Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, Đức Giê-su thấy ông Na-tha-na-en tiến về phía mình, liền nói về ông rằng : “Đây đích thật là một người Ít-ra-en, lòng dạ không có gì gian dối.” Ông Na-tha-na-en hỏi Người : “Làm sao Ngài lại biết tôi?” Đức Giê-su trả lời : “Trước khi Phi-líp-phê gọi anh, lúc anh đang ở dưới cây vả, tôi đã thấy anh rồi.” Ông Na-tha-na-en nói : “Thưa Thầy, chính Thầy là Con Thiên Chúa, chính Thầy là Vua Ít-ra-en !” Đức Giê-su đáp : “Vì tôi nói với anh là tôi đã thấy anh ở dưới cây vả, nên anh tin ! Anh sẽ còn được thấy những điều lớn lao hơn thế nữa.” Người lại nói : “Thật, tôi bảo thật các anh, các anh sẽ thấy trời rộng mở, và các thiên thần của Thiên Chúa lên lên xuống xuống trên Con Người.”

Đó là Lời Chúa

 

Theo tin Tòa Thánh, chuyến tông du của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, diễn ra từ ngày 25 đến 28 tháng 9, bước sang ngày cuối cùng (28 tháng 9) với các hoạt động trọn ngày tại thành phố Metz.

Ngài rời Lourdes lúc 7 giờ 40 sáng và đến Metz lúc 9 giờ 20 sáng, trở thành vị giáo hoàng đầu tiên đến thăm thành phố này kể từ thời Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II vào năm 1988.

Tại đây, vào lúc 10 giờ sáng, ngài đã tham dự một cuộc gặp gỡ liên tôn giáo tại Trung tâm Hội nghị Robert Schuman. Nhân dịp này, ngài đã đọc diễn từ sau đây:

Anh chị em thân mến,
Thưa quý bạn hữu và đại diện của các truyền thống tôn giáo khác nhau,

Tôi rất vui mừng, nhưng cũng mang nặng ý thức sâu xa về trách nhiệm thiêng liêng, khi được hiện diện giữa quý vị hôm nay tại Metz – một thành phố nơi giao thoa biên giới và các ngả đường – ngay tại Trung tâm Robert Schuman, nơi mang tên một trong những vị cha đẻ của Liên minh Châu Âu. Con người đầy đức tin và xác tín này đã biết cách biến những ranh giới chia rẽ xưa cũ thành những nhịp cầu hy vọng cho toàn Châu Âu, trở thành một sứ giả đích thực của sự hiệp nhất trong sự đa dạng. Noi gương ông, trách nhiệm chung của chúng ta – những người có đức tin – là làm chứng rằng, vượt lên trên mọi biên giới, chúng ta luôn có thể gặp gỡ, xây dựng tình bạn và cùng nhau tìm kiếm hòa bình.

Đối thoại không làm phai nhạt bản sắc của chúng ta, trái lại, nó thể hiện bản sắc ấy một cách giản dị và chân thực bằng cách mở lòng đón nhận sự khác biệt của người khác. Như vị tiền nhiệm của tôi là Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã viết: “Cuộc đối thoại giữa các tín đồ thuộc những tôn giáo khác nhau không diễn ra chỉ vì mục đích ngoại giao, sự nể nang hay lòng khoan dung... ‘mục tiêu của đối thoại là thiết lập tình bạn, hòa bình và sự hòa hợp’” (Thông điệp Fratelli Tutti, số 271). Trước đó, Thánh Gioan Phaolô II cũng coi đối thoại là một đòi hỏi nội tại của chính bản chất con người (xem Sứ điệp Ngày Thế giới Hòa bình, ngày 1 tháng 1 năm 2001, số 10). Theo Paul Ricœur, đây là con đường giúp chúng ta nhìn nhận sự khác biệt của người khác như một lời hứa hẹn thay vì một mối đe dọa. Đó là nghệ thuật gặp gỡ mà thế giới chúng ta đang vô cùng cần đến, và nó hoàn toàn trái ngược với sự hung hăng hay bạo lực.

Quả thực, việc nhân danh Thiên Chúa để biện minh cho bạo lực hay áp bức chính là hành động xúc phạm danh thánh Người. Không gì có thể được coi là bắt nguồn từ Thiên Chúa nếu nó làm tổn hại đến phẩm giá con người. Ngôn ngữ tôn giáo phải luôn kêu gọi sự giải trừ vũ khí trong lòng người và trong lời nói. Điều này đặt ra trách nhiệm trực tiếp lên mỗi chúng ta với tư cách là những người gìn giữ truyền thống của mình.

Hơn nữa, nếu sự phong phú của các truyền thống tôn giáo được thể hiện rõ nhất qua việc phục vụ hòa bình và tình huynh đệ, thì nó cũng được phát biểu qua khả năng bảo vệ, đồng hành và phục vụ sự sống. Sự vĩ đại của một nền văn minh không được đo lường bằng những thành tựu vật chất, mà bằng cách nền văn minh đó quan tâm, bảo vệ và đề cao con người. Các tôn giáo là những người gìn giữ sự sống, bởi họ khẳng định giá trị thánh thiêng liêng của nó. Hoa trái của các tôn giáo được thể hiện qua sự hiện diện đầy yêu thương bên cạnh những người dễ bị tổn thương và yếu thế nhất. Phục vụ sự sống nghĩa là bao bọc sự sống bằng sự quan tâm, sự hiện diện và lòng dịu hiền, đặc biệt là trong những lúc gian nan thử thách, cho đến tận giây phút cuối cùng. Đối với những ai trong chúng ta luôn hướng về cõi siêu việt, sứ mạng của chúng ta là đưa ra những điểm tựa vững chắc—đặc biệt là cho giới trẻ—nhằm góp phần xây dựng một sự hiệp thông biết tôn trọng và đề cao phẩm giá của mỗi con người.

Thưa quý bạn hữu, “Giáo hội coi tất cả những ai chân thành tìm kiếm ‘chân, thiện, mỹ’ là những người bạn đồng hành trên hành trình” (Thông điệp Magnifica Humanitas, 23). Một lần nữa, tôi xin cảm ơn sự gần gũi và sự hiện diện của quý vị. Nguyện xin lòng nhân lành và sự khôn ngoan vô biên của Thiên Chúa luôn đồng hành và dạy chúng ta sống trọn vẹn hơn nữa với tư cách là con cái Người và là anh chị em của nhau. Nhờ đó, dù sống ở bất cứ đâu, ước mong chúng ta trở thành những người kiến tạo hòa bình và là chứng nhân cho niềm hy vọng không ngừng lớn lên trong thế giới này.

Nguyện xin Thiên Chúa chúc lành cho quý vị.

 

Ngày thứ tư trong chuyến tông du Pháp của Đức Thánh Cha bắt đầu vào lúc 7 giờ 40 sáng khi Đức Thánh Cha lên đường ra phi trường Tarbes-Lourdes-Pyrénées để đáp máy bay đến phi trường quốc tế Metz-Nancy-Lorraine cách đó 800km theo đường chim bay. Nếu đi đường bộ, phải mất 1.080km.

Để dễ hình dung, chúng tôi xin thưa với quý vị và anh chị em rằng hôm Thứ Sáu, 25 Tháng Chín, Đức Thánh Cha đến Paris, sau đó, ngài đến đền thánh Đức Mẹ Lộ Đức ở phía Nam nước Pháp, gần như phía chính Nam của Paris. Bây giờ ngài bay ngược trở lên miền Bắc nước Pháp, đến phi trường quốc tế Metz-Nancy-Lorraine nằm ở phía Đông Đông Bắc của Paris, gần giáp với Luxembourg.

Đức Thánh Cha đến nơi lúc 9:20. Sau đó, ngài dùng xe hơi để trung tâm hội nghị Robert Schuman của Metz.

Trong diễn từ tại đây, Đức Thánh Cha nói:

Kính thưa anh chị em,

Kính thưa các bạn bè và đại diện của các truyền thống tôn giáo khác nhau,

Tôi hân hoan nhưng cũng mang trong mình ý thức trách nhiệm tinh thần sâu sắc khi đứng giữa quý vị hôm nay tại Metz, một thành phố của những biên giới và ngã tư đường, tại Trung tâm Robert Schuman, được đặt theo tên của một trong những người cha sáng lập Liên minh Âu Châu. Người đàn ông có đức tin và niềm tin vững chắc này đã biết cách biến những ranh giới chia cắt cũ thành những cây cầu hy vọng cho toàn Âu Châu, trở thành một sứ giả thực sự của sự thống nhất trong đa dạng. Noi theo tấm gương của ông, trách nhiệm chung của chúng ta với tư cách là những người có đức tin là làm chứng rằng, khi chúng ta vượt qua mọi biên giới, chúng ta luôn luôn có thể gặp gỡ nhau, kết bạn và tìm kiếm hòa bình.

Đối thoại không làm giảm đi bản sắc của chúng ta, mà thể hiện nó một cách giản dị và chân thực bằng cách mở lòng đón nhận sự đa dạng của người khác. Như vị tiền nhiệm của tôi, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã viết: "Đối thoại giữa những người theo các tôn giáo khác nhau không chỉ diễn ra vì mục đích ngoại giao, sự cân nhắc hay lòng khoan dung… ‘mục tiêu của đối thoại là thiết lập tình bạn, hòa bình và hòa hợp’" (Thông điệp Fratelli Tutti, 271). Trước đó, Thánh Gioan Phaolô II đã coi đối thoại là một yêu cầu nội tại của bản chất con người (xem Thông điệp Ngày Hòa bình Thế giới, 1 Tháng Giêng năm 2001, 10). Theo Thánh Phaolô Ricœur, đây là con đường mà qua đó chúng ta nhận ra sự khác biệt như một lời hứa chứ không phải là một mối đe dọa. Đó là nghệ thuật gặp gỡ mà thế giới chúng ta rất cần, và nó hoàn toàn trái ngược với sự hung hãn và bạo lực.

Thật vậy, việc viện dẫn danh Chúa để biện minh cho bạo lực hay áp bức là xúc phạm đến danh Chúa. Không điều gì làm biến dạng phẩm giá con người lại có thể tự nhận là được Chúa soi sáng. Diễn ngôn tôn giáo phải liên tục kêu gọi sự giải trừ vũ khí trong tâm hồn và lời nói. Điều này đặt trách nhiệm trực tiếp lên mỗi chúng ta với tư cách là người gìn giữ truyền thống của mình.

Hơn nữa, nếu sự hiệu quả của các truyền thống tôn giáo được nhìn nhận trên hết ở việc phục vụ hòa bình và tình huynh đệ, thì nó cũng được thể hiện ở khả năng bảo vệ, đồng hành và phục vụ sự sống. Sự vĩ đại của một nền văn minh không được đo bằng những thành tựu vật chất, mà bằng cách thức nó chăm sóc, bảo vệ và nâng đỡ con người. Tôn giáo là người bảo vệ sự sống, bởi vì chúng khẳng định giá trị thiêng liêng của nó. Sự hiệu quả của chúng được thể hiện ở sự hiện diện đầy yêu thương bên cạnh những người dễ bị tổn thương và yếu đuối nhất. Phục vụ sự sống có nghĩa là bao bọc nó bằng sự chăm sóc, hiện diện và dịu dàng, đặc biệt là trong những lúc thử thách, cho đến tận cùng. Đối với những người trong chúng ta cởi mở với sự siêu việt, sứ mệnh của chúng ta là cung cấp những điểm tham chiếu đúng đắn, đặc biệt là cho giới trẻ, để giúp xây dựng một cộng đồng tôn trọng và nâng đỡ phẩm giá của mỗi con người.

Các bạn thân mến, "Giáo hội coi tất cả những ai thành tâm tìm kiếm ‘chân thiện mỹ’ là những người bạn đồng hành trên hành trình" (Thông điệp Magnifica Humanitas, 23). Một lần nữa, tôi cảm ơn sự gần gũi và sự hiện diện của các bạn. Nguyện xin lòng tốt và sự khôn ngoan vô hạn của Thiên Chúa đồng hành cùng chúng ta và dạy chúng ta sống trọn vẹn hơn với tư cách là con cái của Ngài và là anh chị em với nhau. Do đó, dù chúng ta sống ở đâu, nguyện xin chúng ta trở thành những người kiến tạo hòa bình và là chứng nhân cho niềm hy vọng không ngừng lớn mạnh trong thế giới này.

Nguyện Chúa ban phước lành cho anh chị em.

---

Source:Dicastère pour la Communication - Libreria Editrice Vaticana

RENCONTRE INTERRELIGIEUSE DISCOURS DU PAPE LÉON XIV Centre des Congrès Robert Schuman de Metz Lundi 28 septembre 2026

 

 

Ngày thứ tư trong chuyến tông du Pháp của Đức Thánh Cha bắt đầu với cuộc gặp gỡ liên tôn lúc 10 giờ sáng tại trung tâm hội nghị Robert Schuman của thành phố Metz.

Kế đó, lúc 11 giờ Đức Thánh Cha đã có một diễn từ tại hội nghị "Trở về các căn cội của Âu Châu vì hòa bình và hiệp nhất".

Sinh hoạt cuối cùng của Đức Thánh Cha trước khi lên máy bay trở về Rôma là cử hành thánh lễ tại nhà thờ chính tòa Thánh Stêphanô của giáo phận Metz.

Giáo phận Metz nằm ở đông bắc nước Pháp và bao trùm tỉnh Moselle thuộc vùng Lorraine. Được thành lập từ thế kỷ thứ 3, giáo phận này có quy chế pháp lý rất đặc biệt: đó là trực thuộc Tòa Thánh thay vì thuộc về một giáo tỉnh nào đó của Pháp. Kể từ năm 2022, giáo phận được lãnh đạo bởi Đức Tổng Giám Mục Philippe Ballot.

Khác với hầu hết các giáo phận tại Pháp vốn hoạt động theo đạo luật năm 1905 về việc tách biệt Giáo hội và Nhà nước, Giáo phận Metz, cùng với Tổng Giáo phận Strasbourg, vẫn chịu sự chi phối của Hiệp ước năm 1801. Lý do là vì khu vực này nằm dưới quyền kiểm soát của Đức vào thời điểm Pháp thông qua đạo luật tách biệt năm 1905, nên thỏa thuận lịch sử này vẫn được duy trì nguyên vẹn.

Giám mục Metz được Tổng thống Cộng hòa Pháp chính thức bổ nhiệm sau khi có sự đề cử từ Tòa Thánh. Lương của hàng giáo sĩ cũng do Nhà nước Pháp chi trả.

Trong bài giảng thánh lễ, Đức Thánh Cha nói:

Kính thưa anh chị em,

Tôi rất hân hạnh được chủ sự Thánh lễ này, trong đó chúng ta phó thác cộng đồng giáo phận Metz và toàn thể Âu Châu cho Chúa. Tại vùng Moselle lịch sử này, nơi luôn là ngã tư của nhiều dân tộc khác nhau và đã chịu nhiều đau khổ do vị trí nằm ở biên giới Âu Châu, lời hứa của Chúa hôm nay vang vọng với sức mạnh phi thường.

Trong bài đọc thứ nhất (xem Is 32:15-18), tiên tri Isaia nói về sự quang lâm của Nước Thiên Chúa trong bối cảnh công chính, công lý và hòa bình. Vị tiên tri sử dụng ba hình ảnh: sa mạc, vườn địa đàng và ngôi nhà.

Trong sa mạc — nơi tĩnh lặng và thanh tịnh — công lý được thiết lập; nghĩa là, luật pháp giúp con người bước đi trên con đường lành thánh. Hình ảnh khắc khổ này nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của sự giản dị và những gì thiết yếu, cho phép chúng ta đánh giá đúng giá trị của mọi thứ, đồng thời dạy chúng ta sự từ bỏ và hy sinh.

Hình ảnh thứ hai là một khu vườn nơi công lý ngự trị. Trong khi sa mạc tượng trưng cho những gì thiết yếu, khu vườn lại tượng trưng cho vẻ đẹp. Ở đó có nước, hạt giống nảy mầm, chồi non mọc lên và hoa nở rộ, mỗi loài đều có vẻ đẹp riêng. Đây là kết quả của một cuộc sống ngay chính, giúp con người phát triển trọn vẹn bằng cách tự nguyện tuân theo kế hoạch của Chúa.

Hình ảnh thứ ba là hình ảnh ngôi nhà, một nơi bình yên. Hãy lưu ý rằng trong khi sa mạc và khu vườn là những nơi mà hành động của Chúa chiếm ưu thế, khiến mọi thứ nảy mầm và phát triển, thì trái lại việc xây dựng một ngôi nhà đòi hỏi sự đóng góp trực tiếp và đáng kể hơn từ con người. Nó liên quan đến việc vận dụng sức mạnh và kỹ năng thông qua nỗ lực chung — đó là một "dự án xây dựng" thực sự. Tương tự, hòa bình, một món quà từ Chúa, đòi hỏi sự đáp lại từ con người thông qua nỗ lực chung. Sau cùng, một ngôi nhà không chỉ là một công trình bằng đá; nó là một nơi của sự hiện diện và tình yêu thương của con người. Theo nghĩa này, lời của nhà tiên tri nhắc nhở chúng ta rằng, trong một thế giới đầy những hạn chế, sự hài hòa chỉ có thể được xây dựng thông qua lòng bác ái, một lòng bác ái biết cách chia sẻ niềm vui và nỗi buồn, biết cách khích lệ và tha thứ, không tính toán hay giới hạn, giống như trong một gia đình.

Tin Mừng mà chúng ta vừa nghe cũng đề cập đến điều này (xem Mt 5:38–48). Trong một thế giới đầy rẫy bạo lực, thao túng và kiêu ngạo ở nhiều cấp độ, Chúa Giêsu dạy chúng ta cách biến sa mạc thành ốc đảo, làm vườn và xây nhà. Ngài chỉ cho chúng ta con đường dẫn đến sự tha thứ, lòng thương xót và sự cao thượng: "Nếu ai đánh ngươi vào má phải, hãy đưa má trái ra; nếu ai muốn kiện ngươi và lấy áo ngươi, hãy đưa cả áo choàng cho người ấy; nếu ai bắt ngươi đi một dặm, hãy đi thêm một dặm nữa" (Mt 5:39–41).

Đối với một số người, những lời này có vẻ như là dấu hiệu của sự yếu đuối, hoặc sự nhượng bộ trước cái ác, nhưng thực tế không phải vậy. Chúng ta hãy nhìn kỹ vào bản thân và môi trường xung quanh: Những thái độ như trả thù, báo oán và chối bỏ mang lại điều gì, cả trong thế giới và trong chính bản thân chúng ta? Tương lai nào cho nhân loại sẽ phụ thuộc vào những mối quan hệ và hệ thống thấm đẫm tư duy tàn nhẫn bắt nguồn từ những thái độ này? Những người trong số anh chị em, những người con của mảnh đất từng bị chia cắt trong quá khứ bởi những cuộc xung đột huynh đệ tương tàn, hiểu rất rõ rằng không đúng khi cho rằng những người tìm cách trả thù mạnh hơn những người tha thứ. Không đúng khi cho rằng những người từ chối nhượng bộ mạnh hơn những người tìm kiếm sự hòa giải. Không đúng khi cho rằng những người bỏ đi mạnh hơn những người đối mặt với thách thức cùng nhau bước đi.

Metz và Moselle là minh chứng cho toàn thế giới rằng sự hòa giải chỉ có thể thực hiện được khi người ta có đủ can đảm để phá vỡ xiềng xích của sự oán hận. Cần có sức mạnh và sự chính trực cao cả để không bị cái ác lấn át, đặc biệt khi những vết thương gây ra quá sâu sắc. Tuy nhiên, trước sự bất công, con đường duy nhất dẫn đến sự cứu rỗi của nhân loại là tình yêu thương quan tâm đến người khác và tìm cách trao niềm tin bất kể hoàn cảnh nào, ngay cả khi đối mặt với những hành vi khó chấp nhận nhất (xem Mt 5:42). Như vậy, luật pháp, công lý và hòa bình là những giai đoạn trên con đường hoán cải bắt đầu như một hành trình cá nhân và ngày càng trở nên cộng đồng, dẫn đến một nền văn minh tôn trọng con người và Đấng Tạo Hóa của họ.

Không phải ngẫu nhiên mà Thánh Augustinô định nghĩa hòa bình của thành phố thiên đường là sự hiệp thông hài hòa, trong đó con người tìm thấy niềm vui nơi Thiên Chúa và nơi nhau qua Ngài (xem De Civitate Dei, XIX, 13,1). Thánh nhân cũng mô tả hòa bình giữa con người là kết quả của một sự bình an có trật tự, nhờ đó mỗi người nhận ra và tôn trọng phẩm giá và vai trò thiêng liêng độc nhất vô nhị của người khác.

