LINH MỤC - SỨ MẠNG - TRỞ VỀ
Đi đến với con người, trở về với chính mình,
và ở lại trong trái tim Chúa Giêsu
Nhân Khánh nhật Truyền giáo, nghĩ về sứ vụ Linh mục
Viết bài này, không phải vì người viết đã quá hay, quá giỏi, quá mạnh mẽ. Viết - vì từ kinh nghiệm bản thân, đã từng quá nhiều thấm thía cái nghiệt ngã của cuộc đời. Quá nhiều lần đi dưới nắng, lại là nắng cháy. Đi dưới mưa, lại là mưa của giông bão.
Vì thế, viết - vừa để tự nhìn lại bản thân (cần lắm những lần nhìn lại như thế), vừa đồng cảm với bao nhiêu khó khăn của Anh Em mình, vừa để xin Anh Em cầu nguyện cho, vừa để xin chúng ta cầu nguyện cho nhau.
Đời linh mục có một điều thật lạ: Được truyền chức để ra đi, nhưng càng đi xa trong sứ vụ, lại càng cần biết cách trở về.
Chúng ta được sai đến với con người, nhưng cũng phải học cách trở về với chính mình. Chúng ta được trao phó những linh hồn cần chăm sóc, nhưng chính linh hồn của người mục tử cũng cần được chăm sóc. Và trên tất cả, chúng ta cần trở về với Chúa Giêsu, Đấng đã gọi chúng ta, đã đặt chúng ta vào con đường này và vẫn đang chờ chúng ta trong sâu thẳm cuộc đời.
Ngày Khánh nhật Truyền giáo, Hội Thánh nhắc lại lời Chúa Giêsu: "Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thọ tạo" (Mc 16, 15), tôi nghĩ, chúng ta nên dành cho nhau một khoảng lặng.
Không phải để nói thêm về những việc chúng ta phải làm. Cũng không phải để nhắc nhau phải hy sinh nhiều hơn, đi xa hơn, cố gắng hơn. Nhưng để ngồi lại bên nhau, như những người anh em cùng mang một ơn gọi, cùng đi trên một con đường và cùng biết rằng con đường ấy không phải lúc nào cũng dễ đi.
Bởi đằng sau mỗi linh mục đang đứng trước cộng đoàn là một con người. Một con người đã được Chúa yêu thương, đã nghe tiếng gọi của Chúa, đã dâng hiến cuộc đời mình, nhưng vẫn mang những giới hạn, những mệt mỏi, những nỗi đau và những cuộc chiến nội tâm mà không phải ai cũng nhìn thấy.
Và có lẽ, trong ngày nói về truyền giáo, chúng ta cần nói với nhau về chính con người ấy.
1. THÁNH PHANXICÔ XAVIÊ - NGƯỜI ANH ĐÃ ĐI TRƯỚC CHÚNG TA.
Khi nói đến truyền giáo, chúng ta nhớ đến thánh Phanxicô Xaviê, vị thừa sai đã dành những năm tháng đẹp nhất của đời mình để đem Tin Mừng đến những miền đất xa xôi.
Từ châu Âu, ngài lên đường đến Ấn Độ, Nhật Bản và nhiều vùng đất châu Á. Ngài vượt biển, đối diện những khác biệt văn hóa, những bất trắc của hành trình, những giới hạn của việc rao giảng trong thời đại mình. Sau những năm tháng dấn thân, ngài qua đời tại đảo Thượng Xuyên, gần Trung Hoa, khi vẫn còn hướng lòng về miền đất mà ngài mong được đặt chân đến để loan Tin Mừng.
Nhìn cuộc đời ấy, chúng ta không thể không cảm phục.
Nhưng hôm nay, chúng ta hãy thử nhìn thánh nhân không chỉ như một vị đại thừa sai để ngưỡng mộ, mà còn như một người anh đi trước để chúng ta học hỏi và được nâng đỡ.
Điều gì đã khiến thánh Phanxicô có thể dấn thân đến thế? Điều gì đã giữ ngọn lửa truyền giáo trong lòng ngài suốt những năm tháng đầy gian nan?
Không chỉ là sức khỏe, lòng can đảm hay khả năng làm việc. Sâu xa hơn, đó là tình yêu dành cho Chúa Giêsu. Ngài không ra đi chỉ vì muốn thực hiện một công trình lớn lao. Ngài ra đi vì đã để cho tình yêu của Chúa chiếm lấy trái tim.
Và khi trái tim đã thuộc về Chúa, ngài không thể giữ Tin Mừng cho riêng mình.
Thưa anh em linh mục,
Chúng ta cũng đã từng có một thời như thế.
Ngày còn trẻ, khi nghe tiếng Chúa gọi, chúng ta đã mang trong lòng biết bao thao thức. Chúng ta muốn dâng hiến tất cả. Chúng ta mơ ước trở thành những linh mục tốt, muốn phục vụ thật nhiều, muốn làm điều gì đó có ích cho Hội Thánh và cho các linh hồn. Ngày được đặt tay, ngày dâng Thánh lễ đầu tiên, ngày nhận bài sai đến một nhiệm sở mới, có thể lòng chúng ta đã đầy những dự định và hy vọng.
Rồi thời gian trôi qua.
Chúng ta bắt đầu hiểu rằng làm linh mục không chỉ là những ngày lễ trọng thể, những bài giảng hay, những cuộc gặp gỡ đầy niềm vui. Đó còn là những ngày làm việc không dứt, những vấn đề phải giải quyết, những tương quan cần gìn giữ, những quyết định khó khăn, những lời nói phải cân nhắc, những hiểu lầm phải đối diện và những nỗi buồn không biết chia sẻ cùng ai.
Có những ngày chúng ta thấy mình thật hạnh phúc vì một người trở về với Chúa. Nhưng cũng có những ngày chúng ta bất lực trước một gia đình đổ vỡ, một người trẻ xa rời đức tin, một cộng đoàn chưa tìm được sự hiệp nhất.
Có những lúc chúng ta cảm nhận được tình thương của giáo dân. Nhưng cũng có những lúc chính những người mà chúng ta hết lòng phục vụ lại làm chúng ta tổn thương. Thậm chí tổn thương đến tận cùng.
Có những công việc chúng ta làm bằng cả trái tim, nhưng kết quả không như mong đợi. Có những hy sinh chúng ta âm thầm chịu đựng, nhưng không ai biết. Có những nỗi đau chúng ta cố giấu đi, vì nghĩ rằng mình là linh mục thì phải mạnh mẽ, phải nâng đỡ người khác, không được để ai nhìn thấy mình yếu đuối.
Và rồi, đôi khi, chúng ta mệt mỏi.
Hoặc đã quá mệt mỏi.
Mệt mỏi không có nghĩa là chúng ta đã hết yêu Chúa. Đau đớn không có nghĩa là chúng ta đã phản bội ơn gọi. Những giọt nước mắt không làm cho đời linh mục mất đi vẻ đẹp. Trái lại, có khi chính trong những giọt nước mắt ấy, tình yêu được thanh luyện, sự cậy trông trở nên sâu sắc và người linh mục hiểu rõ hơn rằng, mình không thể sống ơn gọi chỉ bằng sức riêng.
Thánh Phanxicô Xaviê không phải là người để chúng ta so sánh mình rồi tự kết án vì thấy mình chưa đủ quảng đại như ngài. Ngài là một chứng nhân nhắc chúng ta nhớ rằng, tình yêu dành cho Chúa có thể nâng đỡ một cuộc đời vượt qua những giới hạn của chính mình.
Chúng ta không được gọi để trở thành một Phanxicô Xaviê thứ hai. Chúng ta được gọi để trở thành chính mình, nhưng là một con người đã để Chúa Giêsu chạm đến, biến đổi và sai đi.
Và dù đang ở đâu, trong một giáo xứ lớn hay nhỏ, giữa một cộng đoàn thuận lợi hay nhiều khó khăn, trong những năm đầu của thánh vụ hay ở tuổi đã xế chiều, chúng ta vẫn có thể tiếp tục sống vẻ đẹp của ơn gọi truyền giáo.
Không nhất thiết bằng những việc phi thường.
Nhưng bằng một tình yêu trung thành.
2. RA ĐI VỚI CON NGƯỜI - MỘT SỨ MẠNG ĐẸP ĐẼ NHƯNG KHÔNG NHẸ NHÀNG.
Chúa Giêsu gọi chúng ta không phải để sống cho riêng mình. Chúa sai chúng ta đến với con người, để tiếp tục công việc của Chúa giữa trần gian.
Đó là vẻ đẹp của đời linh mục.
Chúng ta được đến bên một em bé khi em lãnh nhận Bí tích Rửa tội. Chúng ta được chứng kiến niềm vui của một đôi bạn trẻ trong ngày thành hôn. Chúng ta được cùng cộng đoàn dâng lời tạ ơn trong những ngày vui. Chúng ta được ngồi bên một bệnh nhân, cầm tay một người hấp hối, cầu nguyện với gia đình đang khóc thương người thân. Chúng ta được lắng nghe những câu chuyện mà có khi người trong cuộc chưa từng kể với bất cứ ai.
