Phụng Vụ - Mục Vụ
Ngày 13/03: Yêu người thân cận như chính mình - Lm. Giuse Đỗ Tuấn Anh, CSsR
Giáo Hội Năm Châu
02:47 12/03/2026
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.
Khi ấy, có một người trong các kinh sư đến gần Đức Giê-su và hỏi rằng : “Thưa Thầy, trong mọi điều răn, điều răn nào đứng hàng đầu?” 29 Đức Giê-su trả lời : “Điều răn đứng hàng đầu là : Nghe đây, hỡi Ít-ra-en, Đức Chúa, Thiên Chúa chúng ta, là Đức Chúa duy nhất. 30 Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn và hết sức lực ngươi. 31 Điều răn thứ hai là : Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. Chẳng có điều răn nào khác lớn hơn các điều răn đó.” 32 Ông kinh sư nói với Đức Giê-su : “Thưa Thầy, hay lắm, Thầy nói rất đúng. Thiên Chúa là Đấng duy nhất, ngoài Người ra không có Đấng nào khác. 33 Yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết trí khôn, hết sức lực, và yêu người thân cận như chính mình, là điều quý hơn mọi lễ toàn thiêu và hy lễ.” 34 Đức Giê-su thấy ông ta trả lời khôn ngoan như vậy, thì bảo : “Ông không còn xa Nước Thiên Chúa đâu !” Sau đó, không ai dám chất vấn Người nữa.
Đó là Lời Chúa
VietCatholic TV
FBI: Iran có thể khủng bố Cali. Zelenskiy than thở bị ép đến đường cùng. Tân Giáo Chủ Iran khó sống
VietCatholic Media
02:51 12/03/2026
1. Nga cáo buộc Anh tấn công căn cứ quân sự trên đất Nga bằng Storm Shadow, đe dọa leo thang xung đột lên “mức độ mới”
Hôm Thứ Năm, 12 Tháng Ba, Maria Zakharova, giám đốc phòng báo chí Bộ Ngoại giao, đã đe dọa sẽ gây ra “mức độ tàn phá và thương vong chưa từng có” đối với những nước có liên quan sau khi lực lượng Ukraine tấn công một nhà máy của quân đội ở vùng Bryansk của Nga bằng hỏa tiễn Storm Shadow.
Lời cảnh báo được đưa ra sau cuộc tấn công của Ukraine vào nhà máy Kremniy El, một nhà sản xuất vi điện tử lớn của Nga chuyên sản xuất các phụ tùng được sử dụng trong hệ thống dẫn đường hỏa tiễn.
Mạc Tư Khoa tuyên bố vụ tấn công đã khiến 7 thường dân thiệt mạng và 42 người khác bị thương.
Trong một cuộc họp báo vào ngày hôm trước Tổng thống Zelenskiy đã hào hứng báo cáo rằng một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn Storm Shadow phóng từ máy bay đã nhắm vào chính nhà máy này, một trong những nhà sản xuất vi điện tử quân sự lớn nhất của Nga. Cơ sở này sản xuất các phụ tùng bán dẫn được sử dụng trong hệ thống dẫn đường và điều khiển cho các hỏa tiễn Nga thường xuyên tấn công các thành phố của Ukraine.
Đáp lại, Bộ Ngoại giao Nga lập luận rằng Ukraine không thể sử dụng hỏa tiễn Storm Shadow nếu không có sự “can thiệp trực tiếp” của các đối tác NATO.
Bộ này cho biết: “Các quốc gia phương Tây phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về hậu quả của cuộc tấn công này, vốn đã gây ra thương vong cho dân thường. Anh đã vượt ra ngoài các chuẩn mực của luật pháp quốc tế và sẵn sàng… đưa cuộc xung đột lên một cấp độ hoàn toàn mới.”
Bộ này cũng cáo buộc các đối tác phương Tây của Kyiv đang cố gắng phá hoại các cuộc đàm phán hòa bình. Những cáo buộc này được đưa ra trong bối cảnh vòng đàm phán có thể do Mỹ làm trung gian dự kiến diễn ra vào tuần tới.
Bộ này cho biết: “Việc sử dụng các hệ thống vũ khí của Anh diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực chính trị và ngoại giao được đẩy mạnh. Mục tiêu của Luân Đôn và các thủ đô phương Tây khác rất rõ ràng: phá vỡ tiến trình hòa bình thông qua các hành động khiêu khích quy mô lớn.”
Theo các phương tiện truyền thông địa phương của Nga, một chiến đấu cơ F-16 của không quân Ukraine đã vượt biên giới bay vào không phận Nga trước khi phóng hỏa tiễn Storm Shadow phá tan nhà máy Kremniy El.
Các phương tiện truyền thông Ukraine cho biết đây không phải là lần đầu tiên nhà máy Kremniy El bị tấn công. Ý thức được mức độ nguy hiểm của nhà máy này, Ukraine đã nhiều lần tung máy bay điều khiển từ xa tấn công. Tuy nhiên, số lượng chất nổ hạn chế của máy bay điều khiển từ xa không đủ để đánh tan tành nhà máy.
Trong một diễn biến khác, Phát ngôn nhân của lực lượng không quân Ukraine, Đại Tá Yurii Ihnat, cho rằng vụ tấn công là để trả thù cho Đại tá Oleksandr Dovgach, chỉ huy Lữ đoàn Không quân Chiến thuật số 39 của Ukraine, đã thiệt mạng trong một nhiệm vụ chiến đấu ở phía đông nước này vào ngày 9 tháng 3. Đại Tá Dovgach là Anh hùng Ukraine và đã được Tổng thống Volodymyr Zelenskiy trao tặng Huân chương Sao Vàng hồi đầu năm nay.
[Kyiv Independent: Russia blames UK for Storm Shadow strike on military plant, threatens 'new level' escalation]
2. Liệu Mojtaba Khamenei có sống sót để thực hiện được kế hoạch trả thù Mỹ và Israel hay không?
Việc Iran chọn Mojtaba Khamenei làm lãnh đạo tối cao sau cái chết của cha ông, Ayatollah Ali Khamenei, trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã đưa một giáo sĩ theo đường lối cứng rắn, người vốn hoạt động trong bóng tối, lần đầu tiên trở thành tâm điểm chú ý—và cùng với đó là một mục tiêu nhắm vào ông.