Tại Metz này, điều đáng nhớ là đây chính xác là những giá trị mà Âu Châu chúng ta biết ngày nay đã được xây dựng qua nhiều thế kỷ, với di sản tinh thần và đạo đức đi trước di sản kinh tế và chính trị. Như Thánh Gioan Phaolô II đã xúc động nhắc lại rằng nó bắt nguồn từ cuộc sống và việc làm của những người nam và nữ đã sống, rao giảng và chia sẻ những lời dạy của Phúc Âm (xem Bài phát biểu tại Sự kiện ủng hộ Liên Hiệp Âu Châu, Santiago de Compostela, ngày 9 tháng 11 năm 1982). Điều này có thể thấy rõ trong những đóng góp to lớn về tinh thần, văn hóa, thậm chí cả nông nghiệp và thủ công mà đời sống tu viện đã mang lại cho lịch sử lục địa, cũng như qua công việc của các vị thánh như Thánh Chrodegang vĩ đại, vị mục tử không mệt mỏi của cộng đồng này. Thật vậy, chính tại nơi này, ngài đã thể hiện rõ nét sự hiệp thông Giáo hội trong Quy tắc của các Giáo luật.

Những nguyên tắc đạo đức chi phối thế giới mà chúng ta đang sống được truyền lại từ đó: những nguyên tắc như tính ưu việt của con người và bản chất thiêng liêng, bất khả xâm phạm của cuộc sống con người ở mọi giai đoạn và trong mọi hoàn cảnh; bảo vệ tự do cá nhân; tầm quan trọng hàng đầu của gia đình như nền tảng của xã hội; chăm sóc người nghèo và những người thiệt thòi nhất; chào đón người lạ; và tôn trọng người già.

Giáo hội địa phương của anh chị em, nơi gìn giữ di sản độc đáo của cuộc đối thoại hiệu quả giữa xã hội dân sự và đức tin nhờ vào vị thế đặc biệt của mình, có trách nhiệm trở thành một phòng thí nghiệm sống động cho lòng trung thành này. Giữ vững lòng trung thành với những nguyên tắc này chưa bao giờ dễ dàng, ngay cả đối với những người đi trước chúng ta. Tuy nhiên, thông qua lòng trung thành và sự kiên trì, tổ tiên chúng ta đã để lại cho chúng ta những báu vật để truyền lại cho các thế hệ tương lai, được phong phú hóa thêm bởi kinh nghiệm, giá trị của những nỗ lực và câu chuyện của chúng ta.

Nhà thờ lớn tráng lệ của thành phố nơi chúng ta tụ họp hôm nay minh họa rất rõ điều này. Nó được biết đến với tên gọi "Lanterne du Bon Dieu" (Ngọn đèn của Chúa Nhân Từ) nhờ 6.500 mét vuông cửa sổ kính màu mô tả các cảnh trong Kinh Thánh. Có vẻ như những người xây dựng đã tìm cách giảm thiểu các bức tường - vốn vẫn vững chắc - để ánh sáng có thể tràn ngập đến những người tín hữu. Bất cứ ai bước vào đều được đắm mình trong một "biblia pauperum" (Kinh Thánh của người nghèo) phong phú, một nguồn cảm hứng cầu nguyện và suy niệm, thông qua sự phản chiếu của hàng ngàn màu sắc. Tại nơi tràn ngập ánh sáng này, vẻ lộng lẫy của những cửa sổ kính màu lịch sử gần đây đã được tôn vinh bởi tài năng của Marc Chagall. Các tác phẩm của họa sĩ Do Thái vĩ đại này, được gắn vào các bức tường của nhà thờ, đã biến "Lanterne du Bon Dieu" thành một biểu tượng phi thường của chủ nghĩa đại kết và đối thoại liên tôn. Nhà thờ này dạy chúng ta rằng ánh sáng của Chúa không xóa bỏ bản sắc riêng biệt của chúng ta mà kết nối các lịch sử và văn hóa khác nhau thành một bức tranh khảm hòa bình tuyệt vời - điều rất cần thiết trong thời đại của chúng ta, khi mà xã hội đang bị chia rẽ và xung đột dữ dội. Khi chiêm ngưỡng những ô cửa kính màu này, chúng ta nhận ra rằng tương lai của Âu Châu không nằm ở sự đồng nhất, mà ở sự hài hòa của những khác biệt, nơi những vết thương của quá khứ trở thành những khe hở để ánh sáng chiếu rọi.

Đây chính là biểu tượng cho bản sắc của Giáo Hội chúng ta. Chúng ta cũng sử dụng những công trình kiến trúc chỉ có ý nghĩa khi chúng giúp chúng ta mang ánh sáng Tin Mừng đến thế giới. Nếu không có những ô cửa kính màu này, các cửa sổ của Nhà thờ Thánh Stêphanô sẽ chỉ là những khoảng không gian ngập tràn ánh sáng chói lọi. Tuy nhiên, với những ô cửa kính màu này, chúng trở thành những "cuốn sách" giúp chúng ta cùng nhau nhớ lại những câu chuyện tuyệt vời đầy lòng dũng cảm, tốt lành, thương xót, yêu thương và vẻ đẹp đạo đức, mà chúng ta, đến lượt mình, phải là những chứng nhân quảng đại và can đảm.

Với lòng biết ơn và niềm tin, khi chuyến đi Pháp của tôi sắp kết thúc, đây là điều tôi muốn chia sẻ với các bạn về cộng đồng ở Metz, nơi mà ngày nay hơn bao giờ hết được kêu gọi trở thành ngọn hải đăng hy vọng cho đất nước này, cho Âu Châu và cho thế giới, và tôi xin phó thác điều này cho sự cầu bầu của Đức Trinh Nữ Maria và các vị thánh bổn mạng của các bạn.

Sau khi kết thúc thánh lễ, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã đưa ra những lời cám ơn sau:

Kính thưa anh chị em,

Thánh lễ này là buổi quy tụ công khai cuối cùng trong chuyến thăm Pháp của tôi, vì vậy tôi cử hành thánh lễ này với lòng biết ơn sâu sắc đối với Chúa. Tôi cũng muốn bày tỏ sự cảm kích của mình đến tất cả những người đã nỗ lực giúp chuyến thăm của tôi được thực hiện.

Tôi xin cảm ơn Tổng thống Cộng hòa và các cơ quan dân sự đã bảo đảm sự đón tiếp và lòng hiếu khách dành cho tôi tại Paris, Lourdes và Metz. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc một lần nữa tới Chủ tịch Hội đồng Giám mục và các Giám mục đã tham gia sát sao nhất, cũng như các linh mục, phó tế, tu sĩ nam nữ, giáo dân và tất cả các tình nguyện viên đã giúp đỡ để chuyến thăm này được thực hiện. Xin cảm ơn tất cả.

Anh chị em thân mến, chúng ta hãy tiếp tục cùng nhau bước đi, hiệp nhất trong Giáo Hội Mẹ Thánh, vì vinh quang của Thiên Chúa và để phục vụ Vương quốc tình yêu, công lý và hòa bình của Người. Xin chân thành cảm ơn.

---

Source:Dicastère pour la Communication - Libreria Editrice Vaticana

HOMÉLIE DU PAPE LÉON XIV Cathédrale Saint-Étienne (Metz) Lundi 28 septembre 2026

 

Trong cuộc họp báo kéo dài 23 phút trên chuyến bay, Đức Giáo Hoàng cũng đã giải đáp các câu hỏi về vấn đề cuối đời và nạn lạm dụng tình dục.

Hannah Brockhaus của hãng tin EWTN News, ngày 28 tháng 9 năm 2026, tường trình từ chuyến bay của Đức Leo XIV. Theo đó, Đức Giáo Hoàng Leo XIV cho biết ngài rất coi trọng những cảnh báo từ các chuyên gia kỹ thuật về các mối nguy hại của AI — bao gồm cả những rủi ro đối với nhân loại — nhưng ngài không hề hoảng loạn trước những dự báo thảm khốc.

"Nếu ai đó hỏi liệu tôi có đang hoảng loạn hay không, thì câu trả lời là không; tôi vẫn ngủ ngon mỗi đêm. Tuy nhiên, tôi thực sự nghĩ rằng những lo ngại do nhiều chuyên gia AI đưa ra cần được xem xét một cách nghiêm túc," Đức Giáo Hoàng chia sẻ với các phóng viên đi cùng ngài trên chuyến bay từ Metz (Pháp) về Rome vào ngày 28 tháng 9.

"Tôi không cho rằng đó là tin giả — như một số người vẫn nói — nhằm mục đích trục lợi tài chính hay đạt được lợi ích nào khác," ngài nói thêm.

Trước đó trong tháng này, một cựu chuyên gia nghiên cứu an toàn tại công ty AI Anthropic đã cảnh báo rằng, theo nhận định của ông, sự phát triển nhanh chóng của kỹ thuật này có thể dẫn đến nguy cơ hơn 10% khả năng AI sẽ "giết chết toàn bộ nhân loại" trong vòng một thập niên tới.

Đáp lại, CEO của Anthropic, ông Dario Amodei, đã kêu gọi ngành kỹ nghệ AI làm chậm tốc độ phát triển các mô hình tiên tiến để giải quyết các rủi ro; lời kêu gọi này cũng nhận được sự ủng hộ công khai từ các nhà lãnh đạo khác trong ngành.

Động thái này đã vấp phải sự chỉ trích từ Tổng thống Donald Trump nhắm vào ông Amodei; Tổng thống đã bác bỏ các kịch bản thảm khốc và cho rằng việc hạn chế phát triển AI tại Hoa Kỳ sẽ chỉ mang lại lợi ích cho Trung Quốc. Hai người đã dùng bữa cùng nhau vào Chúa nhật trong một nỗ lực rõ ràng nhằm giải quyết những bất đồng giữa họ.

Thông điệp của Đức Giáo Hoàng về AI, mang tên Magnifica Humanitas và được công bố chỉ bốn tháng trước, đã đưa ra lời kêu gọi rộng rãi về việc quản lý kỹ thuật này.

Trong những tháng gần đây, mối lo ngại ngày càng tăng về nguy cơ AI tạo ra các cuộc tấn công mạng tinh vi và các tác nhân tự hành có khả năng vượt khỏi tầm kiểm soát của con người, đe dọa đến nhân loại.

Đức Giáo Hoàng Leo chia sẻ với các phóng viên vào thứ Hai rằng Vatican đã thành lập một ủy ban riêng về AI, vừa để điều phối việc sử dụng kỹ thuật này trong nội bộ, vừa để "tiếp tục thúc đẩy đối thoại, nghiên cứu và tìm hiểu nhằm đảm bảo AI không đi đến mức hủy hoại nhân loại."

"Nhưng chúng ta phải tiếp tục hành động. Chúng ta không thể chỉ ngồi yên và giả vờ như không có chuyện gì xảy ra," ngài nói.

Đức Giáo Hoàng Leo đang trên đường trở về Rome sau chuyến thăm Pháp kéo dài bốn ngày.

Trả lời câu hỏi của một phóng viên khác, Đức Giáo Hoàng khẳng định điều quan trọng là Giáo hội phải tuyên bố học thuyết xã hội Công Giáo, ngay cả đối với những vấn đề gây tranh cãi như các vấn đề cuối đời và chủ nghĩa cực đoan chính trị.

Khi được hỏi liệu ngài có "vượt quá giới hạn" hay không khi lên tiếng phản đối việc Pháp mới đây hợp pháp hóa cái chết êm ái (an tử) và hỗ trợ tự tử — tại một quốc gia có sự tách biệt nghiêm ngặt giữa nhà thờ và nhà nước — ngài đáp: "Tôi không vượt quá giới hạn đó," bởi vì "chúng tôi không can dự vào chính trị; chúng tôi đang áp dụng Tin Mừng vào cuộc sống của con người."

"Việc bảo vệ sự sống là điều mà, như tất cả các bạn đều biết, Giáo hội giảng dạy và tin tưởng sâu sắc," Đức Giáo Hoàng nói.

"Khi ở một nơi đặc biệt như Lourdes — nơi mọi người tìm kiếm điều gì đó sâu sắc hơn và thấu hiểu rằng cuộc sống của họ, ngay cả khi đang đối diện với bệnh tật, khuyết tật hay những nỗi đau khổ khác nhau, vẫn mang ý nghĩa — thì Giáo hội, noi gương chính Chúa Giêsu, mong muốn được gần gũi với những con người ấy và khẳng định những giá trị mà bản thân sự sống đó mang lại cho tất cả chúng ta," Đức Giáo Hoàng chia sẻ.

Khi được hỏi liệu ngài có cho rằng vấn nạn lạm dụng tình dục bởi giới giáo sĩ mang tính "hệ thống" trong Giáo hội hay không, Đức Giáo Hoàng Leo cho biết ngài muốn "diễn đạt theo một cách khác." Ngài cho biết một số tổ chức trong Giáo hội, đôi khi, "đã có hành vi ngược đãi mang tính hệ thống."

"Nhưng tôi nghĩ điều quan trọng là phải phân biệt rõ ràng. Lạm dụng tình dục trước hết và trên hết là một vấn đề của con người... Khi chuyện này xảy ra trong lòng Giáo hội, nó lại mang thêm một khía cạnh khác, bởi vì đời sống đức tin của con người bị tổn thương sâu xa và đôi khi thậm chí bị hủy hoại," Đức Đức Giáo Hoàng nói.

"Ở một khía cạnh nào đó, Giáo hội bị coi là phải chịu trách nhiệm, nhưng đồng thời, tôi nghĩ Giáo hội cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp [các nạn nhân] tìm lại sự chữa lành."

 

Thánh lễ tại Metz là sự kiện cuối cùng trong chuyến thăm Pháp của Đức Đức Giáo Hoàng từ ngày 25 đến 28 tháng 9.

Theo Hannah Brockhaus của hãng tin EWTN News, trong bản tin ngày 28 tháng 9 năm 2026, đánh đi từ Metz, Pháp, Đức Giáo Hoàng Leo XIV phát biểu hôm thứ Hai rằng những vết thương do bạo lực trong quá khứ gần đây của châu Âu chính là cơ hội để soi rọi cái ác và xây dựng một tương lai hòa hợp,

Tại sự kiện cuối cùng trong chuyến thăm Pháp, Đức Giáo Hoàng đã cử hành Thánh lễ tại Nhà thờ Chính tòa Metz, một công trình kiến trúc Gothic đồ sộ được cung hiến cho Thánh Stê-pha-nô và có biệt danh là "chiếc đèn lồng của Chúa" nhờ diện tích kính màu rộng lớn — với gần 70,000 feet vuông (khoảng 6,500 mét vuông), đây là công trình tôn giáo thời trung cổ có diện tích kính màu lớn nhất.

“Dường như những người xây dựng đã cố gắng giảm thiểu các bức tường — vốn vẫn rất kiên cố — để ánh sáng có thể tràn ngập và chiếu rọi đến các tín hữu," Đức Giáo Hoàng nói.

"Khi chiêm ngắm những ô cửa kính màu này, chúng ta nhận ra rằng tương lai của châu Âu không nằm ở sự đồng nhất mà ở sự hòa hợp giữa những điều khác biệt, nơi những vết thương của quá khứ trở thành những khe hở để ánh sáng chiếu rọi," ngài nói.

Tòa Thánh Vatican cho biết 35,000 người Công Giáo từ Metz và các vùng lân cận đã tham dự Thánh lễ, cả bên trong nhà thờ lẫn trên các con phố xung quanh thông qua việc theo dõi qua màn hình lớn. Những người tham dự chia sẻ rằng họ đã xin nghỉ làm hoặc nghỉ học để tham gia sự kiện này.

"Thật tuyệt vời khi được đến đây để tôn vinh hòa bình, gặp gỡ các Kitô hữu cùng tham dự sự kiện này, và cảm nhận sự gắn kết, đồng lòng vì cùng một lý tưởng và những giá trị chung," Humbeline Deville, một sinh viên mỹ thuật 20 tuổi, chia sẻ.

"Việc ngài chọn thành phố này... và dành cho chúng tôi vinh dự được đón tiếp ngài tại đây thực sự có ý nghĩa quan trọng đối với chúng tôi," Hassina Boulariah nói khi đang đi bộ về phía trung tâm thành phố, gần bốn giờ trước khi Thánh lễ bắt đầu.

Bên trong nhà thờ, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cùng phu nhân Brigitte ngồi ở hàng ghế đầu.

Metz, một thành phố ở đông bắc nước Pháp, nằm cách điểm giao biên giới Schengen — nơi gặp gỡ biên giới của Luxembourg, Pháp và Đức — chỉ 27 dặm (khoảng 43 km).

Khu vực Pháp-Đức này mang ý nghĩa lịch sử to lớn đối với châu Âu: nơi đây từng bị Đế quốc Đức sáp nhập vào đầu thế kỷ 20 và sau đó là Đức Quốc xã trong Thế chiến thứ hai. Metz cũng là quê hương của Robert Schuman, một trong những nhà sáng lập Liên minh Châu Âu.

Trong Giáo hội, nơi đây còn được biết đến là cái nôi lịch sử của lối hát Gregorian — hay còn gọi là "Metssine Chant" (lối hát Metz) — vốn phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ Phục hưng Carolingian vào thế kỷ thứ tám.

Trong bài giảng tại Thánh lễ, Đức Giáo Hoàng Leo đã nhắc lại lịch sử của vùng đất này, đặc biệt là những "cuộc xung đột huynh đệ tương tàn" từng gây chia rẽ nơi đây.

Ngài nói rằng những người con của vùng đất này "hiểu rất rõ rằng: không hề có chuyện kẻ tìm cách trả thù lại mạnh mẽ hơn người biết tha thứ." Đức Leo nói: “Cần có sức mạnh và sự chính trực cao cả để không bị cái ác khuất phục, nhất là khi những vết thương gây ra thật sâu sắc. Tuy nhiên, khi đối diện với bất công, con đường duy nhất để nhân loại được cứu rỗi chính là tình yêu thương biết quan tâm đến người khác và sẵn sàng trao gửi niềm tin bất chấp hoàn cảnh, ngay cả khi phải đối diện với những hành vi khó chấp nhận nhất.”

“Trong một thế giới đầy rẫy bạo lực, sự thao túng và thái độ ngạo mạn ở nhiều bình diện, Chúa Giêsu dạy chúng ta cách biến sa mạc thành ốc đảo, vun trồng những khu vườn và xây dựng những mái ấm. Người chỉ cho chúng ta con đường dẫn lối qua sự tha thứ, lòng thương xót và sự quảng đại,” ngài nói.

Bà Yvette Bisiaux đã đẩy xe lăn đưa cô con gái đã trưởng thành, Sandrine Coquelet, đến dự Thánh lễ: “Chúng tôi sống ở đây nên đã bảo nhau: ‘Đi thôi nào!’” bà nói.

Bà Bisiaux chia sẻ thêm rằng bà “thực sự xúc động” trước bài phát biểu của Đức Giáo Hoàng dành cho các bệnh nhân tại Lourdes vào ngày 27 tháng 9. “Tôi đã rưng rưng nước mắt. Bài phát biểu ấy thật đẹp đẽ và chân thực biết bao.”

Trong bài giảng của mình, Đức Đức Giáo Hoàng đã trích dẫn tác phẩm “Thành đô của Thiên Chúa” (The City of God) của Thánh Augustinô, lưu ý rằng vị Giám mục thành Hippo này “đã định nghĩa hòa bình của thành đô thiên quốc là sự hiệp thông hài hòa, nơi con người tìm thấy niềm vui nơi Thiên Chúa và nơi nhau thông qua Người.”

Thánh Augustinô “cũng mô tả hòa bình giữa con người với nhau là hoa trái của ‘tranquillitas ordinis’ (sự bình an trong trật tự), theo đó mỗi người đều nhận biết và tôn trọng phẩm giá cũng như vai trò độc đáo và thánh thiêng của người khác,” Leo nói thêm.

“Tại Metz này, thật đáng để nhắc lại rằng đây chính là những giá trị đã xây nên châu Âu mà chúng ta biết ngày nay qua bao thế kỷ, với di sản tinh thần và đạo đức có trước cả di sản kinh tế và chính trị,” ngài nói.

Đức Giáo Hoàng nhắc nhở rằng việc giữ lòng trung thành với những nguyên tắc này chưa bao giờ là điều dễ dàng, ngay cả đối với những người đi trước chúng ta.

“Tuy nhiên, nhờ lòng trung thành và sự kiên trì, tổ tiên đã để lại cho chúng ta những giá trị ấy như những báu vật để tiếp tục trao truyền cho các thế hệ mai sau, đồng thời làm phong phú thêm bằng chính trải nghiệm, những nỗ lực và câu chuyện của chúng ta,” ngài nói.

Trước Thánh lễ, đám đông đang chờ đón Đức Đức Giáo Hoàng đã vẫy cờ Pháp hoặc cờ của các vùng miền. Xen lẫn trong đám đông còn có những lá cờ Đức; ở đó có các hướng đạo sinh mặc đồng phục đầy hào hứng, những người lớn tuổi ngồi trên ghế xếp di động và cả những thanh niên đang ôm lấy nhau.

