Khuôn mặt đồng tiền
Lịch sử thuật lại Hoàng đế Vespasian ( 09.-79. sau Chúa giáng sinh) thời đế quốc Roma, đã có câu suy tư thời danh: Pecunia non olet! Tiền không tanh!làm phương châm thu thuế trong đế quốc Roma thời đó.
Con người thời sơ khai trước đây hàng ngàn năm trước Chúa giáng sinh, không dùng đồng tiền giấy hay kim loại trong việc mua bán trao đổi hàng hóa Nhưng họ dùng chính hàng hóa thực phẩm trong nhu cầu trao đổi buôn bán giữa nhau.
Dần dần con người phát minh ra đồng tiền đúc bằng kim loại, rồi đồng tiền giấy trong việc giao thương buôn bán. Đồng tiền in bằng giấy, đúc bằng kim loại phổ biến thịnh hành trên toàn thế giới, nhất là những đồng tiền có gía trị kinh tế vững mạnh.
Trong dòng lịch sử nhân loại, đồng tiền giấy hay đồng tiền xu, cent bằng kím loại do con người chế biến làm ra dựa trên sự quy định tin tưởng, nhất là trên hàng hóa sản phẩm kinh tế do con người ở mỗi quốc gia đất nước, vùng châu lục chế biến, sản xuất làm ra.
Ngày nay trong việc giao thương đồng tiền có chiều hương nghiêng về mô thức ẩn danh. Việc giao thương trao đổi không bằng tiền mặt nữa, mà mã hóa số trả qua tài khoản trong ngân hàng- trả tiền bằng thẻ tín dụng ngân hàng.
Kinh nghiệm dân gian cho biết đồng tiền cần thiết trong đời sống. Nhưng nó không là tất cả cho đời sống.
Đồng tiền là phương tiện cho đời sống có cơ hội phát triển xây dựng đời sống bản thân riêng tư, cũng như đời sống chung trong xã hội. Nhưng nó không là mục đích của đời sống.
Người có đời sống đạo đức, những bậc khôn ngoan kinh nghiệm từng trải trong đời sống, như bậc ông bà cha mẹ, thường hay khuyên nhủ: Con người làm ra đồng tiền trong đời sống, chứ đồng tiền không làm ra con người!
Câu nói kinh nghiệm khôn ngoan này muốn nói lên suy tư: Đồng tiền làm ra để phục vụ cho đời sống con người. Chứ đồng tiền không là bộ phận chỉ huy đời sống!
Thời Chúa Giêsu Kitô sống trên trần gian ở nước Do Thái cách đây hơn hai ngàn năm, đồng tiền của đế quốc Roma giữ vai trò quan trọng trong việc thu nộp thuế cho hoàng đế Roma.
Đế quốc Roma thời đó là người thống trị các dân tộc các nước vùng Trung Đông, trong đó có nước Do Thái. Chính quyền đế quốc Roma nắm quyền hành thống trị trải rộng khắp vùng Âu Châu, Trung Đông. Nên hoàng đế Roma phát hành đồng tiền in hình hoàng đế Roma trên đó cùng với tên tuổi niên hiệu của hòang đế cho việc giao thương buôn bán cùng thuế quan trong đời sống xã hội khắp đế quốc Roma. Đồng thời nói lên sức mạnh quyền hành của hoàng đế trên mọi dân nước trong đế quốc.
Đồng tiền lúc đó của đế quốc Roma phục vụ cho hoàng đế, cho bộ máy chính quyền của đế quốc Roma. Vì thế sinh bất mãn sâu rộng nơi người dân sống trong xã hội những nước bị đế quốc Roma thống trị. Người Do Thái thời đó rất phẫn nộ bất mãn với chế độ đế quốc Roma.
Và họ, nhất là giới tư tế hàng giáo phẩm Do Thái giáo, giới trí thức luật sĩ Phariseo cũng bất mãn sâu rộng với Chúa Giêsu Kitô. Vì Chúa Giêsu Kitô đến xưng mình là Con Thiên Chúa, là Đấng Cứu Thế. Ngài rao giảng giáo lý tình yêu thương, phản đối những luật lệ truyền thống xưa nay, như luật giữ ngày Sabát, luật rửa tay trước khi ăn… là gánh nặng cho con người. Vì thế họ luôn tìm cách, tìm sơ hở tố cáo kiện Chúa Giêsu Kitô trước tòa đời nơi chính quyền, cũng như nơi đạo gíao xã hội Do Thái thời lúc đó.
