn đang chờ bị phá dỡ, trong khi những thị trấn khác đã bị san bằng.

Một cư dân của một trong ba thị trấn Kitô giáo còn lại trong khu vực nói với tờ Quan Sát Viên Rôma rằng: “Ở đây, tạ ơn Chúa, nhiều công trình vẫn còn đứng vững; tuy nhiên, chúng tôi hoàn toàn bị bao vây. Chúng tôi không thể rời đi. Sữa cho trẻ em và thuốc men đang bắt đầu cạn kiệt.”

Sau đó, tờ Times of Israel đưa tin rằng quân đội Israel “thừa nhận đã gây ra một số thiệt hại cho một tu viện Công Giáo ở miền nam Li Băng trong quá trình phá hủy cơ sở hạ tầng của Hezbollah, nhưng phủ nhận việc 'phá hủy' địa điểm này bằng máy ủi.”

---

Source:Catholic World News

Vatican newspaper decries Israeli attack on Catholic school building in Lebanon

 

Ông Matteo Bruni, Giám đốc Phòng Báo chí Tòa Thánh, cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã có cuộc điện đàm với Chủ tịch Hội đồng Âu Châu António Costa để thảo luận về tình hình Trung Đông, bao gồm cả Bờ Tây và tình trạng của các Kitô hữu ở miền nam Li Băng, đồng thời suy ngẫm về chuyến tông du 10 ngày gần đây của ngài đến Phi Châu. Cuộc trò chuyện diễn ra trong bối cảnh mối quan ngại quốc tế gia tăng về tình trạng bất ổn khu vực và tình trạng của các cộng đồng Kitô giáo tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi xung đột.

Theo tuyên bố của Vatican, cuộc trao đổi được mô tả là “thân mật” và tập trung đặc biệt vào những diễn biến ở Bờ Tây và miền nam Li Băng, nơi sự hiện diện của các cộng đồng Kitô giáo lâu đời tiếp tục bị ảnh hưởng bởi các áp lực chính trị và an ninh liên quan đến xung đột xuyên biên giới giữa Israel và các nhóm vũ trang như Hezbollah.

Cuộc điện đàm xảy ra sau một loạt các can thiệp gần đây của Tòa Thánh vào Trung Đông. Vào tháng Tư, Đức Giáo Hoàng Lêô đã công khai nhắc lại mối quan ngại về bạo lực và điều kiện nhân đạo tại các vùng lãnh thổ Palestine, trong khi các nhà lãnh đạo Giáo hội trong khu vực, bao gồm cả Tòa Thượng phụ Latinh Giêrusalem, đã báo cáo về thiệt hại đối với đất đai thuộc sở hữu của người Kitô giáo và áp lực ngày càng gia tăng đối với người dân địa phương. Miền Nam Li Băng, nơi có các cộng đồng Công Giáo Maronite và Melkite đáng kể, cũng đã chứng kiến tình trạng di dời định kỳ liên quan đến các cuộc đấu súng dọc biên giới Israel-Li Băng kể từ cuối năm 2023.

Trong cuộc trò chuyện, Đức Giáo Hoàng cũng suy ngẫm về Chuyến Tông Du đến Phi Châu từ ngày 13 đến 23 tháng 4, bao gồm các chuyến thăm Algeria, Cameroon, Angola và Guinea Xích đạo. Chuyến đi này đánh dấu một trong những chuyến thăm quốc tế lớn đầu tiên trong triều Giáo Hoàng của ngài và tập trung vào đối thoại liên tôn, những thách thức phát triển và vai trò của Giáo hội tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi nghèo đói và bất ổn.

Tòa thánh cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô đã nhấn mạnh “tầm quan trọng của đối thoại liên tôn, thúc đẩy hòa bình và hỗ trợ các cộng đồng thiệt thòi nhất trên lục địa”, những chủ đề cũng đã được đề cập trong các cuộc thảo luận chính sách đối ngoại gần đây của Liên minh Âu Châu. Với tư cách là Chủ tịch Hội đồng Âu Châu, ông Costa điều phối lập trường của các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu về chính sách đối ngoại, bao gồm cả các phản ứng đối với cuộc khủng hoảng Trung Đông và dòng người di cư liên quan đến sự bất ổn ở cả khu vực và một số vùng của Phi Châu.

Trong những tháng gần đây, Liên minh Âu Châu đã tái khẳng định sự ủng hộ đối với giải pháp hai nhà nước cho xung đột Israel-Palestine và tăng cường cam kết viện trợ nhân đạo, đồng thời bày tỏ lo ngại về việc bảo vệ các nhóm thiểu số tôn giáo trong các khu vực xung đột. Cuộc điện đàm của Giáo hoàng với ông Costa là một phần trong hoạt động ngoại giao liên tục của Vatican với các nhà lãnh đạo quốc tế, khi Tòa Thánh tiếp tục khẳng định vị thế là người ủng hộ các nỗ lực ngừng bắn, tiếp cận nhân đạo và bảo vệ các cộng đồng dễ bị tổn thương.

---

Source:Catholic Herald

Pope discusses West Bank and Lebanon Christians with European Council President

 

Tạp chí Aleteia, số ngày 07/05/2026, cho hay: Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh của Đức Giáo Hoàng, lên tiếng về những lời chỉ trích gần đây của Tổng thống Trump và những tranh chấp đang diễn ra với Giáo hội tại Đức.

Bên lề một sự kiện ở Rome hôm thứ Tư, Hồng Y Quốc vụ khanh Pietro Parolin đã trả lời các câu hỏi của báo chí về những tin tức nhạy cảm nhất trong tuần này.

Đề cập đến cuộc gặp dự kiến vào thứ Năm với Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio, Đức Hồng Y Parolin giải thích rằng sáng kiến này đến từ Nhà Trắng. "Tôi nghĩ chúng ta sẽ nói về mọi thứ đã xảy ra trong những ngày gần đây. Chúng ta sẽ không thể tránh khỏi việc đề cập đến những chủ đề này," ngài lưu ý.

Bình luận của Trump

Những bình luận của Donald Trump về Đức Giáo Hoàng đã gây xôn xao dư luận trong vài tuần qua. Gần đây nhất, tổng thống Mỹ cáo buộc rằng Đức Giáo Hoàng Leo ủng hộ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Hôm thứ Ba, Đức Giáo Hoàng Leo XVI đã trả lời mà không nêu đích danh Trump nhưng ngụ ý rằng những cáo buộc của nhà lãnh đạo này không dựa trên thực tại. Ngài tiếp tục thảo luận về lập trường phản đối vũ khí hạt nhân lâu nay của Giáo hội.

Đức Hồng Y Parolin đã bổ sung thêm lời giải thích của riêng mình. "Chắc chắn rằng tuyên bố này [của Donald Trump] là không chính xác, theo nghĩa là Tòa Thánh, như vẫn luôn làm và tiếp tục làm, đặc biệt là hướng tới giải trừ vũ khí hạt nhân," ngài giải thích với các nhà báo hôm thứ Tư. Người trợ lý thân cận của Đức Giáo Hoàng chỉ ra rằng Tòa Thánh thậm chí đã thúc đẩy một thỏa thuận đặt câu hỏi về "tính hợp pháp của việc sở hữu vũ khí hạt nhân".

Thực thế, Đức Giáo Hoàng Phanxicô, sau khi trở về từ Hiroshima, thậm chí còn nói với báo chí rằng chỉ riêng việc sở hữu vũ khí hạt nhân đã là vô đạo đức.

"Đức Giáo Hoàng [Leo] đang làm những gì ngài phải làm," vị Quốc vụ khanh nhấn mạnh. Ngài nói rằng ngài sẽ không đưa ra "phán xét [hay] đánh giá cá nhân" về Donald Trump, đồng thời thấy "hơi kỳ lạ" khi tổng thống lại chọn cách "tấn công [Đức Giáo Hoàng Leo XIV] như vậy hoặc khiển trách ngài về những việc ngài làm."

Sẵn sàng đối thoại

Khi được hỏi về một cuộc gặp trực tiếp giữa hai người, vị Hồng Y người Ý cho rằng còn quá sớm để hình dung về một sự kiện như vậy, nhưng không hoàn toàn loại trừ khả năng đó. "Đức Thánh Cha luôn cởi mở với mọi thứ, ngài chưa bao giờ lùi bước trước bất cứ ai; vì vậy, nếu có lời đề nghị hoặc yêu cầu đối thoại trực tiếp với Tổng thống Trump, tôi nghĩ ngài sẽ không gặp khó khăn gì khi chấp nhận," ngài giải thích.

Người đứng đầu ngành ngoại giao của Tòa Thánh cũng lưu ý rằng không thể "phớt lờ Hoa Kỳ," quốc gia "đóng vai trò trong hầu hết mọi tình huống mà chúng ta đang trải qua ngày nay." Ngài chỉ ra rằng nhiều quốc gia coi cường quốc này như một điểm tham chiếu trên bàn cờ quốc tế. "Tôi không dựa vào ai cả, tôi chỉ dựa vào Chúa Giêsu Kitô," ngài nói thêm một cách chắc chắn.

Trong số các chủ đề dự kiến sẽ được thảo luận với Marco Rubio, Đức Hồng Y Parolin đã đề cập đến "vấn đề xung đột."

Trả lời câu hỏi về Iran, ngài một lần nữa đề xuất con đường đối thoại, ủng hộ "một cuộc đàm phán chân thành, thiện chí, để tất cả các bên có thể bày tỏ quan điểm của mình và tìm ra điểm chung."

Trong khi đó, về sự hiệp nhất của Giáo hội

Quốc vụ khanh cũng được hỏi về tranh cãi nảy sinh trong những ngày gần đây xung quanh việc ban phước lành cho các cặp đôi đồng tính được thực hiện tại một số giáo phận ở Đức. Bộ Giáo lý Đức tin (DDF) đã công bố một bức thư hôm thứ Hai chỉ trích việc thiết lập một "nghi thức phụng vụ hoặc nghi thức phụ" xung quanh các buổi lễ này.

Hội đồng Giám mục Đức đã trả lời, khẳng định rằng bức thư này, có từ năm 2024, không phản ánh các lễ ban phước lành hiện đang diễn ra ở Đức. Nhưng Rome đã đảm bảo vào thứ Tư, ngày 6 tháng 5, rằng cảnh báo của họ vẫn có hiệu lực đối với những lễ ban phước lành "không được sự chấp thuận" của bộ.

"Hiện tại, chúng tôi đang đối thoại, chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra," Hồng Y Parolin thận trọng nói với báo chí. Ngài bày tỏ sự tin tưởng "rằng sẽ có thể tìm ra giải pháp" dung hòa cả hai bên và hy vọng "các vấn đề có thể được giải quyết một cách hòa bình, như lẽ ra phải vậy trong Giáo hội."

Ngài cũng cho rằng việc bàn về các biện pháp trừng phạt tiềm năng là quá sớm và hy vọng "sẽ không bao giờ phải đi đến bước đó," đồng thời nhắc nhở các phóng viên rằng bất cứ quyết định cuối cùng nào cũng thuộc về Đức Giáo Hoàng.

 

“Tôi thực sự phải xem xét lại lần nữa, bởi vì quan niệm thông thường cho rằng sẽ không bao giờ có một vị Giáo hoàng nào đến từ Hoa Kỳ,” Đức Tổng Giám Mục Mitchell Rozanski của St. Louis nói.

Madalaine Elhabbal của hãng tin EWTNNews, trong bản tin ngày 7 tháng 5 năm 2026 lúc 5:54 chiều ET, cho hay: Các giám mục Hoa Kỳ đã kỷ niệm một năm ngày Đức Giáo Hoàng Leo XIV được bầu chọn bằng cách nhớ lại khoảnh khắc họ biết tin ngài được chọn, mô tả phản ứng của họ trong một video.

“Khi chúng tôi nhìn thấy khói trắng bốc ra từ ống khói ở Vatican, điều cuối cùng mà bất cứ ai trong chúng tôi nghĩ đến khi xem trên truyền hình ở Chicago là sẽ có một người gốc Chicago được bầu làm Đức Thánh Cha,” Giám Mục Phụ Tá Robert Lombardo của Chicago nói trong một thông điệp video ngày 7 tháng 5 nhân kỷ niệm một năm ngày nhậm chức của Đức Giáo Hoàng Leo XIV.

Thông điệp cũng bao gồm lời chứng từ Đức Giám Mục Thomas Paprocki của Springfield, Illinois; Đức Giám Mục Ronald Hicks của New York; Đức Hồng Y Blase Cupich của Chicago; Đức Giám Mục Paul Etienne của Seattle; Đức Tổng Giám Mục Mitchell Rozanski của St. Louis; Đức Giám Mục Phụ Tá Christopher Cooke của Philadelphia; Đức Giám Mục Douglas Lucia của Syracuse, New York; Đức Giám Mục Robert McClory của Gary, Indiana; và Đức Giám Mục Michael Barber, SJ, của Oakland, California.

Một số giám mục nhớ lại sự ngạc nhiên của họ khi biết rằng vị giáo hoàng mới là người Mỹ.

“Khi nghe tin Đức Giáo Hoàng Leo được bầu chọn, tôi không thể tin nổi. Tôi thực sự phải xem xét lại lần nữa vì quan niệm thông thường cho rằng sẽ không bao giờ có một vị Giáo hoàng đến từ Hoa Kỳ,” Đức Giám Mục Rozanski nói.

“Tôi nhớ phản ứng của mình khi nghe tin ngài được bầu chọn là sự ngạc nhiên vì mọi người đều nói, ‘Chắc chắn không thể nào là người Mỹ được,’” Đức Giám Mục Lucia nói. “Vì vậy, khi tên ngài được xướng lên, tôi đang ở trong một cuộc họp quản lý giáo phận và mọi người đều hỏi, ‘Đó là ai?’ Và tôi trả lời, ‘Đó là một người Mỹ.’”

Đức Giám Mục McClory mô tả phản ứng của mình là “một sự phấn khích và vui mừng vô cùng” và lặp lại lời của các giám mục anh em, nói rằng: “Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng trong đời mình chúng ta sẽ có một vị Giáo hoàng đến từ Hoa Kỳ. Tôi thực sự không nghĩ điều đó có thể xảy ra.”

Đức Giám Mục William Byrne của Springfield, Massachusetts, nhớ lại cảm giác “vội vã chạy về nhà” từ cửa hàng tạp hóa khi nghe tin một vị giáo hoàng mới được bầu chọn, và ngài “vô cùng phấn khích” khi về đến nhà xem kết quả trên máy tính.

“Là người Chicago, chúng tôi cũng có niềm tự hào gấp đôi,” Cupich nói. “Xét cho cùng, chúng tôi thích nói rằng Chicago đã sản sinh ra một vị giáo hoàng, và chúng tôi rất tự hào về điều đó.”

Đức Leo được bầu làm giáo hoàng thứ 267 của Giáo Hội Công Giáo La Mã vào ngày 8 tháng 5 năm 2025.

 

Amira Abuzeid của hãng tin EWTNNews, trong bản tin ngày 7 tháng 5 năm 2026 lúc 5:24 chiều ET, cho hay: John Prevost, anh trai cả của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, cho biết ông, Đức Leo và Louis, người anh cả trong ba người, nói chuyện hàng tuần, nhưng “chúng tôi hạn chế nói về chính trị”.