Một vài thiếu niên vì mệt mỏi đã chợp mắt ngay trên lối đi lát đá của khu chợ ngoài trời lịch sử nằm cạnh nhà thờ.

Mẹ của các em, bà Marion Bertagnolio, cho biết việc xin nghỉ một ngày làm việc (bà là giáo sư vật lý) để tham dự Thánh lễ này là hoàn toàn xứng đáng.

“Chúng tôi là người Công Giáo, và việc đến đây để cầu nguyện cùng ngài cũng như được tận mắt nhìn thấy ngài có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với tôi,” bà Bertagnolio chia sẻ; bà đến đây cùng chồng và bốn trong số sáu người con (từ 10 đến 19 tuổi) của mình.

Bà bày tỏ hy vọng rằng Đức Giáo Hoàng Leo có thể mang đến thông điệp hòa bình cho nước Pháp, nhất là khi cuộc bầu cử tổng thống sẽ diễn ra vào đầu năm tới. Bà cũng đề cập đến những chia rẽ trong cộng đồng Công Giáo tại đây, đặc biệt là vấn đề liên quan đến Thánh lễ Latinh Truyền thống.

“Tôi hy vọng thông điệp [của Đức Giáo Hoàng] sẽ thay đổi lòng người” để chúng ta trở nên đoàn kết hơn, bà nói.

 

Ngày cuối cùng trong chuyến thăm Pháp của Đức Giáo Hoàng tập trung vào chủ đề hòa bình và sự đoàn kết tại châu Âu.

Hannah Brockhaus thuộc hãng tin EWTN News, ngày 28 tháng 9 năm 2026, tường trình từ Metz, Pháp: Vào hôm thứ Hai, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kêu gọi châu Âu trở về với cội nguồn của mình, bao gồm cả di sản Kitô giáo, đồng thời tương tác với những người thuộc các nền văn hóa khác đang sinh sống tại đây.

Đề cập đến sự hiện diện đông đảo của người nhập cư tại châu Âu, Đức Giáo Hoàng Leo nói: "Chúng ta phải nắm bắt được ý nghĩa lịch sử của những gì đang diễn ra, đó là cuộc gặp gỡ chưa từng có giữa các dân tộc và các nền văn hóa; điều này thôi thúc chúng ta tái khám phá cội nguồn của mình theo những cách thức mới mẻ và sáng tạo, đồng thời biết lắng nghe người khác một cách cẩn trọng."

"Tính phổ quát trong các giá trị nền tảng của châu Âu đảm bảo rằng cuộc đối thoại này là khả hữu và có thể tạo ra nền tảng vững chắc cho các xã hội của chúng ta, giúp chúng ta hành động hiệu quả hơn vì hòa bình và một thế giới hòa giải," ngài phát biểu vào ngày 28 tháng 9.

Đức Giáo Hoàng cũng khuyến khích châu Âu hỗ trợ người di cư nhập cảnh an toàn, hợp pháp và hòa nhập vào cộng đồng "như thể họ là một phần trong chính gia đình mình."

Đức Giáo Hoàng đã có bài phát biểu trước các nhà lãnh đạo châu Âu tại Trung tâm Hội nghị Robert Schuman ở Metz vào ngày cuối cùng trong chuyến thăm Pháp (từ ngày 25 đến 28 tháng 9). Sự kiện này mang chủ đề "Hướng về cội nguồn châu Âu vì hòa bình và sự đoàn kết." Metz là thành phố nằm cách điểm giao biên giới Schengen — nơi gặp gỡ biên giới của Luxembourg, Pháp và Đức — chỉ 27 dặm; đây là khu vực mang ý nghĩa quan trọng đối với lịch sử châu Âu.

Thành phố này gắn liền với tên tuổi Robert Schuman, một trong những nhà sáng lập Liên minh Châu Âu; ông từng sống tại đây và hiện được an táng ở khu vực lân cận.

Ông Schuman — một chính khách người Pháp với tư duy lãnh đạo được định hình bởi hai cuộc thế chiến và đức tin Công Giáo — đã sử dụng chính trị để thúc đẩy sự hòa giải giữa các quốc gia. Năm 2021, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã công nhận ông là "Đấng Đáng kính" nhằm tôn vinh những nhân đức anh hùng của ông.

"Robert Schuman, người đã sống qua thời kỳ biên giới liên tục thay đổi, đã góp phần đặt nền móng cho một châu Âu nhận thức rõ nhu cầu cấp thiết phải dỡ bỏ những bức tường chia rẽ," Đức Leo phát biểu.

Đức Giáo Hoàng tiếp lời rằng, nền tảng giáo dục Kitô giáo đã "dạy cho ông [Schuman] giá trị của sự bình đẳng — không phân biệt chủng tộc hay giai cấp xã hội — và phẩm giá của lao động. Việc trải qua các chế độ chủ quyền quốc gia khác nhau đã giúp ông hiểu tầm quan trọng của luật pháp quốc tế và giá trị của việc giữ lời hứa... Schuman đã dấn thân vì hòa bình và tình huynh đệ giữa các dân tộc; những dân tộc mà sau thời gian dài xung đột, cuối cùng đã nhận ra nhu cầu cần có nhau."

Trong số những người có mặt tại khán phòng 1,200 chỗ ngồi có các chủ tịch hội đồng giám mục châu Âu; các viện phụ và viện mẫu của các tu viện địa phương; Tổng thống Pháp Emmanuel Macron; Thân vương Albert II và Vương phi Charlène của Monaco; Đại Công tước Guillaume và Đại Công nương Stéphanie của Luxembourg; Thủ tướng Luxembourg Luc Frieden; cùng bà Anke Rehlinger, Thủ hiến bang Saarland thuộc Cộng hòa Liên bang Đức.

Đức Leo nhận định rằng, trong bối cảnh châu Âu đa văn hóa ngày nay, điều quan trọng là phải khẳng định tính phổ quát của các giá trị — chẳng hạn như những giá trị được nêu trong phần mở đầu của Hiệp ước về Liên minh Châu Âu: "các quyền bất khả xâm phạm và không thể tước bỏ của con người, tự do, dân chủ, bình đẳng và thượng tôn pháp luật." Trích dẫn lời của Schuman, Đức Đức Giáo Hoàng nói: “Hòa bình thế giới không thể được bảo vệ nếu không có những nỗ lực mang tính xây dựng tương xứng với các mối nguy cơ đe dọa hòa bình.”

Trong thông điệp gửi tới giới trẻ châu Âu vào phần kết thúc, ngài khuyến khích họ “gánh vác trách nhiệm thúc đẩy hòa bình… Đừng khuất phục trước tư duy bạo lực và áp bức.”

“Hãy yêu quý sự sống trong từng khoảnh khắc và đừng sợ hãi tương lai! Đừng ngại lập gia đình, sinh con cái, và bảo vệ phẩm giá của mỗi con người, từ lúc thụ thai cho đến khi qua đời,” ngài nói.

Cuộc gặp gỡ liên tôn giáo

Trước đó vào buổi sáng, tại một phòng khác của trung tâm hội nghị, Đức Đức Giáo Hoàng đã gặp gỡ vị Giáo trưởng Do Thái giáo của Pháp cùng đại diện các cộng đồng Hồi giáo, Phật giáo, Tin Lành và Chính thống giáo tại Pháp.

Sau một tiết mục âm nhạc, một bản tuyên bố liên tôn giáo đã được đọc và ký kết bởi các nhà lãnh đạo tôn giáo hiện diện, trong đó có Đức Hồng Y Jean-Marc Aveline của Marseille, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp.

Trong thông điệp gửi tới cộng đồng tham dự, Đức Đức Giáo Hoàng khẳng định rằng sự cao cả của một tôn giáo được đo lường bằng cách tôn giáo đó quan tâm và bảo vệ con người—kể cả những người dễ bị tổn thương nhất—từ lúc thụ thai cho đến khi qua đời.

“Nếu sự phong phú của các truyền thống tôn giáo được nhìn nhận trên hết là trong việc phục vụ hòa bình và tình huynh đệ, điều này còn được thể hiện qua khả năng bảo vệ, đồng hành và phục vụ sự sống," ngài nói.

"Sự vĩ đại của một nền văn minh không được đo lường bằng những thành tựu vật chất, mà bằng cách nền văn minh đó quan tâm, bảo vệ và đề cao con người," Đức Giáo Hoàng phát biểu, đồng thời nhấn mạnh rằng "các tôn giáo là những người gìn giữ sự sống, bởi họ khẳng định giá trị thánh thiêng của nó."

"Đối với những ai trong chúng ta có tâm hồn hướng về cõi siêu việt, sứ mạng của chúng ta là đưa ra những điểm tựa vững chắc – đặc biệt là cho giới trẻ – nhằm góp phần xây dựng một cộng đồng biết tôn trọng và đề cao phẩm giá của mỗi con người," ngài nói.

 

Cha Benedict Kiely, trong bản tin ngày 28 tháng 9 năm 2026 của tạp chí The Catholic Thing, viết: Ông Gia-iai, một viên chức tại Hội đường Do Thái ở Giêrusalem, đã xin Chúa Giê-su đến nhà để chữa lành cho cô con gái đang lâm trọng bệnh. Theo tường thuật trong Tin Mừng Thánh Mác-cô, Chúa Giê-su vội vã đến nhà ông, nhưng dọc đường Người được tin cô bé đã qua đời. Khi đến nơi, Chúa – Đấng nhìn thấy những điều người khác không thấy và biết rằng vinh quang Thiên Chúa sẽ được tỏ lộ – đã bảo họ rằng cô bé không chết, mà chỉ đang ngủ. Họ cười nhạo Người; như một số bản dịch diễn đạt là họ cười với thái độ "khinh miệt".

Chúa bước vào phòng ngủ của cô bé, nắm lấy tay em và nói bằng tiếng Aram: "Talitha koumi – hỡi bé gái, hãy trỗi dậy." Em liền tỉnh giấc và đứng dậy.

Chỉ có Chúa Kitô mới có thể làm cho kẻ chết sống lại, hoặc phục hồi những gì tưởng chừng như đã chết.

Trong suốt nhiều thế kỷ, những kẻ bạo tàn như Napoleon, Hitler, Stalin hay những người theo Mohammed từng tuyên bố đã giết chết Giáo hội. Thế nhưng, Giáo hội vẫn luôn trỗi dậy.

Khi chứng kiến những cảnh tượng diễn ra tại Pháp trong tuần này nhân chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo, thật tự nhiên khi ta vừa nhớ đến những lời ngạo mạn của các bạo chúa và những kẻ mị dân, vừa liên tưởng đến câu chuyện về con gái ông Gia-iai.

Nước Pháp – nơi suốt nhiều thế kỷ được mệnh danh là "người con gái cả của Giáo hội" – đã chìm vào giấc ngủ từ rất lâu. Những thảm kịch ập xuống vùng đất này với việc hành quyết Nhà Vua và Hoàng hậu, cùng sự kinh hoàng của cuộc Cách mạng năm 1789, dường như đã giết chết "người con gái nhỏ" của Giáo hội theo nhiều cách. Có thể nói, những hệ quả tiếp theo của cuộc cách mạng và phong trào được gọi là Khai sáng đã tạo nên một xã hội Pháp – cũng như phần lớn xã hội châu Âu – rơi vào tình trạng mà Đức Giáo Hoàng Leo mô tả là "bị thế tục hóa sâu xa".

Tuy nhiên, hàng triệu người đã đứng dọc đại lộ Champs-Élysées ở Paris để chiêm ngưỡng Đức Giáo Hoàng. Hàng ngàn người trẻ đã nồng nhiệt chào đón ngài. Như chúng ta đã biết, Pháp chính là tâm điểm của cái gọi là sự "hồi sinh thầm lặng" của Công Giáo, mặc dù sự kiện diễn ra tại Pháp tuần qua lại mang âm hưởng khá mạnh mẽ.

Một nhà bình luận người Pháp đầy sáng suốt đã gọi đây là "Mùa Vọng của Giáo hội" tại Pháp. Một người bạn khác, vốn là nhà báo, đã nói với tôi rằng "một trang sử mới đã được lật sang."

Tất nhiên, Mùa Vọng (Advent) mang ý nghĩa là sự ngự đến của Vị Vua, sự xuất hiện được mong chờ bấy lâu. Chính vì lý do đó mà khoảng thời gian trước lễ Giáng sinh mang tên gọi này; chúng ta cử hành việc Người đến lần thứ nhất qua mầu nhiệm Nhập Thể và mong chờ ngày Người trở lại trong vinh quang—thời khắc mà, như lời một bài thánh ca Mùa Vọng nổi tiếng đã diễn tả: "Mọi ánh mắt sẽ chiêm ngưỡng Người / Trong uy nghi lẫm liệt."

Nhà bình luận người Pháp nói thêm rằng Giáo hội đang trỗi dậy mạnh mẽ để đối phó với những tác động tai hại và làm khô héo tâm hồn do chủ nghĩa thế tục và chủ nghĩa hư vô gây ra. Những kẻ vô thần cực đoan, những người theo chủ nghĩa hư vô, hay "những đứa con của năm 1968" (nhóm người được gọi là soixante-huitards tại Pháp) hẳn sẽ cười nhạo nếu được nghe nói rằng "người con gái bé nhỏ" ấy sẽ trỗi dậy.

Tại Paris, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã nhận định rằng "người ta đang tái khám phá Tin Mừng và đón nhận Đức Tin," chính bởi sự trống rỗng và nỗi bất mãn mà một xã hội không có Thiên Chúa tạo ra. Ngài gọi đó là "ngọn lửa nhỏ mà Chúa Thánh Thần đã thắp lên giữa màn đêm tăm tối."

Người ta thường nhắc đến Andrew Breitbart như là tác giả của câu nói: "Chính trị là hệ quả của văn hóa" (hay "chính trị nằm ở hạ nguồn của văn hóa"). Điều này đúng ở mức độ nhiều hay ít tùy thuộc vào hoàn cảnh. Tuy nhiên, quan trọng hơn cả, văn hóa lại là—hoặc đúng ra phải là—hệ quả của tôn giáo.

Đức Leo nhận xét rằng nước Pháp không chỉ là một xã hội thế tục, mà còn mang một "nền văn hóa thấm đẫm tính thế tục." Việc phá thai—giờ đây đã được đưa vào Hiến pháp Pháp như một hành động mang tính ma quỷ—cùng với luật an tử được ủng hộ nhiệt tình bởi "Napoleon phiên bản rẻ tiền" Emmanuel Macron, đã được thông qua chỉ vài tuần trước khi Đức Giáo Hoàng đến thăm. Tuy nhiên, một nền văn hóa từng được nhào nặn sâu sắc bởi Đức tin, thấm đẫm qua bao thế hệ truyền thống của các vị thánh, nghệ sĩ và học giả – điều được thể hiện đầy tráng lệ trong buổi canh thức của giới trẻ cùng Đức Giáo Hoàng tại sân vận động Stade de France – hoàn toàn có thể được hồi sinh khi nền tảng của nó được đổi mới, ngay cả khi cội rễ ấy đã bị lãng quên hoặc cố tình bị che mờ.

Trong năm qua, tôi đã dành thời gian gặp gỡ nhiều nhóm người trẻ Công Giáo Pháp mộ đạo. Một số là những người gắn bó với Thánh lễ Latinh; một số mới gia nhập Đức tin; một số thuộc các cộng đoàn Canh tân Đặc sủng hoặc các cộng đoàn mới; số khác chỉ là những giáo dân bình thường nhưng đầy lòng sùng kính tại giáo xứ.

Tất cả họ đều toát lên niềm vui hân hoan – không chỉ là niềm vui sống (joie de vivre) mà còn là niềm vui của tâm hồn (joie de l’esprit). Điều đáng nói là họ thấm đẫm văn hóa Pháp một cách đầy ấn tượng; một nét đẹp mà đáng buồn thay, ta khó tìm thấy ở Vương quốc Anh hay tại một nước Mỹ đang ngày càng trở nên thế tục hóa.

Dù mang dấu ấn của những nét văn hóa thường nhật như ẩm thực hay truyền thống riêng biệt của từng vùng miền nước Pháp, những người trẻ này vẫn am hiểu sâu sắc và dành sự trân trọng lớn đối với lịch sử dân tộc chung của họ.

Một người trẻ mới gia nhập đạo đã kể cho tôi nghe câu chuyện về hành trình đến với Đức tin của anh. Anh được người anh em của mình ngỏ lời mời làm cha đỡ đầu cho con của người ấy. Nhận thấy đây là một trọng trách cần được thực hiện một cách nghiêm túc, anh đã quyết định xin lãnh nhận Bí tích Rửa tội.

Khi tôi hỏi liệu người anh em kia có thực hành đời sống đức tin hay không, anh trả lời là không, nhưng người ấy thực sự nhận ra rằng toàn bộ nền tảng của nước Pháp vốn mang tinh thần Kitô giáo. (Có lẽ đây là một phản ứng trước những mối đe dọa đối với bản sắc dân tộc Pháp do tình trạng nhập cư mất kiểm soát và chủ nghĩa cực đoan chính trị trong những năm gần đây.)

Chàng trai trẻ ấy đã mô tả điều này như một "cánh cửa dẫn đến Đức Tin". Câu chuyện khiêm nhường đó có thể chính là lý do cốt lõi khiến văn hóa Pháp – khi được khơi dậy và nhận thức đúng đắn – đang trở thành phương tiện cho sự canh tân Đức Tin.

Đây là thời khắc mang lại niềm hy vọng và nguồn cảm hứng to lớn cho tất cả chúng ta. Không chỉ tại Pháp, mà ở bất cứ nơi nào sự canh tân này đang nảy nở, Giáo hội đều cần phải "nhận biết, đón nhận và bảo vệ" ngọn lửa nhỏ bé ấy, như lời Đức Giáo Hoàng Lêô XIV từng nói.

Những gì tưởng chừng đã chết vẫn có thể bừng tỉnh nếu được chạm đến bởi bàn tay của Đức Kitô. Hình tượng "Nữ thần Lý trí" – thứ từng được những người theo cuộc Cách mạng vô thần tôn vinh tại Nhà thờ Đức Bà Paris – dường như đã bị loại bỏ hoàn toàn. Đức Tin, như Hilaire Belloc từng viết, chính là "ngọn hải đăng duy nhất trong đêm tối này, nếu quả thực có một ngọn hải đăng nào tồn tại".

Như chúng ta đang chứng kiến, điều đó hoàn toàn đúng ngay cả với "người con gái đầu lòng" của Giáo hội – người con vốn đã đánh mất chính mình từ lâu.

 

Như chúng tôi đã tường thuật, ngày thứ ba trong chuyến tông du Pháp của Đức Thánh Cha bắt đầu vào lúc 9 giờ sáng với cuộc gặp gỡ Hội Đồng Giám Mục Pháp tại đền thánh Đức Mẹ Lộ Đức.

Sau cuộc gặp gỡ với các Giám Mục, vào lúc 11 giờ, Đức Thánh Cha đã cử hành thánh lễ tại đồng cỏ của đền thánh Đức Mẹ Lộ Đức.

Trong bài giảng thánh lễ, Đức Thánh Cha nói:

Thưa anh chị em, những người hành hương từ nước Pháp và khắp thế giới, khi thấy anh chị em quy tụ nơi đây sáng nay trong ngôi nhà của Mẹ chúng ta, tôi thấy được bộ mặt phổ quát của Giáo hội. Một số người trong anh chị em đã vượt qua các châu lục, đi những chặng đường xa xôi, và mang niềm vui cũng như gánh nặng của mình đến hang động thánh thiêng này. Thật là một niềm vui khi được ở bên nhau, như một trái tim và một gia đình.

Tôi đặc biệt muốn chào đón những người hành hương đến từ mọi tỉnh thành và giáo phận của nước Pháp. Hôm nay, anh chị em đang đứng trên mảnh đất thiêng liêng đã nhận được biết bao ân sủng. Mong rằng cuộc hành hương này sẽ thắp lại ngọn lửa đức tin trong gia đình và giáo xứ của anh chị em. Hãy mang niềm an ủi của Lộ Đức trở về với những người hàng xóm, người thân yêu và toàn thể người dân Pháp.