Biết bao phận người đã đi qua cuộc đời linh mục!
Biết bao nhiêu người đến với chúng ta trong niềm vui. Biết bao nhiêu người tìm đến khi không còn biết phải đi đâu. Biết bao nhiêu người xin một lời khuyên. Cũng có người chỉ cần chúng ta lắng nghe họ. Biết bao nhiêu người muốn được hòa giải với Chúa. Và cũng không ít người cần một nơi để trút bỏ những điều đang đè nặng trong lòng...
Được hiện diện trong những khoảnh khắc ấy là một hồng ân. Bởi vì Chúa đã tin tưởng trao cho chúng ta một phần cuộc đời của con người.
Nhưng chính ở đây, chúng ta cũng gặp một nghịch lý của đời linh mục: Càng được nhiều người tìm đến, chúng ta càng có thể ít thời gian dành cho chính mình. Càng phải lắng nghe nhiều người, chúng ta càng dễ quên lắng nghe tiếng lòng mình. Càng phải trở thành chỗ dựa cho người khác, chúng ta càng ngại thừa nhận rằng, có những lúc chính mình cũng cần một chỗ dựa.
Cha sở nào cũng hiểu cảm giác một ngày chưa kịp bắt đầu đã có những việc chờ đợi. Một cuộc điện thoại, một người cần gặp, một gia đình có chuyện, một công việc của giáo xứ, một cuộc họp phải chủ tọa, một vấn đề phải quyết định. Có những việc không thể trì hoãn. Có những người đang đau khổ không thể chờ đến ngày mai.
Chúng ta cứ thế đi từ việc này sang việc khác.
Nhiều bữa ăn phải vội vàng. Giấc ngủ bị gián đoạn. Những giờ cầu nguyện phải chống chọi với sự mệt mỏi. Những dự định riêng phải nhường chỗ cho những nhu cầu bất ngờ. Không thiếu những ngày, khi trở về phòng, chúng ta mới nhận ra mình đã đi qua cả ngày mà chưa có được một khoảng lặng thực sự với Chúa.
Và nếu tình trạng ấy kéo dài, người linh mục có thể dần dần sống bằng bổn phận nhiều hơn bằng tình yêu, làm việc nhiều hơn mà cầu nguyện ít hơn, hiện diện trước nhiều người hơn nhưng lại xa cách với chính tâm hồn mình hơn.
Đây không phải là lời trách cứ. Bởi chúng ta biết rằng có những hoàn cảnh mục vụ thật sự khó khăn. Có những nhiệm sở thiếu người cộng tác. Có những linh mục phải đảm đương nhiều công việc. Có những vị mang bệnh tật, tuổi tác hoặc những trách nhiệm không dễ chia sẻ.
Nhưng chính vì hiểu những khó khăn ấy, chúng ta càng cần nhắc nhau rằng: Chúa không gọi chúng ta chỉ để làm thật nhiều việc cho Chúa. Chúa gọi chúng ta trước hết để thuộc về Chúa, rồi từ tình yêu ấy, chúng ta mới được sai đi phục vụ.
Công việc mục vụ rất quan trọng, nhưng không thể thay thế tương quan sống động với Chúa Giêsu. Thành quả truyền giáo rất đáng quý, nhưng không thể trở thành thước đo duy nhất cho giá trị của một linh mục.
Một thực tế rất rõ: Có những ngày chúng ta làm được nhiều việc. Có những ngày chúng ta chỉ hoàn thành được những bổn phận cần thiết nhất. Có những ngày chúng ta giảng một bài thật tốt. Có những ngày chính mình phải vật lộn để tìm lại sự bình an. Nhưng giá trị của chúng ta trước mặt Chúa không chỉ được xác định bởi những gì chúng ta làm được.
Trước khi là người phục vụ, chúng ta là người được Chúa yêu thương.
Trước khi là người được sai đi, chúng ta là người đã được Chúa gọi.
Và trước khi trao ban Chúa cho người khác, chúng ta cần để chính mình được ở lại trong tình yêu của Chúa.
3. TRỞ VỀ VỚI CHÍNH MÌNH - ĐỪNG ĐỂ NGƯỜI MỤC TỬ BỊ BỎ QUÊN.
Thưa anh em,
Một điều đôi khi chúng ta rất dễ làm, nhưng cũng có thể rất khó làm: Nhìn nhận mình đang mệt mỏi.
Chúng ta quen nghe người khác kể về nỗi đau của họ. Chúng ta quen nói với người khác rằng hãy tin tưởng, hãy kiên nhẫn, hãy cầu nguyện, hãy phó thác cho Chúa. Chúng ta quen đứng trước cộng đoàn với tư cách người hướng dẫn và nâng đỡ.
Vì thế, khi chính mình đau, có thể chúng ta ngại nói ra.
Chúng ta sợ người khác thất vọng. Sợ bị hiểu lầm. Sợ người ta nghĩ mình yếu đuối. Sợ rằng nếu thừa nhận mình đang gặp khó khăn, người khác sẽ nghi ngờ khả năng mục vụ hay lòng trung thành của mình.
Thế là chúng ta im lặng.
Đó chính là những nỗi buồn được giấu sau nụ cười. Những thất vọng được phủ lên bằng những công việc mới. Những tổn thương được đẩy xuống sâu hơn vì chúng ta nghĩ rằng, rồi mình sẽ tự vượt qua.
Nhưng một vết thương không tự lành chỉ vì chúng ta không nói đến nó. Một tâm hồn kiệt sức không tự hồi phục chỉ vì chúng ta tiếp tục làm việc. Và một nỗi cô đơn không biến mất chỉ vì chung quanh chúng ta luôn có người.
Có thể có những lúc chúng ta cần được nghỉ ngơi. Những lúc cần một người anh em lắng nghe. Những lúc cần một cuộc linh hướng chân thành. Những lúc cần sự trợ giúp chuyên môn để vượt qua những khó khăn tâm lý hoặc tinh thần. Những lúc cần can đảm nhìn nhận rằng, mình không thể tiếp tục gánh vác mọi sự theo cách cũ.
Điều đó không làm chúng ta kém xứng đáng với ơn gọi. Trái lại, biết nhận ra giới hạn của mình cũng là một cách sống sự thật trước mặt Chúa.
Chúng ta không phải là Đấng Cứu Thế. Chỉ có Chúa Giêsu mới là Đấng Cứu Thế.
Chúng ta được mời gọi cộng tác vào công trình cứu độ của Chúa, chứ không được yêu cầu thay thế Chúa. Chúng ta có trách nhiệm chăm sóc đoàn chiên, nhưng không có nghĩa là phải tự mình giải quyết mọi vấn đề. Chúng ta phải hy sinh, nhưng hy sinh không có nghĩa là xem thường thân xác, bỏ qua bệnh tật hoặc để mình bị nghiền nát trong những đòi hỏi vượt quá sức chịu đựng.
Ngay cả Chúa Giêsu, trong cuộc đời trần thế, cũng đã có những giờ phút cần sự thinh lặng, cầu nguyện và ở riêng với Chúa Cha. Chúa đã mời các môn đệ: "Anh em hãy lánh riêng ra đến một nơi thanh vắng mà nghỉ ngơi đôi chút" (Mc 6, 31).
Nếu Chúa Giêsu quan tâm đến sự nghỉ ngơi của các môn đệ, chúng ta cũng đừng coi việc chăm sóc sức khỏe thể lý, tinh thần và đời sống thiêng liêng của mình là điều không đáng quan tâm.
Có thể chúng ta không có nhiều thời gian. Nhưng xin đừng để mình mất hẳn những khoảng lặng với Chúa. Có thể chúng ta chưa giải quyết được tất cả khó khăn. Nhưng xin đừng ngại tìm đến một người anh em đáng tin cậy để chia sẻ. Có thể chúng ta đang phải đối diện với những vấn đề vượt quá khả năng của mình. Nhưng xin đừng nghĩ rằng, phải âm thầm chịu đựng tất cả mới là trung thành với ơn gọi.
Đặc biệt, nếu có một linh mục nào đang đi qua những ngày đen tối đến mức cảm thấy cuộc đời không còn ý nghĩa, không còn lối thoát, thậm chí đã nghĩ đến cái chết, xin ngài đừng ở một mình với nỗi đau ấy.
Xin hãy tìm đến một người anh em đáng tin cậy, một vị linh hướng, một người có khả năng nâng đỡ hoặc một chuyên viên sức khỏe tâm thần. Nếu cảm thấy mình có thể làm hại bản thân, xin hãy tìm sự trợ giúp khẩn cấp và ở bên một người an toàn. Đừng đợi đến khi không còn sức chịu đựng mới lên tiếng.
Đức tin không đòi chúng ta phải che giấu những khủng hoảng của mình. Cầu nguyện không loại trừ việc tìm kiếm sự trợ giúp. Và sự trợ giúp của con người đôi khi chính là một trong những cách Thiên Chúa đưa bàn tay của chính Thiên Chúa đến với chúng ta.
