Souhail Lawand, thuộc hãng thông tấn EWTN, ngày 30 tháng 3 năm 2026, tường trình rằng: Trong một diễn biến đáng chú ý, một tuyên bố chung đã được Tòa Thượng phụ Latinh của Giêrusalem và Cơ quan Giám quản Đất Thánh đưa ra hôm thứ Hai, thông báo rằng một thỏa thuận đã đạt được với chính quyền Israel liên quan đến việc sắp xếp cho các lễ kỷ niệm Tuần Thánh và Lễ Phục Sinh tại Nhà thờ Mộ Thánh.
Thông báo ngày 30 tháng 3 được đưa ra sau nhiều giờ căng thẳng và tranh cãi về các hạn chế tiếp cận các địa điểm linh thiêng, ảnh hưởng đến Hồng Y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Latinh của Giêrusalem, và Cha Francesco Ielpo, người trông coi Đất Thánh.
Cảnh sát Israel đã ngăn cản ĐHY Pizzaballa và Cha Ielpo vào Nhà thờ Mộ Thánh khi họ đang trên đường đến cử hành Thánh lễ Chúa nhật Lễ Lá.
Một giải pháp tạm thời dưới sức nặng của chiến tranh
Tuyên bố cho biết, phối hợp với cảnh sát Israel, quyền tiếp cận đã được đảm bảo cho các đại diện Giáo hội để cử hành Thánh lễ và các nghi lễ tôn giáo theo cách bảo tồn truyền thống Phục Sinh lâu đời của Nhà thờ Mộ Thánh, trong khi các hạn chế đối với các cuộc tụ họp công cộng vẫn còn hiệu lực vào thời điểm này.
Tuyên bố cũng nêu rõ rằng các nhà thờ sẽ phát trực tiếp các buổi cầu nguyện và lễ kỷ niệm cho các tín hữu.
Tuyên bố cảm ơn Tổng thống Israel Isaac Herzog vì sự can thiệp “nhanh chóng và quý giá” của ông và cũng ca ngợi các lập trường ủng hộ quốc tế và nối vòng tay lớn với Giáo hội. Tuyên bố nhấn mạnh rằng đức tin là một giá trị nhân bản nền tảng được chia sẻ bởi tất cả các tôn giáo và việc bảo vệ tự do thờ phượng là một nghĩa vụ căn bản chung.
Giáo hội cũng khẳng định sẽ tiếp tục đối thoại với chính quyền, bày tỏ hy vọng các hạn chế sẽ được dỡ bỏ và nhà thờ sẽ một lần nữa được mở cửa hoàn toàn cho tất cả tín hữu.
Netanyahu biện minh cho các biện pháp, rồi lại thay đổi lập trường
Đồng thời, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tìm cách xoa dịu cuộc khủng hoảng thông qua một bài đăng trên mạng xã hội, nói rằng ông đã chỉ thị cho phép Đức Thượng phụ Pizzaballa vào ngay Nhà thờ Mộ Thánh để cử hành lễ cầu nguyện.
Netanyahu biện minh cho các biện pháp trước đó bằng cách viện dẫn các mối đe dọa an ninh, cáo buộc Iran nhắm mục tiêu vào các địa điểm tôn giáo ở Giêrusalem bằng tên lửa đạn đạo trong những ngày gần đây và nói rằng các hạn chế tạm thời đã được áp đặt “để bảo vệ tín hữu của mọi tín ngưỡng”.
Tuy nhiên, đồng thời, ông thừa nhận rằng việc ngăn cản Đức Thượng phụ cử hành Thánh lễ đã tạo ra một vấn đề cần sự can thiệp trực tiếp của ông để khắc phục.