Bài đọc Chúa Nhật tuần này đề cập đến một phần trọng tâm của thông điệp mà Đức Mẹ Maria đã trao phó cho Thánh Bernadette: đó là lời kêu gọi hoán cải, vừa dịu dàng vừa khẩn thiết. Trong Phúc Âm, Chúa Giêsu nhìn với sự thật và nỗi buồn sâu sắc vào những tấm lòng vẫn khép kín, "các ngươi không ăn năn" (Mt 21:32). Tại sao điều này lại làm tổn thương trái tim Chúa Kitô? ThưaL Bởi vì Thiên Chúa không muốn con cái Ngài bị hư mất. Tiên tri Êdêkien nhắc nhở chúng ta, "Khi người công chính lìa bỏ sự công chính của mình mà phạm tội ác, người ấy sẽ phải chết vì điều đó." Tuy nhiên, vì "người ấy đã xét lại và lìa bỏ mọi tội lỗi mình đã phạm, nên chắc chắn người ấy sẽ sống, người ấy sẽ không chết" (Ed 18:26, 28). Đó là lý do tại sao lời kêu gọi hoán cải vang vọng xuyên suốt Kinh Thánh và việc rao giảng Phúc Âm qua các thế kỷ. Sự nghiêm trọng của nó nhắc nhở chúng ta về sự khẩn thiết và cần thiết của việc hoán cải. Chính hôm nay, chứ không phải ngày mai, chúng ta phải ăn năn. Thật vậy, bây giờ là thời điểm thuận lợi, bây giờ là ngày cứu rỗi (xem 2 Cr 6:2). Chúa muốn chúng ta sống, mở mắt ra và trở về với Ngài. Ăn năn hối cải nghĩa là từ bỏ những con đường lạc lối và bước theo con đường sự sống, mở lòng đón nhận niềm vui duy nhất không bao giờ tàn phai.

Chính Chúa Giêsu đã rất thẳng thắn kêu gọi chúng ta ăn năn. Như Thánh Luca đã nói: "Nếu các ngươi không ăn năn, thì tất cả các ngươi sẽ bị diệt vong" (Lc 13:5). Nhưng Ngài cũng mở rộng tầm nhìn của chúng ta vượt ra ngoài đời sống trần gian này đến chân trời của đời sống vĩnh cửu. Bởi vì trong khi hạnh phúc ở thế giới này là phù du và tương đối, và đáng buồn thay đôi khi nằm ngoài tầm với của một số người, thì hạnh phúc đích thực được hứa hẹn cho tất cả mọi người trong niềm hy vọng, và đó là điều chúng ta nên tìm kiếm trên hết mọi sự, trong mọi nỗ lực và lựa chọn của mình. Chẳng phải Đức Mẹ Maria đã nói với Thánh Bernadette rằng: "Ta không hứa sẽ làm cho con hạnh phúc ở thế giới này, nhưng ở thế giới bên kia" sao?

Lời hứa này, được đưa ra ngay tại đây, mang một sức mạnh đặc biệt trên mảnh đất nước Pháp này, và nó thách thức cách suy nghĩ của chúng ta ngày nay. Trong một thời đại và xã hội tìm kiếm sự tiến bộ và hạnh phúc vật chất, nhưng đôi khi lại quên đi chân trời vĩnh hằng, Đức Mẹ đến để nhắc nhở chúng ta về sự vĩ đại và phong phú của ơn gọi đến với cuộc sống vĩnh cửu. Trước những xu hướng hiện nay tìm cách định nghĩa lại giá trị của cuộc sống con người trong bệnh tật, đau khổ và tuổi già, hang động Massabielle đứng vững như một nơi hy vọng của Kitô giáo. Ở đây, không ai bị xua đuổi vì sự yếu đuối của họ. Nạng, xe lăn và những giọt nước mắt giấu kín của anh chị em không phải là trở ngại; thay vào đó, chúng chính là nơi anh chị em được tôn trọng và chào đón trọn vẹn, và nơi anh chị em có thể trải nghiệm một cuộc gặp gỡ biến đổi với tình yêu vô hạn của Thiên Chúa. Lộ Đức được chúc phúc như một nơi để tuyên xưng vẻ đẹp và sự thánh thiện của sự sống, bởi vì sự sống được chào đón ở đây như một ân sủng quý giá từ Thiên Chúa, và được kêu gọi để nở rộ mãi mãi trong tình yêu của Chúa Cha.

"Ta hứa với con!" Thật vậy, sự sống đời đời là một lời hứa chắc chắn và vững vàng mà Chúa dành cho chúng ta. Ngài đã giành được điều đó cho chúng ta bằng cái chết trên thập tự giá và sự phục sinh của Ngài, và nhờ ân sủng của phép rửa tội, Ngài đang làm cho điều đó được trọn vẹn trong chúng ta mỗi ngày. Nó nằm trong tầm tay chúng ta, nhưng chúng ta phải tự do đón nhận nó, nắm lấy nó và không cản trở nó. Bởi vì trở ngại đối với ân sủng và sự sống đời đời — trở ngại duy nhất đối với tình yêu này — là tội lỗi, bởi vì khi phạm tội, chúng ta quay vào chính mình, từ chối Chúa và tự nhốt mình trong bóng tối của chính mình. Do đó, trách nhiệm cá nhân của chúng ta trở nên quan trọng, và đó là một trách nhiệm lớn lao. Chúa đã ban cho chúng ta sự tự do, vì tự do là cần thiết cho tình yêu; không ai có thể bị ép buộc phải yêu. Vì vậy, chúng ta phải sử dụng sự tự do của mình để nói vâng với Chúa Kitô, dựa vào ân sủng của Ngài, giống như Đức Mẹ Maria. Đây là lời xin vâng mà chúng ta lặp lại cho đến hơi thở cuối cùng — "bây giờ và trong giờ lâm tử" — như chúng ta nói trong kinh Kính Mừng.

Chúng ta nghe thấy cùng một lời kêu gọi khẩn thiết về sự hoán cải trong những lời mà Đức Mẹ đã nói ở đây: "Ăn năn! Ăn năn! Ăn năn!" Mẹ lặp lại từ này ba lần. Và Mẹ yêu cầu Bernadette thực hiện một số hành động sám hối. Tại sao? Phải chăng chúng ta chậm hiểu? Phải chăng chúng ta quá dễ dàng nghĩ rằng mình không có tội? Phải chăng chúng ta chưa thực hành sám hối đủ? Đức Trinh Nữ yêu cầu chúng ta sám hối không chỉ cho bản thân mình, bởi vì chúng ta cũng cần điều đó, mà còn "cho những người tội lỗi," cho một thế giới đang lạc lối. Làm sao trái tim chúng ta không bị lay động bởi những xung đột đang lan rộng và hủy hoại biết bao sinh mạng vô tội? Tuy nhiên, điều ác của thời đại chúng ta đến từ chính trái tim con người. Chúa không chịu trách nhiệm về điều đó. Như Ngài đã nói với dân Israel: "Đường lối của Ta há chẳng phải là công chính sao? Há đường lối của các ngươi là chẳng phải là không công chính đó sao?" (Ed 18:25). Do đó, chính trái tim con người phải thay đổi, bắt đầu từ chính chúng ta.

Ăn năn hối lỗi là một hành động yêu thương, được thực hiện trong tình liên đới với gia đình nhân loại. Đó là một hành động yêu thương Thiên Chúa, bởi vì chúng ta muốn đền bù cho những vết thương mà tội lỗi chúng ta đã gây ra cho trái tim Ngài. Đó cũng là một hành động yêu thương đối với những anh chị em của chúng ta, những người không đáp lại lời kêu gọi hoán cải này, và những tội lỗi của họ dẫn họ đến sự chết. Lời kêu gọi hoán cải này cũng liên quan đến chính Giáo hội khi Giáo hội thực hiện cuộc hành trình trần thế của mình. Giáo hội phải có can đảm để bắt đầu từ chính mình. Để chữa lành những vết thương sâu sắc, sự bất trung và những sai lầm đau đớn đã xảy ra trong Giáo hội, chúng ta phải khiêm nhường đặt mình dưới ánh mắt thanh tẩy của Chúa. Nhận biết lỗi lầm của chính mình là điều thiết yếu cho sự phát triển tâm linh của chúng ta. Như Thánh Augustinô đã viết: "Đừng bằng lòng với những gì bạn đang có, nếu bạn muốn trở thành những gì bạn chưa phải là" (Bài giảng 169, 15, 18).

Lời nhắc nhở của Mẹ về bổn phận cầu nguyện và sám hối của chúng ta lấp đầy chúng ta bằng niềm hy vọng lớn lao, bởi vì Mẹ cho chúng ta thấy rằng cách để thay đổi dòng chảy của sự việc là bằng cách hiệp nhất với cuộc khổ nạn của Chúa Kitô. Anh chị em thân mến đang đau ốm, rất nhiều người trong số anh chị em ở Lộ Đức này đã quen thuộc với sự đau khổ. Anh chị em có thể sống những thử thách và nỗi đau của mình trong tinh thần dâng hiến này, và như vậy tham gia vào công việc cứu chuộc mà thế giới rất cần. Bằng cách này, anh chị em thực sự ở trung tâm của Giáo hội, và vai trò của anh chị em là không thể thay thế.

Anh chị em hành hương thân mến,

Anh chị em sẽ không rời Lộ Đức như khi đến. Anh chị em sẽ ra đi với tư cách là những nhà truyền giáo của hy vọng. Thật vậy, phép lạ của Lộ Đức là nó có thể khơi dậy niềm vui của hy vọng ngay giữa những đau khổ và khó khăn. Đức Mẹ Maria chữa lành cái nhìn của chúng ta và thay đổi trái tim chúng ta, ban cho chúng ta sự bình an. Tại các quốc gia, giáo phận và gia đình của anh chị em, hãy trở thành những chứng nhân sống động cho sức mạnh và lòng nhân từ thiêng liêng này, giúp chúng ta kiên trì hướng tới mục tiêu của mình. Được nâng đỡ bởi lời cầu nguyện của những người bệnh và tình yêu thương của Mẹ chúng ta, hãy bước đi với niềm tin vào tương lai. Đừng sợ hãi những cơn bão tố của thế gian, vì Mẹ Thiên Chúa thánh thiện luôn dõi theo hành trình của anh chị em, Mẹ che chở Giáo hội dưới tấm áo choàng nhân từ của Mẹ và, như Sao Mai rạng rỡ, hướng dẫn bước chân của anh chị em, để với niềm vui, Mẹ có thể đưa anh chị em đến sự tái sinh trong chính sự sống của Con Mẹ là Chúa Giêsu. Amen.

---

Source:Dicastery for Communication - Libreria Editrice Vaticana

HOMILY OF POPE LEO XIV Prairie of the Sanctuary of Our Lady of Lourdes Sunday, 27 September 2026

 

1. Tổng thống Zelenskiy hoan nghênh những thành quả đạt được ở trục Lyman trong Chiến dịch ‘Vivaldi’

Hôm Thứ Hai, 28 Tháng Chín, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Lực lượng Quốc phòng Ukraine đã đạt được những kết quả quan trọng trên chiến trường tại trục Lyman ở vùng Donetsk trong Chiến dịch "Vivaldi", đồng thời nói thêm rằng các đơn vị Ukraine đã tiêu diệt hoặc làm bị thương khoảng 10.660 binh sĩ Nga trên toàn mặt trận trong tuần này.

Tổng thống Zelenskiy cho biết ông đã nhận được báo cáo từ Tổng Tư lệnh Quân đội Ukraine, Mykhailo Drapatyi. Ông cũng đề cập đến những kết quả đạt được của nhóm Lực lượng Không vận trong một chiến dịch phòng thủ chủ động khác, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

"Việc tiêu diệt quân xâm lược vẫn đang tiếp diễn, và các mục tiêu đã đề ra đang được hoàn thành," Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời cho biết thêm rằng mọi tổn thất của Nga đều được xác nhận bằng video.

Giao tranh vẫn diễn ra ác liệt nhất ở vùng Donetsk.

Khu vực Donetsk đặc biệt quan trọng vì mục tiêu quân sự chính của Putin là chiếm phần còn lại của Donbas, bao gồm các vùng Donetsk và Luhansk.

Điện Cẩm Linh từ lâu đã yêu cầu kiểm soát hoàn toàn các khu vực này như một điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận dàn xếp nào có thể xảy ra.

Tuy nhiên, Ukraine kiên quyết bác bỏ việc từ bỏ lãnh thổ và chủ quyền như một điều kiện tiên quyết để đạt được hòa bình, mặc dù nước này thường xuyên kêu gọi Nga đồng ý một lệnh ngừng bắn vô điều kiện.

Theo tuyên bố mới nhất của Tổng thống Zelenskiy, giao tranh ác liệt nhất hiện đang diễn ra ở các trục Pokrovsk, Kostiantynivka và Lyman, trong khi quân đội Ukraine cũng đang tiến hành các hoạt động chiến đấu ở các khu vực Zaporizhzhia, Kharkiv và Sumy.

Trước đó, Bộ Tổng tham mưu của Quân đội Liên bang Nga đã báo cáo 221 cuộc đụng độ dọc theo mặt trận, trong đó nêu rõ lực lượng Nga đã tiến hành 26 cuộc tấn công trên các trục Pokrovsk và Kostiantynivka và 12 cuộc tấn công trên trục Lyman.

Trên trục Lyman, quân đội Nga được tường trình đã cố gắng tiến công về phía Novoselivka, Drobysheve, Lyman, Dibrova, Stavky và Chernechshyna.

"Mỗi tuần như thế này, ở mặt trận mà chúng ta nắm quyền kiểm soát, Ukraine… đều ngăn cản Nga phát động các hoạt động tấn công lớn hơn chống lại Ukraine," Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn đặc biệt đối với những kết quả đạt được trong tuần này từ các binh sĩ thuộc Quân đoàn 3 và Lữ đoàn Không vận độc lập số 68 mang tên Oleksa Dovbush thuộc Quân đoàn 8 của Lực lượng Không vận.

Cùng với Drapatyi, ông đã đồng ý về các bước hoạt động tiếp theo.

Chiến dịch ‘Vivaldi’ thực chất là gì?

Quân đoàn 3, dưới sự chỉ huy của Chuẩn tướng Andriy Biletsky, đã công khai thông báo về chiến dịch vào ngày 15 tháng 9 sau nhiều tuần giữ im lặng tuyệt đối về thông tin.

Các mục tiêu đã nêu của nó bao gồm đẩy lùi lực lượng Nga, phá vỡ chiến thuật xâm nhập và làm gián đoạn các tuyến đường tiếp tế của họ.

Trong giai đoạn đầu tiên, quân đội Ukraine đã quét sạch các ổ xâm nhập của Nga xung quanh Novoselivka, Yarova, Koroviahyi Yar và Oleksandrivka, đồng thời giải phóng làng Serednie, mà Biletsky mô tả là "giai đoạn định hình và chuẩn bị".

Biletsky đã ám chỉ rằng vẫn còn nhiều điều thú vị nữa sắp diễn ra. "Như mọi người đều biết, Vivaldi có bốn mùa. Đây là mùa đầu tiên", ông nói theo tờ Ukrainska Pravda.

Ngày 20 tháng 9, Lực lượng Quốc phòng Ukraine thông báo kết quả giai đoạn thứ hai, cho biết họ đã giải phóng Shandryholove và Derylove, đồng thời giành quyền kiểm soát hoàn toàn Drobysheve. Trong cả hai giai đoạn, quân đoàn cho biết họ đã giành lại được 125 km vuông lãnh thổ, trong đó có 50 km vuông được chính thức giải phóng khỏi sự xâm lược.

Theo các nguồn tin, lực lượng Nga đã mất khoảng 800 binh sĩ trong giai đoạn thứ hai và hơn 3.000 binh sĩ trong cả hai giai đoạn cộng lại.

Nga nhắm đến một cuộc huy động mới

Những thắng lợi gần Lyman diễn ra trong bối cảnh Kyiv cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa đang chuẩn bị bổ sung lực lượng bằng một đợt huy động mới.

Vào tháng 8, tình báo Ukraine cho biết Bộ Tổng tham mưu Nga đã lập kế hoạch huy động 600.000 người, trong đó 300.000 người vào năm 2026 và 300.000 người nữa vào năm 2027.

Theo Văn phòng Tổng thống Ukraine, Nga đã mất khoảng 240.000 người từ Tháng Giêng đến tháng 7, trong khi chỉ có 232.000 người ký hợp đồng với quân đội Nga trong cùng kỳ.

Trong khi đó, Putin liên tục phủ nhận việc Nga đang chuẩn bị một chiến dịch huy động quân sự khác.

Lần cuối cùng Nga tuyên bố tổng động viên là vào tháng 9 năm 2022, khi Putin ra lệnh triệu tập 300.000 lính dự bị, gây ra các cuộc biểu tình rộng khắp và hàng loạt nam giới trong độ tuổi nhập ngũ rời khỏi đất nước.

Trước đó vào Chúa Nhật, Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đã phóng hơn 2.200 máy bay điều khiển từ xa, khoảng 1.650 bom dẫn đường, gọi tắt là KAB và ít nhất 38 hỏa tiễn vào Ukraine trong tuần này.

Ông cũng kêu gọi Trung Quốc, Ấn Độ và các cường quốc phi phương Tây khác – những nước tự nhận mình trung lập trong cuộc chiến – có lập trường mạnh mẽ hơn đối với Nga và cuộc xâm lược Ukraine.

[Kyiv Post: Zelensky Hails Gains in Lyman Axis Under Operation ‘Vivaldi’]

2. Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận vụ tấn công gây hỏa hoạn tại nhà máy lọc dầu Ilsky của Nga.

Lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Ilsky của Nga ở vùng Krasnodar Krai vào đêm 26 tháng 9, gây ra hỏa hoạn tại cơ sở này, theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine.

Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine cho biết cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu, nằm cách nơi phóng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine khoảng 400 km, được thực hiện bởi Trung tâm Độc lập số 1 của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa và Lữ đoàn Hệ thống Điều khiển từ xa số 414, thường được biết đến với tên gọi "Chim của Madyar", cùng với các đơn vị quân đội Ukraine khác.

Các kênh giám sát của Nga và Ukraine đưa tin về các vụ nổ trong khu vực nhà máy lọc dầu khi hoạt động của máy bay điều khiển từ xa tiếp diễn suốt đêm.

Thống đốc vùng Krasnodar, Veniamin Kondratiev, xác nhận rằng máy bay điều khiển từ xa đã tấn công quận Seversky, nơi đặt nhà máy lọc dầu, và cho biết đã có người thiệt mạng và một người bị thương nặng.

Ông Kondratiev cho biết mảnh vỡ từ máy bay điều khiển từ xa cũng gây hư hại cho một tòa nhà dân cư và hỏa hoạn đã bùng phát tại hai doanh nghiệp trong quận. Ông không nêu tên các cơ sở này.

Hãng thông tấn độc lập ASTRA của Nga cho biết phân tích của họ về các đoạn phim do nhân chứng ghi lại cho thấy một trong những vụ cháy xảy ra tại nhà máy lọc dầu Ilsky.

Cơ sở này, nằm cách lãnh thổ do Ukraine kiểm soát khoảng 500 km, là một trong những cơ sở chế biến dầu lớn nhất ở miền nam nước Nga, sản xuất gần 6,6 triệu tấn nhiên liệu mỗi năm.

Nhà máy lọc dầu này đã liên tục bị lực lượng Ukraine tấn công trong suốt cuộc chiến toàn diện. Tính đến tháng 6, nhà máy lọc dầu đã bị tấn công ít nhất 16 lần, theo hãng thông tấn độc lập ASTRA của Nga.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Ilsky ngày 2 tháng 6 gây ra một vụ hỏa hoạn lớn. Lực lượng Ukraine tiếp tục tấn công cơ sở này vào ngày 8 tháng 8, và Bộ Tổng tham mưu báo cáo về một cuộc tấn công trúng đích kèm theo hỏa hoạn tại khu vực nhà máy lọc dầu.

Krasnodar Krai, một khu vực chiến lược dọc theo bờ biển Hắc Hải của Nga, ngày càng trở thành mục tiêu tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine khi Kyiv mở rộng phạm vi tấn công sâu vào lãnh thổ Nga.

Ukraine ngày càng tấn công vào các nhà máy lọc dầu và cơ sở hạ tầng năng lượng khác của Nga nhằm mục đích làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu cho quân đội Nga và giảm doanh thu dùng để tài trợ cho cuộc chiến của Mạc Tư Khoa.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes Russia's Ilsky oil refinery, causing fire, General Staff confirms]

3. Tổng thống Trump xác nhận đã bác bỏ đề xuất mới nhất từ Iran.

Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất mới nhất từ Iran về việc mở lại eo biển Hormuz trong vòng bảy ngày và khởi động các cuộc đàm phán sâu rộng để chấm dứt chiến tranh.

"Tôi bác bỏ thỏa thuận của họ," Tổng thống Trump nói với các phóng viên khi rời Tòa Bạch Ốc hôm thứ Bảy để đến Tennessee. "Họ muốn đạt được thỏa thuận mở cửa eo biển ngay lập tức vì họ đang thua thiệt quá nhiều. Các bạn không thấy điều đó trên các phương tiện truyền thông đưa tin sai lệch. Chúng ta đang thắng thế vang dội, chúng ta hoàn toàn kiểm soát eo biển Hormuz, một lượng lớn dầu đang được vận chuyển ra khỏi eo biển Hormuz, đêm qua chúng ta đã có 29 tàu đi qua."