Trong chương trình “OutFront” của CNN ngày 6 tháng 5, Erin Burnett đã hỏi Prevost về việc làm thế nào hai anh em, dù có quan điểm chính trị khác nhau, vẫn có thể “là anh em và là gia đình” và yêu thương nhau.

“Anh có thể nói về điều đó được không, vì tôi nghĩ rất nhiều người muốn nghe về cách họ cũng có thể có được điều đó trong cuộc sống của mình?” cô ấy hỏi.

Prevost nói với cô ấy rằng khi hai anh em nói chuyện, những chủ đề mà họ bất đồng “có thể được đề cập đến, nhưng không có gì” mà em trai ông nói “có thể thay đổi ý kiến của tôi, và không có gì tôi nói có thể thay đổi ý kiến của người em, vậy tại sao phải thảo luận về điều đó?”

“Gia đình có thể cãi nhau, nhưng gia đình là mãi mãi,” Prevost, người nói rằng ông nói chuyện với Đức Leo mỗi ngày, nói với cô ấy.

Ông nói rằng hai anh em thảo luận về “những gì chúng tôi đang làm, những gì mới trong cuộc sống của chúng tôi, những gì chúng tôi sẽ làm tiếp theo… Có sự gắn kết anh em đó. Và thực sự, anh em nào mà không cãi nhau chứ? Cô biết đấy?”

“Điều đó hợp lý,” Burnett nói. Người dẫn chương trình CNN cũng hỏi Prevost làm thế nào ông vượt qua lời cáo buộc gần đây của Tổng thống Donald Trump rằng Đức Leo đang “gây nguy hiểm cho rất nhiều người Công Giáo; [điều này] rất tệ cho chính sách đối ngoại”, và hỏi “cuộc sống của ông đã thay đổi như thế nào vì vai trò của anh trai ông?”, đề cập đến những lời đe dọa giết người mà Prevost đã nhận được.

“Bạn chỉ cần tiếp tục tiến lên,” Prevost nói. “Đó là vấn đề về điều được gọi là đức tin, và nó làm sâu sắc thêm đức tin của chúng ta, bởi vì chúng ta làm những gì chúng ta đang làm vì đó là vai trò mà chúng ta được giao, và chúng ta cứ tiếp tục làm thôi.”

Trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng Tư với chương trình “EWTN News in Depth”, Prevost nói rằng đức tin “bắt đầu từ trong gia đình”, và cho biết “thỉnh thoảng bố chúng tôi sẽ lấy Kinh Thánh ra và đọc những câu chuyện trong Kinh Thánh. Chúng tôi luôn cầu nguyện trước bữa tối. Cha mẹ chúng tôi luôn luôn, mỗi tối sau bữa tối, đọc kinh Mân Côi.”

Vào tháng Tư, cảnh sát ở New Lenox, Illinois, đã phản hồi một “lời đe dọa đánh bom được báo cáo tại một tư dinh” mà truyền thông địa phương cho biết thuộc về Prevost. Sau cuộc điều tra, cảnh sát xác định mối đe dọa là “không có căn cứ và không có thiết bị nổ hoặc vật liệu nguy hiểm nào hiện diện”.

Mối đe dọa giả này xuất hiện vài ngày sau khi Tổng thống Donald Trump ca ngợi anh trai cả của Giáo hoàng Leo XIV, Louis, trong một bài đăng trên Truth Social, trong đó ông chế giễu Đức Giáo Hoàng Leo XIV là “yếu kém trong việc chống tội phạm” và “tệ hại trong chính sách đối ngoại” sau khi Đức Leo liên tục chỉ trích cuộc chiến do Mỹ dẫn đầu ở Iran.

Burnett cũng lưu ý cách Trump đã nói về Louis, người đã đến thăm tổng thống tại Nhà Trắng năm ngoái, gọi ông là “một người ủng hộ, một người MAGA chính hiệu”.

“Tôi thích anh trai [của Đức Leo] là Louis hơn là thích chính ngài, bởi vì Louis là người MAGA chính hiệu. Anh ấy hiểu điều đó, còn Đức Leo thì không!” Trump nói vào tháng Tư.

 

1. Ukraine tuyên bố không bị ràng buộc bởi thỏa thuận ngừng bắn nhân Ngày Chiến thắng của Nga, sẵn sàng tấn công vào các cuộc diễn binh

Sau khi Nga phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mà Ukraine đã tuyên bố vào thứ Ba, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết Kyiv tự coi mình đã được giải thoát khỏi thỏa thuận ngừng bắn đơn phương do Điện Cẩm Linh tuyên bố trước cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng vào thứ Bảy tại Mạc Tư Khoa.

“Chúng tôi xác nhận rằng phía Nga đã phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn”, Tổng thống Zelenskiy nói trong một tuyên bố sáng Thứ Năm, 07 Tháng Năm, đồng thời cho biết thêm Ukraine sẽ quyết định các hành động tiếp theo vào buổi tối.

Đầu tuần này, Nga và Ukraine đã tuyên bố các lệnh ngừng bắn đối lập và hứa sẽ trả đũa nếu có bất kỳ hành vi vi phạm nào.

Đầu tiên, Putin tuyên bố ngừng bắn vào thứ Sáu và thứ Bảy đối với cuộc duyệt binh kỷ niệm Ngày Chiến thắng Thế chiến II thu nhỏ ở Mạc Tư Khoa. Lễ kỷ niệm này - vốn trước đây có sự tham gia của rất nhiều trang thiết bị hạng nặng, nhưng nay chỉ có binh lính diễn hành - là một sự kiện quan trọng đối với Điện Cẩm Linh.

Mạc Tư Khoa tuyên bố sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu Ukraine tấn công vào cuộc duyệt binh. Bộ Quốc phòng Nga cho biết: “Nếu chính quyền Kyiv âm mưu thực hiện kế hoạch tội ác nhằm phá hoại lễ kỷ niệm 81 năm ngày chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, quân đội Liên bang Nga sẽ tiến hành một cuộc tấn công hỏa tiễn trả đũa quy mô lớn vào trung tâm Kyiv”.

Đáp lại, Tổng thống Zelenskiy nói rằng Điện Cẩm Linh lo ngại máy bay điều khiển từ xa của Ukraine có thể làm gián đoạn cuộc duyệt binh ở Mạc Tư Khoa. Ông nói thêm rằng Mạc Tư Khoa chưa chính thức yêu cầu Kyiv ngừng bắn. Ông tiếp tục đưa ra đề xuất ngừng bắn khác cho thứ Ba và thứ Tư, và kêu gọi Nga tuân thủ đề xuất này nếu muốn tổ chức buổi lễ một cách an toàn.

Tổng thống Zelenskiy hôm thứ Tư cho biết: “Ukraine đã tuyên bố rõ ràng rằng họ sẽ hành động tương xứng, có tính đến những lời kêu gọi liên tục của Nga thông qua truyền thông và mạng xã hội yêu cầu ngừng bắn trong cuộc duyệt binh ở Mạc Tư Khoa”, đồng thời nói thêm rằng “việc giết người hàng ngày” không phù hợp với các lễ hội công cộng như cuộc duyệt binh ở Mạc Tư Khoa.

Tổng thống Zelenskiy cáo buộc Nga vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 1.820 lần, bao gồm các vụ pháo kích, tấn công trên bộ và tấn công trên không.

Bộ Quốc phòng Nga hôm thứ Ba xác nhận nhiều cuộc tấn công vào Ukraine, đồng thời cáo buộc lực lượng Ukraine tấn công các mục tiêu ở Nga cũng như ở Crimea bị tạm chiếm.

Trong khi đó, Tổng Công Tố Ukraine, Ruslan Kravchenko, cũng tố cáo Nga chà đạp lên nỗi đau thương của người Ukraine khi Vladimir Putin bổ nhiệm Aleksandr Chaiko, một vị tướng bị cáo buộc liên quan đến vụ thảm sát thường dân Ukraine ở Bucha năm 2022, làm tư lệnh Lực lượng Không quân và Vũ trụ của nước này.

Tòa án Ukraine đã cáo buộc Chaiko hãm hiếp và giết chết 11 phụ nữ Ukraine tại Bucha, trước khi vùi xác họ xuống mương. Chaiko cũng bị cáo buộc phải chịu trách nhiệm về cái chết của 490 người khác do những sắc lệnh do chính ông ta ký tên trong thời gian từ ngày 27 Tháng Hai, 2022 đến ngày 31 Tháng Ba, 2022 khi thành phố được giải phóng.

Thượng Tướng Aleksandr Chaiko được Putin bổ nhiệm vào ngày 4 Tháng Năm, thay cho Thượng Tướng Viktor Afzalov, người đã giữ chức vụ Tư lệnh Không quân từ tháng 12 năm 2023. Buổi lễ bàn giao được Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Liên bang Nga Nikolai Pankov chủ tọa và giới thiệu Aleksandr Chaiko. Trong buổi lễ, thay vì Viktor Afzalov, cựu Tư Lệnh, Thượng Tướng Gennady Zhidko đã trao cờ hiệu chỉ huy cho Thượng Tướng Alexander Chaiko, dẫn đến đồn đoán cho rằng Viktor Afzalov đã bị bắt vì tham gia vào cuộc đảo chính chống Putin. Cho đến nay, chỉ có một người được tin đã chạy thoát là Denis Butsaev, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên thiên nhiên và sinh thái, là người đang xin tị nạn tại Hoa Kỳ.

[Politico: Ukraine declares it is not bound by Russia’s Victory Day truce]

2. Nga hủy bỏ lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng ở Crimea vì ‘lo ngại về an ninh’ trong bối cảnh bị Ukraine tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine ngày càng dữ dội, chính quyền ủy nhiệm của Nga tại Crimea bị tạm chiếm đã hủy bỏ lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng vì “lo ngại về an ninh”, nhà lãnh đạo chính quyền xâm lược của Nga tại Crimea, Sergey Aksyonov, cho biết hôm Thứ Năm, 07 Tháng Năm, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Zelenskiy tuyên bố không chấp nhận lệnh ngừng bắn do Nga đề xuất.

Ông Aksyonov cho biết năm nay tại Crimea sẽ không có cuộc duyệt binh hay các sự kiện lớn nào khác, bao gồm cả cuộc diễn hành thường niên của Trung đoàn Bất tử.

“Quyết định này của chính quyền dựa trên các cân nhắc về an ninh,” Aksyonov cho biết như trên, mà không đề cập đến Ukraine hay máy bay điều khiển từ xa.

“Đồng thời, chúng tôi sẽ làm mọi điều cần thiết và có thể để tri ân các cựu chiến binh thân yêu, tưởng nhớ những người đã hy sinh và tổ chức các sự kiện kỷ niệm dưới nhiều hình thức khác nhau. Crimea sẽ kỷ niệm ngày lễ chính của chúng ta một cách trang trọng”, ông Aksyonov nói thêm.

Trong khi đó, Mikhail Razvozhaev, nhà lãnh đạo chính quyền xâm lược bất hợp pháp của Nga tại Sevastopol, tuyên bố vào ngày 6 tháng 5 rằng các dịch vụ công cộng của thành phố đang “tích cực” dọn dẹp các tượng đài anh hùng Liên Xô, chăm sóc các luống hoa, trồng hoa và trang trí đường phố bằng các màn trình diễn lễ hội.

Hàng năm vào ngày 9 tháng 5, Nga tổ chức các cuộc duyệt binh quy mô lớn ở Mạc Tư Khoa và các thành phố khác trên khắp nước Nga và Ukraine bị tạm chiếm để kỷ niệm ngày kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ hai ở Âu Châu.

Các lễ kỷ niệm nhấn mạnh vai trò của Liên Xô trong chiến thắng, và Điện Cẩm Linh sử dụng sự kiện này để phô trương sức mạnh quân sự và củng cố các luận điệu tuyên truyền chính thức về cuộc chiến ở Ukraine.

Tuy nhiên, việc phô trương sức mạnh quân sự sẽ đặc biệt khó khăn đối với Điện Cẩm Linh trong năm nay — họ sẽ không thể sử dụng đội hình xe quân sự truyền thống “do tình hình hoạt động hiện tại”, Bộ Quốc phòng Nga cho biết ngày 28 tháng 4.

Trong những tuần gần đây, Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công vào các cơ sở quân sự và cơ sở hạ tầng hỗ trợ quân đội Nga, cả ở các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và bên trong lãnh thổ Nga.

Theo Razvozhaev, các cuộc không kích đã được tiến hành nhiều lần trong tuần này và những tuần trước đó ở Crimea do mối đe dọa từ máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Ngày 5 tháng 5, cơ quan tình báo quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR đã công bố một video cho thấy các mục tiêu bên trong lãnh thổ Ukraine bị tạm chiếm đã bị đơn vị đặc nhiệm “Bóng ma” tấn công.

Các mục tiêu bao gồm một máy bay Be-12 Chaika, ba xuồng thuộc Dự án 05060, một tàu hỗ trợ và một nhà chứa máy bay để cất giữ các xuồng tấn công thuộc Dự án 05060.

HUR viết: “Các chuyên gia thuộc đơn vị 'Bóng ma'... tiếp tục triển khai phương pháp tiếp cận có hệ thống để vô hiệu hóa các cơ sở quân sự của Nga tại Crimea, khu vực bị tạm chiếm tạm thời”.

Một video do cơ quan tình báo quân sự Ukraine công bố ngày 5 tháng 5 năm 2026, cho thấy các cuộc tấn công vào các mục tiêu bên trong bán đảo Crimea bị Nga tạm chiếm. (HUR / Telegram)

Tổng thống Zelenskiy cho rằng không có lý do gì để tuân thủ lệnh ngừng bắn do Nga đề xuất nhằm phục vụ cho lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng của nước này.

Ông cho biết Nga đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn do Ukraine đề xuất 1.820 lần tính đến 10 giờ sáng giờ địa phương, chỉ vài giờ sau khi đề xuất ngừng bắn của Nga có hiệu lực.

Trước đó, Mạc Tư Khoa đã thu hẹp quy mô cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng theo kế hoạch, một sự kiện thường niên phô trương sức mạnh quân sự dự kiến của nước này, trong bối cảnh lo ngại về các cuộc tấn công tiềm tàng từ Ukraine.

Các thỏa thuận ngừng bắn trong suốt cuộc chiến, thường do Mạc Tư Khoa đề xuất trong các ngày lễ tôn giáo, chưa bao giờ được thực thi. Phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, cho biết, Nga đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn trước đó trong dịp Lễ Phục Sinh Chính Thống giáo tới 10.721 lần chỉ trong vòng 32 giờ vào tháng Tư.

[Kyiv Independent: Russia cancels Victory Day celebrations in Crimea over 'safety concerns' amid Ukraine drone strikes]

3. Tổng thống Trump ca ngợi “Ông Tập Cận Bình là một người tuyệt vời”, và khẳng định Trung Quốc sẽ không “thách thức” lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ vì tình bạn thắm thiết của 2 người

Tổng thống Donald Trump cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không phản đối lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran ở eo biển Hormuz. Thể hiện sự tin tưởng vào mối quan hệ của mình với nhà lãnh đạo Trung Quốc trước cuộc gặp sắp tới, Tổng thống Trump gọi ông Tập là một “người tuyệt vời”.