Thưa anh em, nhiều linh mục đã dành cả đời để nói với người khác rằng, họ đáng được yêu thương. Xin đừng quên rằng chính mình cũng là một người cần được yêu thương.
Rất nhiều linh mục kiên nhẫn nâng đỡ bao nhiêu tâm hồn. Xin đừng nghĩ rằng mình không được phép cần đến sự nâng đỡ.
Không thiếu những mục tử đã thức canh cho đức tin của đoàn chiên. Thì khi người mục tử mỏi mệt, cũng cần có những người anh em thức canh bên ngài bằng lời cầu nguyện, sự hiện diện và tình huynh đệ.
Trở về với chính mình không phải là quay lưng với sứ mạng. Đó là can đảm nhìn nhận con người thật của mình để có thể tiếp tục sống sứ mạng trong sự thật, tự do và ân sủng của Chúa.
4. TRỞ VỀ VỚI CHÚA GIÊSU - NƠI NGƯỜI LINH MỤC KHÔNG PHẢI ĐÓNG VAI MẠNH MẼ.
Và rồi, sau tất cả, chúng ta cần trở về với Chúa Giêsu.
Không chỉ trở về với Chúa như người đến trình bày một danh sách công việc đã hoàn thành. Không chỉ trở về để xin Chúa ban thêm sức mạnh, thêm thành quả, thêm những điều kiện thuận lợi cho sứ vụ.
Nhưng trở về như một người con.
Một người con có thể vui mừng, nhưng cũng có thể khóc. Có thể đầy nhiệt huyết, nhưng cũng có thể mỏi mệt. Có thể mạnh mẽ trong một ngày, nhưng lại yếu đuối trong một ngày khác. Một người con không cần che giấu mọi vết thương trước mặt Cha mình.
Chúng ta có thể đem đến trước mặt Chúa những điều mình không biết giải quyết thế nào. Có thể nói với Chúa về một quyết định khiến mình trăn trở, một tương quan làm mình đau, một lời nói cứ trở đi trở lại trong tâm trí, một thất bại chưa thể chấp nhận, một nỗi cô đơn không dễ dàng gì để nhắc đến.
Chúng ta cũng có thể thưa với Chúa rằng, mình đang mệt. "Lạy Chúa, hôm nay con mệt lắm".
Có khi lời cầu nguyện chân thật nhất chỉ đơn giản như thế.
Chúng ta không cần lúc nào cũng phải tìm được những lời đẹp đẽ. Không cần biến mọi nỗi đau thành một bài học ngay lập tức. Không cần vội vàng giải thích rằng tất cả đều có ý nghĩa. Lắm điều phải cần đến thời gian. Lắm vết thương cần được chữa lành từng bước. Lắm câu hỏi chỉ có thể đem vào cầu nguyện và kiên nhẫn ở lại với Chúa.
Điều quan trọng là chúng ta đừng để nỗi đau cắt đứt mình khỏi Chúa.
Hãy trở về bên Thánh Thể. Hãy ở lại trước Nhà Tạm, không nhất thiết phải nói nhiều. Hãy mở lại Tin Mừng, không chỉ để tìm một ý tưởng cho bài giảng ngày mai, nhưng để cho Lời Chúa nói với chính tâm hồn mình. Hãy dành cho Chúa những phút giây mà chúng ta không cần phải làm gì, không cần phải chứng minh điều gì, không cần phải giải quyết điều gì.
Chỉ ở đó với Chúa.
Nhớ lại lúc thánh Phêrô tuyên xưng Chúa Giêsu là Đấng Kitô, ngài đã được trao phó một sứ mạng lớn lao. Nhưng sau đó, ngài vẫn có thể yếu đuối, sợ hãi và chối Thầy. Chúa Giêsu không phủ nhận sự yếu đuối ấy. Sau Phục sinh, Chúa gặp lại Phêrô và hỏi: "Anh có yêu mến Thầy không?" (Ga 21, 15-17).
Đó là một câu hỏi thật sâu đối với mỗi linh mục.
Chúa không hỏi thánh Phêrô trước hết rằng, ông đã làm được bao nhiêu việc. Chúa không bắt đầu bằng một bản thống kê thành quả. Chúa trở về với điều cốt yếu: TÌNH YÊU.
Dĩ nhiên, tình yêu ấy phải được thể hiện bằng việc chăm sóc đoàn chiên. Nhưng chính tình yêu dành cho Chúa mới là nguồn mạch để Phêrô tiếp tục sứ mạng sau những yếu đuối của mình.
Chúng ta cũng vậy.
Có thể đã có những ngày chúng ta làm việc rất tốt. Có thể đã có những lúc chúng ta vấp ngã, thiếu kiên nhẫn, quyết định chưa đúng hoặc làm người khác tổn thương. Điều cần thiết không phải là phủ nhận sự thật, cũng không phải tự kết án mình mãi mãi. Điều cần thiết là trở về với Chúa, thành thật nhận lỗi, đón nhận lòng thương xót và để Chúa dạy chúng ta bắt đầu lại.
Chúng ta không được phép lấy lòng thương xót làm cớ để sống thiếu trách nhiệm. Nhưng cũng không được lấy những lỗi lầm của mình làm lý do để tuyệt vọng, như thể lòng thương xót của Chúa đã hết chỗ dành cho chúng ta.
Người linh mục cần lòng thương xót không kém những người mình phục vụ.
Càng đi lâu trong thánh vụ, chúng ta càng hiểu rằng, nơi nương ẩn bền vững nhất không phải là một nhiệm sở thuận lợi, một cộng đoàn luôn yêu mến mình, một thành công mục vụ hay một vị trí được nhiều người quý trọng.
Tất cả những điều ấy đều đáng quý, nhưng không điều nào có thể thay thế Chúa Giêsu.
Chúng ta có thể phải rời một nhiệm sở. Có thể trải qua những thay đổi không mong muốn. Có thể mất đi những điều mình từng quý trọng. Có thể không còn đủ sức làm những việc mình từng làm. Nhưng nếu còn ở trong Chúa, chúng ta vẫn còn nơi để trở về.
Xin đừng để người linh mục chỉ biết tìm Chúa khi cần sức mạnh để tiếp tục làm việc. Xin cho chúng ta biết tìm Chúa vì Chúa là Chúa, là tình yêu đầu tiên, là nơi nương ẩn và là gia nghiệp của cuộc đời mình.
5. ĐẶT TẤT CẢ TRONG TRÁI TIM CHÚA GIÊSU.
Thưa anh em,
Cuối cùng, chúng ta cần học một điều: Đặt tất cả trong trái tim Chúa Giêsu.
Đặt sứ mạng vào đó. Đặt đoàn chiên vào đó. Đặt những thành quả và thất bại vào đó. Đặt những niềm vui, nỗi buồn, những tương quan tốt đẹp và cả những tương quan chưa được chữa lành vào đó.
Đặt cả những điều chúng ta tự hào lẫn những điều chúng ta còn xấu hổ. Đặt những ước mơ chưa thành, những công việc còn dang dở, những lời cầu xin chưa được đáp lại theo cách mình mong muốn.
Và đặt cả chính mình vào đó.
Bởi vì đôi khi, trong đời linh mục, chúng ta quá bận tâm đến việc bảo vệ công việc Chúa trao mà quên để Chúa bảo vệ trái tim mình. Chúng ta cố gắng giữ cho mọi sự được ổn định, nhưng lại để tâm hồn mình dần dần cạn kiệt. Chúng ta muốn mọi người được bình an, nhưng chính mình lại không biết tìm bình an ở đâu.
Trái tim Chúa Giêsu không phải là nơi chúng ta trốn tránh trách nhiệm. Đó là nơi chúng ta học lại cách sống trách nhiệm bằng tình yêu, thay vì bằng nỗi sợ; bằng lòng trung thành, thay vì bằng sự cay đắng; bằng phó thác, thay vì bằng ảo tưởng rằng mọi sự đều tùy thuộc vào mình.
Khi đặt công việc trong trái tim Chúa, chúng ta vẫn làm việc hết sức, nhưng biết rằng mình không phải là chủ nhân của cánh đồng.
Khi đặt đoàn chiên trong trái tim Chúa, chúng ta vẫn chăm sóc từng người, nhưng biết rằng mỗi người còn thuộc về tình yêu và sự tự do của Thiên Chúa.
Khi đặt những tổn thương trong trái tim Chúa, chúng ta không phủ nhận điều đã xảy ra, nhưng xin Chúa giúp mình chữa lành, phân định và tìm cách ứng xử đúng đắn.
Khi đặt tuổi tác, bệnh tật và những giới hạn trong trái tim Chúa, chúng ta không ngừng chăm sóc bản thân, nhưng học cách đón nhận sự thật rằng, sức lực con người có giới hạn, còn tình yêu dành cho Chúa vẫn có thể tiếp tục sinh hoa trái qua những cách thức mới.
Và khi đặt chính mình trong trái tim Chúa, chúng ta dần hiểu rằng mình không cần phải trở thành một linh mục không bao giờ yếu đuối. Chúng ta cần trở thành một linh mục biết để Chúa hiện diện trong chính sự yếu đuối của mình.