Sự chỉ trích gay gắt từ châu Âu
Mặc dù đã có thông báo về việc giải quyết vấn đề, phản ứng quốc tế vẫn không lắng xuống, với châu Âu lên tiếng chỉ trích rõ ràng các biện pháp của Israel. Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu, Kaja Kallas, cho biết việc ngăn cản Thượng phụ vào Nhà thờ Mộ Thánh vào Chúa nhật Lễ Lá là “vi phạm quyền tự do tín ngưỡng” và các thỏa thuận lịch sử quản lý các địa điểm linh thiêng. Bà nhấn mạnh rằng quyền tự do này phải được đảm bảo đầy đủ, không có ngoại lệ, cho tất cả các tôn giáo.
Tại Rome, Thủ tướng Ý Giorgia Meloni mô tả hành động này là “một sự xúc phạm đến những người tín hữu”, trong khi Ngoại trưởng Antonio Tajani thông báo rằng đại sứ Israel đã được triệu tập về vụ việc.
Tại Paris, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bày tỏ sự lên án quyết định này, nói rằng nó diễn ra trong bối cảnh “gia tăng đáng lo ngại các vi phạm” ảnh hưởng đến hiện trạng tại các địa điểm linh thiêng ở Giêrusalem và khẳng định sự ủng hộ hoàn toàn của ông đối với ĐHY Pizzaballa và các Kitô hữu ở Đất Thánh.
Văn phòng báo chí Tòa Thánh tối thứ Hai đã ra tuyên bố cho biết Đức Hồng Y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, cũng như Tổng giám mục Paul Gallagher, thư ký phụ trách quan hệ với các quốc gia, đã gặp Đại sứ Israel tại Tòa Thánh Yaron Sideman.
“Trong cuộc trò chuyện, hai bên đã bày tỏ sự tiếc nuối về những gì đã xảy ra; những lời giải thích đã được đưa ra về vấn đề này, và ghi nhận thỏa thuận đạt được giữa Tòa Thượng phụ Latinh Giêrusalem và chính quyền địa phương liên quan đến việc tham gia các nghi lễ Tam Nhật Thánh tại Vương cung thánh đường Mộ Thánh ở Giêrusalem,” thông cáo của Tòa Thánh cho biết.
Sự tham gia của tín hữu bị hạn chế
Theo Daniel Esparza của tạp chí Aleteia, trong bản tin ngày 30/03/2026, sự tham gia của công chúng sẽ vẫn bị hạn chế đáng kể. Với lý do chiến tranh đang diễn ra và những hạn chế hiện có đối với các cuộc tụ họp đông người, các nhà chức trách Giáo hội xác nhận rằng hầu hết các tín hữu sẽ không thể tham dự trực tiếp. Thay vào đó, các nghi lễ sẽ được phát sóng trực tiếp đến khán giả trên khắp Đất Thánh và trên toàn thế giới.
Các nhà lãnh đạo Giáo hội cho rằng quyết định này là sự cân bằng cần thiết giữa các mối lo ngại về an ninh và việc bảo tồn đời sống tôn giáo. Họ nhấn mạnh rằng việc bảo vệ tự do tín ngưỡng vẫn là trách nhiệm chung của tất cả các cộng đồng tôn giáo, đặc biệt là trong thời kỳ xung đột.
Tuyên bố cũng bày tỏ lòng biết ơn đối với Tổng thống Israel, Isaac Herzog, vì sự can thiệp của ông, cũng như các nhà lãnh đạo quốc tế khác đã lên tiếng ủng hộ và hợp tác với các nhà chức trách Giáo hội. Sự tham gia của họ, tuyên bố cho biết, đã giúp đảm bảo quyền tiếp cận Nhà thờ Mộ Thánh trong hoàn cảnh khó khăn.
Ngoài những lo ngại về hậu cần trước mắt, thông điệp nhấn mạnh một nguyên tắc rộng hơn: rằng đức tin vẫn là một “giá trị nhân bản tối cao” đoàn kết các cộng đồng đa dạng, bao gồm người Do Thái, Kitô giáo, Hồi giáo và Druze. Việc bảo vệ khả năng cầu nguyện – đặc biệt là trong các không gian thiêng liêng chung – được mô tả là điều thiết yếu, ngay cả trong bối cảnh bất ổn.