Trả lời câu hỏi về cuộc hội đàm dự kiến với ông Tập Cận Bình tại Bắc Kinh và các cuộc thảo luận xung quanh Iran, Tổng thống Trump nói: “Tôi có mối quan hệ rất tốt với Chủ tịch Tập Cận Bình. Tôi thấy ông ấy là một người tuyệt vời. Và chúng tôi rất hợp nhau, và các bạn thấy chúng tôi làm ăn như thế nào rồi đấy. Chúng ta đang làm ăn rất nhiều với Trung Quốc và kiếm được rất nhiều tiền. Chúng ta đang kiếm được rất nhiều tiền. Mọi thứ khác so với trước đây. Nhưng điều đó sẽ được bàn luận; đó sẽ là một chủ đề.”

Ông lưu ý rằng Trung Quốc phụ thuộc vào việc vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz và cho biết Bắc Kinh đã duy trì lập trường tôn trọng đối với tình hình hiện tại.

“Thành thật mà nói, ông ấy nhận được khoảng 60% lượng dầu của mình từ eo biển Hormuz, và tôi nghĩ ông ấy đã rất tôn trọng. Chúng tôi chưa từng bị Trung Quốc thách thức; họ không thách thức chúng tôi, và ông ấy sẽ không làm vậy. Tôi nghĩ ông ấy hành xử như thế là vì tôi”, Tổng thống Trump nói thêm.

Tổng thống Mỹ cũng khẳng định rằng lệnh cấm vận vẫn hiệu quả và không bị thách thức. Ông nói: “Sẽ không ai thách thức lệnh cấm vận. Và tôi nghĩ nó đang phát huy tác dụng rất tốt. Chúng ta hãy chờ xem”.

Tổng thống Trump còn khẳng định Iran đang tìm kiếm các cuộc đàm phán, đồng thời chỉ trích điều mà ông mô tả là những thông điệp không nhất quán từ Tehran.

“Tôi có thể nói thế này: Iran muốn đạt được thỏa thuận. Điều tôi không thích ở Iran là họ nói chuyện với tôi rất tôn trọng, rồi sau đó lên truyền hình và nói, 'Chúng tôi không nói chuyện với Tổng thống Mỹ, chúng tôi không hề.' Tôi vừa nói chuyện với họ. 'Chúng tôi không nói chuyện với Tổng thống.' Vì vậy, họ chơi trò chơi. Nhưng hãy để tôi nói với các bạn, họ muốn đạt được thỏa thuận,” ông nói.

Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang trong khu vực và trước thềm các cuộc gặp ngoại giao cao cấp giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, nơi Iran dự kiến sẽ là một vấn đề thảo luận quan trọng.

Tổng thống Trump dự kiến sẽ thăm Trung Quốc để gặp người đồng cấp Trung Quốc vào ngày 14 và 15 tháng 5. Cuộc gặp được mong đợi này đã bị hoãn lại do các hoạt động quân sự của Mỹ tại Iran.

[MSN: 'Xi is a tremendous guy': Trump says China won't 'challenge' US naval blockade]

4. Tổng thống Trump bất ngờ tuyên bố tạm dừng Chiến dịch Tự do nhằm hộ tống tàu thuyền qua eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump bất ngờ tuyên bố rằng nỗ lực mới được Mỹ khởi xướng nhằm hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz hiện đang bị tạm dừng.

Tổng thống đã thông báo trên mạng xã hội rằng các chuyến hộ tống sẽ “tạm dừng trong một thời gian ngắn” trong khi Mỹ và các đồng minh theo đuổi một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran.

Tuyên bố của ông xuất hiện chỉ một ngày sau khi ông công bố việc hộ tống và chỉ vài giờ sau khi Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hào hứng đề cập đến dự án Tự Do trong các phát biểu riêng biệt trước báo chí.

Thông báo đột ngột của Tổng thống Trump về việc tạm dừng “Dự án Tự do” là ví dụ mới nhất cho thấy tổng thống nhanh chóng làm suy yếu uy tín của các nhân vật cao cấp bằng một bài đăng trên mạng xã hội.

Hôm Chúa Nhật, Tổng thống Trump tuyên bố lực lượng Mỹ sẽ hỗ trợ các tàu thuộc các nước trung lập bằng cách hộ tống chúng qua eo biển để bảo vệ chúng khỏi hỏa lực thù địch trong khi Mỹ duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Iran.

Iran đã yêu cầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa trước khi đàm phán chấm dứt chương trình hạt nhân của mình.

Tổng thống không làm rõ diễn biến này có ý nghĩa gì đối với các hoạt động của Hải quân Mỹ trong khu vực, và Tòa Bạch Ốc không lập tức phản hồi yêu cầu bình luận. Ngũ Giác Đài từ chối bình luận và chuyển câu hỏi cho Bộ Tư lệnh Trung tâm, gọi tắt là CENTCOM, nhưng CENTCOM cũng không lập tức phản hồi yêu cầu bình luận.

Vài giờ trước đó, Rubio nói với các phóng viên tại một cuộc họp báo rằng Tổng thống Trump đã “hành động và đáp lại lời kêu gọi giúp đỡ” từ các đồng minh của Mỹ để giải cứu tới 23.000 thường dân đến từ 87 quốc gia khác nhau bị mắc kẹt trên tuyến đường thủy này.

Rubio hào hứng cho biết quyết định này được đưa ra dựa trên yêu cầu từ Pakistan - một bên trung gian quan trọng trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa các bên - và các quốc gia khác.

Ông Hegseth phát biểu tại cuộc họp báo sáng thứ Ba rằng Chiến dịch Tự do “mang tính chất phòng thủ, tập trung về phạm vi”. Ông nhấn mạnh rằng cuộc chiến giành quyền kiểm soát điểm nghẽn này hoàn toàn khác biệt với các mục tiêu của quân đội trong Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury), là chiến dịch rộng lớn hơn của họ ở Iran.

Tháng trước, Mỹ đã đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời với Iran, nhưng thỏa thuận này không có nghĩa là chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch: Iran đã bắn vào các tàu thương mại 9 lần và giao tranh với lực lượng Mỹ hơn 10 lần, ngoài việc bắt giữ hai tàu container, theo lời Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân. Mỹ cũng đã tấn công sáu tàu nhỏ của Iran hôm thứ Hai sau khi Tehran tấn công vào các tàu hải quân, theo lời Đô đốc Bradley Cooper, nhà lãnh đạo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ.

Tuy nhiên, Caine cho rằng việc Iran sẵn sàng nổ súng vào tàu chiến không cấu thành việc nối lại các hành động thù địch và nằm “dưới ngưỡng để khởi động lại các hoạt động chiến đấu quy mô lớn”.

Tuần trước, Tổng thống Trump đã thông báo với Quốc hội rằng cuộc chiến đã “chấm dứt” khi Tòa Bạch Ốc đối mặt với thời hạn pháp lý 60 ngày để xin phép Quốc hội sử dụng lực lượng quân sự, và Hegseth đã làm chứng trước các nhà lập pháp rằng chính quyền tin rằng thỏa thuận ngừng bắn đã tạm dừng thời hạn đó.

Thượng Nghị Sĩ Jack Reed, thành viên Dân chủ cao cấp trong Ủy ban Quân sự Thượng viện, cho biết “Tôi không tin Tổng thống có kế hoạch nào cả. Tôi nghĩ đó là hành động bốc đồng. Mọi việc diễn ra từng ngày một, theo cảm xúc nhất thời của ông ấy, và tôi nghĩ ông ấy không nhận được sự hỗ trợ và kế hoạch cần thiết để đưa ra những quyết định sáng suốt.”

“Ông ấy đang đẩy chúng ta và toàn thế giới vào một cuộc phiên lưu thảm họa,” Thượng nghị sĩ Reed kết luận.

[CBSNews: Trump announces a pause on US escorts of ships in Strait of Hormuz]

5. Hãy cảnh giác với khả năng Vladimir Putin đột tử.

Mikhail Khodorkovsky, một nhà hoạt động đối lập người Nga lên tiếng cảnh giác rằng các nhà hoạch định chính sách ở phương Tây không nên giả định rằng Vladimir Putin sẽ cai trị nước Nga muôn thuở. Trái lại, đã có những dấu hiệu về khả năng Vladimir Putin đột tử.

Ông cho biết như sau: Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã mỉa mai nói rằng Điện Cẩm Linh đang lo ngại “máy bay điều khiển từ xa có thể bay lượn trên Quảng trường Đỏ” khi Mạc Tư Khoa siết chặt an ninh trước cuộc duyệt binh Ngày Chiến thắng 9 tháng 5.

Putin có nhiều lý do để lo sợ. Một tài liệu tình báo Âu Châu bị rò rỉ, được tờ Financial Times của Anh và trang Important Stories của Nga đưa tin, cho biết Putin ngày càng dành nhiều thời gian ẩn náu an toàn trong các hầm trú ẩn, vì lo sợ bị ám sát hoặc đảo chính.

Theo tình báo, an ninh xung quanh Putin đã được thắt chặt đáng kể, với nhiều cuộc kiểm tra hơn, ít trợ lý hơn, hạn chế di chuyển và giới hạn liên lạc. Nhiều người ở thế giới phương Tây, đặc biệt là ở Ukraine, sẽ hoan nghênh tin tức này và mơ tưởng về ý tưởng công lý được thực thi bằng máy bay điều khiển từ xa đối với tổng thống Nga.

Nhưng một ảo tưởng viên mãn sẽ gặp phải một thực tế nghiệt ngã. Một nhà lãnh đạo tin tưởng ít phòng ốc, ít điện thoại và ít phụ tá sẽ không thể điều hành một cỗ máy kế vị êm đềm. Và đó là vấn đề lớn. Hệ thống chính trị hỗn loạn và kỳ quặc của Nga được xây dựng xung quanh một người: Putin. Nó sẽ nguy hiểm nhất vào thời điểm người đàn ông đó đột ngột biến mất.

Nhà nước do Putin xây dựng

Putin đã dành 25 năm để tự biến mình thành trọng tài, người bảo trợ và tòa án tối cao của hệ thống chính trị Nga, khéo léo điều khiển các phe phái ưu tú để họ cạnh tranh giành lấy sự ưu ái của ông – mà đối với nhiều người thì đó là chìa khóa dẫn đến sự giàu có và thành công ở nước Nga hiện đại. Hầu như không có vấn đề chính trị nào quan trọng xảy ra mà không có sự chấp thuận rõ ràng hoặc ngầm của ông.

Và Putin đã xây dựng quyền lực cá nhân khổng lồ đó đồng thời làm giảm đáng kể ảnh hưởng kiểm soát của các thể chế và cá nhân xung quanh ông. Giờ đây, ông là trung tâm của vũ trụ trong nhà nước Nga, và sự sụp đổ của ông sẽ để lại một hố đen nuốt chửng tất cả mọi thứ khác.

Không còn nghi ngờ gì nữa, Ukraine là mối đe dọa nghiêm trọng đối với Putin, và nước này đã chứng minh khả năng tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga, bao gồm cả Mạc Tư Khoa, bằng máy bay điều khiển từ xa hoặc các chiến dịch đặc biệt nhằm đặt bom xe.

Nhưng mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với Putin có lẽ đến từ bên trong “nhà nước đám đông” khổng lồ do chính ông tạo ra; một đối thủ cơ hội, đầy tham vọng đang cảm nhận được cả lợi thế và cơ hội (mặc dù tốt nhất là nên tránh những cánh cửa mở ở Nga) trong bối cảnh kinh tế tồi tệ và việc giải quyết sai lầm cuộc chiến ở Ukraine.

Tiềm năng là rõ ràng. Chỉ cần nhìn vào quá khứ gần đây. Vào tháng 6 năm 2023, các chiến binh Wagner của Yevgeny Prigozhin đã chiếm giữ sở chỉ huy quân sự ở Rostov-on-Don và tiến về Mạc Tư Khoa trước khi đột ngột quay trở lại. Đó là lời nhắc nhở rằng lòng trung thành trong hệ thống của Putin có thể trở thành đòn bẩy vũ trang với tốc độ đáng kinh ngạc.

Prigozhin sau đó đã chết trong một vụ tai nạn máy bay đáng ngờ. Lần này Putin đã thắng.

Theo báo cáo tình báo, căng thẳng gay gắt hiện đã leo thang giữa các cơ quan an ninh Nga, bao gồm cả các tranh chấp liên quan đến FSB, lãnh đạo quân đội, Rosgvardiya và Cơ quan Bảo vệ Liên bang về việc bảo vệ các quan chức cao cấp khỏi những kẻ ám sát.

Cùng một báo cáo đó đã liên hệ mối lo ngại về mạng lưới của Sergei Shoigu và nguy cơ đảo chính chống lại Putin với việc bắt giữ cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ruslan Tsalikov vào tháng 3 năm 2026.

Ông Shoigu, người được chuyển từ chức bộ trưởng quốc phòng sang làm thư ký Hội đồng An ninh Nga năm 2024, từng là một trong những nhân vật nổi bật nhất trong giới tinh hoa thời chiến của Putin trước khi ông bị loại khỏi vai trò này khi cuộc chiến ở Ukraine gặp bế tắc.

Nước Nga không thiếu những cái tên có thể hy vọng thay thế Putin khi thời điểm đến, dù là do bản chất hay do âm mưu. Có lẽ là Aleksey Dyumin, cựu vệ sĩ và trợ lý tổng thống của Putin. Hoặc Sergei Kiriyenko, quan chức Điện Cẩm Linh phụ trách chính trị nội bộ, tuyên truyền và bầu cử có tổ chức.

Thậm chí có thể là Dmitry Patrushev, một phó thủ tướng và con trai của Nikolai Patrushev, người bạn thân thiết và trợ lý lâu năm của Putin, người đại diện cho sự tiếp nối trẻ trung của tầng lớp tinh hoa tình báo “siloviki” đang già đi mà cha anh ta thuộc về.

Những người theo đường lối cứng rắn kỳ cựu như Nikolai Patrushev hay Alexander Bortnikov, giám đốc FSB hiện tại, có thể có vai trò phủ quyết quan trọng hơn cả người thừa kế trong việc lựa chọn ứng cử viên.

Nhưng không cái tên nào giải quyết được vấn đề cốt lõi của hệ thống, đó là vai trò không thể thiếu của Putin như một nhân tố then chốt. Ông ta là một người thống nhất các phe phái, sử dụng sự bảo trợ và đe dọa để giữ cho chúng cân bằng và được bình ổn bởi sự đồng thuận rằng chỉ có ông ta mới là người cai trị hợp pháp. Ai trong số các phe phái ưu tú có thể thực sự sao chép hoặc cải cách điều đó?

Thủ tướng hiện tại, Mikhail Mishustin, theo hiến pháp sẽ giữ chức tổng thống lâm thời nếu Putin qua đời. Đằng sau Mishustin, nơi nắm giữ quyền lực thực sự, một cuộc đấu tranh quyết liệt giành giật nhà nước Nga - một cường quốc hạt nhân hiếu chiến và quân sự hóa cao độ, chúng ta không được quên điều đó - sẽ bắt đầu giữa các phe phái ưu tú.