Thánh Phanxicô Xaviê đã ra đi đến những miền đất xa xôi. Nhưng đối với chúng ta hôm nay, có lẽ không phải ai cũng được gọi để đi xa như ngài. Có người được gọi đến một giáo xứ đông dân. Có người được trao một cộng đoàn nhỏ bé. Có người đang ở giữa những năm tháng sung sức. Có người đã bước vào tuổi già. Có người đang vui mừng vì công việc sinh nhiều hoa trái. Có người đang âm thầm vật lộn với những khó khăn chưa tìm được lời giải.
Mỗi người một hoàn cảnh. Mỗi người một thập giá. Mỗi người một cách thế để sống sứ mạng.
Nhưng tất cả chúng ta đều có cùng một nơi để trở về: CHÚA GIÊSU.
Và có lẽ, đó mới là điều giúp người linh mục đi đến cùng. Không phải vì mình luôn mạnh mẽ. Không phải vì mình luôn được yêu mến. Không phải vì mọi việc đều thành công. Nhưng vì giữa tất cả những đổi thay của cuộc đời, chúng ta vẫn có thể thưa với Chúa:
"Lạy Chúa, con vẫn thuộc về Chúa. Con vẫn muốn yêu Chúa. Con vẫn muốn phục vụ Hội Thánh của Chúa. Xin đừng để con đánh mất trái tim đã từng làm con lên đường".
6. ĐI TIẾP, NHƯNG ĐỪNG ĐI MỘT MÌNH.
Trong ngày Khánh nhật Truyền giáo, chúng ta vẫn được mời gọi lên đường. Cánh đồng của Chúa vẫn còn rộng. Những tâm hồn cần được chăm sóc vẫn còn nhiều. Hội Thánh vẫn cần những linh mục biết yêu mến Chúa, yêu mến con người và can đảm loan báo Tin Mừng.
Nhưng xin chúng ta đừng hiểu lời mời gọi lên đường như một đòi hỏi phải không ngừng gồng mình, bất kể sức lực, bất kể những tổn thương, bất kể những giới hạn của con người.
Đi tiếp không có nghĩa là không bao giờ dừng lại để nghỉ ngơi. Trung thành không có nghĩa là không bao giờ cần được giúp đỡ. Hy sinh không có nghĩa là phải giấu kín mọi đau đớn. Và yêu đoàn chiên không có nghĩa là người mục tử không còn quyền được chăm sóc.
Chúng ta cần nhau.
Một lời thăm hỏi chân thành giữa hai linh mục có thể nâng đỡ một người đang mệt mỏi. Một cuộc gặp gỡ không nhằm phê bình hay so sánh, nhưng để lắng nghe, có thể giúp một người anh em cảm thấy mình không đơn độc. Một sự quan tâm kín đáo dành cho vị linh mục đang đau yếu, già yếu hoặc gặp khó khăn mục vụ có thể trở thành dấu chỉ cụ thể của tình huynh đệ linh mục.
Chúng ta cũng cần xây dựng những tương quan mà trong đó, các linh mục có thể nói thật về những khó khăn của mình mà không phải sợ bị coi thường; có thể tìm kiếm sự trợ giúp mà không cảm thấy mình thất bại; có thể nghỉ ngơi khi cần thiết mà không nghĩ rằng mình đang phản bội sứ mạng.
Và xin đừng quên cầu nguyện cho nhau.
Không chỉ cầu cho nhau giảng hay hơn, làm việc tốt hơn, gặt hái nhiều thành quả hơn. Nhưng còn cầu cho nhau được bình an, được chữa lành, được trung thành trong những ngày khô khan, được nâng đỡ trong những lúc yếu lòng và luôn tìm được đường trở về với Chúa Giêsu.
Đâu có thiếu những linh mục đang cần một lời cầu nguyện như thế. Có thể là người anh em đang phục vụ bên cạnh chúng ta. Có thể là một vị đang ở nơi xa. Có thể là một người mà lâu rồi chúng ta chưa hỏi thăm. Và cũng có thể, một ngày nào đó, chính chúng ta sẽ cần một người anh em đưa tay ra với mình.
Đừng để một linh mục phải nghĩ rằng mình chỉ có giá trị khi còn làm được nhiều việc. Đừng để một người anh em phải âm thầm chịu đựng chỉ vì không biết chia sẻ cùng ai. Đừng chỉ nhìn thấy chức vụ, khả năng và những thành quả nơi nhau; hãy học cách nhìn thấy con người phía sau những trách nhiệm ấy.
Bởi trước khi cùng nhau là những người phục vụ Hội Thánh, chúng ta đã là những người anh em được Chúa gọi, được Chúa yêu thương và được trao phó cho nhau.
Và nếu truyền giáo là đem Tin Mừng đến với con người, thì chính tình huynh đệ chân thành giữa các linh mục, cũng là một chứng tá rất đẹp của Tin Mừng.
7. LẠY CHÚA, XIN GIỮ TRÁI TIM CON Ở LẠI VỚI CHÚA.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã gọi chúng con và sai chúng con đi.
Chúng con đã lên đường, mang theo tình yêu, những ước mơ, những nhiệt huyết và cả những giới hạn của mình. Chúng con đã gặp biết bao con người, đã chia sẻ biết bao niềm vui, đã cùng khóc với những nỗi đau và đã cố gắng hết sức để phục vụ đoàn chiên Chúa trao.
Nhưng Chúa biết, có những ngày chúng con mệt mỏi. Có những lúc chúng con không còn hiểu rõ lòng mình. Có những vết thương chúng con chưa biết cách chữa lành. Có những nỗi buồn chúng con chưa tìm được người để sẻ chia. Có những lúc chúng con vẫn làm việc, vẫn mỉm cười, vẫn đứng bên bàn thờ, nhưng sâu thẳm bên trong lại rất cần được Chúa ôm lấy.
Xin đừng để chúng con phải xấu hổ vì những giới hạn của mình. Xin dạy chúng con biết sống sự thật, biết chăm sóc những gì Chúa đã trao phó, biết tìm đến anh em khi cần nâng đỡ và biết khiêm tốn đón nhận sự trợ giúp.
Xin cho chúng con nhớ rằng: Chúng con không phải là Đấng Cứu Thế. Chúng con chỉ là những người được Chúa yêu thương và được mời gọi cộng tác với Chúa.
Xin giữ chúng con khỏi sự kiêu ngạo khi thành công, khỏi cay đắng khi thất bại, khỏi tuyệt vọng khi gặp thử thách và khỏi đánh mất chính mình trong những công việc tưởng như không bao giờ kết thúc.
Xin cho chúng con biết ra đi với con người bằng trái tim mục tử, biết trở về với chính mình bằng sự thật và lòng can đảm, biết trở về với Chúa bằng niềm tín thác của một người con.
Xin cho chúng con hiểu rằng, nhiều ngày truyền giáo đòi phải bước đi thật nhanh, thật dứt khoát. Nhưng cũng có những ngày cần dừng lại để được chữa lành; Nhiều những lúc phải can đảm gánh vác. Nhưng cũng có những lúc cần khiêm tốn để người khác gánh đỡ mình; Những ngày chúng con phải nâng đỡ cả một cộng đoàn. Nhưng cũng có những ngày chỉ biết để Chúa nâng đỡ chính mình.
Và xin cho chúng con luôn nhớ rằng, dù cuộc đời có đưa chúng con đến đâu, dù sứ mạng có đổi thay thế nào, dù sức khỏe có suy giảm, dù những dự định không thành và dù có những điều chúng con không thể hiểu hết, thì Chúa vẫn là nơi chúng con thuộc về.
Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con được đi đến cùng trong ơn gọi của mình. Không phải bằng sức riêng, nhưng bằng ân sủng Chúa. Không phải vì chúng con chưa từng yếu đuối, nhưng vì trong những lần yếu đuối, chúng con vẫn biết trở về. Không phải vì chúng con đã làm được mọi điều mình mong muốn, nhưng vì chúng con vẫn muốn trung thành với tình yêu đã gọi mình từ thuở ban đầu.
Xin cho chúng con, sau tất cả những chuyến đi, những công việc, những thành công và thất bại, vẫn có thể trở về bên Chúa và thưa lên lời nguyện chân thành nhất của đời linh mục:
Lạy Chúa, con đã đi vì Chúa. Con đã cố gắng phục vụ những người Chúa trao. Con đã vui, đã khóc, đã có những ngày mạnh mẽ và cả những ngày rã rời. Nhưng trên tất cả, con vẫn muốn thuộc về Chúa.
Xin đừng để con đánh mất Chúa trong khi mải mê làm việc cho Chúa. Xin đừng để con đánh mất trái tim mình trong khi cố gắng gìn giữ quá nhiều điều. Và xin cho con, dù đi đến bất cứ nơi nào, vẫn luôn tìm được đường trở về với trái tim Chúa Giêsu. Và nếu chúng con đã thực sự mệt mỏi, thậm chí đã gục ngã, xin trái tim Chúa là nơi đỡ nâng chúng con.
Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG
Đi đến với con người, trở về với chính mình,
và ở lại trong trái tim Chúa Giêsu
Nhân Khánh nhật Truyền giáo, nghĩ về sứ vụ Linh mục
Viết bài này, không phải vì người viết đã quá hay, quá giỏi, quá mạnh mẽ. Viết - vì từ kinh nghiệm bản thân, đã từng quá nhiều thấm thía cái nghiệt ngã của cuộc đời. Quá nhiều lần đi dưới nắng, lại là nắng cháy. Đi dưới mưa, lại là mưa của giông bão.
Vì thế, viết - vừa để tự nhìn lại bản thân (cần lắm những lần nhìn lại như thế), vừa đồng cảm với bao nhiêu khó khăn của Anh Em mình, vừa để xin Anh Em cầu nguyện cho, vừa để xin chúng ta cầu nguyện cho nhau.
Đời linh mục có một điều thật lạ: Được truyền chức để ra đi, nhưng càng đi xa trong sứ vụ, lại càng cần biết cách trở về.
Chúng ta được sai đến với con người, nhưng cũng phải học cách trở về với chính mình. Chúng ta được trao phó những linh hồn cần chăm sóc, nhưng chính linh hồn của người mục tử cũng cần được chăm sóc. Và trên tất cả, chúng ta cần trở về với Chúa Giêsu, Đấng đã gọi chúng ta, đã đặt chúng ta vào con đường này và vẫn đang chờ chúng ta trong sâu thẳm cuộc đời.
Ngày Khánh nhật Truyền giáo, Hội Thánh nhắc lại lời Chúa Giêsu: "Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thọ tạo" (Mc 16, 15), tôi nghĩ, chúng ta nên dành cho nhau một khoảng lặng.
Không phải để nói thêm về những việc chúng ta phải làm. Cũng không phải để nhắc nhau phải hy sinh nhiều hơn, đi xa hơn, cố gắng hơn. Nhưng để ngồi lại bên nhau, như những người anh em cùng mang một ơn gọi, cùng đi trên một con đường và cùng biết rằng con đường ấy không phải lúc nào cũng dễ đi.
Bởi đằng sau mỗi linh mục đang đứng trước cộng đoàn là một con người. Một con người đã được Chúa yêu thương, đã nghe tiếng gọi của Chúa, đã dâng hiến cuộc đời mình, nhưng vẫn mang những giới hạn, những mệt mỏi, những nỗi đau và những cuộc chiến nội tâm mà không phải ai cũng nhìn thấy.
Và có lẽ, trong ngày nói về truyền giáo, chúng ta cần nói với nhau về chính con người ấy.
1. THÁNH PHANXICÔ XAVIÊ - NGƯỜI ANH ĐÃ ĐI TRƯỚC CHÚNG TA.
Khi nói đến truyền giáo, chúng ta nhớ đến thánh Phanxicô Xaviê, vị thừa sai đã dành những năm tháng đẹp nhất của đời mình để đem Tin Mừng đến những miền đất xa xôi.
Từ châu Âu, ngài lên đường đến Ấn Độ, Nhật Bản và nhiều vùng đất châu Á. Ngài vượt biển, đối diện những khác biệt văn hóa, những bất trắc của hành trình, những giới hạn của việc rao giảng trong thời đại mình. Sau những năm tháng dấn thân, ngài qua đời tại đảo Thượng Xuyên, gần Trung Hoa, khi vẫn còn hướng lòng về miền đất mà ngài mong được đặt chân đến để loan Tin Mừng.
Nhìn cuộc đời ấy, chúng ta không thể không cảm phục.
Nhưng hôm nay, chúng ta hãy thử nhìn thánh nhân không chỉ như một vị đại thừa sai để ngưỡng mộ, mà còn như một người anh đi trước để chúng ta học hỏi và được nâng đỡ.
Điều gì đã khiến thánh Phanxicô có thể dấn thân đến thế? Điều gì đã giữ ngọn lửa truyền giáo trong lòng ngài suốt những năm tháng đầy gian nan?
Không chỉ là sức khỏe, lòng can đảm hay khả năng làm việc. Sâu xa hơn, đó là tình yêu dành cho Chúa Giêsu. Ngài không ra đi chỉ vì muốn thực hiện một công trình lớn lao. Ngài ra đi vì đã để cho tình yêu của Chúa chiếm lấy trái tim.
Và khi trái tim đã thuộc về Chúa, ngài không thể giữ Tin Mừng cho riêng mình.
Thưa anh em linh mục,
Chúng ta cũng đã từng có một thời như thế.
Ngày còn trẻ, khi nghe tiếng Chúa gọi, chúng ta đã mang trong lòng biết bao thao thức. Chúng ta muốn dâng hiến tất cả. Chúng ta mơ ước trở thành những linh mục tốt, muốn phục vụ thật nhiều, muốn làm điều gì đó có ích cho Hội Thánh và cho các linh hồn. Ngày được đặt tay, ngày dâng Thánh lễ đầu tiên, ngày nhận bài sai đến một nhiệm sở mới, có thể lòng chúng ta đã đầy những dự định và hy vọng.
Rồi thời gian trôi qua.
Chúng ta bắt đầu hiểu rằng làm linh mục không chỉ là những ngày lễ trọng thể, những bài giảng hay, những cuộc gặp gỡ đầy niềm vui. Đó còn là những ngày làm việc không dứt, những vấn đề phải giải quyết, những tương quan cần gìn giữ, những quyết định khó khăn, những lời nói phải cân nhắc, những hiểu lầm phải đối diện và những nỗi buồn không biết chia sẻ cùng ai.
Có những ngày chúng ta thấy mình thật hạnh phúc vì một người trở về với Chúa. Nhưng cũng có những ngày chúng ta bất lực trước một gia đình đổ vỡ, một người trẻ xa rời đức tin, một cộng đoàn chưa tìm được sự hiệp nhất.
Có những lúc chúng ta cảm nhận được tình thương của giáo dân. Nhưng cũng có những lúc chính những người mà chúng ta hết lòng phục vụ lại làm chúng ta tổn thương. Thậm chí tổn thương đến tận cùng.
Có những công việc chúng ta làm bằng cả trái tim, nhưng kết quả không như mong đợi. Có những hy sinh chúng ta âm thầm chịu đựng, nhưng không ai biết. Có những nỗi đau chúng ta cố giấu đi, vì nghĩ rằng mình là linh mục thì phải mạnh mẽ, phải nâng đỡ người khác, không được để ai nhìn thấy mình yếu đuối.
Và rồi, đôi khi, chúng ta mệt mỏi.
Hoặc đã quá mệt mỏi.
Mệt mỏi không có nghĩa là chúng ta đã hết yêu Chúa. Đau đớn không có nghĩa là chúng ta đã phản bội ơn gọi. Những giọt nước mắt không làm cho đời linh mục mất đi vẻ đẹp. Trái lại, có khi chính trong những giọt nước mắt ấy, tình yêu được thanh luyện, sự cậy trông trở nên sâu sắc và người linh mục hiểu rõ hơn rằng, mình không thể sống ơn gọi chỉ bằng sức riêng.
Thánh Phanxicô Xaviê không phải là người để chúng ta so sánh mình rồi tự kết án vì thấy mình chưa đủ quảng đại như ngài. Ngài là một chứng nhân nhắc chúng ta nhớ rằng, tình yêu dành cho Chúa có thể nâng đỡ một cuộc đời vượt qua những giới hạn của chính mình.
Chúng ta không được gọi để trở thành một Phanxicô Xaviê thứ hai. Chúng ta được gọi để trở thành chính mình, nhưng là một con người đã để Chúa Giêsu chạm đến, biến đổi và sai đi.
Và dù đang ở đâu, trong một giáo xứ lớn hay nhỏ, giữa một cộng đoàn thuận lợi hay nhiều khó khăn, trong những năm đầu của thánh vụ hay ở tuổi đã xế chiều, chúng ta vẫn có thể tiếp tục sống vẻ đẹp của ơn gọi truyền giáo.
Không nhất thiết bằng những việc phi thường.
Nhưng bằng một tình yêu trung thành.
2. RA ĐI VỚI CON NGƯỜI - MỘT SỨ MẠNG ĐẸP ĐẼ NHƯNG KHÔNG NHẸ NHÀNG.
Chúa Giêsu gọi chúng ta không phải để sống cho riêng mình. Chúa sai chúng ta đến với con người, để tiếp tục công việc của Chúa giữa trần gian.
Đó là vẻ đẹp của đời linh mục.
Chúng ta được đến bên một em bé khi em lãnh nhận Bí tích Rửa tội. Chúng ta được chứng kiến niềm vui của một đôi bạn trẻ trong ngày thành hôn. Chúng ta được cùng cộng đoàn dâng lời tạ ơn trong những ngày vui. Chúng ta được ngồi bên một bệnh nhân, cầm tay một người hấp hối, cầu nguyện với gia đình đang khóc thương người thân. Chúng ta được lắng nghe những câu chuyện mà có khi người trong cuộc chưa từng kể với bất cứ ai.