Các quan chức Giáo hội cho biết cuộc đối thoại với các nhà chức trách, bao gồm cả Cảnh sát Israel, vẫn đang tiếp diễn. Họ nhắc lại hy vọng về một giải pháp cho cuộc xung đột, lưu ý đến những “hậu quả nặng nề” của nó trên toàn khu vực.
Tuyên bố kết thúc bằng việc tái khẳng định cam kết đối với các thỏa thuận “Hiện trạng” lâu dài về các địa điểm linh thiêng ở Giêrusalem, cũng như sự hợp tác và tôn trọng lẫn nhau giữa tất cả các bên.
Tuyên bố của Cảnh sát Israel
Theo Melanie Lidman, thuộc tạp chí Crux, trong bản tin ngày 30 tháng 3 năm 2026, sáng sớm thứ Hai, cảnh sát Israel cho biết họ đã phê duyệt một “khuôn khổ cầu nguyện có giới hạn” cho nhà thờ, sau khi tham vấn với Tòa Thượng phụ Latinh của Giêrusalem.
Cảnh sát Israel đã ngăn cản các lãnh đạo Công Giáo vào Nhà thờ Mộ Thánh để cử hành Thánh lễ riêng vào ngày lễ Chúa nhật Lễ Lá của Kitô giáo lần đầu tiên sau nhiều thế kỷ, gây ra làn sóng chỉ trích từ Hoa Kỳ và các nước khác.
Các địa điểm linh thiêng chính của Giêrusalem, bao gồm cả nhà thờ, đều đóng cửa do cuộc chiến tranh Iran đang diễn ra, khi thành phố thường xuyên bị tấn công bằng tên lửa của Iran.
Hôm Chúa nhật, Tòa Thượng phụ đã gọi quyết định của cảnh sát cấm vào là “một biện pháp rõ ràng vô lý và hoàn toàn không tương xứng”. Điều này đã ngăn cản hai nhà lãnh đạo tôn giáo hàng đầu của Giáo hội, bao gồm cả Đức Hồng Y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Latinh, và Người Giám quản Đất Thánh, cử hành Chúa nhật Lễ Lá tại nơi mà các tín đồ Cơ đốc giáo tin rằng Chúa Giê-su đã bị đóng đinh.
Chúa nhật Lễ Lá kỷ niệm sự kiện Chúa Giê-su khải hoàn tiến vào Giêrusalem và khởi đầu Tuần Thánh của các tín hữu Ki-tô giáo, kết thúc bằng Lễ Phục Sinh.
Cảnh sát Israel cho biết họ đã thông báo cho các nhà chức trách nhà thờ vào thứ Bảy rằng không thể diễn ra Thánh lễ vào Chúa nhật Lễ Lá vì lý do an toàn, thiếu lối đi cho xe cứu thương trong các con hẻm hẹp của Thành phố Cổ và thiếu nơi trú ẩn đầy đủ.
Trong tuyên bố hôm thứ Hai, cảnh sát cho biết khuôn khổ mới sẽ nhằm mục đích “tạo điều kiện cho tự do tín ngưỡng”. Họ nhấn mạnh rằng các hạn chế tại các địa điểm linh thiêng không có không gian bảo vệ tiêu chuẩn — như nhà thờ rộng lớn nằm sâu trong mê cung các con hẻm nhỏ — nhằm mục đích “bảo vệ tín hữu” khỏi các cuộc tấn công của Iran.
Đầu tháng này, mảnh vỡ từ vụ đánh chặn tên lửa của Iran đã rơi xuống mái nhà chỉ cách nhà thờ vài bước chân.
Tuy nhiên, Tòa Thượng phụ Latinh cho biết Nhà thờ Mộ Thánh đã tổ chức các Thánh lễ không mở cửa cho công chúng kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, và không rõ tại sao Thánh lễ Chúa nhật và việc hai linh mục được vào lại khác biệt.