"Họ muốn đạt được thỏa thuận," ông nói tiếp. "Tôi nghĩ điều đó không sao cả, tôi cũng thích đạt được thỏa thuận. Nhưng thỏa thuận [mà họ đề nghị] sẽ không thể chấp nhận được."

Cả Mỹ và Iran đều bày tỏ sự lạc quan về các cuộc đàm phán được tổ chức tại New York trong khuôn khổ Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, mặc dù họ không có nhiều thông tin chi tiết về những gì đã được thảo luận. Tổng thống Trump không trực tiếp tham dự các cuộc đàm phán, nhưng con rể của ông, Jared Kushner, và đặc phái viên Steve Witkoff đã tham gia vào các cuộc đàm phán với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.

Thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz được tường trình tương tự như bản ghi nhớ Islamabad được ký kết hồi tháng 6, bao gồm việc chấm dứt phong tỏa, cho phép Iran bán dầu và ngừng giao tranh ở mọi khu vực Trung Đông. Mỹ đã phản đối cách giải thích của Iran về bản ghi nhớ liên quan đến việc ai kiểm soát giao thông trên eo biển và thỏa thuận đã đổ vỡ vào tháng 7.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã nói với phóng viên Margaret Brennan của đài CBS News hôm thứ Sáu rằng đất nước ông sẵn sàng thực hiện thỏa thuận mới.

"Nếu thông điệp này đến được tay tổng thống Hoa Kỳ, hoặc những người phỏng vấn và những người tham gia thảo luận, thì đương nhiên quá trình sẽ bắt đầu ngay từ ngày họ chấp nhận nó," ông nói.

[CBSNews: Trump confirms he rejected latest Iran proposal]

4. Lo ngại rằng Putin đang tuyệt vọng sẽ lợi dụng chiến thắng bầu cử "gian lận" như một "giấy phép trắng trợn" để gây ra hỗn loạn cho NATO và bịt miệng kẻ thù.

Vladimir Putin đã bám trụ quyền lực trong một cuộc bầu cử giả tạo mà các chuyên gia cảnh báo rằng đã trao cho tên bạo chúa khát máu này quyền lực để phát động một cuộc chiến tranh toàn diện.

Sau khi dập tắt phe đối lập, Putin càng thêm tự tin và sẽ bắt đầu chiến dịch huy động toàn diện để phát động một làn sóng khủng bố mới trên khắp Ukraine và các đồng minh của nước này.

Mikhail Khodorkovsky, một nhà phê bình nổi tiếng của Putin, nói với tờ The Sun: "Putin dự định sử dụng kết quả bầu cử bị làm giả như một tấm chi phiếu trắng để tiến hành bất kỳ hành động nào trong cuộc xâm lược Ukraine."

Đây là cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên diễn ra kể từ cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022, trong đó người dân các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm ở Ukraine bị bắt buộc phải đi bỏ phiếu.

Họ có thể bỏ phiếu cho người này không bỏ phiếu cho người kia, nhưng không thể bỏ phiếu chống lại chiến tranh, và cư dân của Crimea bị Nga tạm chiếm, vùng đất mà Putin điên đã sáp nhập vào năm 2014, cũng không thể làm vậy.

Người dân Nga được lựa chọn giữa đảng Nước Nga Thống nhất của Putin và chín đảng khác – tất cả đều cuồng nhiệt ủng hộ chiến tranh.

Yabloko, đảng duy nhất có lập trường phản chiến ôn hòa, được phép tham gia bầu cử nhưng nhanh chóng bị loại khỏi cuộc bầu cử sau khi bắt đầu nhận được sự ủng hộ ngày càng tăng trong các cuộc thăm dò dư luận.

Khodorkovsky, một doanh nhân người Nga lưu vong từng bị giam 10 năm trong nhà tù Siberia sau những xung đột với Putin, đã nổi lên như một nhân vật hàng đầu trong các nhóm đối lập hoạt động bên ngoài nước Nga.

Ông nói: "Putin diễn giải kết quả này như bằng chứng cho thấy đa số người dân ủng hộ sự cai trị của ông ta và việc tiếp tục chiến tranh."

"Ông ấy cần thực hiện một số biện pháp không được lòng dân trong nước — đó là huy động cả người dân và nền kinh tế — và giờ đây ông ấy sẽ sử dụng kết quả bỏ phiếu như một sự ủy nhiệm từ công chúng để thực hiện những bước đi này."

Các tướng lĩnh của Putin đã yêu cầu bổ sung thêm 800.000 quân để bù đắp con số thương vong khổng lồ.

[The Sun: Fears desperate Putin will use ‘rigged’ election victory as ‘carte blanche’ to unleash hell on Nato & silence enemies]

5. Các chuyên gia cảnh báo Putin đang âm mưu tấn công các điểm du lịch nổi tiếng ở Âu Châu để gây thương vong lớn và cho NATO biết ông ta không phải là người có thể giỡn mặt.

Các chuyên gia cho rằng Vladimir Putin có thể tung ra các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào các điểm du lịch nổi tiếng để tạo ra "các sự kiện gây thương vong hàng loạt" trong nỗ lực cuối cùng nhằm phá vỡ NATO.

Các lãnh đạo tình báo Mỹ cho rằng nhà độc tài này có thể đang âm mưu tấn công các điểm đến nổi tiếng ở Pháp, Ý và Tây Ban Nha từ hạm đội bí mật của ông ta ngoài khơi bờ biển Địa Trung Hải.

Cả ba quốc gia này đều là đồng minh của Ukraine và đã cung cấp viện trợ quân sự để chống lại cuộc xâm lược bất hợp pháp của Putin trong những năm gần đây.

Sự ủng hộ kiên định dành cho Kyiv – những người đã có thể đẩy lùi chiến dịch quân sự tàn bạo của Nga nhờ sự hỗ trợ của phương Tây – được tường trình đang đẩy Putin đến bờ vực.

Nhà phân tích tình báo Ryan McBeth nói với tờ The Sun rằng Điện Cẩm Linh đang cảm thấy áp lực khi cuộc chiến sắp bước sang kỷ niệm 5 năm.

Nga đã chịu tổn thất ước tính 1,4 triệu người trong cuộc chiến, trong khi nền kinh tế ở quê hương của Putin vẫn đang sụp đổ - và cuộc chiến không có dấu hiệu kết thúc sớm.

McBeth lập luận rằng nhà độc tài có thể tung ra một nước cờ cuối cùng để cố gắng phá vỡ sự hỗ trợ của NATO dành cho Ukraine.

Một phương pháp đáng lo ngại mà hắn có thể sử dụng để phá vỡ liên minh là tấn công thường dân tại các địa điểm du lịch nổi tiếng.

Những mối đe dọa như vậy có thể trở thành cơn ác mộng đối với hàng ngàn người Anh đổ xô đến các khu nghỉ dưỡng nổi tiếng dọc bờ biển Địa Trung Hải mỗi năm.

McBeth nói: "Putin muốn tấn công những điểm du lịch nổi tiếng này vì chúng có thể được coi là mục tiêu dễ tấn công."

"Nếu bạn cố gắng tấn công các căn cứ quân sự, có thể sẽ có hệ thống phòng thủ bằng máy bay điều khiển từ xa, nhưng nếu tấn công những điểm du lịch nổi tiếng này, bạn sẽ gây ra thương vong hàng loạt."

"Một động thái như vậy có thể cho các nước thành viên NATO biết rằng Putin rất nghiêm chỉnh."

"Putin sẽ hiểu rằng hầu hết các nước NATO sẽ ngừng tài trợ cho Ukraine thay vì để người dân của họ tham gia vào một cuộc chiến."

Nhà phân tích tình báo nói thêm: "Điều đó gần giống như việc hắn ta nói ‘Ta vừa giết 20 công dân của các ngươi. Giờ thì các ngươi có quyền lựa chọn’."

Keir Giles, một chuyên gia về quân đội Nga, cho biết một cuộc tấn công có thể xảy ra sẽ không diễn ra một cách bí mật.

Ông nói với tờ The Sun: "Điều này có thể tạm thời gây hoang mang cho các quốc gia bị ảnh hưởng, nhưng cuối cùng sẽ không còn nghi ngờ gì nữa rằng đây là một cuộc tấn công công khai của Mạc Tư Khoa."

"Và việc điều này có thể đã được xem xét là một dấu hiệu cho thấy Nga có thể đang vượt qua giới hạn và quyết định rằng đã đến lúc xem xét một cuộc tấn công công khai nào đó."

McBeth tiếp tục giải thích rằng Putin sẽ biết nếu ông ta tấn công thì ông ta sẽ phải sẵn sàng cho một cuộc chiến đa mặt trận vì điều đó sẽ kích hoạt Điều 5.

Điều này có nghĩa là tất cả các thành viên khác của liên minh sẽ có nghĩa vụ phải đáp trả Nga bằng vũ lực, nếu không sẽ có nguy cơ NATO tan rã hoàn toàn.

McBeth cho rằng Putin có thể sử dụng tối hậu thư này để tung ra một "quả bom chính trị" chống lại NATO nhằm buộc các đồng minh ngừng tài trợ cho Ukraine.

Ông nói: "Tối hậu thư có thể là Putin nói rằng ‘hoặc một trăm, hai trăm ngàn thường dân của các ông sẽ bị giết trong cuộc chiến chống lại tôi, hoặc các ông có thể rút khỏi Ukraine’."

"Nhưng ông ấy phải chắc chắn, hoàn toàn chắc chắn, rằng mình đúng về điều này."

"Điều Putin không muốn là NATO can thiệp vào cuộc chiến này. Nếu NATO tham gia, đó chính là cách Putin sẽ chết."

"Đây là điều có thể khiến NATO chia rẽ hơn là đoàn kết, nhưng nếu ông ta sai, ông ta sẽ không sống để chứng kiến kết quả."

Những lo ngại về các bước đi tiếp theo của Putin xuất hiện sau khi một nguồn tin liên quan đến quốc phòng tại Lithuania, một quốc gia thành viên NATO, nói với báo El Mundo rằng Nga đang lên kế hoạch tấn công Địa Trung Hải.

Nguồn tin cho biết: "Nga sẽ sử dụng máy bay điều khiển từ xa phóng từ biển và giấu trong các container chở hàng."

Hạm đội ngầm của Nga có thể phóng máy bay điều khiển từ xa Gerbera từ vùng biển quốc tế, có thể cách bờ biển từ 125 đến 190 dặm.

Lực lượng của Putin thường xuyên khủng bố du khách tắm biển tại khu nghỉ dưỡng Odessa bên bờ Hắc Hải của Ukraine, cũng như các mục tiêu trong đất liền.

Theo các nguồn tin, các nhà lãnh đạo Âu Châu đã được cảnh báo về mối đe dọa từ Nga sau chuyến thăm Mạc Tư Khoa của Giám đốc CIA John Ratcliffe cách đây một tháng, khi ông có cuộc gặp với các lãnh đạo tình báo của Putin.

Những cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh tình báo phương Tây cho rằng Nga có thể tiến hành các cuộc tấn công hạn chế nhằm vào các quốc gia thành viên NATO ở Âu Châu trong những tháng tới.

Gần đây, Đức đã trở thành nạn nhân của một chiến dịch do Nga thực hiện tại phi trường Leipzig vào tháng 7, khi một máy bay điều khiển từ xa mang chất nổ được phát hiện gần một máy bay chở hàng của Ukraine.

Ngày 16 tháng 9, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron triệu tập Hội đồng Quốc phòng và hai ngày sau đó, triệu tập tất cả các lãnh đạo đảng phái chính trị để cảnh báo về các cuộc tấn công hỗn hợp của Nga.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, trong một thông điệp đầy nhiệt huyết gửi tới NATO, nói thêm: "Những tuần và tháng tới sẽ là thời điểm Nga có những hành động rất quyết liệt."

"Thật không may, chúng ta không thể loại trừ khả năng sự leo thang này cũng sẽ ảnh hưởng đến lãnh thổ của chúng ta."

[The Sun: Putin scheming to attack European holiday hotspots to create mass casualties & let Nato know he’s serious, experts warn]

6. Phần Lan và Thụy Điển phối hợp thực hiện vụ đánh chặn chung đầu tiên đối với máy bay phản lực Nga trên Vịnh Phần Lan.

Ngày 24 tháng 9, không quân Phần Lan và Thụy Điển đã thực hiện chiến dịch phối hợp đầu tiên, điều động các máy bay F/A-18 Hornet của Phần Lan và JAS 39 Grimness của Thụy Điển để đánh chặn và xác định đội hình máy bay Nga trên Vịnh Phần Lan.

Đội hình máy bay Nga bao gồm máy bay vận tải Tu-134, máy bay chiến đấu MiG-31 và Su-30, duy trì hoạt động trong không phận quốc tế trên Vịnh Phần Lan.

Không quân Phần Lan cho biết sự hợp tác tăng cường hiện cho phép các nhiệm vụ nhận dạng chung và máy bay chiến đấu phản ứng nhanh, gọi tắt là QRA hoạt động từ các căn cứ không quân của nhau.

"Đây chính là hình ảnh thực tiễn của sự hợp tác chặt chẽ," Tướng Jonas Wikman, Tư lệnh Không quân Thụy Điển, cho biết. "Được xây dựng qua nhiều năm trên nền tảng lòng tin và các mối quan hệ cá nhân bền chặt, giờ đây chúng ta có thể hoạt động cùng nhau một cách liền mạch – với tư cách là lực lượng không quân, các quốc gia và các đồng minh."

Máy bay quân sự Nga thường xuyên hoạt động quanh khu vực Baltic. Chỉ riêng trong khoảng thời gian từ ngày 31 tháng 8 đến ngày 6 tháng 9, máy bay chiến đấu của NATO đã được điều động ít nhất ba lần để chặn máy bay Nga gần các quốc gia Baltic. Những vụ việc này bao gồm nhiều lần chặn máy bay trinh sát Il-20 của Nga bay mà không có bộ phát đáp hoạt động hoặc kế hoạch bay đã khai báo, cũng như một vụ xâm phạm biên giới trên không vào không phận Estonia.

Chiến dịch phối hợp tháng 9 diễn ra sau một cuộc chạm trán nghiêm trọng vào ngày 12 tháng 6, khi Thụy Điển buộc phải điều động máy bay Gripen của mình hai lần trong cùng một ngày để đánh chặn các máy bay tấn công Su-24 Fencer và Su-34 Fullback của Nga hoạt động hung hăng gần không phận Thụy Điển.

Nhiệm vụ tác chiến này đánh dấu việc triển khai cụ thể hợp tác không quân Bắc Âu. Cùng với Na Uy và Đan Mạch, liên minh mới mở rộng này đang tích cực nỗ lực biến khu vực Biển Baltic thành một hàng rào phòng thủ đồng bộ cao độ ở sườn phía đông của NATO.

Các nước NATO đang trải qua căng thẳng ngày càng gia tăng do sự leo thang của các mối đe dọa hỗn hợp từ Nga. Chính phủ các nước Baltic ngày càng cáo buộc Mạc Tư Khoa tiến hành các cuộc tấn công mạng, dàn dựng các hành động phá hoại khu vực và tìm cách gây bất ổn dư luận.

Âu Châu đang trong tình trạng căng thẳng khi Nga dường như đang thử thách quyết tâm và khả năng phòng thủ của đối phương. Từ vụ phá hoại nghi ngờ xảy ra tại phi trường Leipzig của Đức vào ngày 5 tháng 8, việc một tàu chiến Nga bắn pháo sáng vào một máy bay trực thăng quân sự của Đan Mạch vào ngày 15 tháng 9, cho đến các vụ xâm phạm không phận NATO bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga, Mạc Tư Khoa liên tục thăm dò liên minh này.

[Kyiv Independent: Finland, Sweden launch first joint intercept of Russian jets over Gulf of Finland]

7. Những phát ngôn của Nga làm dấy lên thêm nhiều lo ngại ở khu vực Baltic.

Lời cảnh báo của Đan Mạch cũng được đưa ra trong bối cảnh Nga ngày càng có những lời lẽ hung hăng đối với các thành viên Baltic của NATO.

Đầu tháng 9, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cảnh báo rằng việc leo thang quân sự và chính trị hơn nữa ở khu vực Baltic sẽ dẫn đến phản ứng "quyết liệt và tàn phá" từ Mạc Tư Khoa.

Theo hãng thông tấn nhà nước Nga RIA Novosti, bà Zakharova cho biết: "Phản ứng của Nga đối với những kẻ khởi xướng các hành động chống Nga liều lĩnh sẽ rất quyết liệt và mang tính hủy diệt."

Vào thứ Sáu, ngày 25 tháng 9, hãng thông tấn RIA Novosti đã đi xa hơn bằng cách đăng tải một bài báo có tiêu đề "Nga đối mặt với một chiến dịch quân sự đặc biệt khác. Nó sẽ rất ngắn", do nhà bình luận thân Cẩm Linh Alexander Nosovich viết.

Bài báo xuất hiện sau khi quốc hội Lithuania đề xuất bãi bỏ điều khoản cấm triển khai vũ khí hạt nhân trong hiến pháp nước này.

Nosovich so sánh một cuộc xung đột có thể xảy ra ở các nước Baltic với cuộc xâm lược Ukraine của Nga và khẳng định Mạc Tư Khoa sẽ không cần phải triển khai lực lượng lục quân.

"Chỉ những hỏa tiễn có đầu đạn phù hợp mới được sử dụng," ông viết, và nói thêm rằng kết quả sẽ "không chỉ nhanh mà còn nhanh như chớp."

Hãng thông tấn độc lập ASTRA của Nga đưa tin rằng RIA Novosti sau đó đã gỡ bỏ bài báo mà không giải thích lý do.

Bài bình luận thể hiện quan điểm của một nhà bình luận ủng hộ Điện Cẩm Linh hơn là chính sách đã được chính phủ Nga công bố. Tuy nhiên, việc bài báo được đăng tải bởi một hãng thông tấn do nhà nước kiểm soát lại trùng hợp với đánh giá của Đan Mạch rằng Mạc Tư Khoa đang sử dụng các mối đe dọa và hành động gây hấn có thể phủ nhận để đe dọa các thành viên NATO và làm sâu sắc thêm sự chia rẽ trong liên minh.

Các vụ phá hoại và tấn công mạng dự kiến sẽ gia tăng.

Mối đe dọa trước mắt hơn mà Đan Mạch xác định liên quan đến các hoạt động hỗn hợp dưới ngưỡng chiến tranh thông thường.

Những hành động này có thể bao gồm phá hoại, các cuộc tấn công mạng mang tính hủy diệt nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu, tung tin giả, tuyển mộ bí mật và các cuộc tấn công khó xác định danh tính nhằm vào các công ty hoặc tuyến đường vận tải hỗ trợ Ukraine.

Trước đó, cơ quan an ninh nội địa Đan Mạch cho biết các cơ quan tình báo Nga đang cố gắng tuyển mộ công dân Đan Mạch thông qua mạng xã hội và các nền tảng trò chơi điện tử.

Theo các nguồn tin, những người có tiềm năng trở thành tân binh được yêu cầu chụp ảnh các công ty quốc phòng và cơ sở hạ tầng nhạy cảm, những nơi có thể bị tấn công trong các hoạt động phá hoại sau này.

Cơ quan ứng phó khẩn cấp của Đan Mạch hôm thứ Năm cũng đã nâng cao đánh giá của mình về mối đe dọa tấn công mạng mang tính phá hoại, cho rằng Nga có khả năng sẽ cố gắng thực hiện các hoạt động nhằm vào các hệ thống của Đan Mạch.

Mạc Tư Khoa đã nhiều lần phủ nhận việc tổ chức các cuộc tấn công phá hoại hoặc tấn công hỗn hợp tại các nước NATO. Đại sứ quán Nga tại Copenhagen bác bỏ đánh giá tình báo mới nhất là thiếu căn cứ và cáo buộc Đan Mạch cùng các nước phương Tây khác làm leo thang căng thẳng liên quan đến Ukraine.

Các cuộc đối đầu gần đây làm dấy lên lo ngại.

Đánh giá này được đưa ra sau một số vụ việc mà các chính phủ Âu Châu cho là có liên quan đến hoạt động hợp tác giữa Nga và các nước khác.

Ngày 14 tháng 9, một tàu chiến Nga đã bắn hai quả pháo hiệu về phía một máy bay trực thăng quân sự của Đan Mạch đang chụp ảnh con tàu này trong vùng biển quốc tế. Các quan chức Đan Mạch cho biết một quả pháo hiệu đã bay rất gần máy bay.

Sau đó, Nga đã khen thưởng thuyền trưởng con tàu, trong khi Đan Mạch lên án vụ việc và triệu tập đại sứ Nga.

Đức cũng cho rằng Mạc Tư Khoa phải chịu trách nhiệm về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa mang chất nổ bất thành tại phi trường Leipzig/Halle, một trung tâm hậu cần quan trọng được các máy bay của Ukraine và các nước liên kết với NATO sử dụng.