Bản năng “bất cứ ai cũng được, miễn không phải Putin” rất hấp dẫn nhưng lại quá đơn giản. Nga không phải là một hệ thống nghị viện đang chờ đợi một lãnh đạo phe đối lập bước vào cửa chính và trình bày lập luận dân chủ trước một cử tri tự do có thể bỏ phiếu theo lương tâm.

Đó là một chế độ chuyên chế thời chiến với các lãnh đạo tình báo, chỉ huy quân sự, vệ binh tổng thống, các thế lực tài phiệt và các nhà môi giới khu vực mà vận mệnh của họ phụ thuộc vào sự gần gũi với quyền lực cưỡng chế, và thường xuyên cạnh tranh lẫn nhau.

Việc giới tinh hoa chấp nhận bất kỳ tổng thống đương nhiệm nào cũng có thể không chắc chắn vì các thể chế Nga yếu kém và quyền lực tổng thống tập trung bất thường. Người kế nhiệm có khả năng trụ vững nhất là người có thể gây áp lực mạnh mẽ nhất lên những người khác.

Quan điểm đối lập cũng đáng được xem xét: Sự ra đi đột ngột của Putin có thể tạo cơ hội cho người kế nhiệm muốn được giảm nhẹ trừng phạt, tạm ngừng chiến sự, hoặc xây dựng mối quan hệ ít gây tổn hại hơn với phương Tây. Có rất nhiều cơ hội trong những khía cạnh đó.

Nhưng khả năng đó thuộc về giai đoạn sau, sau khi ai đó đã sống sót qua giai đoạn tranh giành ban đầu. Ngay cả khi đó, nó cũng đòi hỏi một sự thay đổi toàn diện về tư duy trong giới quan chức của một hệ thống mà Putin đã dành hơn 25 năm để xây dựng theo hình ảnh của ông.

Và hầu hết những người kế nhiệm tiềm năng dường như đều chấp nhận chiến lược địa chính trị của Putin về chủ nghĩa bành trướng đế quốc, thái độ thù địch với phương Tây và chủ nghĩa hiện thực sức mạnh cứng.

Thử thách trước mắt đối với người kế nhiệm Putin sẽ không phải là sự ôn hòa hay suy xét, một kiểu phi Stalin hóa của thế kỷ 21. Thử thách đó sẽ là nắm quyền kiểm soát các thể chế cưỡng chế, tiền bạc của giới tinh hoa, quyền chỉ huy trên chiến trường và một câu chuyện dân tộc chủ nghĩa cực đoan về sự vĩ đại của nước Nga.

Nói một cách đơn giản, đó là chủ nghĩa Putin với một bộ mặt khác, và có lẽ là giận dữ hơn.

Những điểm yếu về cấu trúc của Nga sẽ không hạn chế tiềm năng bùng nổ của nước này trong cuộc tranh giành quyền lực kế vị. Thậm chí, chúng có thể biến ngọn lửa nhỏ thành đám cháy dữ dội. Tình trạng xã hội Nga hiện nay, và những thách thức phía trước, thực sự đáng lo ngại.

Dự án Russia Matters của Trường Harvard Kennedy cho biết các ước tính về thương vong của Nga rất khác nhau, nhưng một đánh giá của phương Tây vào cuối tháng 2 năm 2026 cho rằng con số này vào khoảng 1 triệu người thiệt mạng hoặc bị thương. Điều đó có nghĩa là nhiều gia đình Nga sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi cuộc chiến.

Phản ứng dữ dội về mặt cảm xúc có thể nhắm vào Điện Cẩm Linh. Nhưng nếu phần lớn người Nga đổ lỗi cho NATO về cuộc chiến, điều đó có thể làm gia tăng sự phẫn nộ chống phương Tây, thúc đẩy lập trường hung hăng hơn nữa từ phía Mạc Tư Khoa.

Rồi còn cả những khó khăn kinh tế. Lãi suất và lạm phát ở mức cao đáng báo động. Dự trữ ngoại hối của Nga đã cạn kiệt. Nguồn lực nhà nước được dồn vào việc duy trì cuộc chiến ở Ukraine bằng nhân lực và vật chất. Các lệnh trừng phạt gây ảnh hưởng nặng nề, tăng trưởng yếu kém. Bài học từ lịch sử cho thấy các xã hội độc tài với xu hướng dân tộc chủ nghĩa và nền kinh tế yếu kém thường chuyển sang bạo lực đầy thù hận.

Việc giải ngũ sẽ làm phát sinh thêm một yếu tố dễ gây xung đột: Viện Nghiên cứu Chiến tranh, gọi tắt là ISW cho rằng Điện Cẩm Linh có thể coi những cựu chiến binh bất mãn là mối đe dọa đối với sự ổn định của chế độ.

Một báo cáo khác của Sáng kiến Toàn cầu cho biết những cựu chiến binh trở về từ chiến tranh Ukraine, bao gồm cả những tội phạm đã bị kết án, đang tiếp tay cho bạo lực, tội phạm có tổ chức và gây áp lực lên lực lượng cảnh sát và các dịch vụ xã hội của Nga.

Một nước Nga thời hậu chiến không chỉ đơn thuần là đưa binh lính trở về nước; mà còn là đưa vào đời sống dân sự hàng trăm ngàn người đàn ông được huấn luyện, bị tổn thương và đau thương bởi một cuộc chiến tranh tàn khốc, chỉ để rồi họ trở nên cay đắng bởi một nền hòa bình nghèo nàn và vô ơn.

Một quốc gia dưới sự kết hợp của áp lực quân sự, sự nghi ngờ từ giới tinh hoa, tội phạm tràn lan và xung đột kinh tế có thể trở nên khó đoán hơn, nhưng không kém phần hung hăng. Putin sẽ phải vật lộn để kiềm chế những lực lượng này. Giờ hãy tưởng tượng một nhà lãnh đạo bị tranh giành hoặc một cuộc chiến phe phái ở cao cấp nhất. Đó là công thức dẫn đến hỗn loạn với những hậu quả lan rộng khắp Âu Châu.

Phương Tây đã hiểu rõ các phương pháp của Putin, dù họ vẫn còn chậm chạp trong việc đối phó với mối đe dọa mà chúng gây ra. Họ đã giao dịch với ông ta từ đầu thiên niên kỷ và hiểu rằng Putin chỉ tôn trọng sức mạnh cứng rắn—đó là cách ông ta tin rằng thế giới thực sự vận hành—chứ không phải sự yếu đuối hay nhu nhược.

Các đồng minh NATO ở Âu Châu có thể đã chậm trễ trong việc điều chỉnh phản ứng trước mối đe dọa từ Putin, nhưng họ đang nỗ lực thực hiện điều đó thông qua việc tái vũ trang và các hình thức răn đe khác. Ngày càng nhiều hành động phá hoại và gián điệp của Nga gây ra tổn thất lớn hơn cho Mạc Tư Khoa.

Liệu tình hình Nga-NATO có bớt căng thẳng hơn nếu Putin ra đi? Liệu một thỏa thuận hòa bình ở Ukraine có dễ đạt được hơn nếu không có Putin? Có lẽ vậy. Nhưng đây là một con quỷ già mà các đồng minh đã quá quen thuộc. Thà như vậy còn hơn là một nhân vật mới, chưa được thử thách, nổi lên từ một cuộc đấu tranh nội bộ đầy bạo lực và đang tìm cách khẳng định mình là người nắm quyền lực mới.

Điều này không có nghĩa là cần phải mềm mỏng với Putin. Vấn đề cốt lõi là: Phương Tây không nên nhầm lẫn sự thanh lọc từ sự sụp đổ của ông ta với chiến lược. Các cường quốc nước ngoài có ít ảnh hưởng trực tiếp đến việc kế vị ở Nga nhưng nên chuẩn bị cho tình huống bất ngờ đó.

Công tác chuẩn bị đó cần bao gồm sự phối hợp giữa các đồng minh về tín hiệu hạt nhân, duy trì các biện pháp trừng phạt, rủi ro leo thang trên chiến trường và chính sách công nhận nếu các phe phái ở Mạc Tư Khoa tranh giành quyền đại diện cho nhà nước.

Cái chết đột ngột của Putin sẽ chấm dứt sự cai trị của một người mà không chấm dứt hệ thống mà ông ta đã tạo ra. Người Mỹ có thể mong muốn công lý cho Ukraine nhưng vẫn hiểu rằng sự sụp đổ không kiểm soát ở cao cấp nhất của nhà nước Nga sẽ không phải là công lý. Đó sẽ là một cuộc khủng hoảng với vũ khí hạt nhân, các phe phái vũ trang và một cuộc chiến tranh đã bắt đầu.

Tưởng cũng nên biết thêm: Mikhail Khodorkovsky, từng là người giàu nhất nước Nga trước khi lên tiếng chống lại Vladimir Putin và thành lập nhóm Open Russia, nghĩa là nước Nga cởi mở, với chủ trương thân phương Tây. Ông bị tịch thu tài sản và bị bỏ tù từ năm 2003 cho đến khi được Putin ân xá vào này 20 Tháng Mười Hai, 2013, sau một thập niên tù tội. Ông hiện đang sống lưu vong ở Luân Đôn và thành lập Trung tâm Dossier nhằm điều tra các nguồn tài sản của Putin, không do Putin trực tiếp đứng tên nhưng do các tình nhân của ông ta đứng tên.

[Newsweek: Beware the Sudden Death of Vladimir Putin]

6. Ngoại trưởng Trung Quốc nói với Iran rằng nước này “vô cùng đau lòng” trước cuộc chiến.

Hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã nói với người đồng cấp Iran, ông Abbas Araghchi, rằng Trung Quốc “vô cùng đau lòng” trước cuộc chiến kéo dài hơn hai tháng và cho rằng cần thiết phải có một “lệnh ngừng bắn toàn diện”.

Ngoại trưởng Trung Quốc đã gặp ông Araghchi tại Bắc Kinh, đây là lần đầu tiên Ngoại trưởng Iran đến thăm Trung Quốc kể từ khi cuộc chiến với Mỹ và Israel bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.

Theo đoạn video ghi lại cuộc họp, ông Vương Nghị cho biết: “Chúng tôi tin rằng cần khẩn cấp một lệnh ngừng bắn toàn diện, việc nối lại các hành động thù địch là không thể chấp nhận được, và điều đặc biệt quan trọng là phải tiếp tục cam kết đối thoại và đàm phán.”

Theo hãng tin Tân Hoa Xã của Trung Quốc, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gặp gỡ Vương Nghị, tại Bắc Kinh hôm thứ Tư nhưng không nêu chi tiết về nội dung cuộc gặp.

Hãng thông tấn Fars của Iran trước đó cho biết ông Araghchi sẽ “thảo luận về quan hệ song phương cũng như các diễn biến khu vực và quốc tế với người đồng cấp Trung Quốc”.

Sau cuộc gặp, Araghchi cho biết Tehran sẽ chỉ chấp nhận “một thỏa thuận công bằng và toàn diện” để chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông, hãng tin Reuters đưa tin, dẫn nguồn từ các báo cáo trên truyền thông nhà nước Iran.

Ông Araghchi được dẫn lời nói rằng: “Chúng tôi sẽ làm hết sức mình để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong các cuộc đàm phán”, mà không đề cập đến việc Tổng thống Trump tạm dừng “Chiến dịch Tự do”.

[CBSNews: China is “deeply distressed” over the war, its foreign minister tells Iran's]

7. Máy bay điều khiển từ xa FPV cáp quang của Nga đã đến Kramatorsk, một cứ điểm quan trọng ở Donbas thuộc Ukraine.

Máy bay điều khiển từ xa góc nhìn thứ nhất, gọi tắt là FPV của Nga đang tiến sâu hơn vào vành đai thành trì Donbas của Ukraine, nơi có nhiều thành phố được phòng thủ kiên cố.

Những bức ảnh được Iryna Rybakova, cán bộ báo chí của Lữ đoàn Cơ giới Độc lập số 93 thuộc quân đội Ukraine, đăng tải trên X vào ngày 5 tháng 5, cho thấy hậu quả của một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào một chiếc xe hơi trong khu dân cư ở Kramatorsk, thủ phủ tạm thời của tỉnh Donetsk do Ukraine kiểm soát.

Bà Rybakova đã xác định cụ thể vụ tấn công là do một thiết bị quan sát góc nhìn thứ nhất, gọi tắt là FPV được kết nối bằng cáp quang thực hiện, một loại vũ khí nguy hiểm mà trước đây chưa từng là mối đe dọa lớn ở Kramatorsk.

Máy bay điều khiển từ xa sử dụng cáp quang nổi tiếng về khả năng chống lại nhiều điểm yếu của máy bay điều khiển từ xa hoạt động bằng tần số vô tuyến, bao gồm gây nhiễu, giả mạo tín hiệu hoặc mất kết nối ngoài tầm nhìn trực tiếp.

Trong môi trường đô thị, các tòa nhà thường làm gián đoạn sự kết nối đó, nhưng các đường truyền cáp quang FPV trong khu vực dân cư đông đúc có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng, với các cuộc tấn công của Nga vào dân thường ở Kherson là một trong những ví dụ rõ ràng nhất tại Ukraine hiện nay.

Nga nhập khẩu hầu hết các cuộn cáp quang trực tiếp từ Trung Quốc, trong khi các nhà sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Ukraine lại phụ thuộc vào một loạt các trung gian, dẫn đến phẩm chất cáp quang kém tin cậy hơn và tầm phủ sóng ngắn hơn.

[Kyiv Independent: Russian fiber-optic FPV drones reach Kramatorsk, Ukraine's Donbas stronghold]

8. Hung Gia Lợi trả lại tiền mặt và vàng bị Ukraine tịch thu, một dấu hiệu nữa cho thấy quan hệ giữa hai nước đang tốt đẹp hơn.

Hôm Thứ Năm, 07 Tháng Năm, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết Hung Gia Lợi đã trả lại hàng triệu đô la tiền mặt và vàng bị tịch thu từ một đoàn xe của ngân hàng nhà nước Ukraine hồi đầu năm nay.

Việc giải ngân các khoản tiền này là một dấu hiệu mới cho thấy mối quan hệ giữa hai nước đã trở nên êm dịu hơn kể từ khi người dân Hung Gia Lợi bỏ phiếu loại bỏ Thủ tướng Viktor Orbán, và người kế nhiệm của ông, Péter Magyar, cũng đang nỗ lực cải thiện quan hệ với Brussels để mở khóa các khoản tiền từ Liên minh Âu Châu.

“Một bước tiến quan trọng trong quan hệ với Hung Gia Lợi,” Tổng thống Zelenskiy nói, thông báo rằng 35 triệu euro, 40 triệu đô la và 9 kg vàng thuộc sở hữu của ngân hàng nhà nước Oschadbank của Ukraine đã được trả lại.

Trong một tuyên bố riêng, chủ tịch Oschadbank, Yuriy Katsion, đã cảm ơn Hung Gia Lợi về “đường lối mang tính xây dựng”, đồng thời lưu ý rằng vụ tịch thu “là vi phạm nhiều chuẩn mực và quy tắc quốc tế về hợp tác giữa các quốc gia”.