Trong bối cảnh Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang tiến hành cuộc chiến không chỉ chống lại chương trình hạt nhân và năng lực quân sự của Iran mà còn cả cốt lõi của hệ thống Velayat-e Faqih, hiện do Khamenei trẻ tuổi đứng đầu, các quan chức cao cấp của Cộng hòa Hồi giáo Iran đã bắt đầu phát tín hiệu về mong muốn trả đũa hơn là thỏa hiệp sau quá trình chuyển giao quyền lực.
Velayat-e Faqih hay quyền cai quản đất nước của học giả Hồi giáo là một học thuyết quan trọng của Hồi giáo Shiite, cho rằng một học giả Hồi giáo đủ tư cách nên cai quản nhà nước, để bảo đảm luật tôn giáo Sharia được duy trì. Được Ayatollah Khomeini ủng hộ, học thuyết này tạo thành nền tảng tư tưởng của hiến pháp Iran.
Khamenei, người không chỉ mất cha mà còn được tường trình là mất cả mẹ, chị gái và con trai, cùng nhiều thành viên khác trong gia đình, trong cuộc tấn công của Mỹ và Israel ở giai đoạn mở đầu cuộc xung đột hồi cuối tháng trước, cũng có những lý do cá nhân để trả thù, một sự biện minh có thể đóng vai trò then chốt trong việc thiết lập tính hợp pháp trước một cuộc chuyển giao quyền lực hỗn loạn.
“Tôi không nghĩ Mojtaba sẽ tìm kiếm tính hợp pháp thông qua sự ôn hòa hay thỏa hiệp. Hoàn toàn ngược lại,” Saeid Golkar, phó giáo sư tại Đại học Tennessee-Chattanooga, người đã viết nhiều về hoạt động nội bộ của Cộng hòa Hồi giáo, nói với Newsweek. “Nếu ông ta cố gắng thiết lập tính hợp pháp, ông ta có thể sẽ làm điều đó bằng cách thể hiện sự thách thức, kiên cường và trả thù.”
Ông Golkar nói: “Bản sắc chính trị của ông ấy được hình thành trong các mạng lưới cứng rắn và tập trung vào an ninh nhất của Cộng hòa Hồi giáo. Vì lý do đó, ông ấy có nhiều khả năng tự thể hiện mình là nhà lãnh đạo đã bảo vệ hệ thống trước những mối đe dọa sống còn, chứ không phải là người đã làm mềm mỏng nó.”
Hoa Kỳ và Israel đã phản ứng tiêu cực trước việc ông Khamenei được chọn làm lãnh đạo tối cao, với việc Tổng thống Trump nói với Axios hôm thứ Năm rằng Tòa Bạch Ốc nên có tiếng nói trong việc lựa chọn người lãnh đạo Iran, và việc ông Khamenei được dự đoán là ứng cử viên “không mấy quan trọng” và “bất tài” lại được chọn, là “không thể chấp nhận được”.
Phát biểu với các phóng viên hôm thứ Hai, một ngày sau khi Iran xác nhận Khamenei lên nắm quyền lãnh đạo tối cao, Tổng thống Trump nói ông “thất vọng” về diễn biến này vì ông và chính quyền của mình đánh giá “điều này sẽ chỉ dẫn đến nhiều vấn đề tương tự hơn nữa đối với đất nước”, mặc dù ông nói rằng sẽ “không thích hợp” để bình luận về khả năng tấn công vào nhà lãnh đạo tối cao mới.
Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump đã đưa ra một giọng điệu thậm chí còn đáng ngại hơn, khi nói với Fox News rằng ông “không hài lòng” với việc lựa chọn Khamenei và cảnh báo, “Tôi không tin ông ta có thể sống trong hòa bình.”
Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF cũng đã đưa ra những lời đe dọa đối với giới lãnh đạo Iran trước thềm cuộc bầu cử ông Mojtaba Khamenei sau khi các cuộc tấn công của Israel nhắm vào một cuộc họp của Hội đồng Chuyên gia gồm 88 thành viên, là cơ quan có nhiệm vụ giám sát việc bầu chọn người kế vị, vào tuần trước. Trong một thông điệp bằng tiếng Ba Tư được đăng tải trên X hôm Chúa Nhật, khi cơ quan cao cấp này họp để bổ nhiệm Khamenei, IDF tuyên bố rằng “bàn tay của Nhà nước Israel sẽ tiếp tục truy đuổi mọi người kế nhiệm và mọi người tìm cách bổ nhiệm người kế nhiệm”.
Đại sứ Israel tại Liên Hiệp Quốc Danny Danon đã bày tỏ quan điểm tương tự khi được một nhà báo hỏi hôm thứ Hai về lập trường của Tổng thống Trump đối với việc Mỹ cần tham gia vào quá trình lựa chọn lãnh đạo tối cao của Iran và liệu Lực lượng Phòng vệ Israel có truy bắt người lãnh đạo tiếp theo hay không.
“Không có sự khác biệt nào giữa Mỹ và Israel. Thật không may, nhà lãnh đạo mới vẫn giữ nguyên ý thức hệ cũ, những ý tưởng cực đoan cũ, và bất cứ ai cổ vũ những ý tưởng cực đoan đó chống lại chúng tôi, chúng tôi sẽ tấn công vào họ, chúng tôi sẽ tìm ra họ,” Danon nói. “Tôi nghĩ để người dân Iran lựa chọn nhà lãnh đạo tiếp theo của họ, chúng ta sẽ phải tạo điều kiện cho họ, và đó là những gì chúng ta đang làm bây giờ. Nhưng cuối cùng, họ sẽ phải đứng lên, vùng lên và tự chọn nhà lãnh đạo của mình.”
Tạp chí Newsweek đã liên hệ với Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF để xin bình luận. Một quan chức quốc phòng Mỹ đã từ chối yêu cầu bình luận của Newsweek.