Bản đánh giá của Đan Mạch cho biết một cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào một quốc gia thành viên NATO vẫn rất khó xảy ra. Tuy nhiên, các quan chức tình báo cho biết không thể loại trừ hoàn toàn khả năng này.

NATO đã bắt đầu mở rộng việc chia sẻ thông tin tình báo về các vụ phá hoại bị nghi ngờ do Nga gây ra, khi các thành viên liên minh cố gắng nhanh chóng xác định các cuộc tấn công và phối hợp phản ứng trước khi Mạc Tư Khoa có thể lợi dụng những bất đồng giữa họ.

[Politico: Russian Drones, Missiles or Troops Could Test NATO Within Months, Danish Intelligence Says]

8. Iran đang chờ phản hồi từ Mỹ khi có thông tin cho rằng Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn và lên kế hoạch cho các cuộc tấn công mới.

Tờ Wall Street Journal đưa tin hôm thứ Bảy, dẫn lời các quan chức Mỹ, cho biết Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ đề xuất của Iran về việc mở lại eo biển Hormuz chiến lược và nói với các phụ tá rằng ông dự kiến sẽ nối lại các cuộc ném bom vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Các quan chức cho biết, tuy nhiên, Tổng thống Trump vẫn còn do dự trong việc nối lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn, lưu ý rằng quan điểm của ông có thể thay đổi và có thể bị ảnh hưởng bởi kết quả cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11.

Trong sáng kiến ngoại giao tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc ở New York, Iran đề xuất mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông, đồng thời cho biết đề xuất này đã được truyền đạt đến phía Mỹ thông qua các trung gian hòa giải của Qatar.

Họ chờ đợi phản hồi chính thức từ phía Mỹ về đề xuất này vào thứ Bảy.

Phía Iran cũng đã đối đầu với đối thủ Saudi Arabia về vấn đề eo biển, nhấn mạnh tầm quan trọng của cuộc xung đột kéo dài bảy tháng, vốn đã làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ qua một trong những tuyến đường vận chuyển quan trọng nhất thế giới và gây thiệt hại cho nền kinh tế toàn cầu.

Hôm thứ Ba, Ngoại trưởng Iran Abbas đã có cuộc gặp với đặc phái viên của Tổng thống Trump, ông Steve Witkoff, và trước đó đã đưa ra các điều kiện để chấm dứt chiến tranh và mở lại tuyến đường vận chuyển quan trọng này.

Ông Araghchi phát biểu tại Liên Hiệp Quốc: "Nếu các điều kiện cần thiết được đáp ứng, eo biển có thể được mở lại và hoạt động hàng hải bình thường được khôi phục trong vòng bảy ngày."

Tuyến đường thủy quan trọng đối với nguồn cung dầu mỏ của thế giới là trọng tâm của cuộc xung đột giữa Hoa Kỳ và Iran, hiện đang bế tắc sau gần bảy tháng.

Ông Araqchi nói thêm rằng, nếu Mỹ đồng ý, các bên tham chiến có thể bắt đầu các cuộc đàm phán rộng hơn "về các vấn đề được hai bên cùng thống nhất".

Điều đó có thể bao gồm cả các cuộc thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran. Tổng thống Trump đã tuyên bố rằng Tehran sẽ không bao giờ sở hữu bom hạt nhân, trong khi một quan chức cao cấp của Iran nói với Reuters rằng Iran sẽ không nhượng bộ về chương trình hạt nhân của mình ngay cả khi Hoa Kỳ chấp nhận thỏa thuận hòa bình.

Quan chức này cho biết Iran sẽ không nhượng bộ bất kỳ điều gì về các quyền của mình, bao gồm cả việc làm giàu uranium hoặc vận chuyển uranium đã được làm giàu cao ra khỏi nước này.

Ngăn chặn chương trình hạt nhân của Iran là mục tiêu chính của Israel khi nước này phát động cuộc chiến vào cuối tháng Hai, cùng với Mỹ.

Một quan chức Mỹ, giấu tên, trước đó đã nhận định các cuộc thảo luận thông qua trung gian hòa giải là "tích cực và mang tính xây dựng".

Tuy nhiên, theo báo cáo của tờ Journal, Tổng thống Trump tỏ ra hoài nghi trong lòng rằng Iran sẽ đáp ứng các yêu cầu của ông, và ông đã nói với các nhân viên của mình rằng ông cho rằng một chiến dịch ném bom mới rất có thể sẽ xảy ra.

Tổng thống Trump cũng đăng tải một hình ảnh lên nền tảng Truth Social của mình, đó là một bản đồ khoanh tròn eo biển Hormuz và ghi chú "Eo biển Tổng thống Trump".

Tài sản bị đóng băng

Đề xuất của Iran cũng được tường trình bao gồm việc thả các tài sản bị đóng băng của Iran, ước tính trị giá ít nhất 12 tỷ đô la, cũng như dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran và chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình CBS rằng "quá trình ngừng bắn sẽ bắt đầu ngay từ ngày họ chấp nhận nó."

"Trước đó chúng tôi đã đạt được thỏa thuận dựa trên bản ghi nhớ đã ký kết tại Pakistan… nếu Hoa Kỳ đồng ý tiếp tục theo cách đó, mọi thứ sẽ trở lại như trước đây", ông nói thêm.

Hossein Mohebi, phát ngôn nhân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng, nói với AFP trong một cuộc phỏng vấn độc quyền hôm thứ Ba rằng việc chấm dứt xung đột ở Yemen cũng nằm trong số các yêu cầu của Tehran.

Hồi tháng 6, Mỹ và Iran đã ký một bản ghi nhớ nhằm mục đích chấm dứt chiến tranh, mở lại eo biển và khởi động các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.

Nhưng thỏa thuận đã đổ vỡ ngay sau đó khi Iran nổ súng vào các tàu thương mại ở eo biển Hormuz mà nước này cáo buộc đã đi chệch khỏi tuyến đường đã được phê duyệt qua đường thủy này.

Mặt trời lặn trên những tàu thương mại neo đậu ở eo biển Hormuz ngoài khơi Bandar Abbas, Iran, với đường chân trời của thành phố ở phía xa, ngày 6 tháng 9 năm 2026. (AP/Vahid Salemi)

Iran yêu cầu các tàu phải xin phép trước khi đi qua, viện dẫn lý do an ninh và chủ quyền.

Các tàu không tuân thủ thường xuyên bị tấn công, trong khi Hoa Kỳ thỉnh thoảng ném bom các khu vực ven biển của Iran để trả đũa.

Các đồng minh của Ả Rập Xê Út đoàn kết

Những nỗ lực ngoại giao trước đây đã thất bại trong việc chấm dứt chiến tranh. Kể từ đó, chiến tranh liên tục gián đoạn giữa các đợt tạm lắng và các cuộc tấn công mới, làm suy yếu lực lượng quân sự chính quy của Iran và gây thiệt hại cho nền kinh tế vốn đã yếu kém của nước này.

Iran và các đồng minh đã trả đũa bằng cách mở rộng xung đột ra khắp khu vực. Iran, quốc gia kiểm soát eo biển cùng với Oman, đã tấn công các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn, trong khi lực lượng Houthi ở Yemen tấn công vào các lợi ích của Ả Rập Xê Út. Các nhóm dân quân liên kết với Iran ở Iraq bị đổ lỗi cho vụ tấn công đường ống dẫn dầu khiến nguồn cung dầu của Ả Rập Xê Út tạm thời bị gián đoạn.

Bộ Ngoại giao Iran cho biết sáng sớm thứ Bảy rằng ông Araqchi đã thông báo cho người đồng cấp Saudi Arabia, Hoàng tử Faisal bin Farhan, về sự hiểu biết giữa Iran và Oman liên quan đến các tuyến đường vận chuyển an toàn ở eo biển Hormuz.

Số thương vong ngày càng tăng của cuộc chiến cũng đã đoàn kết các đồng minh của Ả Rập Xê Út để củng cố khả năng phòng thủ của vương quốc.

Chính phủ Yemen được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn và được quốc tế công nhận đang bị tấn công bởi các chiến binh Houthi liên kết với Iran, với các hỏa tiễn của Houthi bắn vào lãnh thổ vương quốc.

[Times Of Israel: Iran awaits US response as Trump said to reject ceasefire proposal, plot new strikes]

9. Ông Netanyahu sử dụng bài phát biểu tại Liên Hiệp Quốc để nhấn mạnh mối quan hệ với Tổng thống Trump — và chỉ trích những người khác.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người đang đối mặt với cuộc bầu cử quan trọng vào tháng tới, đã nhấn mạnh mối quan hệ thân thiết của ông với Tổng thống Trump trong bài phát biểu trước Liên Hiệp Quốc hôm thứ Năm, đồng thời chỉ trích một danh sách dài các kẻ thù thực sự và tưởng tượng.

Trong bài phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc thường niên, Thủ tướng Israel đã cảm ơn người đồng cấp Mỹ về "sự lãnh đạo táo bạo" của ông, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn đối với người đồng cấp Mỹ.

Ông Netanyahu đã đưa ra những lời lẽ tốt đẹp dành cho Tổng thống Trump bất chấp căng thẳng ngày càng gia tăng giữa chính phủ Israel và chính quyền Trump về cuộc chiến tranh với Iran, xung đột Gaza và bạo lực của người định cư đối với người Palestine ở Bờ Tây. Điều này cũng diễn ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều sự bất mãn trong một số giới thuộc đảng Cộng hòa về mối quan hệ giữa Mỹ và Israel.

Mới tuần trước, Phó Tổng thống JD Vance, người từng phản đối cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran, đã nhấn mạnh rằng Mỹ không được để chính sách đối ngoại của mình "phụ thuộc vào Nhà nước Israel". Và Tổng thống Trump - người đã gọi người đồng cấp Israel của mình là "điên rồ" trong một cuộc điện thoại gây tranh cãi vài tháng trước - vẫn chưa công khai ủng hộ Netanyahu tái tranh cử.

Tuy nhiên, lời chào hỏi dành cho Tổng thống Trump là một dấu hiệu cho thấy Netanyahu coi trọng mối quan hệ với tổng thống đến mức nào, trong bối cảnh Israel ngày càng bị cô lập trên trường quốc tế và nhiều cử tri Israel đổ lỗi cho Netanyahu về điều đó.

Trong phần lớn bài phát biểu, nhà lãnh đạo Israel thể hiện thái độ thách thức, chỉ trích mạnh mẽ tất cả mọi người, từ các nhà lãnh đạo Âu Châu đến Thị trưởng New York Zohran Mamdani.

Ông Netanyahu chỉ trích Anh và Pháp vì đã dẫn đầu nhóm các đồng minh của Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt thương mại đối với các sản phẩm từ các thị trấn của Israel ở Bờ Tây. Ông gọi họ là những kẻ đạo đức giả vì cáo buộc Israel là thực dân trong khi chính họ "đã tạo ra thuật ngữ này". (Chính quyền Trump vẫn giữ im lặng một cách bất thường về quyết định trừng phạt này.)

Ông Netanyahu cũng cho rằng vấn đề người định cư Israel tấn công người Palestine và tài sản của họ đã nhận được quá nhiều sự chú ý của quốc tế và hạ thấp số người chết dưới tay những người định cư này. Ông đã nói thẳng với các nhà lãnh đạo quốc tế lo ngại về bạo lực như vậy, rằng: "Các ông không biết mình đang nói về điều gì!"

Nhiều người định cư ở đây là những người ủng hộ nhiệt thành chính phủ cánh hữu của Netanyahu.

Nhưng Netanyahu, người mà chính phủ của ông đã bật đèn xanh cho việc mở rộng các thị trấn, cũng tìm cách xoa dịu những bình luận của mình bằng cách nói rằng ông "sẽ không dung thứ cho hành động tự ý thực thi pháp luật" của những người định cư.

Khi Netanyahu bắt đầu phát biểu, nhiều phái đoàn có mặt tại hội trường Liên Hiệp Quốc đã bỏ ra ngoài, như đã từng xảy ra trong những năm gần đây giữa lúc sự phẫn nộ ngày càng gia tăng về các hành động của Israel ở Gaza. Ông cũng cáo buộc họ đạo đức giả, gọi họ là "những kẻ hèn nhát về mặt đạo đức" và tuyên bố rằng nhiều nhà lãnh đạo của các quốc gia đó đã bí mật cảm ơn ông vì đã tấn công vào chương trình hạt nhân của Iran.

Ông Netanyahu chỉ trích Qatar, một quốc gia Ả Rập giàu có nhưng nhỏ bé, đang tìm cách đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Washington và Tehran trong cuộc chiến tranh Iran, và Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia có quan hệ với Israel đã xấu đi trong những năm gần đây. Ông Netanyahu cáo buộc hai nước này lan truyền "những lời dối trá bài Do Thái".

Ông cũng cáo buộc Thị trưởng New York Mamdani có tư tưởng bài Do Thái — và là "bạn bè" với Hamas. Mamdani, người ủng hộ nhà nước Palestine và từng tuyên bố trong chiến dịch tranh cử sẽ thực thi lệnh bắt giữ lãnh đạo Israel của Tòa án Hình sự Quốc tế trước khi rút lại lời hứa, đã nhiều lần trở thành mục tiêu chỉ trích của Netanyahu.

Một mục tiêu khác của Netanyahu là Tổng thống Syria Ahmad Al-Sharaa.

Trong bài phát biểu hôm thứ Tư trước đại hội Liên Hiệp Quốc, Sharaa đã chỉ trích Israel vì xâm lược miền nam Syria và nói rằng Cao nguyên Golan sẽ "vẫn là lãnh thổ của Syria".

Hôm thứ Năm, Netanyahu đáp lại rằng "người Do Thái đã ở Cao nguyên Golan từ thời Moses" và khuyến khích nhà lãnh đạo Syria đọc Kinh Thánh.

[Politico: Netanyahu uses UN address to highlight Trump ties — and harangue everyone else]

 

1. Văn phòng của Tổng thống Zelenskiy bác bỏ thông tin cho rằng Tổng thống Trump đã thúc giục ông gặp Putin tại Mạc Tư Khoa.

Văn phòng Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã bác bỏ thông tin cho rằng Tổng thống Donald Trump đã thúc giục ông đến Mạc Tư Khoa để hội đàm với Putin.

"Đây là thông tin sai sự thật," cố vấn tổng thống Dmytro Lytvyn nói với các phóng viên để phản bác lại bản tin. Các quan chức Ukraine cho biết Tổng thống Trump và Tổng thống Zelenskiy đã thảo luận về khả năng đàm phán ba bên giữa Hoa Kỳ, Ukraine và Nga, nhưng Tổng thống Trump không đề xuất cuộc gặp giữa Tổng thống Zelenskiy và Putin tại Mạc Tư Khoa.

Trước đó vào ngày 25 tháng 9, Bloomberg đưa tin, dẫn lời những người quen thuộc với các cuộc thảo luận, rằng Tổng thống Trump đã thúc ép Tổng thống Zelenskiy đến thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga trong cuộc gặp bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại New York. Theo báo cáo, Tổng thống Zelenskiy đã bác bỏ đề nghị này và tỏ ra khó chịu vì vấn đề này lại được nêu ra. Tòa Bạch Ốc không trả lời yêu cầu bình luận của Bloomberg.

Mạc Tư Khoa đã nhiều lần đề xuất thủ đô Mạc Tư Khoa là địa điểm tổ chức cuộc gặp giữa Tổng thống Zelenskiy và Putin. Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov ngày 23 tháng 9 nhắc lại rằng Tổng thống Zelenskiy có thể đến Mạc Tư Khoa và sẽ được bảo đảm an ninh. Trong khi đó, Kyiv kêu gọi bất kỳ cuộc gặp nào giữa các nhà lãnh đạo nên diễn ra tại một địa điểm trung lập.

Khi được một nhà báo Nga hỏi tại New York vào ngày 23 tháng 9 về kế hoạch thăm Mạc Tư Khoa, Tổng thống Zelenskiy trả lời rằng ông chỉ đến đó "bằng hỏa tiễn". Phát biểu này được đưa ra để đáp lại những lời mời liên tiếp của Nga tới Mạc Tư Khoa, chứ không phải để đáp lại đề xuất được tường trình của Tổng thống Trump được báo cáo hai ngày sau đó.

Ngoài ra, vào ngày 25 tháng 9, Tổng thống Zelenskiy cho biết Washington đã đề xuất một vòng đàm phán ba bên cấp kỹ thuật mới có sự tham gia của Ukraine, Nga và Hoa Kỳ, có thể diễn ra tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Tổng thống Zelenskiy nói với các phóng viên: "Phía Mỹ đã đề xuất... cuộc gặp ở cấp độ kỹ thuật theo thể thức ba bên", đồng thời cho biết thêm Kyiv đang chờ Washington đề xuất ngày cụ thể.

Cùng ngày, Điện Cẩm Linh cho biết một cuộc họp ba bên như vậy có thể sớm diễn ra nhưng không cung cấp thêm chi tiết nào.

[Kyiv Independent: Zelensky's office denies report Trump urged him to meet Putin in Moscow]

2. Lavrov nói rằng những lời cảnh báo chiến tranh có thể trở thành "lời tiên tri tự ứng nghiệm" của Liên Hiệp Âu Châu.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho rằng lời cảnh báo của Âu Châu về việc phải chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh do Nga phát động có thể trở thành "lời tiên tri tự ứng nghiệm", đồng thời bác bỏ những cảnh báo về một cuộc tấn công của Nga vào Âu Châu là "vô lý".

Theo báo Ukrainska Pravda đưa tin hôm Chúa Nhật, ngày 27 tháng 9, trích dẫn các phương tiện truyền thông thân Cẩm Linh, Lavrov đã đưa ra những nhận xét này tại cuộc họp báo cuối cùng của ông tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 81, gọi tắt là UNGA ở New York.

"Chúng tôi sẽ không gây chiến với Âu Châu, điều đó thật vô lý và phi lý. Nhưng chính Âu Châu đang chuẩn bị chiến tranh với chúng tôi… Lập trường này có thể trở thành lời tiên tri tự ứng nghiệm, bởi vì hiện tại họ đang đầu tư một lượng tiền khổng lồ vào sản xuất vũ khí", Lavrov nói.

Ông cảnh báo rằng, nếu Âu Châu tấn công, Nga sẽ "không ngần ngại đáp trả", viện dẫn tuyên bố trước đó của nhà lãnh đạo Điện Cẩm Linh Vladimir Putin rằng một cuộc chiến như vậy sẽ kết thúc nhanh chóng.

Những lời bảo đảm của Lavrov lặp lại những tuyên bố mà Điện Cẩm Linh đã đưa ra trước các hành động gây hấn trước đây.

Putin và các nhà ngoại giao Nga đã nhiều lần phủ nhận kế hoạch tấn công Ukraine trước cuộc xâm lược của Nga năm 2014 và trong những ngày trước cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022.

Trong bài phát biểu tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc hôm thứ Tư, ngày 23 tháng 9, Lavrov đã sử dụng thuật ngữ "chiến dịch đặc biệt" để chỉ cuộc chiến ở Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ năm, đồng thời nói rằng Ukraine lẽ ra đã có thể giữ nguyên biên giới năm 1991 nếu các quốc gia Âu Châu không "can thiệp vào những trò hề của họ".

Hôm thứ Sáu, ngày 25 tháng 9, Putin đưa ra những tuyên bố tương tự, nói với các nhà báo rằng Nga "không chuẩn bị cho bất kỳ hành động quân sự nào chống lại Âu Châu", đồng thời, trong cùng bài phát biểu đó, ông cáo buộc các nước Baltic vi phạm quyền của những người nói tiếng Nga.

Theo Liên Hiệp Âu Châu Perspectives, Putin nói: "Chúng tôi đã biết cách ứng phó và đã xây dựng một phương pháp tiếp cận nhất định cho vấn đề này. Chúng tôi ứng phó trên cơ sở nhân đạo và trong khuôn khổ luật pháp quốc tế."

Tuy nhiên, Putin không đưa ra ví dụ nào về những vi phạm bị cáo buộc và cũng không nói rõ phản ứng sẽ như thế nào.

Nhưng Điện Cẩm Linh từ lâu đã sử dụng lý do bảo vệ cộng đồng nói tiếng Nga để tạo tiền đề cho các hành động thù địch chống lại các nước láng giềng. Điều tương tự cũng đã xảy ra ở Ukraine.

Mặc dù thường được sử dụng để giảm nhẹ mức độ hung hăng, nhưng luận điệu của Nga luôn phản ánh thái độ thù địch lâu dài của nước này đối với phương Tây.

Putin cũng chế giễu những lo ngại về an ninh ở Estonia là "trò hề chính trị".

Hai tuần trước đó, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev đã đe dọa xóa sổ Lithuania "khỏi bản đồ" nếu nước này triển khai vũ khí hạt nhân, cho rằng các đồng minh NATO sẽ không dám viện dẫn Điều 5 về phòng thủ tập thể.