Tranh chấp nổ ra vào đầu tháng 3, khi chính quyền Hung Gia Lợi chặn một đoàn xe ở Budapest đang vận chuyển tài sản giữa Áo và Ukraine thay mặt cho Oschadbank. Họ đã bắt giữ bảy người Ukraine trong quá trình này, và Kyiv đã phản ứng dữ dội. Ngoại trưởng Andrii Sybiha cáo buộc Budapest “bắt giữ con tin và cướp tiền”, gọi vụ tịch thu là “khủng bố nhà nước và tống tiền”.

Chính phủ của ông Orbán sau đó càng quyết liệt hơn. Vài ngày sau, đảng Fidesz cầm quyền của Hung Gia Lợi đã đưa ra dự luật nhằm chính thức hóa việc tịch thu trong khi cuộc điều tra an ninh quốc gia đang diễn ra.

Vụ việc xảy ra trong những tuần cuối cùng của chế độ Orbán, trong một chiến dịch tranh cử gay gắt. Nhưng kể từ chiến thắng của Magyar trong cuộc bầu cử ngày 12 tháng 4, quan hệ giữa Budapest và Kyiv đã bắt đầu ấm lên.

Hung Gia Lợi đã từ bỏ quyền phủ quyết đối với việc giải ngân khoản vay 90 tỷ euro của Liên Hiệp Âu Châu cho Ukraine, trong khi căng thẳng liên quan đến đường ống dẫn dầu Druzhba — nguyên nhân gây ra một rạn nứt khác giữa hai nước — đã giảm bớt kể từ khi việc vận chuyển dầu đến Hung Gia Lợi được nối lại vào cuối tháng Tư.

[Politico: Hungary returns seized Ukrainian cash and gold in further sign of better relations]

9. Bộ Ngoại giao Iran khẳng định “không có thái độ thù địch nào đối với các nước Ả Rập vùng Vịnh”, bất chấp các cuộc tấn công đang diễn ra.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baqaei, khẳng định rằng Iran “không có thái độ thù địch đối với các nước Ả Rập vùng Vịnh”, nhưng ông cảnh báo các nước láng giềng của Iran không nên dựa dẫm vào “an ninh nhập khẩu”.

Trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA, ông Baqaei gọi sự hiện diện quân sự của Mỹ là “nguồn gốc duy nhất gây bất an” trong khu vực và cho rằng các quốc gia vùng Vịnh đang tự đặt mình vào rủi ro thay vì tìm kiếm sự bảo vệ bằng cách liên minh với Washington.

Ông đưa ra tuyên bố này ngay trước khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất báo cáo về các vụ tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Iran ngày thứ hai liên tiếp. Các cuộc tấn công hôm thứ Hai, mà chính quyền UAE cho biết bao gồm 15 hỏa tiễn và nhiều máy bay điều khiển từ xa của Iran, là những vụ tấn công đầu tiên kể từ khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 8 tháng 4.

“Người Iran không bao giờ đầu hàng trước áp lực,” ông Baqaei khẳng định, nhấn mạnh rằng tất cả các hành động của Iran đều mang tính phòng thủ, nhắm vào các tài sản và căn cứ quân sự của Mỹ được sử dụng cho các hoạt động chống lại Iran, chứ không nhằm mục đích gây hại cho các quốc gia khác trong khu vực.

Iran tuyên bố sẽ có “phản ứng mạnh mẽ” nếu tàu thuyền đi chệch khỏi hành lang đã được tuyên bố ở eo biển Hormuz.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cảnh báo rằng họ sẽ đáp trả mạnh tay đối với bất kỳ tàu nào đi chệch khỏi tuyến đường đã được Cộng hòa Hồi giáo phê duyệt qua eo biển Hormuz.

“Chúng tôi cảnh báo tất cả các tàu thuyền có kế hoạch đi qua eo biển Hormuz rằng tuyến đường an toàn duy nhất là hành lang đã được Iran công bố trước đó. Bất kỳ sự chuyển hướng nào của tàu thuyền sang các tuyến đường khác đều nguy hiểm và sẽ dẫn đến phản ứng mạnh mẽ từ hải quân Vệ binh Cách mạng Iran”, tuyên bố được đài truyền hình nhà nước phát sóng cho biết.

Lời cảnh báo được đưa ra vào ngày thứ hai trong nỗ lực của Mỹ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa của các tàu thương mại qua tuyến đường thủy này, vốn bị Iran đóng cửa để đáp trả cuộc chiến tranh Mỹ-Israel.

[CBSNews: Iran's Foreign Ministry insists “no hostility toward Arab countries of the Gulf,” despite ongoing attacks]

10. Các quan chức biên giới cho biết Belarus đang phát triển các bãi tập quân sự và tuyến đường hậu cần với sự hợp tác của Nga.

Hôm Thứ Tư, 06 Tháng Năm, Cơ quan Biên phòng Nhà nước Kyiv cho biết Belarus tiếp tục mở rộng cơ sở hạ tầng quân sự có thể hỗ trợ các hoạt động của Nga, mặc dù hiện tại Mạc Tư Khoa không có đủ quân đóng tại đó để phát động một cuộc tấn công mới chống lại Ukraine.

Phát ngôn nhân của Cơ quan Biên phòng Nhà nước, Andrii Demchenko, cho biết Belarus đang phát triển các tuyến đường hậu cần, bãi tập huấn và các cơ sở hạ tầng khác phối hợp với Nga, đồng thời cảnh báo rằng Minsk vẫn liên kết với nỗ lực chiến tranh của Mạc Tư Khoa.

Ông Demchenko cho biết sự hiện diện của quân đội Nga hiện tại ở Belarus không gây ra mối đe dọa trực tiếp ngay lập tức, nhưng nhấn mạnh rằng cơ sở hạ tầng đang được xây dựng có thể bị Nga kích hoạt bất cứ lúc nào.

Ông cho biết tình báo Ukraine, Bộ Quốc phòng và lực lượng biên phòng đang theo dõi sát sao tình hình và sẽ phát hiện bất kỳ động thái nào của lực lượng Nga tiến vào Belarus.

Ông Demchenko nói thêm rằng ưu tiên của Ukraine là đẩy lùi bất kỳ cuộc xâm nhập tiềm tàng nào và đáp trả các hành động khiêu khích, đặc biệt là gần biên giới Belarus.

Cảnh báo này được đưa ra sau những tuyên bố gần đây của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy về các hoạt động bất thường dọc biên giới Belarus, cũng như các báo cáo cho rằng một khinh khí cầu bay vào không phận Ukraine từ Belarus đã được sử dụng để truyền tín hiệu cho các cuộc tấn công của Nga.

Diễn biến này cũng diễn ra chỉ vài ngày sau khi Belarus xác nhận sẽ thực thi lệnh cấm đi lại liên quan đến quân dịch của Nga tại biên giới của mình.

[Politico: Belarus develops military training grounds and logistics routes in cooperation with Russia, border officials say]

 

1. Hàng Không Mẫu Hạm Pháp vượt kênh đào Suez trong bối cảnh Paris hướng đến chiến dịch tại eo biển Hormuz.

Hôm thứ Tư, Hàng Không Mẫu Hạm chủ lực của Pháp, chiếc Charles de Gaulle, đã đi qua kênh đào Suez vào Biển Đỏ, tiến gần hơn đến eo biển Hormuz đang bị phong tỏa.

Paris đang tìm cách đẩy nhanh sáng kiến chung giữa Pháp và Anh được khởi xướng hồi tháng Tư, quy tụ 51 quốc gia nhằm nỗ lực mở lại hoạt động hàng hải qua eo biển chiến lược này. Khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua eo biển này mỗi ngày; giao thông hàng hải hầu như bị đình trệ kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống Iran vào ngày 28 tháng 2.

“Để đẩy nhanh việc thực hiện sáng kiến này ngay khi hoàn cảnh cho phép, Hàng Không Mẫu Hạm Charles de Gaulle và các tàu hộ tống sẽ đi qua kênh đào Suez... trên đường đến phía nam Biển Đỏ”, Bộ Quốc phòng Pháp cho biết trong một tuyên bố.

Thông báo cho biết động thái này cũng sẽ cho phép đánh giá tình hình trong khu vực và “giúp trấn an các bên liên quan đến thương mại hàng hải”.

Hồi tháng 3, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố ông dự định thành lập một “nhiệm vụ hoàn toàn mang tính phòng thủ” bao gồm cả các nước Âu Châu và ngoài Âu Châu để hộ tống tàu thương mại đi qua eo biển.

Các nước Âu Châu rất miễn cưỡng tham gia vào cuộc chiến do Tổng thống Donald Trump phát động, nhưng lục địa này đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng thương mại và năng lượng ngày càng trầm trọng do lệnh phong tỏa.

Đầu tuần này, Tổng thống Trump cam kết Mỹ sẽ hộ tống các tàu thuyền ra khỏi eo biển Hormuz theo chiến dịch Project Freedom. Tuy nhiên, tối thứ Ba, ông cho biết Mỹ sẽ tạm dừng hỗ trợ cho các tàu đi qua eo biển này “trong một thời gian ngắn”, viện dẫn “tiến bộ lớn” trong các cuộc đàm phán với Iran.

Một quan chức thuộc phủ tổng thống Pháp, phát biểu với điều kiện giấu tên, cho biết về việc triển khai lực lượng: “Thông qua sự điều chỉnh này, chúng tôi muốn cùng nhau gửi đi thông điệp rằng chúng tôi không chỉ sẵn sàng bảo đảm an ninh eo biển Hormuz mà còn có khả năng làm được điều đó.”

Pháp nhấn mạnh rằng mục tiêu hàng đầu của họ là khôi phục hoạt động vận tải biển bình thường.

“Mục tiêu của chúng ta hôm nay rất đơn giản: tách biệt vấn đề tự do hàng hải ở eo biển Hormuz khỏi mọi vấn đề khác,” vị quan chức này nói.

Quan chức này cho biết Paris đề xuất Iran cho phép tàu thuyền đi qua eo biển “và đổi lại cam kết đàm phán với Mỹ về các vấn đề thực chất — hỏa tiễn, vấn đề hạt nhân và các vấn đề khu vực… Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa và bảo đảm cam kết đàm phán từ phía Iran.”

Vào tối thứ Ba, một tàu container thuộc công ty CMA-CGM của Pháp đã bị va chạm tại eo biển Hormuz, khiến một số thành viên thủy thủ đoàn bị thương.

Phát ngôn nhân của chính phủ Pháp cho biết con tàu mang cờ Malta “không treo cờ Pháp” và “do đó, Pháp không phải là mục tiêu tấn công”, nhưng vụ việc chứng tỏ “tình hình vẫn còn nguy hiểm”.

[Politico: French aircraft carrier crosses Suez as Paris eyes Hormuz mission]

2. Bắc Hàn từ bỏ kế hoạch thống nhất với Nam Hàn trong một bước ngoặt lịch sử.

Các chuyên gia cho rằng Bắc Hàn đã xóa bỏ những nội dung đề cập đến việc thống nhất với miền nam Bán đảo Triều Tiên, báo hiệu nỗ lực mới nhất của quốc gia bí mật này nhằm theo đuổi chính sách thù địch hơn đối với Hán Thành.

“Trong mắt Bắc Hàn, hai miền Bắc Hàn giờ đây không còn là một ‘Triều Tiên’ nữa – và nhận thức này giờ đã trở nên vĩnh viễn”, Edward Howell, giảng viên quan hệ quốc tế tại Đại học Oxford, nói với Newsweek, đồng thời cho biết thêm rằng tin tức này chỉ củng cố luận điệu của Bắc Hàn rằng Nam Hàn là kẻ thù chính và là đối thủ “thù địch nhất” của họ.

Hiến pháp Bắc Hàn tuyên bố chủ quyền đối với toàn bộ Bán đảo Triều Tiên, tương tự như tuyên bố trong hiến pháp của Nam Hàn, và thống nhất là mục tiêu đã được Bình Nhưỡng đề ra trong nhiều thập niên.

Tuy nhiên, theo hãng tin Yonhap của Nam Hàn, điều khoản kêu gọi “thống nhất đất nước” mà Bắc Hàn từng theo đuổi không còn xuất hiện trong phiên bản hiến pháp mới nhất.

Bắc Hàn đã thay đổi điều gì trong hiến pháp của mình?

Theo Reuters, bản sửa đổi này đánh dấu lần đầu tiên Bắc Hàn bổ sung điều khoản về lãnh thổ vào hiến pháp của mình. Điều khoản này được tường trình đã được thông qua tại một cuộc họp của cơ quan lập pháp nước này, Hội đồng Nhân dân Tối cao, vào tháng 3.

Tuy nhiên, việc loại bỏ điều khoản thống nhất khỏi hiến pháp Bắc Hàn đã được dự đoán từ lâu, theo Howell, giảng viên quan hệ quốc tế tại Đại học Oxford và tác giả cuốn sách sắp xuất bản: “Một trục biến động mới: Bắc Hàn, Nga, Trung Quốc, Iran”.

Điều 2 mới của hiến pháp quy định lãnh thổ Bắc Hàn bao gồm vùng đất giáp Trung Quốc và Nga ở phía bắc và “Cộng hòa Nam Hàn ở phía nam”, cũng như vùng lãnh hải và không phận trên vùng đất đó, theo nội dung văn bản.

Điều khoản này cũng nói rằng Bắc Hàn “sẽ không bao giờ dung thứ cho bất kỳ hành vi xâm phạm nào” lãnh thổ của mình, nhưng không nêu rõ biên giới với Nam Hàn nằm ở đâu cũng như không đề cập đến các đường ranh giới biển đang tranh chấp như Đường giới hạn phía Bắc ở Biển Hoàng Hải.

Theo Howell, hiến pháp sửa đổi đã đưa ra một sự phân định tương đối rõ ràng về Bắc Hàn, mặc dù “vị trí chính xác của biên giới giữa Bắc Hàn và Nam Hàn—trên đất liền và trên biển—vẫn chưa được xác định, điều này mở ra khả năng Bắc Hàn có những hành động khiêu khích.”

Hiến pháp sửa đổi chỉ định Kim Chính Ân là chủ tịch Ủy ban Quốc vụ, nhà lãnh đạo nhà nước Bắc Hàn, thay thế cho các điều khoản trước đây quy định nhà lãnh đạo tối cao đại diện cho nhà nước.

Văn bản này cũng nêu rõ quyền chỉ huy lực lượng hạt nhân của Bắc Hàn thuộc về Kim Chính Ân, trong khi một điều khoản quốc phòng mô tả Bắc Hàn là một “quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân có trách nhiệm”, đồng thời cho biết nước này sẽ thúc đẩy phát triển vũ khí hạt nhân để bảo vệ sự tồn vong của đất nước.

“Không có gì đáng ngạc nhiên khi vị thế của Kim Chính Ân với tư cách là người chỉ huy lực lượng hạt nhân của Bắc Hàn đã được củng cố, cùng với việc Bắc Hàn tự tuyên bố mình là một 'quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân có trách nhiệm'“, Howell nói thêm.

Hazel Smith, cộng tác viên nghiên cứu cấp giáo sư về Nghiên cứu Nam Hàn tại Trường Nghiên cứu Phương Đông và Phi Châu, gọi tắt là SOAS, Đại học Luân Đôn, cho biết việc sửa đổi hiến pháp đề cập đầy đủ đến Nam Hàn, công nhận sự tồn tại của quốc gia này trong luật quốc tế, là điều rất quan trọng. Bà nói với Newsweek: “Kể từ năm 1953, đã có sự công nhận quốc tế về hai quốc gia riêng biệt, CHDC Bắc Hàn và Cộng hòa Nam Hàn, và đó là điều mà Bắc Hàn vừa chính thức hóa trong hiến pháp của mình”.