Mặc dù phán quyết của Hội đồng Chuyên gia đã được xác nhận và chấp nhận trên khắp các kênh chính phủ Iran, Khamenei vẫn phải đối mặt với một số trở ngại nội bộ khi ông tiếp quản quyền lực từ Hội đồng Lãnh đạo Lâm thời được thành lập sau khi lãnh đạo tối cao qua đời, bao gồm Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chánh án Gholam Hossein Mohseni Ejehi và giáo sĩ cao cấp Ayatollah Alireza Arafi.
Tương tự như cha mình khi lên nắm quyền sau cái chết của người sáng lập Cộng hòa Hồi giáo, Ayatollah Ruhollah Khomeini năm 1989, Khamenei chưa có được tước vị tôn giáo như mong đợi là marja' al-taqlid (“nguồn cảm hứng”), mặc dù ông cũng có thể được các giáo sĩ Hồi giáo Shiite của quốc gia phong tặng danh hiệu này để củng cố vị trí kế vị. Tuy nhiên, những hệ lụy của việc lựa chọn Khamenei là chưa từng có tiền lệ, vì một số nhà phê bình chê trách rằng việc nối ngôi này không khác bao nhiêu so với chế độ quân chủ thân phương Tây trước đây bị lật đổ bởi Cách mạng Hồi giáo năm 1979.
[Newsweek: Will Mojtaba Khamenei Survive to Realize His Revenge Against US and Israel?]
3. Cuộc điều tra của Mỹ kết luận vụ tấn công bằng hỏa tiễn Tomahawk vào trường học ở Iran là do nhầm lẫn mục tiêu.
Một cuộc điều tra sơ bộ của quân đội Mỹ đã kết luận rằng Hoa Kỳ phải chịu trách nhiệm về vụ tấn công bằng hỏa tiễn Tomahawk ngày 28 tháng 2 nhằm vào trường tiểu học Shajarah Tayyebeh ở Minab, khiến ít nhất 175 người thiệt mạng, hầu hết là trẻ em, theo các quan chức Mỹ quen thuộc với kết quả điều tra.
Các nhà điều tra cho biết trường học này bị xác định nhầm là mục tiêu quân sự vì tọa độ lỗi thời—ban đầu ghi nhận tòa nhà là một phần của căn cứ hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo gần đó—đã được Cơ quan Tình báo Quốc phòng chuyển cho Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ. Trường học đã được tách khỏi căn cứ nhiều năm trước đó, nhưng sự thay đổi đó không được phản ánh trong dữ liệu được sử dụng để tạo ra gói tấn công.
Các quan chức nhấn mạnh rằng những phát hiện này chỉ là sơ bộ, và vẫn còn nhiều câu hỏi quan trọng về lý do tại sao thông tin không được xác minh lại, đặc biệt là trong những giờ đầu tiên của cuộc chiến. Nhiều cơ quan, bao gồm cả Cơ quan Tình báo Địa không gian Quốc gia, đang bị xem xét về vai trò của họ trong chuỗi xác định mục tiêu.
Vụ tấn công này đã được các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức mô tả là một trong những thất bại tấn công tàn khốc nhất của Mỹ trong nhiều thập niên. Hình ảnh vệ tinh, video đã được xác minh và phân tích thời gian đều chỉ ra một cuộc tấn công chính xác vào trường học diễn ra cùng lúc với các cuộc tấn công vào cơ sở hải quân liền kề.
Vụ việc đã phủ bóng đen lên chiến dịch rộng lớn hơn của Mỹ tại Iran. Trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth từ chối bình luận thêm ngoài việc thừa nhận cuộc điều tra đang diễn ra, Tổng thống Trump đã nhiều lần ám chỉ - mà không có bằng chứng - rằng Iran có thể phải chịu trách nhiệm, trái ngược với những phát hiện mới nhất.
Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết hôm thứ Ba rằng tổng thống sẽ chấp nhận kết quả cuối cùng của cuộc điều tra sau khi nó hoàn tất.
Các nhà điều tra cũng đang xem xét liệu các vấn đề mang tính hệ thống—như quy trình làm việc tình báo bị quá tải, cơ sở dữ liệu lỗi thời hoặc sai sót của con người dưới áp lực thời chiến—có góp phần vào thất bại hay không. Những dấu hiệu ban đầu cho thấy sai lầm không phải do trí tuệ nhân tạo hay các công cụ tấn công tự động gây ra mà là do sơ suất trong quá trình xác minh.
Thảm kịch này gợi nhớ đến những thất bại tình báo trong quá khứ, bao gồm vụ đánh bom Đại sứ quán Trung Quốc tại Belgrade năm 1999, khi bản đồ lỗi thời dẫn đến việc nhận dạng sai lầm gây chết người.
Quân đội Mỹ chưa công bố thời gian biểu hoàn thành cuộc điều tra.
[Newsweek: U.S. probe finds Tomahawk strike on Iranian school was a targeting error]
4. Vụ cháy lớn xảy ra tại một nhà máy luyện kim của Nga ở tỉnh Tula.
Theo các video và hình ảnh do người dân địa phương đăng tải trên mạng xã hội, ngọn lửa đã bao trùm Nhà máy luyện kim Kosogorsk ở tỉnh Tula của Nga vào đêm 11 tháng 3.
Nhà máy này, nằm ở thị trấn Kosaya Gora ngoại ô thành phố Tula, là một trong những doanh nghiệp luyện kim lâu đời nhất ở Nga. Cơ sở này không trực tiếp sản xuất vũ khí hoặc thiết bị quân sự, mà cung cấp các kim loại cần thiết cho việc sản xuất vũ khí.
Đoạn video về Nhà máy luyện kim Kosogorsk được đăng tải lên mạng xã hội cho thấy một vụ hỏa hoạn quy mô lớn tại hiện trường.
Nguyên nhân vụ cháy chưa được công bố chính thức. Trước đó vào buổi tối, một cảnh báo trên không đã được phát ra tại Tula do mối đe dọa từ máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.