Biết bao phận người đã đi qua cuộc đời linh mục!
Biết bao nhiêu người đến với chúng ta trong niềm vui. Biết bao nhiêu người tìm đến khi không còn biết phải đi đâu. Biết bao nhiêu người xin một lời khuyên. Cũng có người chỉ cần chúng ta lắng nghe họ. Biết bao nhiêu người muốn được hòa giải với Chúa. Và cũng không ít người cần một nơi để trút bỏ những điều đang đè nặng trong lòng...
Được hiện diện trong những khoảnh khắc ấy là một hồng ân. Bởi vì Chúa đã tin tưởng trao cho chúng ta một phần cuộc đời của con người.
Nhưng chính ở đây, chúng ta cũng gặp một nghịch lý của đời linh mục: Càng được nhiều người tìm đến, chúng ta càng có thể ít thời gian dành cho chính mình. Càng phải lắng nghe nhiều người, chúng ta càng dễ quên lắng nghe tiếng lòng mình. Càng phải trở thành chỗ dựa cho người khác, chúng ta càng ngại thừa nhận rằng, có những lúc chính mình cũng cần một chỗ dựa.
Cha sở nào cũng hiểu cảm giác một ngày chưa kịp bắt đầu đã có những việc chờ đợi. Một cuộc điện thoại, một người cần gặp, một gia đình có chuyện, một công việc của giáo xứ, một cuộc họp phải chủ tọa, một vấn đề phải quyết định. Có những việc không thể trì hoãn. Có những người đang đau khổ không thể chờ đến ngày mai.
Chúng ta cứ thế đi từ việc này sang việc khác.
Nhiều bữa ăn phải vội vàng. Giấc ngủ bị gián đoạn. Những giờ cầu nguyện phải chống chọi với sự mệt mỏi. Những dự định riêng phải nhường chỗ cho những nhu cầu bất ngờ. Không thiếu những ngày, khi trở về phòng, chúng ta mới nhận ra mình đã đi qua cả ngày mà chưa có được một khoảng lặng thực sự với Chúa.
Và nếu tình trạng ấy kéo dài, người linh mục có thể dần dần sống bằng bổn phận nhiều hơn bằng tình yêu, làm việc nhiều hơn mà cầu nguyện ít hơn, hiện diện trước nhiều người hơn nhưng lại xa cách với chính tâm hồn mình hơn.
Đây không phải là lời trách cứ. Bởi chúng ta biết rằng có những hoàn cảnh mục vụ thật sự khó khăn. Có những nhiệm sở thiếu người cộng tác. Có những linh mục phải đảm đương nhiều công việc. Có những vị mang bệnh tật, tuổi tác hoặc những trách nhiệm không dễ chia sẻ.
Nhưng chính vì hiểu những khó khăn ấy, chúng ta càng cần nhắc nhau rằng: Chúa không gọi chúng ta chỉ để làm thật nhiều việc cho Chúa. Chúa gọi chúng ta trước hết để thuộc về Chúa, rồi từ tình yêu ấy, chúng ta mới được sai đi phục vụ.
Công việc mục vụ rất quan trọng, nhưng không thể thay thế tương quan sống động với Chúa Giêsu. Thành quả truyền giáo rất đáng quý, nhưng không thể trở thành thước đo duy nhất cho giá trị của một linh mục.
Một thực tế rất rõ: Có những ngày chúng ta làm được nhiều việc. Có những ngày chúng ta chỉ hoàn thành được những bổn phận cần thiết nhất. Có những ngày chúng ta giảng một bài thật tốt. Có những ngày chính mình phải vật lộn để tìm lại sự bình an. Nhưng giá trị của chúng ta trước mặt Chúa không chỉ được xác định bởi những gì chúng ta làm được.
Trước khi là người phục vụ, chúng ta là người được Chúa yêu thương.
Trước khi là người được sai đi, chúng ta là người đã được Chúa gọi.
Và trước khi trao ban Chúa cho người khác, chúng ta cần để chính mình được ở lại trong tình yêu của Chúa.
3. TRỞ VỀ VỚI CHÍNH MÌNH - ĐỪNG ĐỂ NGƯỜI MỤC TỬ BỊ BỎ QUÊN.
Thưa anh em,
Một điều đôi khi chúng ta rất dễ làm, nhưng cũng có thể rất khó làm: Nhìn nhận mình đang mệt mỏi.
Chúng ta quen nghe người khác kể về nỗi đau của họ. Chúng ta quen nói với người khác rằng hãy tin tưởng, hãy kiên nhẫn, hãy cầu nguyện, hãy phó thác cho Chúa. Chúng ta quen đứng trước cộng đoàn với tư cách người hướng dẫn và nâng đỡ.
Vì thế, khi chính mình đau, có thể chúng ta ngại nói ra.
Chúng ta sợ người khác thất vọng. Sợ bị hiểu lầm. Sợ người ta nghĩ mình yếu đuối. Sợ rằng nếu thừa nhận mình đang gặp khó khăn, người khác sẽ nghi ngờ khả năng mục vụ hay lòng trung thành của mình.
Thế là chúng ta im lặng.
Đó chính là những nỗi buồn được giấu sau nụ cười. Những thất vọng được phủ lên bằng những công việc mới. Những tổn thương được đẩy xuống sâu hơn vì chúng ta nghĩ rằng, rồi mình sẽ tự vượt qua.
Nhưng một vết thương không tự lành chỉ vì chúng ta không nói đến nó. Một tâm hồn kiệt sức không tự hồi phục chỉ vì chúng ta tiếp tục làm việc. Và một nỗi cô đơn không biến mất chỉ vì chung quanh chúng ta luôn có người.
Có thể có những lúc chúng ta cần được nghỉ ngơi. Những lúc cần một người anh em lắng nghe. Những lúc cần một cuộc linh hướng chân thành. Những lúc cần sự trợ giúp chuyên môn để vượt qua những khó khăn tâm lý hoặc tinh thần. Những lúc cần can đảm nhìn nhận rằng, mình không thể tiếp tục gánh vác mọi sự theo cách cũ.
Điều đó không làm chúng ta kém xứng đáng với ơn gọi. Trái lại, biết nhận ra giới hạn của mình cũng là một cách sống sự thật trước mặt Chúa.
Chúng ta không phải là Đấng Cứu Thế. Chỉ có Chúa Giêsu mới là Đấng Cứu Thế.
Chúng ta được mời gọi cộng tác vào công trình cứu độ của Chúa, chứ không được yêu cầu thay thế Chúa. Chúng ta có trách nhiệm chăm sóc đoàn chiên, nhưng không có nghĩa là phải tự mình giải quyết mọi vấn đề. Chúng ta phải hy sinh, nhưng hy sinh không có nghĩa là xem thường thân xác, bỏ qua bệnh tật hoặc để mình bị nghiền nát trong những đòi hỏi vượt quá sức chịu đựng.
Ngay cả Chúa Giêsu, trong cuộc đời trần thế, cũng đã có những giờ phút cần sự thinh lặng, cầu nguyện và ở riêng với Chúa Cha. Chúa đã mời các môn đệ: "Anh em hãy lánh riêng ra đến một nơi thanh vắng mà nghỉ ngơi đôi chút" (Mc 6, 31).
Nếu Chúa Giêsu quan tâm đến sự nghỉ ngơi của các môn đệ, chúng ta cũng đừng coi việc chăm sóc sức khỏe thể lý, tinh thần và đời sống thiêng liêng của mình là điều không đáng quan tâm.
Có thể chúng ta không có nhiều thời gian. Nhưng xin đừng để mình mất hẳn những khoảng lặng với Chúa. Có thể chúng ta chưa giải quyết được tất cả khó khăn. Nhưng xin đừng ngại tìm đến một người anh em đáng tin cậy để chia sẻ. Có thể chúng ta đang phải đối diện với những vấn đề vượt quá khả năng của mình. Nhưng xin đừng nghĩ rằng, phải âm thầm chịu đựng tất cả mới là trung thành với ơn gọi.
Đặc biệt, nếu có một linh mục nào đang đi qua những ngày đen tối đến mức cảm thấy cuộc đời không còn ý nghĩa, không còn lối thoát, thậm chí đã nghĩ đến cái chết, xin ngài đừng ở một mình với nỗi đau ấy.
Xin hãy tìm đến một người anh em đáng tin cậy, một vị linh hướng, một người có khả năng nâng đỡ hoặc một chuyên viên sức khỏe tâm thần. Nếu cảm thấy mình có thể làm hại bản thân, xin hãy tìm sự trợ giúp khẩn cấp và ở bên một người an toàn. Đừng đợi đến khi không còn sức chịu đựng mới lên tiếng.
Đức tin không đòi chúng ta phải che giấu những khủng hoảng của mình. Cầu nguyện không loại trừ việc tìm kiếm sự trợ giúp. Và sự trợ giúp của con người đôi khi chính là một trong những cách Thiên Chúa đưa bàn tay của chính Thiên Chúa đến với chúng ta.