“Đây là sự bình thường hóa và từ bỏ mọi hy vọng về một sự thống nhất dần dần”, bà nói thêm.

Hiến pháp mới của Bắc Hàn có ý nghĩa gì đối với Hoa Kỳ?

Việc sửa đổi hiến pháp diễn ra trong bối cảnh chính sách của Bình Nhưỡng đối với Hán Thành ngày càng trở nên thù địch hơn trong những năm gần đây, bác bỏ những lời kêu gọi đối thoại liên tục từ Tổng thống Nam Hàn Lý Khắc Cường.

Sau hiệp định đình chiến kết thúc Chiến tranh Bắc Hàn năm 1953, bằng việc thiết lập một khuôn khổ hai nhà nước vĩnh viễn, Bình Nhưỡng đang phát tín hiệu rằng họ không còn coi việc hội nhập, đàm phán hay hòa giải với Nam Hàn là điều mong muốn hay không thể tránh khỏi.

Đối với Hoa Kỳ, sự thay đổi lập trường của Bình Nhưỡng đặt ra câu hỏi liệu nó có thu hẹp phạm vi hợp tác và khiến bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai—cho dù về kiểm soát vũ khí, nới lỏng trừng phạt hay quản lý khủng hoảng—trở nên mang tính giao dịch hơn và tiềm ẩn nguy cơ đổ vỡ hơn hay không. Điều này cũng có thể gây ra những hệ lụy trong khu vực đối với các liên minh của Hoa Kỳ, khi Nhật Bản và Nam Hàn dựa vào sự bảo đảm an ninh của Hoa Kỳ dựa trên việc ngăn ngừa chiến tranh và quản lý hòa bình lâu dài.

Hiến pháp sửa đổi củng cố quyền lực của Kim Chính Ân đối với kho vũ khí hạt nhân của Bắc Hàn bằng cách trao quyền chỉ huy rõ ràng vào tay ông. Điều này củng cố quan điểm của Washington về Bình Nhưỡng như một quốc gia hạt nhân vĩnh viễn, chứ không phải là một quốc gia tạm thời đang đàm phán hướng tới phi hạt nhân hóa.

Ông Smith cho biết các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Bắc Hàn, ít nhất là từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, đã tập trung vào chương trình hạt nhân và nhân quyền của Bình Nhưỡng hơn là vấn đề thống nhất, vốn được xem là vấn đề giữa hai miền Bắc Hàn.

“Chính quyền Trump ít quan tâm đến vấn đề công nhận chính thức Bắc Hàn là một quốc gia hạt nhân hay không, mà quan tâm nhiều hơn đến việc đạt được một thỏa thuận nào đó có thể kiềm chế tham vọng hạt nhân của Bắc Hàn”, Smith cho biết.

Tuy nhiên, định nghĩa pháp lý của Bắc Hàn về Nam Hàn như một quốc gia độc lập—thay vì là một phần của một quốc gia bị chia cắt—có thể mang lại những lợi ích nhất định. Ông Smith cho biết: “Việc Bắc Hàn hiện nay đã công nhận Nam Hàn là một quốc gia độc lập ở một số khía cạnh sẽ giúp các cuộc đàm phán, nếu có diễn ra, trở nên dễ dàng hơn vì các quốc gia thường thích đàm phán với các quốc gia khác hơn”.

“Điều thú vị là Nam Hàn không thay đổi đường lối của mình về việc chính thức công nhận có hai quốc gia riêng biệt trên Bán đảo Triều Tiên, trong khi Bắc Hàn thì đã thay đổi.”

[Newsweek: North Korea Abandons Reunification With South Korea in Historic Shift]

3. Đại sứ cho biết Tổng thống Trump sẽ thăm Hy Lạp, hy vọng là vào mùa hè này.

Đại sứ Mỹ tại Athens, Kimberly Guilfoyle, cho biết hôm thứ Ba rằng Tổng thống Donald Trump sẽ sớm thăm Hy Lạp.

Khi được hỏi liệu chuyến thăm của Tổng thống Trump có diễn ra vào mùa hè hay không, bà trả lời: “Tôi không thể cho bạn biết ngày chính xác, có rất nhiều việc đang diễn ra, nhưng ông ấy chắc chắn sẽ đến Hy Lạp.”

Bà cho biết thêm rằng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng sẽ đến thăm Athens, cùng với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.

Guilfoyle, một cựu công tố viên và người dẫn chương trình của Fox News, từng kết hôn với Thống đốc California Gavin Newsom và sau đó đính hôn với con trai của Tổng thống Trump, Ông Donald Trump Jr., đã đưa ra tuyên bố này khi nói chuyện với các nhà báo của đài truyền hình công cộng quốc gia Hy Lạp, gọi tắt là ERT trong chuyến thăm trụ sở của đài.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Breitbart — tự xưng là “nền tảng của cánh hữu cực đoan” — Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis cho biết Tổng thống Trump nên chuẩn bị tinh thần sẽ được đón tiếp nồng nhiệt nếu ông đến thăm Hy Lạp.

“Ông ấy sẽ có khoảng thời gian tuyệt vời,” ông nói. “Người Hy Lạp rất tự hào về lòng hiếu khách của chúng tôi.”

Sau cuộc phỏng vấn, Tổng thống Trump đã ca ngợi Hy Lạp là một đồng minh “tuyệt vời” và ông Mitsotakis là một “người tuyệt vời”.

Guilfoyle cho biết bà sẽ đề xuất rằng Tổng thống Trump nên có một bài phát biểu quan trọng trên khắp đất nước, đặc biệt là trước thềm kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Mỹ.

“Tất nhiên, ai cũng muốn điều đó, phải không? Được để [Tổng thống Trump] phát biểu tại Acropolis. Tôi hy vọng ông ấy sẽ đến, tôi sẽ mời ông ấy đến. Ông ấy rất chăm chỉ, làm việc không ngừng nghỉ,” bà nói.

Tin đồn lan rộng ở Athens rằng Tổng thống Trump có thể đến thăm trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7-8 tháng 7.

[CBSNews: Trump to visit Greece, hopefully this summer, says envoy]

4. Tổng thống Macron nói các cuộc tấn công vào UAE là “vô lý”, đồng thời kêu gọi Mỹ và Iran dỡ bỏ lệnh phong tỏa eo biển Hormuz.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết ông đã nói chuyện với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm thứ Tư và nói với ông ấy rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự và tàu thuyền của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất gần eo biển Hormuz là “không thể biện minh”.

“Tôi bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về tình trạng leo thang đang diễn ra và lên án các cuộc tấn công phi lý nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và một số tàu thuyền”, ông nói sau cuộc điện đàm.

Ông Macron cũng cho biết ông đã kêu gọi cả Mỹ và Iran ngay lập tức dỡ bỏ lệnh phong tỏa eo biển mà không kèm theo bất kỳ điều kiện nào.

Phát biểu về sáng kiến do Pháp và Anh dẫn đầu được công bố hôm thứ Tư nhằm giúp bảo đảm an toàn cho các tàu thương mại đi qua eo biển, nhà lãnh đạo Pháp cho biết: “Những sự kiện gần đây chứng minh rõ ràng tính hữu ích của một nhiệm vụ như vậy”. Ông nói thêm rằng ông sẽ thảo luận với Tổng thống Trump về nhiệm vụ này.

Văn phòng của ông Pezeshkian đã xác nhận trên trang web của mình rằng ông Macron và ông Pezeshkian đã thảo luận về những diễn biến mới nhất trong khu vực, tiến trình đàm phán và tình hình ở eo biển trong một cuộc điện đàm.

Theo thông báo từ phủ tổng thống Iran, ông Pezeshkian nói với ông Macron rằng: “Chúng tôi rất vui mừng vì đường lối của Pháp dựa trên việc giải quyết các vấn đề thông qua đối thoại”.

Tuy nhiên, văn phòng của ông Pezeshkian cho biết: “Bất kỳ cuộc đàm phán nào liên quan đến việc mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz đều đòi hỏi phải dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân do Hoa Kỳ áp đặt”.

[CBSNews: Macron says strikes on UAE are “unjustified,” calls on U.S. and Iran to lift Hormuz blockade]

5. Các quan chức Mỹ cho biết với đài CBS News rằng hỏa tiễn đã tấn công một tàu chở hàng ở vùng Vịnh, làm bị thương một số thành viên thủy thủ đoàn.

Hai quan chức Mỹ nói với đài CBS News rằng một tàu chở hàng ở vùng Vịnh đã bị trúng hỏa tiễn hành trình tấn công mặt đất, khiến một số thành viên thủy thủ đoàn người Phi Luật Tân trên tàu bị thương.

Vụ tấn công vào tàu CGM San Antonio - thuộc sở hữu của một công ty Pháp - xảy ra vào tối muộn thứ Ba theo giờ địa phương, các quan chức cho biết. Con tàu đang ở gần Dubai vào giữa trưa thứ Ba, nhưng không rõ liệu con tàu có di chuyển kể từ đó hay không, theo dữ liệu theo dõi tàu công khai.

Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải của Anh hôm thứ Ba cho biết họ đã nhận được báo cáo rằng “một tàu chở hàng đã bị trúng một đối tượng lạ không xác định.”

Kể từ Chúa Nhật, UKMTO đã báo cáo các sự việc trên ba tàu khác trong khu vực, bao gồm một vụ cháy, một vụ tấn công bằng vật phóng và một vụ tấn công được báo cáo bởi các tàu nhỏ.

[CBSNews: Missile strikes cargo ship in Gulf region, injuring several crew members, U.S. officials tell CBS News]

6. Mỹ gây áp lực lên Iraq về các nhóm vũ trang thân Iran.

Hoa Kỳ đang tìm kiếm “những hành động cụ thể” từ thủ tướng tương lai của Iraq để tách nhà nước này khỏi các nhóm vũ trang thân Iran trước khi nối lại các khoản viện trợ tài chính và an ninh.

Liên minh cầm quyền của Iraq đã đề cử Ali al-Zaidi làm lãnh đạo tiếp theo và ông nhanh chóng nhận được cuộc gọi chúc mừng từ Tổng thống Trump, người trước đó đã đe dọa sẽ chấm dứt mọi sự hỗ trợ của Mỹ nếu ứng cử viên hàng đầu trước đây là Nouri al-Maliki lên nắm quyền.

Tuy nhiên, một quan chức cao cấp của Bộ Ngoại giao Mỹ, giấu tên, cho biết ông Zaidi phải giải quyết “ranh giới mờ nhạt” giữa các nhóm vũ trang thân Iran ở quốc gia đa số người Shiite và nhà nước.

Washington đã đình chỉ việc thanh toán tiền mặt cho doanh thu dầu mỏ, vốn được quản lý bởi Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York theo một thỏa thuận có từ sau cuộc xâm lược Iraq năm 2003 của Mỹ, cũng như viện trợ an ninh, do một loạt các cuộc tấn công vào các lợi ích của Mỹ.

Vị quan chức này cho biết: “Việc khôi phục hoàn toàn sự hỗ trợ sẽ bắt đầu bằng việc trục xuất các nhóm dân quân khủng bố khỏi bất kỳ thể chế nhà nước nào, cắt đứt nguồn hỗ trợ của họ từ ngân sách Iraq (và) từ chối trả lương cho các chiến binh dân quân này.” “Đó là những hành động cụ thể sẽ mang lại cho chúng ta sự tự tin và khẳng định rằng đã có một tư duy mới.”

Quan chức này cho biết các cơ sở của Mỹ ở Iraq đã hứng chịu hơn 600 cuộc tấn công sau ngày 28 tháng 2, khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống lại Iran. Các cuộc tấn công đã dừng lại kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran bắt đầu vào ngày 8 tháng 4, ngoại trừ các cuộc tấn công của Iran vào vùng Kurdistan của Iraq.

[CBSNews: U.S. pressing Iraq on pro-Iran armed groups]

7. Trung Quốc lên tiếng bảo vệ quyền hạt nhân của Iran trong cuộc họp quan trọng.

Nhà ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc cho biết trong cuộc hội đàm với người đồng cấp Iran tại Bắc Kinh hôm thứ Tư rằng nước này tiếp tục ủng hộ quyền của Iran trong việc phát triển năng lượng hạt nhân dân sự.

Theo thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Ngoại trưởng Vương Nghị cho biết: “Trung Quốc hoan nghênh cam kết của Iran về việc không phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời công nhận rằng Iran có quyền hợp pháp sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình”.

Ông Vương Nghị và ông Aragchi đã nói chuyện qua điện thoại ít nhất ba lần kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran vào ngày 28 tháng 2, mặc dù đây là cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên của họ. Iran và Mỹ vẫn đang bế tắc trong việc đạt được một thỏa thuận lâu dài thay thế thỏa thuận ngừng bắn mà hai bên đạt được vào ngày 8 tháng 4.

Mặc dù Tổng thống Trump và các quan chức Mỹ khác đã đưa ra nhiều lý do và mục tiêu khác nhau cho cuộc chiến, chính quyền Trump vẫn tiếp tục yêu cầu bất kỳ thỏa thuận lâu dài nào cũng phải bao gồm cam kết của Iran về việc chấm dứt hoàn toàn chương trình làm giàu uranium của nước này.

Iran từ lâu đã phủ nhận việc theo đuổi vũ khí hạt nhân và từ chối đáp ứng yêu cầu đó trong hai vòng đàm phán với các nhà đàm phán Mỹ hồi tháng trước do Pakistan tổ chức.

Mặc dù nhiều địa điểm làm giàu và chuyển đổi uranium trên khắp Iran đã bị hư hại nặng nề trong cuộc xung đột gần đây, cũng như trong cuộc tấn công kéo dài 12 ngày của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 6 năm 2025, các cuộc tấn công này là một đòn giáng mạnh. Các quan chức chính quyền Trump cho biết họ quyết tâm ngăn chặn chương trình hạt nhân của Tehran phục hồi.

Trước chiến tranh, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA đánh giá rằng Iran đã làm giàu uranium đến 60% - mức độ cao hơn nhiều so với mức cần thiết cho mục đích dân sự và là mức độ làm giàu có thể nhanh chóng đạt đến cấp độ chế tạo vũ khí.

Ông Vương Nghị cho biết cần khẩn cấp đạt được một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện, đồng thời kêu gọi Iran và các bên khác lắng nghe lời kêu gọi quốc tế cho phép nối lại việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz, và các nước trong khu vực cần thúc đẩy “quan hệ láng giềng tốt đẹp” và một khuôn khổ hòa bình.

Quan chức này cho biết Trung Quốc luôn thúc đẩy hòa bình và đối thoại kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, dẫn chứng đề xuất hòa bình bốn điểm mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đưa ra trước đó.

Ông Vương Nghị cũng ca ngợi “sự kháng cự và kiên định của người dân Iran trước những kẻ xâm lược” và điều mà ông mô tả là đường lối có trách nhiệm của Iran, hoan nghênh sự sẵn sàng của nước này trong việc giải quyết xung đột thông qua các biện pháp ngoại giao, theo một tuyên bố được đăng tải trên tài khoản Telegram của Araghchi.