Lực lượng Ukraine thường xuyên tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và các hành động phá hoại trên lãnh thổ Nga, nhắm vào các tài sản quân sự, nhà máy lọc dầu và các cơ sở công nghiệp - bao gồm cả các cuộc tấn công trước đây vào các nhà máy luyện kim của Nga.
Tula nằm cách biên giới Ukraine hơn 300 km.
Vụ hỏa hoạn tại Nhà máy luyện kim Kosogorsk xảy ra một ngày sau khi Ukraine phóng hỏa tiễn Storm Shadow vào một nhà máy sản xuất vi điện tử lớn của Nga ở tỉnh Bryansk. Theo quân đội Ukraine, cuộc tấn công đã gây ra “thiệt hại đáng kể cho sản xuất” và gây ra sự phẫn nộ từ Điện Cẩm Linh.
[Kyiv Independent: Massive fire reported at Russian metallurgy plant in Tula Oblast]
5. FBI cảnh báo California rằng Iran có thể phóng drone từ tàu thuyền ở bờ biển phía Tây vào tiểu bang này
Cục Điều tra Liên bang, gọi tắt là FBI đã cảnh báo các sở cảnh sát ở California rằng Iran có thể trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ bằng cách phóng máy bay điều khiển từ xa vào bờ biển phía Tây.
Thông tin này được ABC News đưa tin đầu tiên vào thứ Tư, trích dẫn một cảnh báo mà họ đã xem xét.
Khi được hỏi hôm thứ Tư liệu ông có lo ngại rằng Iran có thể tăng cường các biện pháp trả đũa, bao gồm cả các cuộc tấn công vào lãnh thổ Mỹ hay không, Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên: “Không, tôi không lo ngại.”
Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công vào Iran gần hai tuần trước, đẩy khu vực vùng Vịnh vào chiến tranh. Tehran đã tiến hành các cuộc tấn công trả đũa để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel khiến các quan chức cao cấp của Iran thiệt mạng, trong đó có cả lãnh đạo tối cao của nước này.
Theo ABC News, FBI đã viết trong một cảnh báo được phát đi vào cuối tháng 2 rằng: “Chúng tôi mới đây đã thu thập được thông tin cho thấy vào đầu tháng 2 năm 2026, Iran được tường trình có ý định tiến hành một cuộc tấn công bất ngờ bằng máy bay điều khiển từ xa từ một tàu không xác định ngoài khơi bờ biển Hoa Kỳ, cụ thể là nhằm vào các mục tiêu không xác định ở California, trong trường hợp Hoa Kỳ tiến hành các cuộc tấn công chống lại Iran.”
“Chúng tôi không có thêm thông tin nào về thời gian, phương thức, mục tiêu hoặc thủ phạm của vụ tấn công được tường trình này.”
Văn phòng Thống đốc California Gavin Newsom cho biết bản tin này là một trong nhiều bản cập nhật an ninh mà tiểu bang nhận được hàng ngày từ các đối tác liên bang. California cho biết, họ đã nâng cao mức độ an ninh kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu.
“Văn phòng Dịch vụ Khẩn cấp của Thống đốc đang tích cực phối hợp với các quan chức an ninh tiểu bang, địa phương và liên bang,” Diana Crofts-Pelayo, phát ngôn nhân của Newsom, cho biết.
Phát ngôn nhân của FBI, Sở Cảnh sát Los Angeles và Thị trưởng Los Angeles chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức khi được yêu cầu bình luận.
Hãng Reuters đưa tin hồi đầu tháng rằng Iran và các lực lượng ủy nhiệm của nước này có thể tấn công vào Mỹ bằng các cuộc tấn công để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ.
Bản đánh giá mối đe dọa do Văn phòng Tình báo và Phân tích thuộc Bộ An ninh Nội địa công bố cho biết Iran và các lực lượng ủy nhiệm của nước này “có thể” gây ra mối đe dọa tấn công có chủ đích vào Hoa Kỳ, mặc dù một cuộc tấn công vật lý quy mô lớn khó có thể xảy ra.
Iran đã sử dụng máy bay điều khiển từ xa để tấn công hàng loạt mục tiêu trong khu vực, bao gồm tàu thuyền, đại sứ quán Mỹ, phi trường và các cơ sở hạ tầng khác. Ukraine, quốc gia đã phải đối phó nhiều năm với các cuộc tấn công từ máy bay điều khiển từ xa do Iran sản xuất và được Nga phóng đi, đã cử các chuyên gia đến khu vực để giúp các nước đối phó với mối đe dọa này.
[Newsweek: FBI said to warn California that Iran could launch drones from boat at West Coast]
6. Tổng thống Zelenskiy nói với Tổng thống Trump: Hãy gây áp lực nhiều hơn lên Putin, ‘chứ không phải lên tôi’
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy muốn Ông Donald Trump gia tăng áp lực lên Vladimir Putin — và ngừng gây áp lực buộc ông phải đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn bất công sau hơn bốn năm chiến tranh.
Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền tại phủ tổng thống ở Kyiv với Gordon Repinski của POLITICO và Welt, nhà lãnh đạo Ukraine cho biết người dân của ông “mệt mỏi”, nhưng tinh thần vẫn cao và họ chưa sẵn sàng chấp nhận tối hậu thư của Nga về việc giao nộp những vùng đất rộng lớn ở phía đông đất nước.
Tổng thống Zelenskiy kêu gọi các nhà lãnh đạo Âu Châu đưa ra một Kế hoạch B để bảo đảm nguồn tài trợ dài hạn cho Ukraine, tìm cách vượt qua điều mà ông gọi là “sự tống tiền” của Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orbán, người đang trì hoãn khoản vay 90 tỷ euro đã được Liên Hiệp Âu Châu hứa hẹn.
Tờ POLITICO đưa tin hôm thứ Tư rằng một số quốc gia Baltic và Bắc Âu có kế hoạch cung cấp cho Ukraine đủ tiền để giúp nước này duy trì hoạt động trong nửa đầu năm nay, ngay cả khi Viktor Orbán vẫn giữ quyền phủ quyết.