Sự việc hỗn hợp hay tấn công trực tiếp?

Việc Âu Châu tăng cường quốc phòng là phản ứng trước các cuộc tấn công hỗn hợp của Nga, vốn đã tăng gần gấp đôi và gia tăng rõ rệt trong vài tháng qua.

Chiến dịch xâm nhập, phá hoại và tấn công mạng bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga nhằm vào cơ sở hạ tầng của Liên Hiệp Âu Châu đã gia tăng đến mức một số quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu hiện mô tả nó như những cuộc tấn công trực tiếp.

Lithuania gần đây đã tăng cường phòng thủ xung quanh các cơ sở hạ tầng trọng yếu, trong khi Mỹ xác nhận việc điều động thêm quân đến nước này trong tuần này.

Sau nhiều tuần leo thang căng thẳng giữa Mạc Tư Khoa và Berlin, các Ngoại trưởng Đức và Nga đã gặp nhau lần đầu tiên kể từ cuộc xâm lược toàn diện của Nga năm 2022.

Cuối tháng 8, Giám đốc CIA John Ratcliffe đã bất ngờ đến thăm Mạc Tư Khoa – lần đầu tiên kể từ khi nhậm chức – với lý do được tường trình để ngăn chặn Điện Cẩm Linh tấn công một quốc gia thành viên NATO.

Cũng trong hội nghị thượng đỉnh ở New York, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cảnh báo rằng Nga có thể tấn công vào một quốc gia Âu Châu khác bằng máy bay điều khiển từ xa, hỏa tiễn hoặc thậm chí là một chiến dịch trên bộ nhằm phá vỡ sự đoàn kết của phương Tây và đánh lạc hướng dư luận khỏi những tổn thất nặng nề trên chiến trường.

Các cuộc đàm phán ngoại giao bị đình trệ.

Những phát biểu của Lavrov được đưa ra trong bối cảnh Kyiv và Washington tăng cường nỗ lực chấm dứt chiến tranh, kêu gọi Điện Cẩm Linh tham gia bàn đàm phán ba bên.

Hôm thứ Tư, 51 quốc gia đã ký một tuyên bố chung, kêu gọi Mạc Tư Khoa đồng ý ngừng bắn toàn diện và tiến hành các cuộc đàm phán có ý nghĩa.

Hôm thứ Sáu, Putin một lần nữa đổ lỗi cho Kyiv về việc các cuộc đàm phán ngoại giao bị đình trệ.

Chỉ một ngày sau, Tổng thống Zelenskiy đã bác bỏ cách diễn đạt đó, nói rằng Putin luôn tìm cớ để không gặp mặt hoặc tham dự cuộc thảo luận ba bên.

Chính quyền Ukraine liên tục thúc đẩy việc gặp gỡ trực tiếp và đàm phán với các nhà ngoại giao Nga.

Cho đến nay, Điện Cẩm Linh đã bác bỏ mọi đề xuất – thậm chí cả bức thư công khai của Tổng thống Zelenskiy gửi Putin hồi tháng 6, trong đó ông đề xuất một cuộc gặp trực tiếp và nói rằng ông sẵn sàng cho một lệnh ngừng bắn toàn diện.

[Kyiv Post: Lavrov Says War Warnings Could Become EU’s ‘Self-Fulfilling Prophecy’]

3. Lực lượng đặc nhiệm Alpha của SBU tuyên bố đã tấn công trúng mục tiêu tại nhà máy quang cơ Azov ở Rostov.

Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết Trung tâm Tác chiến Đặc biệt Alpha của họ đã tấn công nhà máy trong một chiến dịch phối hợp với Hải quân Ukraine.

SBU gọi cơ sở này là nhà cung cấp phụ tùng quan trọng được sử dụng trong vũ khí chính xác.

"Doanh nghiệp này là một trong những cơ sở quang điện tử trọng điểm của Tập đoàn Vũ khí Hỏa tiễn Chiến thuật Nga. Nhà máy sản xuất radar và đầu dò hồng ngoại cho hỏa tiễn dẫn đường, thiết bị ảnh nhiệt và hệ thống điện tử cho pháo binh chính xác cao", cơ quan này viết trong thông cáo báo chí.

Theo thông báo, vụ tấn công đã gây thiệt hại cho "các cơ sở sản xuất quang học và đúc, khu vực lắp ráp, xưởng mạ điện và xưởng sản xuất mạch in" của nhà máy.

Theo các báo cáo, nhà máy này cũng bị tấn công bởi một lực lượng của Ukraine vào ngày 10 tháng 7.

SBU cũng tuyên bố đã bắn trúng một hệ thống phòng không Pantsir-S2 trong cùng khu vực, có thể là một phần của chiến dịch nhằm vô hiệu hóa hệ thống phòng không địa phương.

Cơ quan này cũng tuyên bố có liên quan đến vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu Ilsky ở vùng Krasnodar Krai của Nga đêm qua.

Hỏa tiễn nội địa được sử dụng

Theo SBU, chiến dịch này sử dụng một loạt vũ khí do trong nước sản xuất, bao gồm hỏa tiễn điều khiển từ xa Ruta, Palanytsia và Bars, cũng như hỏa tiễn chống hạm Neptune.

Hỏa tiễn Neptune đã được sử dụng để đánh chìm soái hạm Moskva của Hạm đội Hắc Hải Nga vào tháng 4 năm 2022. Ukraine đã công bố phiên bản nâng cấp vào tháng 8 năm 2025, với các báo cáo cho thấy tầm bắn của nó lên tới 1.000 km – một bước nhảy vọt so với tầm bắn 300 km được ghi trong tài liệu quảng cáo năm 2020 dành cho mẫu ban đầu.

Palanytsia, được Kyiv mô tả là sự kết hợp giữa máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn, lần đầu tiên được công bố vào năm 2024 và sau đó được nâng cấp vào năm 2025, nâng tầm bắn lên 650 km.

Hỏa tiễn Ruta và Bar được bảo mật tương tự nhau, với việc Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố đã thử nghiệm thành công hỏa tiễn Ruta vào cuối năm 2024.

Việc sử dụng hỏa tiễn Ruta trong chiến đấu đã được xác nhận vào năm 2025, tiếp theo là các nâng cấp vào năm 2026 bao gồm đầu đạn nặng hơn, tầm bắn được báo cáo là hơn 450 km và hệ thống dẫn đường được tường trình miễn nhiễm với nhiễu sóng điện tử, gọi tắt là EW.

Hỏa tiễn Bars, với tầm bắn 700-800 km (435-500 dặm) và đầu đạn nặng 50-100 kg (110-220 pound), đã được công bố vào tháng 4 năm 2025.

[Kyiv Post: SBU’s Alpha Special Forces Claim Hit on Rostov’s Azov Optical-Mechanical Plant]

4. Các cuộc tấn công hiệu quả của Ukraine đang làm lung lay vị thế của Putin

Chiến dịch tấn công tầm xa mới nhất của Ukraine đã vươn tới Mạc Tư Khoa – bao gồm cả đợt tấn công lớn nhất từ trước đến nay nhằm vào thủ đô trong thời điểm diễn ra cuộc bầu cử.

Trong suốt mùa hè, Kyiv đã liên tục tấn công các kho chứa dầu bằng máy bay điều khiển từ xa hiện đại, trước khi chuyển mục tiêu sang một loạt các cuộc tấn công làm tê liệt nền tảng thương mại điện tử lớn nhất của Nga.

Các cuộc tấn công đã giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế vốn đã đang chao đảo của Nga – xóa sổ các doanh nghiệp, bóp nghẹt thương mại và gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu trên toàn quốc.

Khodorkovsky nói: "Putin đang gặp phải những vấn đề kinh tế rất nghiêm trọng."

"Tình hình không đến mức nghiêm trọng khiến người dân thiếu lương thực vào ngày mai, nhưng cũng đủ nghiêm trọng để khiến người ta quên đi sự tăng trưởng kinh tế và..."

"Xã hội Nga bắt đầu cảm thấy rằng nước Nga đang trong tình trạng chiến tranh và người dân đang sống trong một đất nước có chiến tranh. Sự bất mãn với chính quyền ngày càng gia tăng."

"Điều này không có nghĩa là xã hội Nga sẽ nổi dậy vào ngày mai, lật đổ Putin và chấm dứt chiến tranh. Nhưng tình hình của Putin đang ngày càng trở nên khó khăn hơn."

Nga đã chịu tổn thất 1,4 triệu người, trong đó có 500.000 người chết kể từ khi xâm lược Ukraine vào năm 2022.

Một nghiên cứu hồi đầu mùa hè đã tiết lộ rằng tuổi thọ trung bình của binh lính Nga ở tiền tuyến chỉ là 20 phút.

Nhưng không chỉ người dân Nga mệt mỏi với cuộc chiến tàn khốc của Putin, mà cả giới tinh hoa Điện Cẩm Linh cũng bắt đầu quay lưng lại với bạo chúa.

Ông German Gref, 62 tuổi, một trong những lãnh đạo ngân hàng hàng đầu của Nga, đã phơi bày sự chia rẽ ngày càng lớn giữa Putin và giới tinh hoa Nga khi ông yêu cầu nhà độc tài chấm dứt cuộc chiến đang thất bại ở Ukraine.

Cựu thành viên nhóm cố vấn cao cấp của Putin cáo buộc nhà độc tài này cố tình làm suy yếu nền kinh tế để tránh một thỏa thuận hòa bình nhục nhã.

Vài tuần sau, một nhà tài phiệt trung thành khác với Putin, Andrey Melnichenko, đã công khai kêu gọi phương Tây giúp đỡ.

Ông trùm ngành phân bón kêu gọi hỗ trợ kinh tế và chấm dứt chế độ độc tài của Putin.

Việc một quan chức cao cấp của Nga công khai đưa ra yêu cầu đối với Putin là điều chưa từng có tiền lệ.

Ông Khodorkovsky nói: "Putin ngày càng phụ thuộc vào các cơ quan an ninh - FSB và FSO. Ngày càng nhiều quyết định được đưa ra mà không tham khảo ý kiến của ông ấy."

"Quyền lực của hắn ta chưa bị thách thức, nhưng việc điều hành đất nước ngày càng trở nên khó khăn hơn đối với hắn ta."

[The Sun: Fears desperate Putin will use ‘rigged’ election victory as ‘carte blanche’ to unleash hell on Nato & silence enemies]

5. Các Thượng Nghị Sĩ Mỹ thúc giục Tổng thống Trump hủy bỏ lời mời Putin tham dự hội nghị thượng đỉnh G20.

Một nhóm Thượng Nghị Sĩ lưỡng đảng của Mỹ đang kêu gọi Tổng thống Trump rút lại lời mời Putin tham dự hội nghị thượng đỉnh G20 sắp tới tại Miami.

Theo tờ Washington Post, các bên ký kết, thành viên của Ủy ban Quân sự và Ủy ban Quan hệ Đối ngoại, cảnh báo rằng việc cho phép Putin tham dự có thể dẫn đến nguy cơ "hợp pháp hóa và bình thường hóa một chính phủ tiếp tục tấn công các mục tiêu dân sự của Ukraine mỗi ngày".

Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Roger Wicker, chủ tịch Ủy ban Quân sự Thượng viện, và Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Jeanne Shaheen, thành viên cao cấp của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, đã dẫn đầu bức thư này, và sáu Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ và sáu Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa khác cũng đã ký tên.

Các Thượng Nghị Sĩ đã viện dẫn thực tế rằng Putin, Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov và các thành viên khác trong phái đoàn Mạc Tư Khoa đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, và lập luận rằng việc nới lỏng sự cô lập ngoại giao của Putin có thể làm giảm áp lực buộc Mạc Tư Khoa phải đồng ý ngừng bắn ở Ukraine.

Lời mời được công bố vào ngày 23 tháng 9, khi Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Putin đã được mời tham dự hội nghị thượng đỉnh như một phần trong nỗ lực tạo cơ hội cho ông tiếp xúc với Tổng thống Trump và các nhà lãnh đạo thế giới khác.

Việc Putin có thể tham dự có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì G20 đã nhiều lần trở thành diễn đàn tranh luận về cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Tại hội nghị thượng đỉnh G20 năm 2025 ở Johannesburg, các nhà lãnh đạo phương Tây cho biết khuôn khổ hòa bình do Mỹ hậu thuẫn chứa đựng "những yếu tố quan trọng" nhưng cần được hoàn thiện thêm, viện dẫn những lo ngại rằng một số điều khoản có thể khiến Ukraine dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công của Nga trong tương lai.

Đầu tháng này, Tổng thống Zelenskiy cho biết ông sẵn sàng đến dự hội nghị thượng đỉnh Miami và gặp Putin ở đó nếu nhà lãnh đạo Nga tham dự.

Tháng trước, ông Siluanov đã tham dự cuộc họp các bộ trưởng tài chính G20 tại Bắc Carolina, điều này đã gây ra sự chỉ trích từ một số Thượng Nghị Sĩ Mỹ và các quan chức Âu Châu.

[Kyiv Independent: US senators push Trump to rescind Putin's invitation to G20 summit]

6. Tổng thống Zelenskiy kêu gọi Trung Quốc và Ấn Độ gây áp lực lên Nga khi số vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa hàng tuần vượt quá 2.200 vụ.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy kêu gọi Trung Quốc, Ấn Độ và các cường quốc phi phương Tây khác có lập trường cứng rắn hơn đối với Nga, nói rằng chỉ riêng trong tuần này, Mạc Tư Khoa đã phóng hơn 2.200 máy bay điều khiển từ xa tấn công, khoảng 1.650 bom dẫn đường, gọi tắt là KAB và 38 hỏa tiễn vào Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cho biết các cuộc tấn công của Nga đêm trước đó đã giết chết ba người ở vùng Zaporizhzhia và một người đàn ông ở Kyiv, trong khi lực lượng Nga đã tấn công một trung tâm dữ liệu hai lần vào sáng cùng ngày.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Thật không may, Trung Quốc và Ấn Độ, Brazil và Nam Phi, các nước G20 và các nước đang phát triển thiếu một lập trường mạnh mẽ và nhất quán." Ông cũng nói thêm rằng "mỗi quốc gia này đều có ảnh hưởng đến Nga và có thể giúp hiện thực hóa hòa bình."

Ukraine tiếp tục hợp tác với các đối tác, bao gồm Mỹ, Liên Hiệp Âu Châu, Canada, Nhật Bản và Australia, để tăng cường quốc phòng và theo đuổi các hoạt động ngoại giao.

"Xây dựng an ninh được bảo đảm và có phẩm giá ở Ukraine đồng nghĩa với việc góp phần vào an ninh và ổn định toàn cầu," ông nói.

Theo Tổng thống Zelenskiy, một phần đáng kể trong số 38 hỏa tiễn mà Nga phóng trong tuần này là hỏa tiễn đạn đạo.

Ông cho biết, ba người, trong đó có hai trẻ em, đã bị thương trong vụ tấn công đầu tiên trong hai vụ nhằm vào trung tâm dữ liệu Kyiv. Ông nói thêm rằng các cuộc tấn công đêm qua cũng nhắm vào các tòa nhà dân cư, các cơ sở năng lượng và các cơ sở hạ tầng dân sự khác ở các vùng Odesa, Kharkiv, Sumy, Mykolaiv, Kherson, Poltava, Zhytomyr và Kyiv.

Trước đó, Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko cho biết một phụ nữ và hai thiếu niên 16 tuổi đã phải vào bệnh viện sau cuộc tấn công ở quận Shevchenkivskyi của thủ đô.

Hôm thứ Bảy, lực lượng Nga đã tấn công các trung tâm dữ liệu Cosmonova ở Kyiv, ảnh hưởng đến các chương trình phát sóng truyền hình địa phương và khả năng tiếp nhận thông tin quan trọng của người dân nói chung.

Cuộc tấn công diễn ra sau một chiến dịch kéo dài gần ba tuần nhằm vào các trung tâm dữ liệu, trong đó bốn trung tâm đã bị tấn công vào thứ Tư.

Ảnh hưởng của Trung Quốc đối với Mạc Tư Khoa

Trung Quốc và Ấn Độ là hai quốc gia mua dầu thô của Nga lớn nhất thế giới, mang lại nguồn thu giúp duy trì nỗ lực chiến tranh của Mạc Tư Khoa. Bắc Kinh cũng cung cấp cho Nga các phụ tùng chế tạo vũ khí, trong khi Ấn Độ vẫn là một trong những nước mua vũ khí lớn nhất của Nga.

Brazil và Nam Phi, cùng với Trung Quốc và Ấn Độ, là các thành viên của khối BRICS với Nga, đó là lý do tại sao họ phần lớn tránh đứng về phe nào - ít nhất là công khai - trong cuộc xâm lược Ukraine.

Mặc dù Tổng thống Donald Trump đã giành được quyền lập pháp mới để áp thuế lên tới 100% đối với các khách hàng mua dầu khí lớn của Nga sau khi ký ban hành Đạo luật Trừng phạt Nga và Iran Lindsey O. Graham vào ngày 18 tháng 9, nhưng vẫn chưa rõ liệu ông có sử dụng quyền này để chống lại Trung Quốc hay không. Việc áp đặt các mức thuế như vậy có thể làm suy yếu sự ổn định thương mại mà Washington đang tìm cách duy trì với Bắc Kinh, bất chấp việc cắt giảm doanh thu dầu mỏ của Nga sẽ mang lại lợi ích đáng kể cho Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy đã nhiều lần kêu gọi Tổng thống Trump thực thi các quyền mới của mình khi Nga tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự trên khắp Ukraine.

Những phát ngôn mới nhất của ông được đưa ra chỉ hai ngày sau khi Putin nhắc lại cáo buộc rằng quyền của người nói tiếng Nga đang bị vi phạm ở các nước Baltic – luận điệu tương tự mà Điện Cẩm Linh đã sử dụng để biện minh cho cuộc xâm lược Ukraine.

Trong khi Tổng thống Zelenskiy tiếp tục kêu gọi sự ủng hộ từ các quốc gia có quan hệ kinh tế mật thiết với Nga, NATO đang phải đối mặt với làn sóng tấn công hỗn hợp ngày càng gia tăng từ Nga, với ranh giới giữa hành động phá hoại và hành động gây hấn trực tiếp ngày càng trở nên mờ nhạt.

Trong khi đó, Kyiv và Washington tiếp tục hợp tác để làm trung gian hòa giải nhằm chấm dứt chiến tranh.

Hôm thứ Tư, 51 quốc gia đã ủng hộ một tuyên bố chung tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần thứ 81, gọi tắt là UNGA kêu gọi Điện Cẩm Linh đồng ý ngừng bắn toàn diện và tiến hành các cuộc đàm phán có ý nghĩa.

Washington cũng đã mời Putin tham dự hội nghị thượng đỉnh Nhóm G20 ở Miami vào tháng 12, trong đó Tổng thống Trump kêu gọi ông "giải quyết chiến tranh".

Tuy nhiên, Mạc Tư Khoa không hề có dấu hiệu nhượng bộ. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố Điện Cẩm Linh sẽ không tạm dừng "chiến dịch quân sự đặc biệt" ngay cả trong các cuộc đàm phán, trong khi Putin đổ lỗi cho Kyiv về việc ngoại giao bế tắc và cho đến nay đã bác bỏ mọi đề xuất về một cuộc gặp trực tiếp.

"Ông ta vẫn vậy suốt nhiều năm qua - và tất cả các đối tác của chúng tôi đều cảm nhận được điều đó. Ông ta đang tìm cớ để tiếp tục cuộc chiến", Tổng thống Zelenskiy nói hôm thứ Bảy, ngày 26 tháng 9.

"Nghe lúc nào cũng giống nhau – và cuộc gặp gần đây của chúng tôi với Tổng thống Mỹ đã chứng minh điều đó."

[Kyiv Post: Zelensky Urges China, India to Pressure Russia as Weekly Strikes Top 2,200 Drones]

7. Chiến thuật hù dọa các đồng minh của Ukraine

Nhà hoạt động đối lập Mikhail Khodorkovsky cho biết có những báo cáo gần đây cho rằng tên bạo chúa tuyệt vọng đang lên kế hoạch cho cuộc tấn công chớp nhoáng mùa đông tàn bạo nhất từ trước đến nay nhằm giành chiến thắng.

Trong khi Nga đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công mới nhằm phá vỡ thế bế tắc trên chiến tuyến, Putin đang tuyệt vọng tìm cách ngăn chặn sự hỗ trợ của Âu Châu dành cho Ukraine.

Trong những tháng gần đây, Mạc Tư Khoa đã gia tăng áp lực lên các nước thành viên NATO, với việc các quan chức phương Tây cáo buộc Điện Cẩm Linh thực hiện các vụ xâm nhập và phá hoại bằng máy bay điều khiển từ xa một cách liều lĩnh.