Việc Trung Quốc tạo điều kiện cho Iran xuất hiện trên diễn đàn thể hiện sự ủng hộ chính trị liên tục của nước này bất chấp những lo ngại về việc đóng cửa eo biển, nơi Trung Quốc nhập khẩu hơn 40% lượng dầu mỏ.

Lưu lượng giao thông thương mại qua eo biển đã giảm xuống chỉ còn một con số duy nhất trong bối cảnh lo ngại về các cuộc tấn công tiềm tàng của Iran nhằm vào tàu thuyền và sự bất ổn ngày càng gia tăng về sự bảo vệ của Mỹ, sau khi Tổng thống Trump tuyên bố tạm dừng các hoạt động hộ tống hải quân qua eo biển. Tuy nhiên, lệnh phong tỏa của Mỹ vẫn có hiệu lực đối với các tàu rời cảng Iran và cố gắng đi qua Vịnh Oman.

Theo Trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp do Hải quân Mỹ điều hành, chỉ có năm tàu thương mại được theo dõi đi qua eo biển vào thứ Ba, giảm mạnh so với mức trung bình hàng ngày trước chiến tranh là 138 tàu.

Iran và eo biển Manche dự kiến sẽ đóng vai trò quan trọng trong chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của Tổng thống Trump kể từ khi nhậm chức vào Tháng Giêng năm 2025, nhằm hội đàm với ông Tập Cận Bình.

[Newsweek: China Speaks Up for Iran’s Nuclear Rights in Key Meeting]

8. Ông Rubio nói chuyện với Ngoại trưởng Nga về vấn đề Iran.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, Ngoại trưởng Marco Rubio đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Tommy Pigott cho biết hai bên đã thảo luận về Iran, mối quan hệ Mỹ-Nga và cuộc chiến Nga-Ukraine. Theo ông Pigott, cuộc điện đàm diễn ra theo yêu cầu của ông Lavrov.

Hôm thứ Ba, lực lượng Nga đã phát động các cuộc tấn công khiến 21 người thiệt mạng ở Ukraine, trong khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy lên án “sự trơ trẽn tột độ” của Mạc Tư Khoa khi tiến hành các cuộc tấn công chết người đồng thời tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn để tổ chức lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng Thế chiến II hàng năm vào ngày 8-9 tháng 5.

[CBSNews: Rubio speaks with Russian foreign minister about Iran]

9. “Putin chỉ quan tâm đến các cuộc diễn binh” — Ukraine cho biết Nga đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn do Kyiv đề xuất ngày 6 tháng 5 tới 1.820 lần.

Hôm Thứ Năm, 07 Tháng Năm, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Nga đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn do Kyiv đề xuất, bắt đầu từ nửa đêm, tổng cộng 1.820 lần tính đến 10 giờ sáng giờ địa phương.

Tuyên bố của Tổng thống Zelenskiy được đưa ra sau khi ông nói vào ngày 4 tháng 5 rằng Ukraine sẽ tuyên bố ngừng bắn bắt đầu từ nửa đêm 6 tháng 5, sau khi Putin công bố lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài hai ngày nhân “Ngày Chiến thắng” vào ngày 8-9 tháng 5.

Mạc Tư Khoa đã không đồng ý với đề xuất ngừng bắn của Kyiv, dự kiến bắt đầu vào ngày 6 tháng 5. Tổng thống Zelenskiy lập luận rằng khung thời gian ông đề xuất sẽ đủ để kiểm tra xem liệu một lệnh ngừng bắn thực sự có thể được thực hiện hay không.

Tổng thống Zelenskiy cho biết, các hành vi vi phạm bao gồm các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng dân sự, các âm mưu tấn công và các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa. Nga đã tiến hành các cuộc tấn công gây chết người trên khắp Ukraine trong ngày qua, đặc biệt nhắm vào Zaporizhzhia và Dnipro.

Lực lượng Nga đã tấn công Ukraine bằng hai hỏa tiễn đạn đạo, một hỏa tiễn không đối đất Kh-31 và 108 máy bay điều khiển từ xa các loại, trong đó có Shahed, vào đêm qua, theo thông báo của Không quân Nga ngày 6 tháng 5. Họ báo cáo đã bắn hạ 89 máy bay điều khiển từ xa ở miền bắc và đông Ukraine, trong khi số còn lại tấn công tám địa điểm không được tiết lộ.

Mạc Tư Khoa cũng cáo buộc Kyiv vi phạm thỏa thuận ngừng bắn của chính mình. Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Bộ Ngoại giao Nga, ông Rodion Miroshnik, cho biết Ukraine đã phát động các cuộc tấn công vào Crimea bị Nga tạm chiếm và tỉnh Bryansk của Nga, hãng thông tấn TASS do Điện Cẩm Linh kiểm soát dẫn lời ông nói vào ngày 6 tháng 5.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn hoặc bắn hạ 53 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trong đêm qua tại các tỉnh Belgorod, Bryansk, Kursk và Mạc Tư Khoa, cũng như trên bán đảo Crimea bị tạm chiếm và trên Hắc Hải.

Tính đến thời điểm bài báo được đăng tải, Kyiv vẫn chưa phản hồi về cáo buộc của Mạc Tư Khoa. Tổng thống Zelenskiy cũng chưa bình luận về việc Ukraine có vi phạm lệnh ngừng bắn của chính mình trên chiến trường và những nơi khác hay không.

[Kyiv Independent: 'Putin only cares about parades' — Russia violated Kyiv-proposed May 6 ceasefire 1,820 times, Ukraine says]

10. Tàu container Pháp bị tấn công ở eo biển Hormuz.

Một tàu container của Pháp đã bị Iran tấn công ở eo biển Hormuz, làm bị thương một số thành viên thủy thủ đoàn, trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục đưa ra lời bảo đảm không chắc chắn về việc hộ tống các tàu thương mại đi qua tuyến đường thủy quan trọng này.

Tập đoàn vận tải biển khổng lồ CMA CGM của Pháp đã xác nhận với POLITICO rằng tàu San Antonio của họ đã trở thành mục tiêu tấn công, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Hoa Kỳ và Iran đang dần đổ vỡ trong những ngày gần đây.

“Tập đoàn CMA CGM xác nhận rằng một trong những tàu của họ… đã trở thành mục tiêu của một vụ tấn công ngày hôm qua khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz, dẫn đến thương vong cho một số thành viên thủy thủ đoàn và hư hại cho tàu”, công ty cho biết trong một tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng các thủy thủ bị thương đã được di tản và đang được chăm sóc y tế.

Con tàu đã tắt tín hiệu định vị trước khi tiến vào eo biển, khiến vị trí chính xác của vụ tấn công không được xác định rõ.

Vụ việc xảy ra sau tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Mỹ sẽ hướng dẫn các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn theo “Dự án Tự do”, một kế hoạch hộ tống các tàu ra khỏi tuyến đường thủy quan trọng này. Tuy nhiên, tối thứ Ba, ông cho biết Mỹ sẽ tạm dừng hỗ trợ cho các tàu đi qua eo biển “trong một thời gian ngắn”, viện dẫn “tiến bộ lớn” trong các cuộc đàm phán với Iran.

Phát ngôn nhân chính phủ Pháp, Maud Bregeon, cho biết: “Các cuộc tấn công nhắm vào tàu CMA CGM cho thấy rõ tình hình vẫn còn nguy hiểm. Con tàu không treo cờ Pháp. Do đó, trong tình hình hiện tại, Pháp không phải là mục tiêu tấn công. Cả Iran và Mỹ đều phải hiểu rằng việc khôi phục giao thông hàng hải tự do là lợi ích chung.”

Vụ tấn công xảy ra trong bối cảnh hàng loạt sự việc được Cục Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh cảnh báo trong tuần qua.

Hôm thứ Ba, một tàu chở hàng bị trúng đối tượng lạ không xác định ở eo biển. Một ngày trước đó, một tàu được báo cáo bốc cháy gần bờ biển Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Hôm Chúa Nhật, một tàu chở dầu bị trúng đối tượng lạ ngoài khơi Fujairah, UAE, trong khi một tàu chở hàng rời khác báo cáo bị tấn công bởi nhiều tàu nhỏ gần vùng biển Iran.

Lars Jensen, Giám đốc điều hành của công ty tư vấn hàng hải Vespucci Maritime, cho biết tình hình bất ổn hiện nay đồng nghĩa với việc ngay cả khi các hành lang vận tải được mở cửa trở lại, nhiều nhà khai thác có thể sẽ áp dụng phương pháp “chờ xem” trước khi nối lại các tuyến đường thông thường.

[Kyiv Independent: French container ship attacked in Strait of Hormuz]

 

1. Tổng thống Trump lại một lần nữa tấn công Đức Giáo Hoàng Lêô; Đức Giáo Hoàng đáp lại rằng sự chỉ trích cần phải trung thực.

Tiếp tục chỉ trích Giáo hoàng Lêô XIV, Tổng thống Trump cáo buộc rằng Đức Giáo Hoàng “cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là hoàn toàn ổn thỏa” - điều này khiến Đức Giáo Hoàng Lêô đáp lại: “Nếu ai đó chỉ trích tôi vì rao giảng Phúc Âm, họ hãy làm điều đó một cách trung thực.”

Trong chương trình này, Đình Trinh xin tóm lược cùng quý vị và anh chị em những diễn biến trong cuộc tấn công mới nhất của Ông Donald Trump đối với Đức Giáo Hoàng Lêô XIV.

Thứ nhất: Chuyện gì đã xảy ra?

Thưa: Trong chương trình The Hugh Hewitt Show phát sóng ngày 4 tháng 5, Tổng thống Trump nói với người dẫn chương trình rằng “Giáo hoàng lại muốn nói về việc Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, và tôi không nghĩ điều đó tốt chút nào. Tôi nghĩ ngài đang gây nguy hiểm cho rất nhiều người Công Giáo và nhiều người khác. Nhưng tôi đoán tùy ý Giáo hoàng quyết định thôi, ông ấy cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là hoàn toàn ổn.”

Thứ hai: Trước khi xảy ra cuộc phỏng vấn này, Đức Giáo Hoàng có đưa ra một tuyên bố nào hay làm một điều gì đó có khả năng dẫn đến cuộc tấn công mới nhất của Ông Donald Trump hay không?

Thưa: Không, Đức Giáo Hoàng không làm gì cả và cũng không tuyên bố gì cả có thể có khả năng dẫn đến cuộc tấn công mới nhất của Ông Donald Trump.

Ông Donald Trump có một lịch sử dài nuôi dưỡng lòng thù hận, thói quen chế giễu đối thủ và khăng khăng cho rằng mình luôn luôn thắng trong mọi chuyện. Nhiều quan sát viên cho rằng đó có lẽ là lý do cho cuộc tấn công mới nhất của ông ta vào Đức Thánh Cha Lêô XIV.

Thứ ba: Đức Giáo Hoàng Lêô phản ứng ra sao trước cuộc tấn công mới nhất của Ông Donald Trump?

Thưa: Khi kết thúc chuyến thăm hàng tuần tới Castel Gandolfo tối Thứ Ba, 05 Tháng Năm, Đức Giáo Hoàng Lêô đã được hỏi về những bình luận của Tổng thống Trump.

Đức Giáo Hoàng nói: “Sứ mệnh của Giáo Hội là rao giảng Tin Mừng, là rao giảng hòa bình. Nếu ai đó muốn chỉ trích tôi vì rao giảng Tin Mừng, họ hãy làm điều đó một cách trung thực.”

Lý do Đức Thánh Cha đề cập đến sự trung thực là vì để giành phần phải cho mình Ông Donald Trump không ngại tung ra những luận điệu vu khống những ai ông ta coi là đối thủ của mình. Trong chuyện này, ông ta nói rằng Đức Giáo Hoàng Lêô XIV “cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là hoàn toàn ổn.”

Ngài chưa bao giờ nói như thế và sẽ không bao giờ nói như thế. Đó là một lời vu cáo trắng trợn và thô thiển. Vấn đề đáng quan ngại là, dù lời vu cáo có trắng trợn và thô thiển đến đâu nó vẫn có tác dụng.

Adolf Hitler và Đảng Quốc xã Đức đã sử dụng một bộ máy tuyên truyền tinh vi để giành quyền lực, thao túng dư luận và biện minh cho những tội ác của cuộc diệt chủng Holocaust. Hitler, người từng giữ chức giám đốc tuyên truyền đầu tiên của đảng vào năm 1919, coi tuyên truyền là một “vũ khí thực sự khủng khiếp” và là công cụ quan trọng để tác động tâm lý đến quần chúng. Luận điểm chính của Hitler là một lời nói láo có trắng trợn và thô thiển đến đâu nếu được lặp đi lặp lại liên tục, nó vẫn hoàn toàn có tính chất thuyết phục.

Trong nhiều dịp khác nhau, cụ thể là trong cuộc tranh luận hiện nay ông ta áp dụng sách lược của Hitler khi lặp đi lặp lại lời nói láo rằng Đức Giáo Hoàng Lêô “cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là hoàn toàn ổn.” Ông Donald Trump đang cố chụp mũ Đức Giáo Hoàng. Tiếc rằng nhiều người không Công Giáo ngày càng tin là thật vì họ không hiểu rõ giáo huấn xã hội của Giáo Hội Công Giáo. Điều đáng buồn là nhiều người Công Giáo không có nền tảng giáo lý, cũng sẵn sàng “uống mọi lời từ miệng Trump phán ra” và mạnh miệng lên án Đức Giáo Hoàng như lời cảnh tỉnh của Cha Raymond J. de Souza, là chủ bút tập san Công Giáo Convivium của Canada

Thứ Tư: Vậy lập trường của Giáo Hội Công Giáo và các Đức Giáo Hoàng về vũ khí hạt nhân là gì?

Thưa: Tòa thánh và các Đức Giáo Hoàng, hiện nay là Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, luôn duy trì lập trường kiên định chống lại việc sử dụng và sở hữu tất cả các loại vũ khí hạt nhân, coi chúng là vô đạo đức và là mối đe dọa đối với nhân loại.

Không chỉ đối với Iran mà thôi, Tòa Thánh lên án việc sử dụng và sở hữu tất cả các loại vũ khí hạt nhân của tất cả các nước trong đó có Nga, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Bắc Hàn, Israel, Pakistan, Ấn Độ, Anh và Pháp.

Giáo huấn xã hội Công Giáo nhấn mạnh rằng hòa bình không thể được xây dựng trên “cảm giác an toàn giả tạo” do răn đe hạt nhân mang lại.

Tòa thánh coi việc loại bỏ vũ khí hạt nhân là một “mệnh lệnh đạo đức cấp bách”. Năm 2017 Tòa Thánh trở thành quốc gia đầu tiên ký kết và phê chuẩn Hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân của Liên Hiệp Quốc, gọi tắt là TPNW.

Đừng nói việc sử dụng chúng, ngay cả việc sở hữu vũ khí hạt nhân thôi cũng đã bị coi là vô đạo đức vì nó bắt nguồn từ nỗi sợ hãi và mối đe dọa hủy diệt hoàn toàn.

Giáo hội lập luận rằng điều đó là “phi lý” và “không bền vững về mặt chiến lược”.