Nhưng khi nói đến các cuộc đàm phán hòa bình, Tổng thống Zelenskiy khẳng định rõ ràng rằng ảnh hưởng của Tổng thống Trump vẫn sẽ rất quan trọng. “Chúng tôi cần đàm phán. Chúng tôi ủng hộ các cuộc đàm phán,” Tổng thống Zelenskiy nói trong cuộc phỏng vấn. “Chúng tôi không tin tưởng Nga, nhưng tôi nghĩ, và tôi tin rằng người Mỹ thực sự muốn chấm dứt cuộc chiến này. Tôi hy vọng họ sẽ giúp chúng tôi, nhưng chúng ta cần gây áp lực nhiều hơn lên Nga, chứ không phải lên tôi.”
Những bình luận của ông được đưa ra một tuần sau khi Tổng thống Trump bày tỏ sự thất vọng mới đối với Tổng thống Zelenskiy, nói với POLITICO rằng nhà lãnh đạo Ukraine cần phải “nhanh chóng hành động” và đạt được một thỏa thuận. Tổng thống Trump cho rằng ông tin tưởng hơn vào thiện chí đàm phán một thỏa thuận ngừng bắn của Putin so với Tổng thống Zelenskiy, mà không đưa ra bằng chứng nào cho quan điểm của mình. “Tôi nghĩ Putin sẵn sàng đạt được một thỏa thuận,” Tổng thống Trump nói.
Kể từ khi Tổng thống Trump trở lại Tòa Bạch Ốc vào Tháng Giêng năm 2025, ông đã khiến Kyiv và các đồng minh Âu Châu lo ngại bằng cách liên tục đứng về phía Putin, lên án Tổng thống Zelenskiy là “nhà độc tài” và đổ lỗi cho ông ta về việc gây ra chiến tranh, mặc dù thực tế là quân đội Nga đã xâm lược trong một cuộc tấn công vô cớ vào tháng 2 năm 2022.
Mặc dù vậy, các cuộc đàm phán với phái viên của Tổng thống Trump hồi tháng 12 cho thấy Mỹ sẵn sàng cung cấp một số hình thức bảo đảm an ninh cho Ukraine, là điều sẽ là nền tảng cho bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào. Nhưng theo Tổng thống Zelenskiy, hiện vẫn chưa có chi tiết cụ thể về những lời hứa đó sẽ như thế nào.
“Hãy thành thật. Đối với chúng tôi, điều này rất quan trọng, nhưng chúng tôi chưa nhận được câu trả lời rõ ràng,” ông nói.
“Tổng thống Trump nói với tôi, ‘Ông có tin rằng các bảo đảm an ninh của chúng ta có thể mạnh mẽ hơn NATO không?’ Tôi trả lời, ‘Vâng, điều đó phụ thuộc vào ông ngày hôm nay. Điều đó phụ thuộc vào ông, thưa ngài tổng thống. Chúa phù hộ nếu chúng ta có được các bảo đảm an ninh mạnh mẽ hơn NATO. Nhưng sau ông thì sao? Và sau tôi thì sao?’”, Tổng thống Zelenskiy nói.
Tổng thống Zelenskiy cho biết, các bảo đảm an ninh sẽ cần sự chấp thuận từ quốc hội các nước và Quốc hội Mỹ để bảo đảm chúng không thể bị các chính quyền tương lai bỏ rơi.
Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố Tổng thống Zelenskiy không có “lá bài” nào để sử dụng trong các cuộc đàm phán với Nga, nhưng tuần trước tình hình đã thay đổi, nhờ quyết định của Tổng thống Trump về việc phát động hành động quân sự quy mô lớn chống lại Iran.
Tổng thống Zelenskiy xác nhận ông đang cử các đội chuyên gia về chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa đến vùng Vịnh để giúp các đồng minh của Mỹ trong khu vực tự vệ trước các cuộc oanh tạc của Iran bằng máy bay điều khiển từ xa Shahed mà Nga đã sử dụng chống lại Ukraine trong bốn năm qua.
Tổng thống Zelenskiy hy vọng sẽ nhận được nguồn cung cấp hỏa tiễn PAC-3 hiện đại do Mỹ sản xuất cho hệ thống phòng không Patriot, nhưng cũng lo ngại rằng nguồn cung này sẽ cạn kiệt vì quân đội Mỹ đang sử dụng chúng để bảo vệ vùng Vịnh.
Tổng thống Zelenskiy cho biết các thỏa thuận cuối cùng đang được ký kết và bất kỳ cuộc đàm phán nào cũng có thể sẽ rất tế nhị. Ông thừa nhận rằng Tổng thống Trump đã đúng khi nói rằng ông “ghét” Putin.
“Dĩ nhiên, tôi nghĩ chúng tôi ghét Putin,” Tổng thống Zelenskiy nói. “Trong điểm này Tổng thống Trump đúng. Nhưng không phải trong mọi việc Tổng thống Trump đều đúng.”
Tổng thống Zelenskiy cũng đang đối mặt với thách thức trong việc củng cố sự ủng hộ từ các nước Âu Châu, giữa lúc đang diễn ra mâu thuẫn gay gắt với ông Orbán của Hung Gia Lợi. Hung Gia Lợi và Slovakia đang trì hoãn khoản vay 90 tỷ euro đã được thỏa thuận trước đó từ các nước Liên Hiệp Âu Châu sẵn lòng hỗ trợ nền kinh tế và ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraine trong vài năm tới.
Tổng thống Zelenskiy nói ông muốn Liên Hiệp Âu Châu đưa ra một kế hoạch dự phòng trong trường hợp “sự tống tiền” của ông Orbán không thể vượt qua trước khi nguồn lực của Kyiv cạn kiệt.
“Chúng ta và Âu Châu, tất cả chúng ta đều cần kế hoạch B này,” ông nói. “Các đối tác Âu Châu và những người bạn thực sự của chúng ta biết rằng chúng ta không chỉ bảo vệ các giá trị của Ukraine, mà còn bảo vệ tự do của toàn Âu Châu.”