Trong một trong những lời cảnh báo gay gắt nhất từ trước đến nay, tình báo Đan Mạch cho biết Nga có thể phát động một cuộc tấn công quân sự chống lại một quốc gia thành viên NATO chỉ trong vài tháng tới.

Theo một báo cáo mới được công bố, cơ quan này cho biết Nga có thể tiến hành các cuộc tấn công tầm xa vào cơ sở hạ tầng của NATO hoặc xâm nhập vào một quốc gia láng giềng.

Sự việc xảy ra vài giờ sau vụ cháy tại một trạm vệ tinh Starlink ở miền trung Ba Lan mà chính quyền địa phương mô tả là "hành động phá hoại".

Vài tuần trước đó, máy bay chiến đấu của NATO đã phải xuất kích để bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa ở Lithuania, một tàu khu trục của Nga bắn pháo sáng vào một máy bay trực thăng quân sự của Đan Mạch và một máy bay điều khiển từ xa bị nghi là của Nga trôi dạt vào một bãi biển của Ba Lan, tạo nên một mối đe dọa kép trong cùng một đêm.

Vào tháng 8, Đức đã công khai cáo buộc Nga về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào phi trường Leipzig.

Khodorkovsky nói: "Bất kể kết quả bầu cử thế nào, cuộc chiến tranh hỗn hợp của Putin chống lại phương Tây là một thực tế mới sẽ tiếp diễn chừng nào Putin còn nắm quyền."

Ông nói thêm rằng điều này sẽ diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, từ các hành động khiêu khích của lực lượng bán quân sự đến phá hoại, lật đổ, can thiệp bầu cử và tấn công mạng.

Ông Khodorkovsky nói: "Không còn nghi ngờ gì nữa rằng chế độ này có kế hoạch mở rộng việc sử dụng các phương pháp khủng bố và thuê người ám sát chính trị."

Các cơ quan tình báo Đan Mạch cho biết Nga có thể tìm cách thử thách điều 5 của NATO, là điều khoản cam kết các thành viên thực hiện phòng thủ tập thể.

Điều này diễn ra trong bối cảnh lo ngại rằng thành viên mạnh nhất của liên minh, Mỹ, sẽ không hỗ trợ Âu Châu trong trường hợp bị Nga tấn công.

Giáo sư Tiến sĩ Ulrich Schlie, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu An ninh, Chiến lược và Hội nhập Nâng cao, gọi tắt là CASSIS cho biết phương Tây phải chuẩn bị sẵn sàng để đối phó với mối đe dọa từ Nga.

Ông nói với tờ The Sun: "Chúng ta đã chứng kiến chiến tranh hỗn hợp ở Đức, điều này khiến một số người đồng hương của tôi ngạc nhiên, gần đây nhất là ở Leipzig và những nơi khác."

"Và chúng ta sẽ còn chứng kiến nhiều điều tương tự từ quân đội Nga trong những năm tới."

"Đường lối của Putin đã được vạch ra. Ông ta đã tiến hành một cuộc chiến tranh ngầm chống lại NATO và Anh trong nhiều thập niên."

"Chúng ta phải chuẩn bị sẵn sàng."

Bất chấp việc Putin gian lận bầu cử, thực tế về sự lãnh đạo của ông đang làm gia tăng lo ngại trong nước và những rạn nứt bắt đầu xuất hiện trong nội bộ Điện Cẩm Linh.

[The Sun: Fears desperate Putin will use ‘rigged’ election victory as ‘carte blanche’ to unleash hell on Nato & silence enemies]

8. Các cuộc tấn công của Nga vào các trung tâm dữ liệu ở Kyiv đã làm gián đoạn hoạt động của một số hãng truyền thông Ukraine.

Một số hãng truyền thông Ukraine đưa tin về sự gián đoạn hoạt động vào ngày 26 tháng 9 sau các cuộc tấn công của Nga vào các trung tâm dữ liệu ở Kyiv.

Vào tháng 9, lực lượng Nga đã tăng cường các cuộc tấn công vào các trung tâm dữ liệu ở Kyiv, gây ra tình trạng mất mạng internet trên toàn thủ đô và làm gián đoạn việc truy cập vào một số dịch vụ trực tuyến.

Kênh truyền hình Novyny.Live cho biết họ đã tạm thời ngừng phát sóng do sự gián đoạn ảnh hưởng đến một số dịch vụ của mình sau cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng ở Kyiv.

Đài truyền hình quân sự Armiia TV cũng tạm ngừng hoạt động vào ngày 26 tháng 9 sau các cuộc tấn công của Nga.

Đài truyền hình công cộng Suspilne cho biết trình phát video trên địa điểm của họ không hoạt động vì chúng được vận hành bởi Cosmonova, trung tâm dữ liệu của công ty này đã bị hư hại vào ngày 25 tháng 9. Ngày hôm sau, Cosmonova cho biết trung tâm dữ liệu của họ đã bị hư hại do một cuộc tấn công của Nga lần thứ hai và ngừng hoạt động.

Một cuộc tấn công của Nga vào ngày 23 tháng 9 đã làm hư hại một trung tâm dữ liệu ở Kyiv, nơi chứa thiết bị mạng của nhà cung cấp dịch vụ internet UTELS, gây ra sự gián đoạn dịch vụ. Bộ Chuyển đổi số cho biết cuộc tấn công cũng ảnh hưởng đến dịch vụ điện toán đám mây Fex.net và làm gián đoạn truy cập internet cho khoảng 100.000 gia cư ở Kyiv và khu vực lân cận.

Sau một cuộc tấn công khác của Nga vào Kyiv ngày 24 tháng 9, các nhà cung cấp dịch vụ Domonet, Kyivnet và Faust đã báo cáo thiệt hại về cơ sở hạ tầng và sự việc mất mạng internet. Nga cũng đã phá hủy một trung tâm dữ liệu lưu trữ cơ sở hạ tầng của MiroHost, và công ty này cho biết họ chưa thể ước tính khi nào dịch vụ sẽ được khôi phục.

Một cuộc tấn công khác của Nga đã gây thiệt hại cho trung tâm dữ liệu của Datagroup vào ngày 25 tháng 9.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết sau cuộc gặp với các quan chức quân sự cao cấp vào ngày 25 tháng 9 rằng chính phủ Ukraine đã quyết định tăng cường bảo vệ các trung tâm dữ liệu và các cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc quan trọng khác.

"Đây là giai đoạn đầu, kể từ tháng 9, họ đã bắt đầu gỡ bỏ nó một cách có hệ thống," Anatolii Frolenkov, đại diện của điểm trao đổi internet 1-IX, nói với Kyiv Independent.

Bất chấp những thiệt hại gần đây, Frolenkov cho biết việc cắt đứt truy cập internet trên toàn Ukraine sẽ vô cùng khó khăn.

Ông cho biết, các nhà cung cấp có thể hạn chế tác động của các cuộc tấn công riêng lẻ bằng cách sao chép thiết bị mạng, duy trì các tuyến liên lạc dự phòng và phân bổ cơ sở hạ tầng trên nhiều địa điểm khác nhau, bao gồm cả bên ngoài Ukraine.

Nhưng chiến lược đó rất tốn kém, khiến nhiều nhà cung cấp không có đủ cơ sở hạ tầng dự phòng, dễ bị tổn thương hơn khi thiết bị bị phá hủy.

"Internet sẽ không biến mất hoàn toàn," Frolenkov nói. "Sẽ có sự việc, sẽ có vấn đề. Nó sẽ không hoạt động trơn tru hoặc nhanh chóng như trước, mọi thứ có thể bị trục trặc, và các nhà mạng có thể ngừng hoạt động trong vài giờ vì cơ sở hạ tầng đang bị phá hủy về mặt vật lý."

[Kyiv Independent: Russian strikes on Kyiv data centers disrupt operations at several Ukrainian media outlets]

9. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói về đề xuất mở lại eo biển Hormuz và cho biết Iran sẽ cho phép các thanh tra hạt nhân.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết có một "bầu không khí thiếu tin tưởng" giữa Iran và Mỹ khi được hỏi liệu ông có sẵn lòng gặp Tổng thống Trump tại New York trong tuần này hay không, một ý tưởng do nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra.

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình "Face the Nation with Margaret Brennan", Pezeshkian cho rằng ông cần phải biết "chính xác chúng ta muốn đạt được sự hiểu biết chung về điều gì", sau khi liệt kê một loạt các lần Mỹ tấn công Iran trong khi hai nước đang trong quá trình đàm phán.

Nhưng ông cũng nói rằng Iran sẽ "tuân thủ mọi cam kết mà chúng tôi đưa ra" nếu Mỹ chấp nhận đề xuất mới nhất của Iran về việc mở lại eo biển Hormuz.

Tuần này, ngoại trưởng Iran đã đưa ra đề xuất mở lại eo biển sau bảy ngày và nối lại đàm phán với Mỹ như một bước đi đầu tiên hướng tới một thỏa thuận hạt nhân cuối cùng. Mỹ vẫn chưa phản hồi đề xuất của Iran, được công bố trong phiên họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc tại thành phố New York.

Tổng thống Trump từng bày tỏ sự sẵn sàng gặp gỡ các quan chức Iran tại New York. Mặc dù các quan chức cao cấp của chính quyền Trump đã tiến hành các cuộc đàm phán gián tiếp với các quan chức Iran thông qua các trung gian hòa giải, nhưng bản thân tổng thống thì không. Trong bài phát biểu trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, Tổng thống Trump nói rằng ông phải đưa ra một "quyết định lớn" về việc liệu có nên đạt được thỏa thuận với Iran hay "tiêu diệt" nước này. Ông cũng dự đoán rằng hai bên sẽ không đạt được thỏa thuận cho đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Tổng thống Pezeshkian cho rằng sẽ rất khó để ông gặp mặt trực tiếp Tổng thống Trump, đồng thời chỉ ra "bầu không khí ngờ vực đã hình thành giữa Iran và Hoa Kỳ".

"Chừng nào họ còn tiếp tục áp đặt lên chúng ta mỗi ngày, thì khó mà tin tưởng họ được," ông nói. "Mỗi ngày, họ lại tăng cường các biện pháp trừng phạt đối với chúng ta. Mỗi ngày, họ lại đe dọa chúng ta. Mỗi ngày, họ lại tấn công chúng ta. Và họ không giữ lời hứa bằng văn bản. Vậy nên nếu họ đàm phán, liệu họ có thực sự thực hiện lời hứa đó không?"

Brennan hỏi khi nào Iran dự kiến nhận được phản hồi từ Hoa Kỳ về đề nghị mở lại eo biển Hormuz và nối lại đàm phán.

"Nếu thông điệp này đến được tay tổng thống Hoa Kỳ, hoặc những người phỏng vấn và những người tham gia thảo luận, thì đương nhiên quá trình sẽ bắt đầu ngay từ ngày họ chấp nhận nó," ông nói.

Ông đổ lỗi cho Mỹ về sự sụp đổ của thỏa thuận ngừng bắn, được gọi là "bản ghi nhớ" hay MOU, vào mùa hè năm ngoái, sau khi Iran tấn công vào các tàu vận tải thương mại và Mỹ đáp trả bằng cách tiến hành các cuộc tấn công vào Iran.

Mỹ khẳng định Iran không nên kiểm soát các tuyến đường thủy dẫn vào eo biển Hormuz, bao gồm cả những tuyến đi qua lãnh thổ Oman, hoặc thu phí đối với các tàu thuyền đi qua. Iran yêu cầu các tàu thuyền phải xin phép và đi theo tuyến đường vận chuyển do Iran phê duyệt.

"Nếu họ hoạt động theo khuôn khổ đó, tôi nghĩ tất cả chúng ta sẽ tuân thủ," ông nói về thỏa thuận ban đầu giữa Mỹ và Iran.

Thỏa thuận ngừng bắn 60 ngày, vốn đã đổ vỡ vào tháng 7, được thiết kế để tạo thời gian cho Iran và Mỹ tiến hành đàm phán về tương lai chương trình hạt nhân của Iran - một vấn đề gai góc mà cả hai bên đều gặp khó khăn trong việc đạt được thỏa thuận.

Trong những năm gần đây, Iran đã làm giàu uranium đến mức độ tinh khiết gần đạt chuẩn vũ khí hạt nhân, và mặc dù phủ nhận bất kỳ ý định nào trong việc chế tạo vũ khí hạt nhân, nước này vẫn kiên quyết không từ bỏ hoàn toàn việc làm giàu uranium.

Tổng thống Trump từng tuyên bố rằng Iran phải ngừng làm giàu uranium - một lập trường cứng rắn hơn so với thỏa thuận hạt nhân thời Obama cho phép Iran làm giàu ở mức độ thấp, với những hạn chế về quy mô chương trình và số lượng thanh tra quốc tế.

Pezeshkian nói với Brennan rằng Iran giờ đây sẽ cho phép các thanh sát viên hạt nhân của Liên Hiệp Quốc vào nước này.

"Điều đó hoàn toàn chính xác," ông nói.

Brennan chỉ ra rằng các thanh tra viên từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế của Liên Hiệp Quốc đã không được phép tiếp cận đầy đủ khi họ cố gắng trước đây.

"Liệu nước ông có cho phép các thanh tra vũ khí vào nước này bây giờ không?" Brennan hỏi lại.

"Điều đó hoàn toàn chính xác," ông đáp lại và nói thêm, "Nếu họ muốn đến và tiến hành kiểm tra, chúng ta có thể đạt được thỏa thuận về vấn đề cụ thể đó trong các cuộc đàm phán."

Đồng thời, Pezeshkian khẳng định Iran không có ý định chế tạo vũ khí hạt nhân: "Việc phát triển vũ khí hạt nhân là haram," ông nói, sử dụng từ "bị cấm", và cho rằng ngay cả khi một số người ở Iran muốn chế tạo vũ khí hạt nhân, "về mặt tôn giáo, họ không được phép theo đuổi con đường đó."

[CBSNews: Iranian President Masoud Pezeshkian talks about proposal to reopen Strait of Hormuz, says Iran would allow nuclear inspectors]

10. Tình trạng của Mojtaba Khamenei, lãnh đạo tối cao của Iran

Brennan đã hỏi Pezeshkian về những cuộc liên lạc của ông với Mojtaba Khamenei, lãnh đạo tối cao của Iran, người đã không xuất hiện trước công chúng kể từ vụ tấn công của Mỹ và Israel khiến cha ông, Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei, thiệt mạng hồi đầu năm nay.

Tổng thống Iran khẳng định nhà lãnh đạo tối cao mới "không có vấn đề sức khỏe hay thách thức cụ thể nào", và cho biết hai người đã gặp nhau hai lần, một lần kéo dài hơn bảy tiếng đồng hồ. Ông nói rằng họ đã ngồi "trong nhiều giờ liền" và "thay đổi góc độ và tư thế" vì không quen ngồi lâu như vậy.

"Xét về mặt y tế, anh ta hoàn toàn khỏe mạnh," Pezeshkian nói, đồng thời cho biết thêm rằng các vết thương ở mặt và chân của anh ta đã hồi phục. "Hãy tin lời tôi với tư cách là một bác sĩ. Anh ta không có vấn đề gì cả."

Khi được hỏi liệu Mojtaba Khamenei có đang cố vấn cho Pezeshkian về ngoại giao hay không, tổng thống giải thích rằng có một nhóm "gồm sáu thành viên đến từ các tổ chức khác nhau, lực lượng an ninh, đại diện quốc hội, cơ quan chính phủ, và họ ngồi lại, tiến hành đàm phán, tham khảo ý kiến về các quy trình ra quyết định, và đưa ra bất kỳ quyết định nào thông qua sự phối hợp."

Brennan cho rằng việc người Iran có mặt ở một quốc gia mà họ đang có chiến tranh là điều đáng chú ý, trong khi chỉ vài tháng trước đó họ còn đang ở trong hầm trú ẩn.

" Vài tháng trước chúng tôi không hề ở trong nơi trú ẩn," ông nói. "Chúng tôi đã xoay xở với đất nước này như thế nào?"

"Chúng tôi đâu có ở trong nơi trú ẩn," Pezeshkian nói thêm. "Nếu ở trong nơi trú ẩn, thì chẳng có việc gì được hoàn thành cả."

[CBSNews: Iranian President Masoud Pezeshkian talks about proposal to reopen Strait of Hormuz, says Iran would allow nuclear inspectors]

11. Tổng thống Zelenskiy trừng phạt hơn 40 người liên quan đến cuộc bầu cử ở Ukraine bị Nga tạm chiếm.

Văn phòng Tổng thống Ukraine thông báo ngày 26 tháng 9 rằng Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với 44 cá nhân tham gia bầu cử Duma Quốc gia Nga, hạ viện của quốc hội, tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine.

Nga đã tổ chức bầu cử Duma Quốc gia từ ngày 18 đến 20 tháng 9, trong khi việc bỏ phiếu tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine bắt đầu vào cuối tháng 8. Mười một khu vực bầu cử đã được thiết lập tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.

Bằng việc ký sắc lệnh, Tổng thống Zelenskiy đã thi hành quyết định của Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia Ukraine. Gói trừng phạt bao gồm 44 cá nhân "hành động vì lợi ích của Nga và tạo điều kiện cho việc xâm lược các khu vực thuộc các tỉnh Donetsk, Luhansk, Kherson và Zaporizhzhia, cũng như Crimea và Sevastopol", tuyên bố cho biết.

Một số người bị trừng phạt trước đây đã được "bầu" vào các hội đồng địa phương do chính quyền do Nga dựng lên tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine thành lập. Những người khác bao gồm những kẻ bị cáo buộc cộng tác và những cá nhân bị buộc tội hỗ trợ cho sự xâm lược của Nga.

Trong số những người bị trừng phạt có nhà tuyên truyền và cộng tác viên người Nga Irina Kuksenkova và cựu Dân biểu Ukraine Yurii Onyshchuk, người bắt đầu hợp tác với chính quyền Nga sau khi lực lượng Nga xâm lược Melitopol.

Cuộc bầu cử Duma Quốc gia Nga là cuộc bầu cử hạ viện đầu tiên của Nga được tổ chức tại các vùng lãnh thổ Ukraine bị tạm chiếm sau khi Nga cấp hộ chiếu Nga hàng loạt cho người Ukraine ở đó, yêu cầu họ từ bỏ quốc tịch Ukraine.

Tuy nhiên, đây không phải là những cuộc bỏ phiếu do Nga tổ chức đầu tiên diễn ra tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.

Vào tháng 9 năm 2022, chính quyền xâm lược của Nga đã tổ chức các cuộc trưng cầu dân ý giả tạo tại các khu vực bị tạm chiếm thuộc các tỉnh Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson.

Nga đã tổ chức bầu cử khu vực tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm vào năm 2023 và tổ chức bầu cử tổng thống tại đó vào năm 2024, trong đó Vladimir Putin một lần nữa được tuyên bố là người chiến thắng.

Ủy viên phụ trách chính sách trừng phạt của Tổng thống Ukraine, Vladyslav Vlasiuk, cho biết luật nhân đạo quốc tế, bao gồm Quy định La Hay và Công ước Geneva, yêu cầu cường quốc xâm lược phải tôn trọng luật pháp hiện hành tại vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.

"Sự xâm lược không mang lại bất kỳ chủ quyền nào. Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc đã nhiều lần khẳng định toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, bao gồm cả năm 2014 liên quan đến Crimea và năm 2022, khi 143 quốc gia lên án nỗ lực sáp nhập bất hợp pháp các tỉnh Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson của Nga và tuyên bố hành động đó là vô hiệu", ông Vlasiuk nói.

"Cả ‘bầu cử’, ‘trưng cầu dân ý’ hay ‘khu vực bầu cử’ đều không thay đổi được hiện trạng đó," Vlasiuk nói thêm.

Theo chính quyền Nga, đảng cầm quyền Nước Nga Thống nhất đã giành được hơn 57% số phiếu bầu, trong khi tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 59%.

Yabloko, đảng duy nhất công khai phản đối cuộc xâm lược Ukraine của Nga, đã bị loại khỏi cuộc bầu cử sau phán quyết của Tòa án Tối cao Nga. Tòa án đã đưa ra phán quyết dựa trên đơn kiện của đảng Rodina, cáo buộc Yabloko theo chủ nghĩa cực đoan và vi phạm bản quyền.

Tổ chức An ninh và Hợp tác Âu Châu, gọi tắt là OSCE cũng không được phép cử một phái đoàn độc lập để giám sát cuộc bỏ phiếu.

Bộ Ngoại giao Ukraine gọi cuộc bỏ phiếu là một "trò hề" và tuyên bố Kyiv sẽ không công nhận kết quả. Liên Hiệp Âu Châu, Anh, Thụy Sĩ, Na Uy, Úc, Canada và New Zealand cũng lên án cuộc bầu cử này.

[Kyiv Independent: Zelensky sanctions more than 40 people involved in elections in Russian-occupied Ukraine]