Tòa Thánh lập luận rằng hàng tỷ đô la chi cho kho vũ khí hạt nhân là một “thất bại đạo đức sâu sắc” và thay vào đó nên được sử dụng để giải quyết các vấn đề nhân đạo như nạn đói toàn cầu.

Tòa thánh đặc biệt bày tỏ lo ngại về việc tích hợp trí tuệ nhân tạo vào hệ thống chỉ huy hạt nhân, cảnh báo rằng điều này có thể làm tăng nguy cơ xảy ra các vụ tấn công ngoài ý muốn hoặc tính toán sai lầm.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã thẳng thừng bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Donald Trump rằng ngài cho rằng việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là điều chấp nhận được. Đức Giáo Hoàng khẳng định: “Giáo hội đã lên tiếng phản đối mọi loại vũ khí hạt nhân trong nhiều năm, vì vậy không có gì phải nghi ngờ về điểm này”.

---

Source:Catholic World News

President Trump again assails Pope Leo; Pontiff responds that criticism should be truthful

2. Báo Quan Sát Viên Rôma của Tòa Thánh lên án vụ tấn công của Israel vào một trường học Công Giáo ở Li Băng.

Tờ báo của Vatican lên án vụ tấn công của quân đội Israel vào một trường học Công Giáo ở Yaroun, Li Băng.

“Trong vài giờ qua, máy ủi của Israel đã phá hủy trường học Kitô giáo Holy Savior ở làng Yaroun – thuộc quận Bint Jbeil – nơi cũng có khu nhà ở của các nữ tu tận tâm chăm lo cho sự phát triển tâm linh và văn hóa của hàng trăm học sinh,” Federico Piana đưa tin trong bài báo nổi bật nhất trên ấn bản ngày 2 tháng 5 của tờ Quan Sát Viên Rôma. “Thế nhưng, những chiếc máy xúc cơ khí đó – những công cụ hủy diệt – lại hoạt động trong một thị trấn hoang vắng.”

“Yaroun đã bị bỏ hoang và đổ nát từ lâu – kể từ cuộc chiến năm 2024 chống lại nhóm vũ trang Hồi giáo Shiite Hezbollah – khi Israel đã san bằng một phần nơi này. Do đó, người dân đã buộc phải bỏ nhà cửa và đất đai của họ từ lúc đó.”

Và quá trình “dọn dẹp” này luôn diễn ra theo cùng một kịch bản: dân làng được lệnh di tản, sau đó khu vực bị ném bom. Chỉ sau đó, máy ủi mới tiến vào, san bằng mọi ngôi nhà—san bằng mọi thứ trên đường đi của chúng. Mọi ký ức lịch sử đều bị xóa sổ.

Tất cả những gì còn lại là một khung cảnh ma quái, vô danh—một nơi không có quá khứ. Dọc theo “đường ranh giới màu vàng” đó, đã có hơn 50 thị trấn như vậy. Tất cả đều trống rỗng; nhiều thị trấn đang chờ bị phá dỡ, trong khi những thị trấn khác đã bị san bằng.

Một cư dân của một trong ba thị trấn Kitô giáo còn lại trong khu vực nói với tờ Quan Sát Viên Rôma rằng: “Ở đây, tạ ơn Chúa, nhiều công trình vẫn còn đứng vững; tuy nhiên, chúng tôi hoàn toàn bị bao vây. Chúng tôi không thể rời đi. Sữa cho trẻ em và thuốc men đang bắt đầu cạn kiệt.”

Sau đó, tờ Times of Israel đưa tin rằng quân đội Israel “thừa nhận đã gây ra một số thiệt hại cho một tu viện Công Giáo ở miền nam Li Băng trong quá trình phá hủy cơ sở hạ tầng của Hezbollah, nhưng phủ nhận việc 'phá hủy' địa điểm này bằng máy ủi.”

---

Source:Catholic World News

Vatican newspaper decries Israeli attack on Catholic school building in Lebanon

3. Vụ người Israel đánh đập nữ tu là vụ tấn công mới nhất trong chuỗi các vụ tấn công nhằm vào người Kitô hữu.

Cảnh sát Giêrusalem đã bắt giữ một người đàn ông 36 tuổi bị quay video khi đang tấn công một nữ tu, đánh dấu vụ tấn công mới nhất nhằm vào các tín hữu Kitô trong khu vực.

Nghi phạm, người chưa được tiết lộ danh tính, đã bị bắt giữ “vì nghi ngờ thực hiện vụ tấn công có động cơ phân biệt chủng tộc”. Nữ tu bị bầm tím trong vụ tấn công, và nghi phạm có đeo tzitzit hay dây buộc tóc thiêng của người Do Thái vào thời điểm xảy ra vụ tấn công, cảnh sát cho biết.

Video về vụ việc lan truyền trên mạng xã hội, xác định nữ tu là người Công Giáo Pháp. Trong video, nghi phạm chạy đến chỗ nữ tu và xô ngã bà xuống đất. Hắn bỏ đi, rồi quay lại và đá bà khi những người khác tập trung lại can thiệp, lúc đó nghi phạm quay sang đá họ.

Các vụ tấn công nhằm vào người Kitô hữu đang gia tăng.

Theo hãng tin AP, đây là vụ quấy rối và bạo lực mới nhất nhằm vào người Kitô hữu – bao gồm cả giáo sĩ, người hành hương và người Kitô hữu Palestine – thường do các sinh viên Do Thái theo phái Chính thống cực đoan gây ra.

Tháng trước, một binh sĩ thuộc Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF đã dùng búa tạ phá hủy một bức tượng Chúa Giêsu ở Li Băng. Hình ảnh về vụ việc đã lan truyền rộng rãi và khiến Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phải lên tiếng phản đối, bày tỏ sự “sững sờ và đau buồn” khi biết về vụ tấn công.

“Tôi kịch liệt lên án hành động này”, ông Netanyahu nói, đồng thời cho biết thêm quân đội sẽ tiến hành điều tra hình sự.

“Là một quốc gia Do Thái, Israel trân trọng và đề cao các giá trị Do Thái về lòng khoan dung và sự tôn trọng lẫn nhau giữa người Do Thái và tín hữu của mọi tôn giáo,” Netanyahu nói. “Tất cả các tôn giáo đều phát triển mạnh mẽ trên đất nước chúng ta và chúng ta coi các thành viên của mọi tín ngưỡng đều bình đẳng trong việc xây dựng xã hội và khu vực của chúng ta.”

Điều đó xảy ra sau một sự việc vào tháng 3, khoảng dịp Lễ Phục Sinh, khi các hạn chế thời chiến của Israel ngăn cản các linh mục Công Giáo đến thăm các địa điểm linh thiêng trong ngày Chúa Nhật Lễ Lá - lần đầu tiên việc tiếp cận như vậy bị hạn chế “trong nhiều thế kỷ”, theo Vatican - điều mà Giáo Hội Công Giáo lên án là “rõ ràng là vô lý và quá mức không tương xứng”, ngay cả khi cảnh sát Israel lập luận rằng các hạn chế này được áp dụng vì “an toàn công cộng” như một phần của chỉ thị từ Bộ Tư lệnh Hậu phương.

“Thành phố cổ đã nhiều lần bị tấn công bằng hỏa tiễn chết người trong tháng này, cùng với các vụ xả súng liên tục vào khu dân cư”, cảnh sát Israel đăng tải trên X vào thời điểm đó. “Những mối đe dọa này không phân biệt tôn giáo, và nhiệm vụ bảo vệ các bạn của chúng tôi cũng vậy.”

“ Chúng tôi đang tích cực đối thoại với các lãnh đạo tôn giáo, bao gồm cả cuộc gặp sắp tới với Đức Thượng phụ, để xem xét các giải pháp cân bằng giữa tự do tín ngưỡng và an ninh công cộng”, cảnh sát cho biết thêm, nhấn mạnh rằng các hạn chế này áp dụng cho “người Do Thái, người Kitô giáo và người Hồi giáo như nhau”.

Các nhóm thiểu số tôn giáo đang đối mặt với thời kỳ khó khăn.

Căng thẳng cũng gia tăng giữa người Do Thái Israel và các thành viên của các tôn giáo khác, chẳng hạn như cộng đồng Hồi giáo ở Giêrusalem. Tháng trước, Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir đã dẫn đầu một nhóm tín hữu Do Thái đến khu vực Al-Aqsa thuộc Thành phố Cổ, nơi từng là điểm nóng đáng kể đối với cộng đồng Hồi giáo.

Quần thể thánh đường Al-Aqsa là một trong những địa điểm linh thiêng nhất của đạo Hồi - được tường trình nơi nhà tiên tri Muhammad thăng thiên - nhưng đối với cộng đồng Do Thái, đây có lẽ là địa điểm linh thiêng nhất vì là vị trí trước đây của Đền thờ Solomon và là nơi mà Đền thờ thứ ba sẽ được xây dựng.

Người Palestine và các quan chức ở Jordan lên án hành động này là cố ý gây hấn, đặc biệt là trong bối cảnh chuyến thăm của Ben-Gvir, nói rằng trong một video đăng trên mạng xã hội rằng “bạn cảm thấy như mình đang sở hữu nơi này”.

“Vẫn còn nhiều việc phải làm, nhiều điều cần cải thiện. Tôi liên tục thúc giục thủ tướng làm nhiều hơn nữa – chúng ta phải không ngừng vươn lên cao hơn”, ông Ben-Gvir nói.

Đáp lại, Bộ Ngoại giao Jordan cho biết họ coi chuyến thăm này là vi phạm thỏa thuận duy trì hiện trạng lâu dài và là “sự xúc phạm đến tính thiêng liêng của thỏa thuận, một sự leo thang đáng lên án và một hành động khiêu khích không thể chấp nhận được”.

Kitô hữu và Hồi giáo đã phản ứng trước những gì họ cho là sự lạm quyền của chính phủ Israel trong những tháng gần đây, chẳng hạn như khi chính phủ Ý chỉ trích Israel vì “vi phạm” quyền tự do tôn giáo vốn đã là một phần của hiện trạng trong nhiều thập niên.

Thủ tướng Ý Giorgia Meloni viết trong một tuyên bố: “Chính phủ Ý bày tỏ sự cảm thông sâu sắc với Hồng Y Pizzaballa, Cha Ielpo và các vị tu sĩ đã bị chính quyền Israel ngăn cản cử hành Thánh lễ Chúa Nhật Lễ Lá tại Nhà thờ Mộ Thánh ngày hôm nay”.

“Nhà thờ Mộ Thánh Giêrusalem là một nơi linh thiêng của Kitô giáo, và do đó cần được bảo tồn và bảo vệ để cử hành các nghi lễ thiêng liêng. Việc ngăn cản Thượng phụ Giêrusalem và Người giữ Thánh Địa vào nơi đây, nhất là trong một ngày lễ trọng đại đối với đức tin như Chúa nhật Lễ Lá, không chỉ là một sự xúc phạm đối với các tín hữu, mà còn đối với mọi cộng đồng công nhận tự do tôn giáo.”

---

Source:Newsweek

Israeli Beating of Nun Is Latest in String of Attacks on Christians

4. Đức Giáo Hoàng thảo luận về người Kitô hữu ở Bờ Tây và Li Băng với Chủ tịch Hội đồng Âu Châu

Ông Matteo Bruni, Giám đốc Phòng Báo chí Tòa Thánh, cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã có cuộc điện đàm với Chủ tịch Hội đồng Âu Châu António Costa để thảo luận về tình hình Trung Đông, bao gồm cả Bờ Tây và tình trạng của các Kitô hữu ở miền nam Li Băng, đồng thời suy ngẫm về chuyến tông du 10 ngày gần đây của ngài đến Phi Châu. Cuộc trò chuyện diễn ra trong bối cảnh mối quan ngại quốc tế gia tăng về tình trạng bất ổn khu vực và tình trạng của các cộng đồng Kitô giáo tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi xung đột.

Theo tuyên bố của Vatican, cuộc trao đổi được mô tả là “thân mật” và tập trung đặc biệt vào những diễn biến ở Bờ Tây và miền nam Li Băng, nơi sự hiện diện của các cộng đồng Kitô giáo lâu đời tiếp tục bị ảnh hưởng bởi các áp lực chính trị và an ninh liên quan đến xung đột xuyên biên giới giữa Israel và các nhóm vũ trang như Hezbollah.

Cuộc điện đàm xảy ra sau một loạt các can thiệp gần đây của Tòa Thánh vào Trung Đông. Vào tháng Tư, Đức Giáo Hoàng Lêô đã công khai nhắc lại mối quan ngại về bạo lực và điều kiện nhân đạo tại các vùng lãnh thổ Palestine, trong khi các nhà lãnh đạo Giáo hội trong khu vực, bao gồm cả Tòa Thượng phụ Latinh Giêrusalem, đã báo cáo về thiệt hại đối với đất đai thuộc sở hữu của người Kitô giáo và áp lực ngày càng gia tăng đối với người dân địa phương. Miền Nam Li Băng, nơi có các cộng đồng Công Giáo Maronite và Melkite đáng kể, cũng đã chứng kiến tình trạng di dời định kỳ liên quan đến các cuộc đấu súng dọc biên giới Israel-Li Băng kể từ cuối năm 2023.

Trong cuộc trò chuyện, Đức Giáo Hoàng cũng suy ngẫm về Chuyến Tông Du đến Phi Châu từ ngày 13 đến 23 tháng 4, bao gồm các chuyến thăm Algeria, Cameroon, Angola và Guinea Xích đạo. Chuyến đi này đánh dấu một trong những chuyến thăm quốc tế lớn đầu tiên trong triều Giáo Hoàng của ngài và tập trung vào đối thoại liên tôn, những thách thức phát triển và vai trò của Giáo hội tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi nghèo đói và bất ổn.

Tòa thánh cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô đã nhấn mạnh “tầm quan trọng của đối thoại liên tôn, thúc đẩy hòa bình và hỗ trợ các cộng đồng thiệt thòi nhất trên lục địa”, những chủ đề cũng đã được đề cập trong các cuộc thảo luận chính sách đối ngoại gần đây của Liên minh Âu Châu. Với tư cách là Chủ tịch Hội đồng Âu Châu, ông Costa điều phối lập trường của các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu về chính sách đối ngoại, bao gồm cả các phản ứng đối với cuộc khủng hoảng Trung Đông và dòng người di cư liên quan đến sự bất ổn ở cả khu vực và một số vùng của Phi Châu.

Trong những tháng gần đây, Liên minh Âu Châu đã tái khẳng định sự ủng hộ đối với giải pháp hai nhà nước cho xung đột Israel-Palestine và tăng cường cam kết viện trợ nhân đạo, đồng thời bày tỏ lo ngại về việc bảo vệ các nhóm thiểu số tôn giáo trong các khu vực xung đột. Cuộc điện đàm của Giáo hoàng với ông Costa là một phần trong hoạt động ngoại giao liên tục của Vatican với các nhà lãnh đạo quốc tế, khi Tòa Thánh tiếp tục khẳng định vị thế là người ủng hộ các nỗ lực ngừng bắn, tiếp cận nhân đạo và bảo vệ các cộng đồng dễ bị tổn thương.

---

Source:Catholic Herald

Pope discusses West Bank and Lebanon Christians with European Council President