Khi được hỏi liệu ông có đi quá xa trong điều được xem là lời đe dọa ngầm về thể chất mà ông đưa ra gần đây đối với Orbán hay không, Tổng thống Zelenskiy nói rằng ông không tin “sự im lặng ngoại giao” là “có ích” khi đối phó với thủ tướng Hung Gia Lợi.
Ông đã đưa ra một số lời chỉ trích thẳng thắn nhất từ trước đến nay đối với thái độ của Orbán, lên án ông ta vì đã cố gắng ngăn chặn rồi sau đó hủy bỏ các lệnh trừng phạt chống lại Nga, và cáo buộc ông ta “tống tiền” liên quan đến khoản vay của Liên Hiệp Âu Châu.
Hung Gia Lợi và Slovakia muốn Tổng thống Zelenskiy sửa chữa những thiệt hại đối với đường ống dẫn dầu Druzhba quan trọng, nơi vận chuyển dầu của Nga qua Ukraine đến nước họ. Ông Orbán cáo buộc Tổng thống Zelenskiy cố tình trì hoãn việc sửa chữa vì lý do chính trị. Nhưng Tổng thống Zelenskiy khẳng định vấn đề là do ông Orbán chứ không phải do đường ống bị hư hại bởi các cuộc ném bom của Nga.
Ông nói rằng thủ tướng Hung Gia Lợi là “bạn bè” và “đối tác chiến lược” với Nga, đồng thời là “đồng minh” của Putin.
“Ông ta đứng về phía lãnh đạo Nga. Ông ta đang làm điều tương tự, ngăn chặn mọi thứ dành cho Ukraine. Chỉ có một điều ông ta không làm hôm nay — ông ta không tấn công lãnh thổ của chúng ta bằng hỏa tiễn hay máy bay điều khiển từ xa”, Tổng thống Zelenskiy nói về Orbán. “Và ông ta cũng không gửi binh lính của mình”. Nhưng ông ta đang ngăn chặn nguồn tài trợ cho Ukraine, vũ khí cho Ukraine, và phản đối việc Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu, Tổng thống Zelenskiy nói thêm.
“Và ông ấy cũng đang chia sẻ những luận điệu tương tự với người Nga. Chính ông ấy đang làm điều này.”
[Politico: Zelenskyy to Trump: Put more pressure on Putin, ‘not on me’]
7. Lo ngại về mìn gia tăng khi chiến tranh Iran làm đình trệ giao thông tàu chở dầu ở eo biển Hormuz.
Hôm thứ Ba, những lo ngại về việc thủy lôi có thể được sử dụng ở eo biển Hormuz đã trở thành tâm điểm chú ý khi Tổng thống Trump tuyên bố quân đội Mỹ đã phá hủy 10 tàu rải thủy lôi không hoạt động của Iran và cảnh báo Tehran về những hậu quả nghiêm trọng nếu chất nổ được đặt trong tuyến đường thủy chiến lược này.
Thông báo về việc tấn công vào các tàu này được đưa ra ngay sau hai bài đăng khác trên mạng xã hội của tổng thống, trong đó ông nói rằng ông không nhận được báo cáo nào về việc Iran đặt thủy lôi trong tuyến đường thủy chiến lược, nhưng cũng cảnh báo Tehran rằng nếu có thủy lôi được đặt, ông muốn chúng được gỡ bỏ ngay lập tức.
Những bình luận của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh cuộc chiến tranh leo thang ở Iran đã làm tê liệt hoạt động vận chuyển dầu bằng tàu qua eo biển, cửa ngõ hẹp của Vịnh Ba Tư, nơi khoảng một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới đi qua. Với việc các tàu phải ngừng hoạt động và các công ty bảo hiểm rút lui, giá dầu đã biến động mạnh, cho thấy sự gián đoạn trên tuyến đường này có thể nhanh chóng gây ảnh hưởng đến thị trường năng lượng như thế nào.
Eo biển này đã trở thành điểm nóng về hậu quả kinh tế của cuộc chiến. Iran đã tấn công các tàu và đe dọa các tàu tìm cách đi qua tuyến đường thủy này, trong khi Hoa Kỳ tuyên bố sẽ giữ cho tuyến đường này luôn thông suốt, kết hợp các cảnh báo quân sự với nỗ lực do chính phủ hậu thuẫn nhằm củng cố bảo hiểm hàng hải và khuyến khích giao thông được nối lại.
“Mức độ nghiêm trọng của vấn đề không thể bị đánh giá thấp,” Hakan Kaya, quản lý danh mục đầu tư cao cấp tại công ty quản lý đầu tư Neuberger Berman, cho biết. Ông nói rằng sự suy giảm một phần kéo dài một hoặc hai tuần có thể được các công ty dầu khí hấp thụ. Nhưng việc đóng cửa hoàn toàn hoặc gần như hoàn toàn kéo dài một tháng trở lên sẽ đẩy giá dầu thô “lên mức ba chữ số” và giá khí đốt tự nhiên ở Âu Châu “tiến gần hoặc vượt qua mức khủng hoảng năm 2022”.
[Newsweek: Mine Fears Grow as Iran War Stalls Tanker Traffic in Strait of Hormuz]
8. Bộ Tư lệnh Trung ương cảnh báo người dân Iran nên tránh các cảng được sử dụng cho hoạt động quân sự.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ hôm thứ Tư đã đưa ra cảnh báo công khai, kêu gọi người dân Iran tránh xa các cảng dọc eo biển Hormuz, đồng thời cho biết lực lượng Iran đang sử dụng các cơ sở thương mại để tiến hành các hoạt động quân sự đe dọa hoạt động vận tải quốc tế.
CENTCOM cho biết sự hiện diện của các tàu hải quân và thiết bị quân sự Iran bên trong các cảng dân sự gây nguy hiểm cho công nhân, thủy thủ đoàn và cư dân sống gần đó. Theo luật quốc tế, bộ chỉ huy lưu ý rằng các địa điểm dân sự được sử dụng cho mục đích quân sự sẽ mất đi quy chế được bảo vệ và có thể trở thành mục tiêu hợp pháp.
