Kathleen N. Hattrup, trong bản tin của Aleteia ngày 29/12/2025, nêu câu hỏi: Khi chúng ta kết thúc Năm Thánh Thường lệ 2025, tất cả chúng ta đều đang mong chờ... điều gì? Điều gì sẽ đến tiếp theo?
Việc kết thúc Năm Thánh 2025, với chủ đề tập trung vào hy vọng (Những Người Hành Hương của Hy Vọng) đến nỗi nó được gọi là Năm của Hy Vọng, khiến hầu hết chúng ta đều tự hỏi: Điều gì sẽ đến tiếp theo?
Đã có một câu trả lời rõ ràng cho câu hỏi đó. Lễ kỷ niệm 2000 năm Sự Chết và Sự Phục sinh của Chúa Giê-su sắp đến: vào năm 2033.
(Theo truyền thống, Chúa Kitô được cho là đã chết ở tuổi 33, vì vậy nếu chúng ta coi các năm dương lịch bắt đầu từ khi Người sinh ra với sự chuyển đổi từ Công nguyên sang Trước Công nguyên, thì năm 2033 sẽ là lễ kỷ niệm 2000 năm. Lịch đã được cập nhật kể từ đó, nhưng lễ kỷ niệm vẫn sẽ được cử hành vào năm đó.)
Năm 2033 sẽ là một năm thánh tập trung vào một ngày kỷ niệm, giống như năm 1983 dưới thời Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, khi chúng ta kỷ niệm 1950 năm.
Chúng ta sẽ nói thêm về năm 2033 một chút nữa.
Các năm thánh thường lệ
Một năm thánh được gọi là "thường lệ" khi nó rơi vào một khoảng thời gian nhất định, hiện nay là cứ 25 năm một lần.
Một năm thánh được gọi là "đặc biệt" khi nó được công bố cho một sự kiện nổi bật nào đó. Chúng ta sẽ đề cập đến một số sự kiện đó sớm thôi.
(Ngoài ra còn có các năm thánh gắn liền với các thành phố, và các năm thánh đặc biệt của địa phương, thường dành cho các vị thánh.)
Đã có 26 năm thánh "thường lệ" kể từ khi Giáo hội bắt đầu cử hành chúng thường xuyên hơn vào năm 1300, dưới thời Đức Giáo Hoàng Boniface VIII. Mỗi thế kỷ có bốn năm thánh thường lệ.
(Thực ra, các năm thánh có từ thời Kinh Thánh, nhưng đối với Giáo hội, chúng bắt đầu trở thành các sự kiện thường xuyên vào năm 1300.)
Năm thánh thường lệ năm 2000 là một sự kiện đặc biệt quan trọng. Đó là Năm Thánh đầu tiên đánh dấu bước ngoặt của một thiên niên kỷ, và bước ngoặt của thiên niên kỷ rõ ràng cũng được thế giới thế tục quan tâm rất nhiều.
Các năm thánh (holy years) không phải là Năm thánh (Jubilees)
Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã dẫn dắt Giáo hội chuẩn bị và cử hành Năm Thánh Lớn 2000, và để làm được điều đó, ngài đã chỉ định các chủ đề cho những năm dẫn đến năm đó. Chọn con số ba, con số yêu thích của người Công Giáo, ngài đã chọn ba năm trước Đại lễ để tập trung vào Ba Ngôi Thiên Chúa (Chúa Cha, Chúa Con, Chúa Thánh Thần) và ba đức tính đối thần (đức tin, đức cậy, đức mến).
Ba năm chuẩn bị đó (1997, 1998, 1999) không phải là năm thánh (jubilee), nhưng vì Đức Giáo Hoàng đã cho các tín hữu một trọng tâm với các chủ đề, nên chúng là những năm thánh (holy) đặc biệt.
Các năm thánh dành riêng cho một chủ đề đặc biệt rất phổ biến; nhiều người trong chúng ta nhớ đến một vài năm như vậy.
Năm 1987, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã tuyên bố một năm kính Đức Mẹ.
Và năm 1994, năm mà ngài viết Tertio Millennio Adveniente, về việc chuẩn bị cho Năm 2000, được cử hành như một Năm của Gia đình.
Các năm thánh thường được gắn liền với các ngày kỷ niệm.
Ví dụ:
Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã tuyên bố một năm dành riêng cho Thánh Phaolô, bắt đầu vào ngày 28 tháng 6 năm 2008, đêm trước lễ các Thánh Phêrô và Phaolô, và tiếp tục cho đến ngày lễ đó vào năm sau. Năm thánh đó đánh dấu kỷ niệm 2000 năm ngày sinh của vị tông đồ và cho Giáo hội cơ hội tập trung vào nhiều bức thư của Thánh Phaolô trong Kinh Thánh.