Lần này họ nêu ra thắc mắc về đồng tiền nộp thuế:
“Thưa Thầy, chúng tôi biết Thầy là người ngay chính, căn cứ theo sự thật mà dạy bảo đường lối Thiên Chúa. Thầy chẳng cần để ý đến ai, vì Thầy không tây vị người nào. Vậy xin Thầy nói cho chúng tôi biết Thầy nghĩ thế nào: Có được phép nộp thuế cho Cêsarê hay không?”
Chúa Giêsu thừa hiểu ác ý của họ, nên nói: “Bọn người giả hình, các ngươi gài bẫy Ta làm gì? Hãy đưa Ta xem đồng tiền nộp thuế”. Họ đưa cho Người một đồng bạc. Và Chúa Giêsu hỏi họ: “Hình tượng và danh hiệu này là của ai?” Họ thưa rằng: “Của Cêsarê”.
Bấy giờ Người bảo họ rằng: “Vậy, cái gì của Cêsarê thì hãy trả cho Cêsarê, và cái gì của Thiên Chúa thì hãy trả cho Thiên Chúa”( Mt 22,15-21).
Với câu trả lời phản ứng khôn ngoan này, Chúa Giêsu muốn nói khẳng định: Tiền thuế chúng ta sống trong xã hội phải nộp cho chính phủ.
Và qua đó Chúa Giêsu còn nhấn mạnh thêm hơn nữa: Trong đời sống tương quan, nếu hoàng đế nơi trần gian nhận, những gì thuộc hoàng đế.
Cũng vậy, Thiên Chúa cũng nhận, những gì thuộc về Thiên Chúa. Con người là hình ảnh của Thiên Chúa, loài thụ tạo do Thiên Chúa tạo dựng cùng nuôi sống, nên phải thực thi hoàn tất những gì Thiên Chúa trông chờ nơi đời sống con người.
Đó là tình yêu hướng thượng về Thiên Chúa, và tình yêu đường ngang chân trời hướng đến con người cùng sống trong xã hội vũ trụ thiên nhiên do Thiên Chúa tạo dựng ban cho. Như Chúa Giêsu Kitô đã thực hành đến cứu giúp con người cô đơn, nghèo khổ, bệnh tật.
Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long
Lịch sử thuật lại Hoàng đế Vespasian ( 09.-79. sau Chúa giáng sinh) thời đế quốc Roma, đã có câu suy tư thời danh: Pecunia non olet! Tiền không tanh!làm phương châm thu thuế trong đế quốc Roma thời đó.
Con người thời sơ khai trước đây hàng ngàn năm trước Chúa giáng sinh, không dùng đồng tiền giấy hay kim loại trong việc mua bán trao đổi hàng hóa Nhưng họ dùng chính hàng hóa thực phẩm trong nhu cầu trao đổi buôn bán giữa nhau.
Dần dần con người phát minh ra đồng tiền đúc bằng kim loại, rồi đồng tiền giấy trong việc giao thương buôn bán. Đồng tiền in bằng giấy, đúc bằng kim loại phổ biến thịnh hành trên toàn thế giới, nhất là những đồng tiền có gía trị kinh tế vững mạnh.
Trong dòng lịch sử nhân loại, đồng tiền giấy hay đồng tiền xu, cent bằng kím loại do con người chế biến làm ra dựa trên sự quy định tin tưởng, nhất là trên hàng hóa sản phẩm kinh tế do con người ở mỗi quốc gia đất nước, vùng châu lục chế biến, sản xuất làm ra.
Ngày nay trong việc giao thương đồng tiền có chiều hương nghiêng về mô thức ẩn danh. Việc giao thương trao đổi không bằng tiền mặt nữa, mà mã hóa số trả qua tài khoản trong ngân hàng- trả tiền bằng thẻ tín dụng ngân hàng.
Kinh nghiệm dân gian cho biết đồng tiền cần thiết trong đời sống. Nhưng nó không là tất cả cho đời sống.
Đồng tiền là phương tiện cho đời sống có cơ hội phát triển xây dựng đời sống bản thân riêng tư, cũng như đời sống chung trong xã hội. Nhưng nó không là mục đích của đời sống.
Người có đời sống đạo đức, những bậc khôn ngoan kinh nghiệm từng trải trong đời sống, như bậc ông bà cha mẹ, thường hay khuyên nhủ: Con người làm ra đồng tiền trong đời sống, chứ đồng tiền không làm ra con người!