Thông cáo kêu gọi công nhân bến cảng, nhân viên hành chính và thủy thủ đoàn tàu thương mại tránh xa các khu vực mà lực lượng hải quân Iran đang hoạt động. Mặc dù thừa nhận không thể bảo đảm an toàn cho dân thường gần các cơ sở này, CENTCOM cho biết lực lượng Mỹ sẽ tiếp tục thực hiện mọi biện pháp phòng ngừa khả thi để hạn chế thiệt hại.
Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh xung đột quanh eo biển leo thang, với việc Iran bố trí các khí tài quân sự tại các cảng vốn thường phục vụ giao thông hàng hải thương mại.
[Newsweek: CENTCOM warns Iranian civilians to avoid ports used for military activity]
9. Thị trưởng thành phố Sochi của Nga cho biết thành phố này đang hứng chịu cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn chưa từng có của Ukraine trong vòng 24 giờ.
Thị trưởng Andrey Proshunin của thành phố Sochi bên bờ Hắc Hải của Nga cho biết ngày 11 tháng 3 rằng thành phố này đã liên tục bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn trong 24 giờ qua.
“Hôm nay, chúng ta đã phải đối mặt với một cuộc tấn công của địch kéo dài chưa từng có tại thị trấn nghỉ dưỡng Sochi,” ông cho biết của mình.
“Việc này đã diễn ra gần như cả ngày với những khoảng nghỉ ngắn.”
Các cuộc không kích cũng đã khiến phi trường Sochi phải đóng cửa. Tính đến thời điểm hiện tại, các chuyến bay đang bị hoãn cả ngày, làm gián đoạn việc đi lại của khách du lịch đến hoặc đi từ bãi biển.
Trước khi Nga sáp nhập Crimea năm 2014, thành phố biển Sochi là điểm đến nghỉ dưỡng hàng đầu của Nga. Nga đã tổ chức Thế vận hội mùa đông năm đó chỉ vài tuần trước cuộc xâm lược Ukraine lần đầu tiên.
Putin có một biệt thự nghỉ dưỡng ở Sochi, mặc dù theo các nguồn tin, ông không còn đến đó nữa vì lý do an ninh.
Mặc dù Sochi đã phát cảnh báo không kích nhiều lần từ ngày 10 đến ngày 11 tháng 3, nhưng ông Proshunin cho biết không có thương vong nào. Theo lời ông, lực lượng phòng không đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa trên một khu dân cư, gây ra hỏa hoạn nhưng không có người nào bị thương.
Ông Proshunin viết: “Các cuộc tấn công của đối phương hôm nay đã buộc chúng ta, những cư dân của Sochi và du khách, phải điều chỉnh cuộc sống thường nhật của mình. Vì vậy, sự đoàn kết và phản ứng đúng đắn của người dân và du khách trong thành phố là rất quan trọng. Tôi kêu gọi mọi người giữ gìn hòa bình và tuân thủ các quy tắc an toàn. Mối đe dọa trên lãnh thổ Sochi vẫn còn đó.”
[Kyiv Independent: Russia's Sochi under 'unprecedented' 24-hour mass Ukrainian drone attack, mayor says]
10. Hàng ngàn người dân Iran thương tiếc các chỉ huy cao cấp bị sát hại trong bối cảnh an ninh được thắt chặt.
Hàng ngàn người dân Tehran đã bất chấp các cuộc oanh tạc đang diễn ra vào thứ Tư để công khai tưởng niệm các chỉ huy thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, đây là cuộc tụ tập lớn nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Tại thủ đô Tehran vắng vẻ của Iran, đám đông đưa tang tập trung tại quảng trường Enghelab mang tính biểu tượng, tạo nên sự tương phản rõ rệt với những con đường vắng tanh ở các khu vực xung quanh.
Những người đến viếng đã bày tỏ lòng kính trọng dưới sự hiện diện an ninh dày đặc, khi lực lượng đặc nhiệm được trang bị vũ khí hạng nặng và đeo mặt nạ trùm đầu luôn trong tình trạng báo động cao suốt buổi lễ.
Nhiều người đeo khăn quàng đen có in hình cố lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei, người đã thiệt mạng trong ngày đầu tiên của các cuộc tấn công do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện vào ngày 28 tháng 2, sau 36 năm cầm quyền.
Tổng tham mưu trưởng quân đội Abdolrahim Moussavi, lãnh đạo Lực lượng Vệ binh Cách mạng Mohammad Pakpour, bộ trưởng quốc phòng Aziz Nassirzadeh và cố vấn an ninh có ảnh hưởng Ali Shamkhani cũng thiệt mạng trong cuộc tấn công khi đang hội họp với Ayatollah Ali Khamenei.
Hôm thứ Tư, những chiếc xe tải chở quan tài của các quan chức cao cấp và tùy tùng của họ đã tạo thành một đoàn xe diễn hành qua trung tâm Tehran.
Một phóng viên của hãng tin AFP đã nhìn thấy một chiếc quan tài nhỏ có ảnh nạn nhân, một em bé hai tháng tuổi, bên cạnh lá cờ Iran.
Các binh sĩ Vệ binh Cách mạng đã đứng gác trong buổi lễ trang nghiêm, diễn ra dưới bầu trời xám xịt và nhiệt độ lạnh bất thường, chỉ vài ngày trước lễ hội mùa xuân Nowruz.
Những người đưa tang, phần lớn là phụ nữ mặc khăn trùm đầu màu đen, mang theo cờ và hoa trong tiếng nhạc tôn giáo.
Trong khi đó, các thiếu niên giơ cao những bức ảnh của Ali Khamenei bên cạnh hình ảnh con trai và người kế nhiệm của ông, Mojtaba Khamenei, người bị thương trong cùng cuộc đột kích đã cướp đi sinh mạng của cha, vợ và mẹ ông.
Người đàn ông 56 tuổi này vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được chọn vào vị trí cao nhất vào cuối tuần trước.
Đoàn người diễn hành tiến dọc theo những đại lộ có hai bên là những tòa nhà với cửa kính bị vỡ và mặt tiền bị hư hại.