Năm Thánh Phaolô nhường chỗ cho Năm Linh mục (tháng 6 năm 2009 đến tháng 6 năm 2010), đánh dấu kỷ niệm 150 năm ngày mất của Thánh Gioan Vianney, bổn mạng của các linh mục.
Và 10 năm sau khi ban hành Sách Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo, trùng với thời điểm 40 năm sau khi kết thúc Công đồng Vatican II, Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI đã chỉ định một Năm Đức tin. Năm này được tổ chức từ tháng 10 năm 2012 đến tháng 11 năm 2013, và cho các tín hữu Công Giáo cơ hội tìm hiểu sâu hơn về những gì chúng ta tin.
Một số năm đặc biệt đã được gắn liền với các thượng hội đồng giám mục về cùng chủ đề. Đức Bênêđictô lưu ý rằng Thượng Hội đồng về Thánh Thể được chuẩn bị với "Năm Thánh Thể mà Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, với tầm nhìn xa trông rộng, muốn toàn thể Giáo hội cử hành. Năm đó, bắt đầu với Đại hội Thánh Thể Quốc tế tại Guadalajara vào tháng 10 năm 2004, kết thúc vào ngày 23 tháng 10 năm 2005, khi Đại hội Thượng Hội đồng lần thứ XI kết thúc, với việc phong thánh cho năm vị thánh đặc biệt nổi bật về lòng sùng kính Thánh Thể."
Năm 2020, Đức Giáo Hoàng Phanxicô tuyên bố Năm Lời Chúa, trùng với kỷ niệm 1600 năm ngày mất của Thánh Giêrônimô - Thánh Giêrômô nổi tiếng nhất vì đã dịch Kinh Thánh. Năm đó đã để lại dấu ấn trong phụng vụ của Giáo hội bởi vì trong quá trình chuẩn bị cho năm đó, vào ngày lễ Thánh Giêrômô (30 tháng 9), Đức Phanxicô đã thiết lập Chúa nhật Lời Chúa. Chúa nhật này được cử hành vào Chúa nhật thứ ba của tháng Giêng, nghĩa là sau mùa Giáng sinh và lễ Chúa Giêsu chịu phép rửa. Vào cuối năm đó, chúng ta bước vào Năm Thánh Giuse, từ ngày 8 tháng 12 năm 2020 đến ngày 8 tháng 12 năm 2021, để kỷ niệm 150 năm ngày Thánh Giuse được phong làm Bổn mạng của Giáo hội Hoàn vũ.
Đôi khi một năm thánh được đặc trưng bởi những lễ kỷ niệm nhỏ hơn hoặc cụ thể hơn. Ví dụ, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã tuyên bố Năm Gia đình Amoris Laetitia: Năm này bắt đầu vào ngày 19 tháng 3 năm 2021, nhân kỷ niệm 5 năm ngày công bố tông huấn Amoris Laetitia; và kết thúc vào ngày 26 tháng 6 năm 2022, trong Cuộc gặp gỡ Gia đình lần thứ X tại Rome.
Các năm thánh đặc biệt
Phong tục triệu tập các năm thánh "đặc biệt" bắt đầu từ thế kỷ 16 và chúng có thể kéo dài từ vài ngày đến một năm.
Trong những năm 1900, có hai năm thánh đặc biệt liên quan đến năm thánh đặc biệt sắp tới vào năm 2033:
Năm 1933 do Đức Giáo Hoàng Piô XI tuyên bố để kỷ niệm 1900 năm Sự chết và Sự Phục sinh của Chúa Kitô và năm 1983 do Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II tuyên bố để kỷ niệm 1950 năm.
Nhưng cũng có thể có những năm thánh đặc biệt khác.
Ví dụ:
Đức Giáo Hoàng Leo XIII đã tuyên bố một năm thánh đặc biệt cho năm 1886, dưới sự bảo trợ của Đức Mẹ Mân Côi. Trong thông điệp tuyên bố về điều này, ngài đã viết về sự cần thiết để mọi người sống đời sống Kitô hữu trong đời sống công cộng, để tạo ra những quốc gia phù hợp với ý muốn của Thiên Chúa, và ngài đề xuất các ân sủng của năm thánh cho những người "suy nghĩ và hành động như những người Kitô hữu, cả trong đời sống riêng tư lẫn nơi công cộng."
Đức Giáo Hoàng Phaolô VI đã tuyên bố một năm thánh đặc biệt để thúc đẩy việc thực thi Công đồng Vatican II khi nó sắp kết thúc. Ngài đã tuyên bố năm thánh này từ tháng 12 năm 1965 đến Lễ Ngũ Tuần năm 1966, và ơn toàn xá của năm thánh được liên kết với việc nghiên cứu các văn kiện của Công đồng Vatican II.
Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã ban cho chúng ta Năm Thánh Lòng Thương Xót Đặc Biệt: được tổ chức từ ngày 8 tháng 12 năm 2015, Lễ trọng kính Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, đến ngày 20 tháng 11 năm 2016, Chúa nhật cuối cùng của năm phụng vụ và Lễ Chúa Kitô Vua. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đặc biệt quan tâm đến lòng thương xót như một thuộc tính của Thiên Chúa, nói rằng "danh xưng của Thiên Chúa là lòng thương xót."
Vậy còn về Đức Giáo Hoàng Leo thì sao?
Chúng ta biết rằng Đức Giáo Hoàng Leo đang hướng tới năm 2033. Trong chuyến tông du đầu tiên đến Thổ Nhĩ Kỳ, với trọng tâm là sự hiệp nhất Kitô giáo, ngài đã gợi ý rằng năm thánh 2033 có thể là thời điểm cho sự kiện đại kết lớn tiếp theo. Ngài đề xuất rằng lễ kỷ niệm 1700 năm Công đồng Đại kết đầu tiên đã quy tụ các nhà lãnh đạo Kitô giáo tại Nixêa, và lễ kỷ niệm 2000 năm Phục sinh có thể quy tụ họ tại Giêrusalem.
Tuy nhiên, khi chúng ta xem xét các chuyến tông du có thể có vì các năm hồng ân hoặc năm thánh, một sự kiện kỷ niệm lớn khác hiện lên trong tâm trí, và là một kỷ niệm có lẽ sẽ thu hút vị Giáo hoàng người Mỹ gốc Peru của chúng ta: lễ kỷ niệm 500 năm Đức Mẹ hiện ra ở Mexico, năm 1531. Đức Mẹ Guadalupe là nữ hoàng của châu Mỹ, cả Bắc và Nam, và một năm thánh dành riêng cho Mẹ chắc chắn sẽ là cách để Giáo hoàng kết hợp hai quê hương của mình. Một năm kính Đức Mẹ Thánh Mẫu vào năm 2031 có thể là một lựa chọn tuyệt vời và là sự chuẩn bị xuất sắc cho năm 2033.
Tuy nhiên, năm 2026 cũng là một năm kỷ niệm đáng lưu ý:
Kể từ mùa hè năm ngoái, Đức Giáo Hoàng Leo XIV được cho là đã bắt đầu soạn thảo thông điệp đầu tiên của ngài. Thông điệp này được cho là sẽ tiếp nối Rerum Novarum (1891), thông điệp của vị tiền nhiệm cùng tên, Leo XIII (1878-1903), đã đặt nền móng cho học thuyết xã hội của Giáo hội. Nếu được công bố vào năm 2026, thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ đánh dấu kỷ niệm 135 năm của Rerum Novarum.
Trong cuộc phỏng vấn với Aleteia vào tháng 11, Đức Hồng Y Victor Manuel Fernandez, Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, đã tuyên bố rằng thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng sẽ không chỉ đề cập đến trí tuệ nhân tạo, một chủ đề đặc biệt được Đức Leo XIV quan tâm, "mà còn đề cập đến tình hình chung của xã hội." Ngài cho biết ngài hy vọng tài liệu này sẽ được công bố "sớm." Một tựa đề đã bị rò rỉ ra truyền thông Ý – Magnifica humanitas – "Nhân loại Tuyệt vời".
Liệu có thể có một Năm Thánh Nhân học Kitô giáo hay thậm chí là một Năm Thánh của Con người? Có lẽ.
Một suy nghĩ cuối cùng – bởi vì các đề xuất và giả định có thể là vô tận!
Chúng ta đã xác nhận đầy đủ rằng Đức Giáo Hoàng Leo không chỉ là một vị giáo hoàng theo tinh thần Thánh Augustinô, mà còn là một người con tinh thần vô cùng tận tụy của Thánh Augustinô. Ngài trích dẫn cha tinh thần của mình trong hầu hết mọi bài phát biểu.
Thánh Augustinô qua đời năm 430, có nghĩa là năm 2030 là một kỷ niệm tốt lành cho một năm thánh!
Các lựa chọn khác theo tinh thần Thánh Augustinô: sự hoán cải của ngài vào năm 386 hoặc sự thụ phong linh mục của ngài vào năm 391.
Chỉ có Chúa mới biết những năm thánh nào đang chờ đợi… nhưng bất kể điều gì xảy ra, chúng ta vẫn tiếp tục là những người hành hương của Hy vọng!