“Đây là một ngày rất, rất thiêng liêng đối với các tín hữu Kitô giáo và theo ý kiến của chúng tôi, không có lý do gì để đưa ra quyết định hoặc hành động như vậy”, Farid Jubran, người phát ngôn của Tòa Thượng phụ Latinh của Giêrusalem, cho biết.
Jubran nói rằng nhà thờ đã yêu cầu cảnh sát cho phép một vài nhà lãnh đạo tôn giáo vào nhà thờ để tham dự một buổi lễ riêng tư vào Chúa nhật — chứ không phải buổi lễ mở cửa cho công chúng. Tòa Thượng phụ cho biết quyết định này đã cản trở tự do tín ngưỡng và duy trì hiện trạng ở Giêrusalem.
Lễ Lá truyền thống thường thu hút hàng chục nghìn tín hữu Kitô giáo từ khắp nơi trên thế giới đi bộ từ Núi Ô-liu xuống những con phố hẹp, dốc về phía Thành phố Cổ, vẫy lá cọ và hát thánh ca.
Tuần trước, Tòa Thượng phụ đã hủy bỏ lễ rước truyền thống vì lý do an toàn, và đã tổ chức các Thánh lễ với số lượng người tham dự dưới 50 người theo hướng dẫn của quân đội Israel dành cho dân thường.
Thay vào đó, ĐHY Pizzaballa đã cử hành Thánh lễ tại Tu viện Thánh Cứu Thế gần đó, một nhà thờ bằng đá cẩm thạch hùng vĩ nằm cạnh một trường dạy nhạc dưới lòng đất mà quân đội Israel coi là nơi trú ẩn an toàn. Sau đó vào Chúa nhật, ĐHY Pizzaballa đã cầu nguyện cho hòa bình tại Đền thờ Dominus Flevit [Chúa Khóc] trên Núi Ô-liu, nhưng bài giảng của ngài tập trung vào Chúa Giêsu và không đề cập đến sự việc xảy ra sáng hôm đó. Đức Giáo Hoàng Leo XIV, vào cuối Thánh lễ Chúa nhật Lễ Lá tại Quảng trường Thánh Phêrô, đã cầu nguyện cho tất cả các Kitô hữu ở Trung Đông, những người mà ngài nói đang phải sống trong một cuộc xung đột “tàn bạo”. Ngài nói rằng “trong nhiều trường hợp, họ không thể sống trọn vẹn các nghi lễ của những ngày thánh này”, mặc dù ngài không nói rõ thêm.
Trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình Công Giáo Ý TG2000, ĐHY Pizzaballa cho biết có sự khác biệt về quan điểm với chính quyền Israel về việc tiếp cận nhà thờ, nhưng cuộc tranh chấp vẫn diễn ra một cách lịch sự.
“Chúng tôi muốn sử dụng tình huống này để cố gắng làm rõ hơn những gì sẽ được thực hiện trong tương lai”. Ngài nói: “Trong những ngày tới, chúng ta cần tôn trọng an ninh của tất cả mọi người, nhưng cũng phải tôn trọng quyền tự do cầu nguyện”.
Bức tường phía Tây, địa điểm linh thiêng nhất mà người Do Thái có thể cầu nguyện, cũng hầu hết bị đóng cửa vì vấn đề an toàn, nhưng chính quyền cho phép tối đa 50 người cầu nguyện cùng một lúc trong một khu vực khép kín liền kề quảng trường.
Các nhà thờ, giáo đường Do Thái và nhà thờ Hồi giáo nhỏ hơn vẫn mở cửa ở Phố Cổ Jerusalem nếu chúng nằm trong một khoảng cách nhất định so với hầm trú bom được quân đội Israel chấp nhận và nếu số người tụ tập không quá 50 người.
Những hạn chế tương tự áp dụng cho hầu hết Israel, nơi các trường học cũng đã bị đóng cửa kể từ khi bắt đầu chiến tranh Iran và nơi làm việc chỉ có thể hoạt động nếu có thể đến được hầm trú ẩn trong thời gian ngắn sau khi có cảnh báo.