Thưa anh em, nhiều linh mục đã dành cả đời để nói với người khác rằng, họ đáng được yêu thương. Xin đừng quên rằng chính mình cũng là một người cần được yêu thương.
Rất nhiều linh mục kiên nhẫn nâng đỡ bao nhiêu tâm hồn. Xin đừng nghĩ rằng mình không được phép cần đến sự nâng đỡ.
Không thiếu những mục tử đã thức canh cho đức tin của đoàn chiên. Thì khi người mục tử mỏi mệt, cũng cần có những người anh em thức canh bên ngài bằng lời cầu nguyện, sự hiện diện và tình huynh đệ.
Trở về với chính mình không phải là quay lưng với sứ mạng. Đó là can đảm nhìn nhận con người thật của mình để có thể tiếp tục sống sứ mạng trong sự thật, tự do và ân sủng của Chúa.
4. TRỞ VỀ VỚI CHÚA GIÊSU - NƠI NGƯỜI LINH MỤC KHÔNG PHẢI ĐÓNG VAI MẠNH MẼ.
Và rồi, sau tất cả, chúng ta cần trở về với Chúa Giêsu.
Không chỉ trở về với Chúa như người đến trình bày một danh sách công việc đã hoàn thành. Không chỉ trở về để xin Chúa ban thêm sức mạnh, thêm thành quả, thêm những điều kiện thuận lợi cho sứ vụ.
Nhưng trở về như một người con.
Một người con có thể vui mừng, nhưng cũng có thể khóc. Có thể đầy nhiệt huyết, nhưng cũng có thể mỏi mệt. Có thể mạnh mẽ trong một ngày, nhưng lại yếu đuối trong một ngày khác. Một người con không cần che giấu mọi vết thương trước mặt Cha mình.
Chúng ta có thể đem đến trước mặt Chúa những điều mình không biết giải quyết thế nào. Có thể nói với Chúa về một quyết định khiến mình trăn trở, một tương quan làm mình đau, một lời nói cứ trở đi trở lại trong tâm trí, một thất bại chưa thể chấp nhận, một nỗi cô đơn không dễ dàng gì để nhắc đến.
Chúng ta cũng có thể thưa với Chúa rằng, mình đang mệt. "Lạy Chúa, hôm nay con mệt lắm".
Có khi lời cầu nguyện chân thật nhất chỉ đơn giản như thế.
Chúng ta không cần lúc nào cũng phải tìm được những lời đẹp đẽ. Không cần biến mọi nỗi đau thành một bài học ngay lập tức. Không cần vội vàng giải thích rằng tất cả đều có ý nghĩa. Lắm điều phải cần đến thời gian. Lắm vết thương cần được chữa lành từng bước. Lắm câu hỏi chỉ có thể đem vào cầu nguyện và kiên nhẫn ở lại với Chúa.
Điều quan trọng là chúng ta đừng để nỗi đau cắt đứt mình khỏi Chúa.
Hãy trở về bên Thánh Thể. Hãy ở lại trước Nhà Tạm, không nhất thiết phải nói nhiều. Hãy mở lại Tin Mừng, không chỉ để tìm một ý tưởng cho bài giảng ngày mai, nhưng để cho Lời Chúa nói với chính tâm hồn mình. Hãy dành cho Chúa những phút giây mà chúng ta không cần phải làm gì, không cần phải chứng minh điều gì, không cần phải giải quyết điều gì.
Chỉ ở đó với Chúa.
Nhớ lại lúc thánh Phêrô tuyên xưng Chúa Giêsu là Đấng Kitô, ngài đã được trao phó một sứ mạng lớn lao. Nhưng sau đó, ngài vẫn có thể yếu đuối, sợ hãi và chối Thầy. Chúa Giêsu không phủ nhận sự yếu đuối ấy. Sau Phục sinh, Chúa gặp lại Phêrô và hỏi: "Anh có yêu mến Thầy không?" (Ga 21, 15-17).
Đó là một câu hỏi thật sâu đối với mỗi linh mục.
Chúa không hỏi thánh Phêrô trước hết rằng, ông đã làm được bao nhiêu việc. Chúa không bắt đầu bằng một bản thống kê thành quả. Chúa trở về với điều cốt yếu: TÌNH YÊU.
Dĩ nhiên, tình yêu ấy phải được thể hiện bằng việc chăm sóc đoàn chiên. Nhưng chính tình yêu dành cho Chúa mới là nguồn mạch để Phêrô tiếp tục sứ mạng sau những yếu đuối của mình.
Chúng ta cũng vậy.
Có thể đã có những ngày chúng ta làm việc rất tốt. Có thể đã có những lúc chúng ta vấp ngã, thiếu kiên nhẫn, quyết định chưa đúng hoặc làm người khác tổn thương. Điều cần thiết không phải là phủ nhận sự thật, cũng không phải tự kết án mình mãi mãi. Điều cần thiết là trở về với Chúa, thành thật nhận lỗi, đón nhận lòng thương xót và để Chúa dạy chúng ta bắt đầu lại.
Chúng ta không được phép lấy lòng thương xót làm cớ để sống thiếu trách nhiệm. Nhưng cũng không được lấy những lỗi lầm của mình làm lý do để tuyệt vọng, như thể lòng thương xót của Chúa đã hết chỗ dành cho chúng ta.
Người linh mục cần lòng thương xót không kém những người mình phục vụ.
Càng đi lâu trong thánh vụ, chúng ta càng hiểu rằng, nơi nương ẩn bền vững nhất không phải là một nhiệm sở thuận lợi, một cộng đoàn luôn yêu mến mình, một thành công mục vụ hay một vị trí được nhiều người quý trọng.
Tất cả những điều ấy đều đáng quý, nhưng không điều nào có thể thay thế Chúa Giêsu.
Chúng ta có thể phải rời một nhiệm sở. Có thể trải qua những thay đổi không mong muốn. Có thể mất đi những điều mình từng quý trọng. Có thể không còn đủ sức làm những việc mình từng làm. Nhưng nếu còn ở trong Chúa, chúng ta vẫn còn nơi để trở về.
Xin đừng để người linh mục chỉ biết tìm Chúa khi cần sức mạnh để tiếp tục làm việc. Xin cho chúng ta biết tìm Chúa vì Chúa là Chúa, là tình yêu đầu tiên, là nơi nương ẩn và là gia nghiệp của cuộc đời mình.
5. ĐẶT TẤT CẢ TRONG TRÁI TIM CHÚA GIÊSU.
Thưa anh em,
Cuối cùng, chúng ta cần học một điều: Đặt tất cả trong trái tim Chúa Giêsu.
Đặt sứ mạng vào đó. Đặt đoàn chiên vào đó. Đặt những thành quả và thất bại vào đó. Đặt những niềm vui, nỗi buồn, những tương quan tốt đẹp và cả những tương quan chưa được chữa lành vào đó.
Đặt cả những điều chúng ta tự hào lẫn những điều chúng ta còn xấu hổ. Đặt những ước mơ chưa thành, những công việc còn dang dở, những lời cầu xin chưa được đáp lại theo cách mình mong muốn.
Và đặt cả chính mình vào đó.
Bởi vì đôi khi, trong đời linh mục, chúng ta quá bận tâm đến việc bảo vệ công việc Chúa trao mà quên để Chúa bảo vệ trái tim mình. Chúng ta cố gắng giữ cho mọi sự được ổn định, nhưng lại để tâm hồn mình dần dần cạn kiệt. Chúng ta muốn mọi người được bình an, nhưng chính mình lại không biết tìm bình an ở đâu.
Trái tim Chúa Giêsu không phải là nơi chúng ta trốn tránh trách nhiệm. Đó là nơi chúng ta học lại cách sống trách nhiệm bằng tình yêu, thay vì bằng nỗi sợ; bằng lòng trung thành, thay vì bằng sự cay đắng; bằng phó thác, thay vì bằng ảo tưởng rằng mọi sự đều tùy thuộc vào mình.
Khi đặt công việc trong trái tim Chúa, chúng ta vẫn làm việc hết sức, nhưng biết rằng mình không phải là chủ nhân của cánh đồng.
Khi đặt đoàn chiên trong trái tim Chúa, chúng ta vẫn chăm sóc từng người, nhưng biết rằng mỗi người còn thuộc về tình yêu và sự tự do của Thiên Chúa.
Khi đặt những tổn thương trong trái tim Chúa, chúng ta không phủ nhận điều đã xảy ra, nhưng xin Chúa giúp mình chữa lành, phân định và tìm cách ứng xử đúng đắn.
Khi đặt tuổi tác, bệnh tật và những giới hạn trong trái tim Chúa, chúng ta không ngừng chăm sóc bản thân, nhưng học cách đón nhận sự thật rằng, sức lực con người có giới hạn, còn tình yêu dành cho Chúa vẫn có thể tiếp tục sinh hoa trái qua những cách thức mới.
Và khi đặt chính mình trong trái tim Chúa, chúng ta dần hiểu rằng mình không cần phải trở thành một linh mục không bao giờ yếu đuối. Chúng ta cần trở thành một linh mục biết để Chúa hiện diện trong chính sự yếu đuối của mình.