Trên phần khung xe bị cháy rụi có khắc dòng chữ “Làm cho Iran vĩ đại trở lại” — một lời ám chỉ đến khẩu hiệu mà Tổng thống Donald Trump đã sử dụng, kêu gọi người dân Iran nổi dậy chống lại nhà nước giáo quyền.
Đột nhiên, giọng nói của người phát thanh viên vang lên giữa buổi lễ để thông báo về một cuộc tấn công mới của Iran nhằm vào kẻ thù của mình.
Đáp lại, đám đông đồng thanh hô vang “Allahu akbar”
Người dẫn chương trình sau đó đã khuấy động đám đông bằng những tiếng hô vang “Nước Mỹ chết đi!”, “Israel chết đi!”
Hành động thách thức này diễn ra trong bối cảnh Cộng hòa Hồi giáo đang vướng vào cuộc chiến trên nhiều mặt trận, vừa chiến đấu với các kẻ thù truyền thống, vừa tiến hành các cuộc tấn công chưa từng có tiền lệ trên khắp khu vực rộng lớn hơn.
Nước này cũng đang phải đối mặt với viễn cảnh cải tổ toàn diện khi Mỹ và Israel, cũng như các thành viên cộng đồng người Iran ở nước ngoài, kêu gọi chấm dứt nhà nước giáo quyền, hai tháng sau các cuộc biểu tình chưa từng có tiền lệ trong nước.
[Times Of Israel: Thousands in Iran mourn slain top commanders under heavy security presence]
11. Người dân Iran bị đánh bom ở các thành phố đã chạy trốn về vùng nông thôn.
Hoảng sợ trước những vụ nổ làm rung chuyển nhà cửa ở Tehran và các thành phố khác, hàng chục ngàn người Iran đã thu dọn đồ đạc và rời bỏ nhà cửa, tìm nơi trú ẩn ở những thị trấn nhỏ, hẻo lánh để chờ đợi các cuộc oanh tạc dữ dội của Israel và Hoa Kỳ chấm dứt.
Pouya Akhgari, 22 tuổi, đang trú ẩn trong một ngôi nhà của gia đình cùng với các dì và anh chị em họ ở một thị trấn cách nhà anh ở thủ đô Tehran 200 km. Khi tuyết rơi ở vùng nông thôn miền núi tỉnh Zanjan, anh chủ yếu dành thời gian xem phim và chương trình truyền hình, thỉnh thoảng mới ra ngoài đến thị trấn lớn gần nhất.
Thị trấn không bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công, nhưng bạn bè của Akhgari ở Tehran kể cho anh nghe về những vụ nổ xung quanh họ.
“Mọi thứ thật hỗn loạn. Tôi nghĩ nó sẽ ngắn thôi nhưng nó cứ kéo dài mãi,” ông nói với hãng tin AP qua ứng dụng nhắn tin. “Nếu cứ tiếp tục thế này, chúng ta sẽ hết tiền mất.”
Cơ quan tị nạn Liên Hiệp Quốc cho biết trong hai ngày đầu tiên của cuộc chiến, khoảng 100.000 người đã phải bỏ chạy khỏi Tehran, một thành phố có khoảng 9,7 triệu dân. Cơ quan này cho biết quy mô người di tản có thể cao hơn nhiều, mặc dù họ không có số liệu cho những ngày sau đó, hoặc về việc chạy trốn khỏi các thành phố khác.
Một nữ luật sư 39 tuổi đã trải qua một ngày đầy những vụ nổ làm rung chuyển ngôi nhà của cô ở thành phố Ahvaz, cách Tehran 800 km về phía đông nam. Ngày hôm sau, 2 tháng 3, cô thu dọn đồ đạc và lên đường cùng anh trai, chị gái và gia đình họ—và cả hai chú chó Coco và Maggie.
Họ đến trang trại trồng dâu tây của gia đình ở một thị trấn nhỏ cách đó vài giờ đi xe. Cô ấy và những người khác được hãng tin AP liên lạc đều yêu cầu giấu tên để tránh bị trả thù, và cô ấy yêu cầu không tiết lộ tên thị trấn.
Thị trấn này không có căn cứ quân sự nào, nên cảm giác khá an toàn. Tuy nhiên, miền nam Iran vẫn là mục tiêu của một số cuộc oanh tạc dữ dội nhất. Cô ấy nói rằng thị trấn kế bên—thậm chí còn nhỏ hơn—đã chứng kiến một vụ nổ khi một cuộc tấn công trúng vào kho đạn dược thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng, quân đội mạnh nhất quốc gia.
Bà lo lắng rằng các cuộc không kích có thể nhắm vào một phòng tập thể dục mà các thành viên Vệ binh Cách trang trại của họ vài trăm mét. Các cuộc không kích đã đánh trúng một số cơ sở thể thao trên khắp Iran, rõ ràng là vì Vệ binh thường sử dụng những địa điểm như vậy làm nơi tụ tập. Bà nói rằng phòng tập thể dục có lẽ ở đủ xa để nếu bị trúng bom sẽ không ảnh hưởng đến họ, “nhưng dù sao thì nguy hiểm vẫn còn đó”.
Không ai phải đi làm, và bọn trẻ cũng ở xa trường học. Để giết thời gian và quên đi những lo lắng, chúng dắt chó đi dạo, chơi trò chơi trên bàn cờ và hái dâu tây.
Sự yên bình của thiên nhiên xung quanh giúp họ cảm thấy chiến tranh thật xa vời—những đám mây trôi lơ lửng trên những ngọn đồi xanh, tiếng dê nhà hàng xóm kêu be be lúc hoàng hôn. Khoảnh khắc tươi sáng nhất, theo lời luật sư, là khi một trong hai con chó nhà nông, Maya, sinh ra một lứa chó con.
Tuy vậy, sự không chắc chắn vẫn bao trùm mọi thứ.
“Từ sáng đến tối, chúng tôi nói chuyện về những gì đang xảy ra, những lo lắng của chúng tôi, về việc mọi thứ ngày càng đắt đỏ hơn, về việc tiền của chúng tôi sẽ đủ sống đến đâu,” cô ấy nói.
[Newsweek: Iranians Bombed in Cities Flee to Countryside]