Câu nói kinh nghiệm khôn ngoan này muốn nói lên suy tư: Đồng tiền làm ra để phục vụ cho đời sống con người. Chứ đồng tiền không là bộ phận chỉ huy đời sống!
Thời Chúa Giêsu Kitô sống trên trần gian ở nước Do Thái cách đây hơn hai ngàn năm, đồng tiền của đế quốc Roma giữ vai trò quan trọng trong việc thu nộp thuế cho hoàng đế Roma.
Đế quốc Roma thời đó là người thống trị các dân tộc các nước vùng Trung Đông, trong đó có nước Do Thái. Chính quyền đế quốc Roma nắm quyền hành thống trị trải rộng khắp vùng Âu Châu, Trung Đông. Nên hoàng đế Roma phát hành đồng tiền in hình hoàng đế Roma trên đó cùng với tên tuổi niên hiệu của hòang đế cho việc giao thương buôn bán cùng thuế quan trong đời sống xã hội khắp đế quốc Roma. Đồng thời nói lên sức mạnh quyền hành của hoàng đế trên mọi dân nước trong đế quốc.
Đồng tiền lúc đó của đế quốc Roma phục vụ cho hoàng đế, cho bộ máy chính quyền của đế quốc Roma. Vì thế sinh bất mãn sâu rộng nơi người dân sống trong xã hội những nước bị đế quốc Roma thống trị. Người Do Thái thời đó rất phẫn nộ bất mãn với chế độ đế quốc Roma.
Và họ, nhất là giới tư tế hàng giáo phẩm Do Thái giáo, giới trí thức luật sĩ Phariseo cũng bất mãn sâu rộng với Chúa Giêsu Kitô. Vì Chúa Giêsu Kitô đến xưng mình là Con Thiên Chúa, là Đấng Cứu Thế. Ngài rao giảng giáo lý tình yêu thương, phản đối những luật lệ truyền thống xưa nay, như luật giữ ngày Sabát, luật rửa tay trước khi ăn… là gánh nặng cho con người. Vì thế họ luôn tìm cách, tìm sơ hở tố cáo kiện Chúa Giêsu Kitô trước tòa đời nơi chính quyền, cũng như nơi đạo gíao xã hội Do Thái thời lúc đó.
Lần này họ nêu ra thắc mắc về đồng tiền nộp thuế:
“Thưa Thầy, chúng tôi biết Thầy là người ngay chính, căn cứ theo sự thật mà dạy bảo đường lối Thiên Chúa. Thầy chẳng cần để ý đến ai, vì Thầy không tây vị người nào. Vậy xin Thầy nói cho chúng tôi biết Thầy nghĩ thế nào: Có được phép nộp thuế cho Cêsarê hay không?”
Chúa Giêsu thừa hiểu ác ý của họ, nên nói: “Bọn người giả hình, các ngươi gài bẫy Ta làm gì? Hãy đưa Ta xem đồng tiền nộp thuế”. Họ đưa cho Người một đồng bạc. Và Chúa Giêsu hỏi họ: “Hình tượng và danh hiệu này là của ai?” Họ thưa rằng: “Của Cêsarê”.
Bấy giờ Người bảo họ rằng: “Vậy, cái gì của Cêsarê thì hãy trả cho Cêsarê, và cái gì của Thiên Chúa thì hãy trả cho Thiên Chúa”( Mt 22,15-21).
Với câu trả lời phản ứng khôn ngoan này, Chúa Giêsu muốn nói khẳng định: Tiền thuế chúng ta sống trong xã hội phải nộp cho chính phủ.
Và qua đó Chúa Giêsu còn nhấn mạnh thêm hơn nữa: Trong đời sống tương quan, nếu hoàng đế nơi trần gian nhận, những gì thuộc hoàng đế.
Cũng vậy, Thiên Chúa cũng nhận, những gì thuộc về Thiên Chúa. Con người là hình ảnh của Thiên Chúa, loài thụ tạo do Thiên Chúa tạo dựng cùng nuôi sống, nên phải thực thi hoàn tất những gì Thiên Chúa trông chờ nơi đời sống con người.
Đó là tình yêu hướng thượng về Thiên Chúa, và tình yêu đường ngang chân trời hướng đến con người cùng sống trong xã hội vũ trụ thiên nhiên do Thiên Chúa tạo dựng ban cho. Như Chúa Giêsu Kitô đã thực hành đến cứu giúp con người cô đơn, nghèo khổ, bệnh tật.
Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long