Thánh Phanxicô Xaviê đã ra đi đến những miền đất xa xôi. Nhưng đối với chúng ta hôm nay, có lẽ không phải ai cũng được gọi để đi xa như ngài. Có người được gọi đến một giáo xứ đông dân. Có người được trao một cộng đoàn nhỏ bé. Có người đang ở giữa những năm tháng sung sức. Có người đã bước vào tuổi già. Có người đang vui mừng vì công việc sinh nhiều hoa trái. Có người đang âm thầm vật lộn với những khó khăn chưa tìm được lời giải.
Mỗi người một hoàn cảnh. Mỗi người một thập giá. Mỗi người một cách thế để sống sứ mạng.
Nhưng tất cả chúng ta đều có cùng một nơi để trở về: CHÚA GIÊSU.
Và có lẽ, đó mới là điều giúp người linh mục đi đến cùng. Không phải vì mình luôn mạnh mẽ. Không phải vì mình luôn được yêu mến. Không phải vì mọi việc đều thành công. Nhưng vì giữa tất cả những đổi thay của cuộc đời, chúng ta vẫn có thể thưa với Chúa:
"Lạy Chúa, con vẫn thuộc về Chúa. Con vẫn muốn yêu Chúa. Con vẫn muốn phục vụ Hội Thánh của Chúa. Xin đừng để con đánh mất trái tim đã từng làm con lên đường".
6. ĐI TIẾP, NHƯNG ĐỪNG ĐI MỘT MÌNH.
Trong ngày Khánh nhật Truyền giáo, chúng ta vẫn được mời gọi lên đường. Cánh đồng của Chúa vẫn còn rộng. Những tâm hồn cần được chăm sóc vẫn còn nhiều. Hội Thánh vẫn cần những linh mục biết yêu mến Chúa, yêu mến con người và can đảm loan báo Tin Mừng.
Nhưng xin chúng ta đừng hiểu lời mời gọi lên đường như một đòi hỏi phải không ngừng gồng mình, bất kể sức lực, bất kể những tổn thương, bất kể những giới hạn của con người.
Đi tiếp không có nghĩa là không bao giờ dừng lại để nghỉ ngơi. Trung thành không có nghĩa là không bao giờ cần được giúp đỡ. Hy sinh không có nghĩa là phải giấu kín mọi đau đớn. Và yêu đoàn chiên không có nghĩa là người mục tử không còn quyền được chăm sóc.
Chúng ta cần nhau.
Một lời thăm hỏi chân thành giữa hai linh mục có thể nâng đỡ một người đang mệt mỏi. Một cuộc gặp gỡ không nhằm phê bình hay so sánh, nhưng để lắng nghe, có thể giúp một người anh em cảm thấy mình không đơn độc. Một sự quan tâm kín đáo dành cho vị linh mục đang đau yếu, già yếu hoặc gặp khó khăn mục vụ có thể trở thành dấu chỉ cụ thể của tình huynh đệ linh mục.
Chúng ta cũng cần xây dựng những tương quan mà trong đó, các linh mục có thể nói thật về những khó khăn của mình mà không phải sợ bị coi thường; có thể tìm kiếm sự trợ giúp mà không cảm thấy mình thất bại; có thể nghỉ ngơi khi cần thiết mà không nghĩ rằng mình đang phản bội sứ mạng.
Và xin đừng quên cầu nguyện cho nhau.
Không chỉ cầu cho nhau giảng hay hơn, làm việc tốt hơn, gặt hái nhiều thành quả hơn. Nhưng còn cầu cho nhau được bình an, được chữa lành, được trung thành trong những ngày khô khan, được nâng đỡ trong những lúc yếu lòng và luôn tìm được đường trở về với Chúa Giêsu.
Đâu có thiếu những linh mục đang cần một lời cầu nguyện như thế. Có thể là người anh em đang phục vụ bên cạnh chúng ta. Có thể là một vị đang ở nơi xa. Có thể là một người mà lâu rồi chúng ta chưa hỏi thăm. Và cũng có thể, một ngày nào đó, chính chúng ta sẽ cần một người anh em đưa tay ra với mình.
Đừng để một linh mục phải nghĩ rằng mình chỉ có giá trị khi còn làm được nhiều việc. Đừng để một người anh em phải âm thầm chịu đựng chỉ vì không biết chia sẻ cùng ai. Đừng chỉ nhìn thấy chức vụ, khả năng và những thành quả nơi nhau; hãy học cách nhìn thấy con người phía sau những trách nhiệm ấy.
Bởi trước khi cùng nhau là những người phục vụ Hội Thánh, chúng ta đã là những người anh em được Chúa gọi, được Chúa yêu thương và được trao phó cho nhau.
Và nếu truyền giáo là đem Tin Mừng đến với con người, thì chính tình huynh đệ chân thành giữa các linh mục, cũng là một chứng tá rất đẹp của Tin Mừng.
7. LẠY CHÚA, XIN GIỮ TRÁI TIM CON Ở LẠI VỚI CHÚA.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã gọi chúng con và sai chúng con đi.
Chúng con đã lên đường, mang theo tình yêu, những ước mơ, những nhiệt huyết và cả những giới hạn của mình. Chúng con đã gặp biết bao con người, đã chia sẻ biết bao niềm vui, đã cùng khóc với những nỗi đau và đã cố gắng hết sức để phục vụ đoàn chiên Chúa trao.
Nhưng Chúa biết, có những ngày chúng con mệt mỏi. Có những lúc chúng con không còn hiểu rõ lòng mình. Có những vết thương chúng con chưa biết cách chữa lành. Có những nỗi buồn chúng con chưa tìm được người để sẻ chia. Có những lúc chúng con vẫn làm việc, vẫn mỉm cười, vẫn đứng bên bàn thờ, nhưng sâu thẳm bên trong lại rất cần được Chúa ôm lấy.
Xin đừng để chúng con phải xấu hổ vì những giới hạn của mình. Xin dạy chúng con biết sống sự thật, biết chăm sóc những gì Chúa đã trao phó, biết tìm đến anh em khi cần nâng đỡ và biết khiêm tốn đón nhận sự trợ giúp.
Xin cho chúng con nhớ rằng: Chúng con không phải là Đấng Cứu Thế. Chúng con chỉ là những người được Chúa yêu thương và được mời gọi cộng tác với Chúa.
Xin giữ chúng con khỏi sự kiêu ngạo khi thành công, khỏi cay đắng khi thất bại, khỏi tuyệt vọng khi gặp thử thách và khỏi đánh mất chính mình trong những công việc tưởng như không bao giờ kết thúc.
Xin cho chúng con biết ra đi với con người bằng trái tim mục tử, biết trở về với chính mình bằng sự thật và lòng can đảm, biết trở về với Chúa bằng niềm tín thác của một người con.
Xin cho chúng con hiểu rằng, nhiều ngày truyền giáo đòi phải bước đi thật nhanh, thật dứt khoát. Nhưng cũng có những ngày cần dừng lại để được chữa lành; Nhiều những lúc phải can đảm gánh vác. Nhưng cũng có những lúc cần khiêm tốn để người khác gánh đỡ mình; Những ngày chúng con phải nâng đỡ cả một cộng đoàn. Nhưng cũng có những ngày chỉ biết để Chúa nâng đỡ chính mình.
Và xin cho chúng con luôn nhớ rằng, dù cuộc đời có đưa chúng con đến đâu, dù sứ mạng có đổi thay thế nào, dù sức khỏe có suy giảm, dù những dự định không thành và dù có những điều chúng con không thể hiểu hết, thì Chúa vẫn là nơi chúng con thuộc về.
Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con được đi đến cùng trong ơn gọi của mình. Không phải bằng sức riêng, nhưng bằng ân sủng Chúa. Không phải vì chúng con chưa từng yếu đuối, nhưng vì trong những lần yếu đuối, chúng con vẫn biết trở về. Không phải vì chúng con đã làm được mọi điều mình mong muốn, nhưng vì chúng con vẫn muốn trung thành với tình yêu đã gọi mình từ thuở ban đầu.
Xin cho chúng con, sau tất cả những chuyến đi, những công việc, những thành công và thất bại, vẫn có thể trở về bên Chúa và thưa lên lời nguyện chân thành nhất của đời linh mục:
Lạy Chúa, con đã đi vì Chúa. Con đã cố gắng phục vụ những người Chúa trao. Con đã vui, đã khóc, đã có những ngày mạnh mẽ và cả những ngày rã rời. Nhưng trên tất cả, con vẫn muốn thuộc về Chúa.
Xin đừng để con đánh mất Chúa trong khi mải mê làm việc cho Chúa. Xin đừng để con đánh mất trái tim mình trong khi cố gắng gìn giữ quá nhiều điều. Và xin cho con, dù đi đến bất cứ nơi nào, vẫn luôn tìm được đường trở về với trái tim Chúa Giêsu. Và nếu chúng con đã thực sự mệt mỏi, thậm chí đã gục ngã, xin trái tim Chúa là nơi đỡ nâng chúng con.
Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG