1. Chưa kết thúc: Cuộc truy lùng người Nga ở Kupiansk của Ukraine sẽ kéo dài đến năm sau.
Theo Tư lệnh tối cao Oleksandr Tướng Syrskyi, lực lượng Ukraine sẽ tiếp tục truy quét trong khu vực Kupiansk để tìm kiếm các binh sĩ Nga trốn tránh cho đến đầu năm 2026. Ông cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng chiến dịch đang diễn ra tập trung vào việc kiểm tra chi tiết từng nhà và loại bỏ các tuyến đường phá hoại tiềm tàng.
Kupiansk, một đầu mối giao thông quan trọng ở tỉnh Kharkiv, đã phải đối mặt với những nỗ lực tái chiếm của Nga kể từ khi lực lượng Ukraine giải phóng thành phố này vào năm 2022. Gần đây, các đơn vị Nga đã tiến vào một số khu vực của thành phố, chiếm giữ một vài vùng trước khi bị quân đội Ukraine bao vây và cắt đứt đường rút lui. Ukraine đã loại bỏ hầu hết các ổ kháng cự cuối cùng và hiện đang tiếp tục truy tìm những binh lính Nga còn ẩn náu.
Ukraine sẽ tiếp tục chiến dịch thanh lọc Kupiansk vào năm 2026.
Tướng Syrskyi cho biết trong một cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình 24 ngày 29 tháng 12 rằng quân đội Ukraine sẽ duy trì các hoạt động tích cực xung quanh Kupiansk, đặc biệt là ở vùng ngoại ô phía bắc và phía đông của thành phố. Ông nhấn mạnh rằng việc phá hủy các tuyến đường tiếp tế và vượt biên của Nga vẫn là ưu tiên hàng đầu.
“Nhiệm vụ chính là phá hủy các đường ống giao nhau. Đặc biệt là các đường ống chạy qua đó — có nhiều hơn một đường ống. Chúng tôi chắc chắn sẽ làm điều đó,” ông tuyên bố.
Ngoài việc duy trì các tuyến phòng thủ vững chắc gần thành phố, Tướng Syrskyi nhấn mạnh tầm quan trọng của các biện pháp sàng lọc nội bộ.
“Các nỗ lực chống phá hoại phải tiếp tục trong thời gian dài, bởi vì diện tích rộng lớn của thành phố đòi hỏi phải kiểm tra chi tiết từng ngôi nhà. Đó là những gì mà các binh sĩ thuộc nhóm chống phá hoại của chúng ta đang làm hiện nay”, ông nói.
Viện nghiên cứu ISW đã lưu ý trong báo cáo ngày 29 tháng 12 rằng Putin và các quan chức quân sự cao cấp “tiếp tục phóng đại quá mức các hoạt động của Nga gần Kupiansk bất chấp tất cả bằng chứng hiện có cho thấy lực lượng Ukraine đã giải phóng phần lớn thị trấn và khu vực xung quanh.”
Trước đó, Viktor Trehubov, nhà lãnh đạo bộ phận truyền thông của nhóm Lực lượng Liên hợp, cho biết chiến dịch giải phóng khu vực bên trong Kupiansk đang diễn ra chậm chạp do địa hình đô thị và sự hiện diện liên tục của dân thường.
Trước đó, ông tuyên bố rằng quân đội Nga đang cố gắng bù đắp những thất bại gần đây trong thành phố bằng cách tiến hành các cuộc tấn công gần Kupiansk. Tuy nhiên, những nỗ lực của họ đã không thành công. Bên trong thành phố, các đơn vị Ukraine vẫn đang tiếp tục truy quét tàn đối phương.
[Europe Maidan: Not over yet: Ukraine’s hunt for Russians in Kupiansk extends into next year]
2. Căn cứ tuần tra sông và tháp radar của Nga nằm trong số 12 mục tiêu bị lực lượng máy bay điều khiển từ xa Ukraine tấn công.
Theo Robert “Madyar” Brovdi, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, gọi tắt là SBS của Ukraine, các đơn vị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công nhiều mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng của Nga trong đêm qua, tiến sâu vào các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và bên trong lãnh thổ Nga. Trong số 12 mục tiêu được xác nhận có một kho nhiên liệu ở Luhansk bị tạm chiếm, các cụm quân Nga ở tỉnh Donetsk và hai tiền đồn ở tỉnh Zaporizhzhia.
Các cuộc không kích này là một phần trong chiến dịch tấn công tầm xa và tầm trung đang diễn ra của Ukraine nhằm vào các mục tiêu quân sự và công nghiệp của Mạc Tư Khoa cả ở các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và bên trong lãnh thổ Nga. Các mục tiêu bao gồm các căn cứ quân sự, hệ thống phòng không, trung tâm hậu cần, cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng và các kho nhiên liệu. Chiến dịch này nhằm mục đích làm suy yếu khả năng tiếp tục cuộc xâm lược Ukraine của Nga.
Các cuộc tấn công lan rộng khắp các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.
Ngày 31 tháng 12, Brovdi đưa tin rằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công hai mục tiêu ở Nga và mười mục tiêu khác trên lãnh thổ Ukraine bị tạm chiếm.
Hai vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đáng chú ý đã được xác nhận ở Olenivka, Crimea bị tạm chiếm. Một vụ tấn công nhắm vào căn cứ của lữ đoàn tàu sông số 92 của Nga, được thành lập năm 2024 và chịu trách nhiệm tuần tra các mũi đất Kinburn và Tendra ở các tỉnh Mykolaiv và Kherson giáp Crimea, cũng như phòng thủ chống lại các cuộc tấn công nghi binh trong cuộc tấn công ngoại vi Sevastopol.
Cuộc tấn công thứ hai ở Olenivka nhắm vào một trạm radar ba tọa độ di động thời Liên Xô, loại ST-68, được thiết kế để phát hiện và theo dõi các mục tiêu trên không ở độ cao thấp.
Hiện chưa rõ Brovdi ám chỉ những mục tiêu nào bên trong nước Nga. Tuy nhiên, đã có hai cuộc tấn công được báo cáo trong đêm qua — một vào kho chứa dầu ở tỉnh Yaroslavl và một vào cảng và nhà máy lọc dầu ở Tuapse, tỉnh Krasnodar.
Vì cơ quan an ninh SBU của Ukraine đã không chính thức nhận trách nhiệm về vụ tấn công ở Yaroslavl, nên hai mục tiêu ở Tuapse rất có thể đã bị các đơn vị SBS tấn công. Hoặc nói cách khác, vụ tấn công ở Tuapse được coi là một cuộc tấn công duy nhất và SBS có thể đã tham gia vào vụ tấn công của SBU ở Yaroslavl.
[Europe Maidan: Russia’s river patrol base and radar tower among 12 targets hit by Ukrainian drone force]
3. Phần Lan tạm giữ tàu có thủy thủ đoàn người Nga sau khi một tuyến cáp ngầm khác bị hư hại.
Một tàu chở hàng khởi hành từ Nga đã bị giữ lại ở Vịnh Phần Lan hôm thứ Tư sau khi cáp dữ liệu ngầm nối liền Phần Lan và Estonia bị hư hỏng.
Thủ tướng Petteri Orpo cho biết: “Một con tàu đang ở khu vực xảy ra sự việc đứt cáp giữa Helsinki và Tallinn đã được điều hướng vào vùng biển Phần Lan. Chính phủ đang theo dõi sát sao tình hình.”
Tàu Fitburg, mang cờ Saint Vincent và Grenadines, đã rời St. Petersburg, Nga vào ngày 30 tháng 12 và đang trên đường đến Israel với thủy thủ đoàn đến từ Nga, Azerbaijan, Georgia và Kazakhstan. Nhà cung cấp dịch vụ viễn thông Elisa đã thông báo cho các nhà chức trách lúc 5 giờ sáng về sự việc đứt cáp trong vùng đặc quyền kinh tế của Estonia, kéo dài 200 hải lý từ bờ biển nước này.
Vài giờ sau, một tàu tuần tra của Phần Lan đã phát hiện tàu Fitburg đang neo đậu trong vùng đặc quyền kinh tế của Phần Lan, theo báo cáo của lực lượng bảo vệ bờ biển nước này.
“Hiện tại, chúng tôi nghi ngờ có hành vi gây rối nghiêm trọng hệ thống viễn thông, cũng như hành vi phá hoại nghiêm trọng và âm mưu phá hoại nghiêm trọng”, cảnh sát trưởng Helsinki, Jari Liukku, cho biết với giới truyền thông.
Tổng thống Alexander Stubb phát biểu rằng: “Phần Lan đã sẵn sàng đối mặt với nhiều thách thức an ninh khác nhau và chúng tôi sẽ ứng phó khi cần thiết”.
Đầu năm nay, liên minh quân sự NATO đã khởi động chương trình “Baltic Sentry” nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công vào các đường cáp năng lượng và dữ liệu ngầm dưới biển Baltic, vốn đã gia tăng sau cuộc xâm lược Ukraine của Nga năm 2022. Các hành động phá hoại bao gồm việc cắt đứt một đường cáp internet giữa Phần Lan và Đức vào tháng 11 năm 2024 và một đường cáp khác giữa Phần Lan và Thụy Điển vào tháng sau đó.
Một nghiên cứu hồi tháng 7 của Đại học Washington cho thấy 10 tuyến cáp ngầm dưới biển Baltic đã bị cắt kể từ năm 2022. Nghiên cứu lưu ý: “Phần lớn các sự việc này làm dấy lên nghi ngờ về hành động phá hoại của các tác nhân nhà nước, đặc biệt là Nga và Trung Quốc, những nước đã hoạt động rất tích cực trong khu vực”.
[Newsweek: Finland detains Russian-crewed ship after another subsea cable damaged]
4. Tổng thống Zelenskiy cảnh báo: “Các hỏa tiễn Oreshnik đang sẵn sàng khai hỏa ở Belarus đe dọa nhiều quốc gia Âu Châu”.
Nhà độc tài Belarus Alexander Lukashenko thông báo rằng hệ thống hỏa tiễn “Oreshnik” của Nga đã bắt đầu hoạt động trên lãnh thổ Belarus.
Lukashenko cho biết theo các chuyên gia về tính toán tác chiến phóng hỏa tiễn, thông tin liên lạc, an ninh, cung cấp năng lượng và các thợ máy vận hành tổ hợp hỏa tiễn đã trải qua “đào tạo lại tại các cơ sở huấn luyện hiện đại” trước khi đảm nhận nhiệm vụ chiến đấu.
Sau khi chuẩn bị và kiểm chứng hệ thống cho mục đích sử dụng dự kiến, “Oreshnik” đã “bắt đầu thực hiện các nhiệm vụ chiến đấu” tại các khu vực được chỉ định của Belarus
Lukashenko nhấn mạnh rằng tất cả các điều kiện cần thiết để bố trí chỗ ở cho binh sĩ Nga, nhiệm vụ chiến đấu và sinh hoạt của họ đã được chuẩn bị sẵn trên lãnh thổ nước này. Thông cáo cho biết thêm, binh sĩ Belarus hiện đang “làm chủ các khu vực tuần tra chiến đấu mới”.
Một ngày trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã nói trong một cuộc họp báo với Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki rằng Ukraine biết chính xác vị trí điều động “Oreshnik” ở Belarus và đang chuyển thông tin này cho các đối tác.
“Việc chuyển giao hỏa tiễn 'Oreshnik' đến lãnh thổ Belarus đang được hoàn tất. Chúng tôi biết địa điểm điều động sẽ ở đâu. Chúng tôi đang chuyển thông tin cho các đối tác. Tôi nghĩ chính các đối tác có thể đánh giá mối đe dọa này và hiểu cách ứng phó với nó”, Tổng thống Zelenskiy nói.
Tổng thống Ukraine cho biết nước ông trước đó đã cảnh báo các đối tác Âu Châu và Mỹ rằng Nga sẽ điều động hỏa tiễn “Oreshnik” trên lãnh thổ Belarus.
“Chúng tôi đã cho thấy tầm hoạt động của ‘Oreshnik’, đây là mối đe dọa đối với nhiều quốc gia Âu Châu, bao gồm Ba Lan, Đức và các nước khác. Chúng tôi đã cho họ thấy điều này. Không thể bắn hạ ‘Oreshnik’ bằng máy bay điều khiển từ xa. Họ đã sử dụng ‘Oreshnik’ trên lãnh thổ Ukraine, và chúng tôi hiểu cách chống lại điều này”, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố.
Theo Tổng thống Zelenskiy, Ukraine đã kêu gọi các đối tác áp đặt lệnh trừng phạt đối với các công ty ở Âu Châu và các châu lục khác bán phụ tùng cho xe tăng “Oreshnik” thông qua các nước thứ ba.
“Nếu thiếu những phụ tùng này, Nga đơn giản là không thể phát triển sản xuất ‘Oreshnik’. Thành thật mà nói, tôi chưa thấy những lệnh trừng phạt này có tác dụng gì. Chúng tôi tin rằng Nga sẽ tiếp tục sản xuất ‘Oreshnik’. Tạ ơn Chúa, hiện tại họ chưa có khả năng sản xuất nhiều loại vũ khí này, bất kể những cáo buộc mà họ đưa ra”, tổng thống nói.
Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng Nga không điều động “Oreshnik” ở Belarus mà không có lý do.
“Nếu các đối tác của chúng ta và Mỹ đang nỗ lực ngoại giao để chấm dứt chiến tranh, liệu họ có thể gây áp lực tương tự lên Nga để ngăn chặn việc điều động quân đội gần biên giới với Ba Lan hơn không? Tôi tin rằng vấn đề này cần được giải quyết. Nếu không, thật khó hiểu tại sao Nga lại tấn công các hệ thống phòng không của Mỹ trên lãnh thổ Ukraine, trong khi đó các đối tác lại không rút ra kết luận về các mối đe dọa trên lãnh thổ Belarus, nơi sẽ do Liên bang Nga kiểm soát? Vào đêm đầu tiên của cuộc xâm lược toàn diện, những hỏa tiễn đã giết hại người dân của chúng ta cũng được phóng từ Belarus”, ông nói.
Vào tháng 9, lực lượng quân sự Belarus và Nga đã tiến hành diễn tập sử dụng “Oreshnik”, máy bay điều khiển từ xa và các phương pháp chiến đấu hiện đại trong khuôn khổ cuộc tập trận “West-2025”.
Cuối tháng 10, thư ký báo chí của Lukashenka, Natalya Eismont, thông báo rằng “Oreshnik” sẽ được điều động tham chiến tại Belarus vào tháng 12.
Ngày 17 tháng 12, nhà lãnh đạo Điện Cẩm Linh, Vladimir Putin, tuyên bố tại một cuộc họp mở rộng của hội đồng Bộ Quốc phòng Nga rằng hệ thống hỏa tiễn “Oreshnik” sẽ được đưa vào biên chế chiến đấu vào cuối năm 2025.
Ngày 18 tháng 12, nhà lãnh đạo Belarus Aliaksandr Lukashenka tuyên bố rằng tổ hợp hỏa tiễn đạn đạo “Oreshnik” của Nga đã có mặt tại Belarus từ ngày 17 tháng 12 và đang “chuẩn bị vào nhiệm vụ chiến đấu”.
[Europe Maidan: “Oreshnik” on combat duty in Belarus threatens multiple European countries, Zelenskyy warns]
5. Ba Lan đặt mua tàu rải thủy lôi tự hành, chuẩn bị cho nguy cơ bị Nga xâm lược.
Ba Lan đang chi 1 tỷ zloty (278 triệu Mỹ Kim) để mua các xe rải thủy lôi tự động Baobab-G trên bánh xích nhằm hiện đại hóa quân đội và bảo vệ lãnh thổ. Dự kiến các máy móc này sẽ bắt đầu được chuyển giao vào năm 2029.
Warsaw đã đặt hàng 24 xe rải mìn bánh lốp Baobab-K, dự kiến giao hàng trong giai đoạn 2026-2028. Phiên bản G, sử dụng khung gầm pháo tự hành Krab của Ba Lan, cho phép di chuyển trên địa hình gồ ghề hơn. Ba Lan được tường trình đã nhận thấy tầm quan trọng của các bãi mìn trong cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Nga.
Những thương vụ mua sắm này phù hợp với quyết định rút khỏi Công ước Ottawa cấm sử dụng mìn chống bộ binh của Warsaw hồi đầu năm nay. Ba Lan cũng đang tăng cường phòng thủ biên giới phía đông trước cả máy bay điều khiển từ xa và các hoạt động trên bộ.
Tất cả những động thái này cùng lúc cho thấy Warsaw coi mối đe dọa từ một cuộc xâm lược trên bộ của Nga là một khả năng có thật. Những tuyên bố của các quan chức quốc phòng hàng đầu của Ba Lan dường như xác nhận điều đó.
Trong cuộc tranh luận về việc rút khỏi công ước về mìn sát thương hồi mùa hè, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cho biết Ba Lan không thể “tự trói buộc mình” theo cách cản trở việc bảo vệ Tổ quốc.
Cezary Tomczyk, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ba Lan, nói với tờ Guardian rằng Nga có thể dễ dàng chuyển hướng sang gán mác kẻ thù cho một quốc gia mới - và chính phủ Ba Lan cần thể hiện sức mạnh của mình để Mạc Tư Khoa không dám thách thức.
“Sự thật là chừng nào Ukraine còn tự vệ và chống lại Nga, Âu Châu sẽ không có nguy cơ chiến tranh theo nghĩa thông thường, nghiêm ngặt của từ này. Thay vào đó, chúng ta sẽ phải đối mặt với những hành động khiêu khích và phá hoại”, Tomczyk nói với tờ Guardian vào ngày 27 tháng 12.
Tuy nhiên, ông nói thêm rằng nếu phương Tây để Nga thắng ở Ukraine, thì chẳng bao lâu nữa Điện Cẩm Linh sẽ tấn công vào Âu Châu.
Baobab là một loại xe rải thủy lôi phân tán, có thể mang tới 600 quả thủy lôi chống tăng. Xe được trang bị sáu bệ phóng, mỗi bệ có 20 ống, mỗi ống có thể chứa tối đa năm quả thủy lôi.
Thiết bị này được điều khiển bởi một nhóm hai người. Người vận hành có thể điều chỉnh kiểu phân tán mong muốn, sau đó để hệ thống tự động thực hiện phần còn lại.
Chỉ mất chưa đến 30 phút để Baobab-K tạo ra một bãi mìn rộng tới 180 mét và dài tới 1.800 mét. Chiếc xe có thể di chuyển với tốc độ từ 5 đến 24 km/h trong khi vẫn liên tục bắn phá.
Xe thiết giáp Baobab-K có hình dáng giống xe tải, được chế tạo dựa trên khung gầm Jelcz 662D.43 của Ba Lan, do các công ty thuộc Tập đoàn Vũ khí Ba Lan phát triển. Nhà phát triển chính là Huta Stalowa Wola SA.
Hệ thống này phù hợp với các đơn vị cơ giới, nhưng các quan chức Ba Lan nói với giới truyền thông rằng các lữ đoàn thiết giáp hạng nặng và địa hình hiểm trở đòi hỏi một nền tảng bánh xích có tính cơ động cao hơn.
Thay vào đó, Baobab-G sẽ sử dụng khung gầm của AHS Krab, một loại pháo tự hành 155 ly. Hula Stalowa Wola đã điều chỉnh khung gầm này từ pháo tự hành K9 Thunder của Nam Hàn.
Hợp đồng trị giá 278 triệu đô la sẽ chi trả cho việc phát triển, sản xuất, phụ tùng thay thế và đào tạo, bao gồm cả thiết bị mô phỏng. Thông báo không tiết lộ số lượng xe sẽ được giao.
Công ty tư vấn Defense Express của Ukraine lưu ý rằng ngoài mìn chống tăng, việc Ba Lan rút khỏi Công ước Ottawa sẽ cho phép nước này chất cả mìn chống bộ binh lên tàu Baobab.
Ba Lan cũng có kế hoạch hoàn thành một loạt công sự chống máy bay điều khiển từ xa dọc biên giới phía đông trong vòng hai năm, tích hợp chúng vào hệ thống phòng thủ cũ được xây dựng cách đây một thập niên.
Hệ thống công sự sẽ bao gồm nhiều lớp súng máy, pháo, hỏa tiễn và hệ thống tác chiến điện tử.
Ngày 10 tháng 9, máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Nga đã xâm phạm không phận Ba Lan và Rumani - một số đã bị bắn hạ, mảnh vỡ rơi xuống các khu dân cư.
Ngày càng nhiều máy bay điều khiển từ xa không xác định đã được phát hiện trên khắp Âu Châu, bao gồm cả Ba Lan. Các chuyên gia tin rằng Nga có thể liên quan.
[Europe Maidan: Poland orders auto minelayers, bracing for potential Russian invasion]
6. Mạc Tư Khoa khẳng định Ukraine đã tấn công dinh thự của Putin trong khi Kyiv tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc tấn công mới.
Hôm thứ Tư, Mạc Tư Khoa tiếp tục khẳng định cáo buộc một máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công vào dinh thự của nhà độc tài Vladimir Putin, trong khi Kyiv bác bỏ các cáo buộc này và tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc tấn công mới vào cơ sở hạ tầng nhiên liệu của Nga vào đêm giao thừa.
Điện Cẩm Linh khẳng định máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã cố gắng tấn công dinh thự của Putin bên bờ hồ Valdai, nằm giữa Mạc Tư Khoa và St. Petersburg vào tối thứ Hai.
Hôm thứ Tư, Bộ Quốc phòng Nga công bố đoạn video được tường trình ghi lại cảnh một máy bay điều khiển từ xa bị bắn rơi nằm trong tuyết ở một khu rừng vào ban đêm. Bộ này cho biết đoạn video mô tả một nỗ lực “tấn công một máy bay điều khiển từ xa trên lãnh thổ của một cơ sở được bảo vệ”, nhưng không cung cấp bằng chứng nào xác nhận vụ việc đã xảy ra gần nơi ở của Putin.
Hôm thứ Hai, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố rằng vụ tấn công được tường trình có liên quan đến hơn 90 máy bay điều khiển từ xa tầm xa và cảnh báo rằng lập trường của Mạc Tư Khoa trong các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn đầu sẽ trở nên cứng rắn hơn.
Ukraine đã bác bỏ hoàn toàn tuyên bố này, với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy gọi đó là “một lời nói dối khác từ Liên bang Nga” và cáo buộc Mạc Tư Khoa dàn dựng một sự khiêu khích để phá hoại đà tiến triển ngoại giao. Cư dân của thị trấn Valdai gần đó nói với hãng truyền thông độc lập Nga Mozhem Obyasnit rằng họ không nghe thấy bất kỳ tiếng nổ nào hoặc dấu hiệu của một cuộc tấn công nào trong đêm.
Trước đó, Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine đã cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa đang chuẩn bị một chiến dịch tung tin giả nhằm phá hoại tiến trình đàm phán của Tổng thống Zelenskiy với Tổng thống Donald Trump bằng cách đổ lỗi cho Ukraine về vụ tấn công được tường trình nhằm vào dinh thự của Putin mà không đưa ra bất kỳ bằng chứng đáng tin cậy nào.
Các quan chức phương Tây cũng bày tỏ sự hoài nghi. Cao ủy chính sách đối ngoại Liên Hiệp Âu Châu Kaja Kallas cáo buộc Mạc Tư Khoa lan truyền “những tuyên bố vô căn cứ”, mô tả vụ tấn công được tường trình một “sự đánh lạc hướng có chủ đích” mà “Mạc Tư Khoa nhằm mục đích phá hoại tiến trình hòa bình thực sự giữa Ukraine và các đối tác phương Tây của nước này”.
Các quan chức Mỹ tỏ ra thận trọng, với Đại sứ Washington tại NATO, Matthew Whitaker, cho biết hôm thứ Ba rằng vẫn chưa rõ liệu vụ việc có thực sự xảy ra hay không. Tổng thống Donald Trump hôm thứ Hai cho biết ông không hài lòng về các báo cáo sau khi nói chuyện với Putin, nhưng thừa nhận rằng tính xác thực của chúng vẫn chưa được xác minh.
Trong khi Nga lên tiếng về mối đe dọa được tường trình nhằm vào tổng thống của mình, Ukraine đã xác nhận đã thực hiện một cuộc tấn công tầm xa sâu bên trong lãnh thổ Nga.
Vào rạng sáng thứ Tư, máy bay điều khiển từ xa do Trung tâm Tác chiến Đặc biệt Alpha thuộc Cơ quan An ninh Ukraine điều khiển đã tấn công kho chứa dầu Temp ở thành phố Rybinsk, thuộc vùng Yaroslavl phía tây bắc nước Nga, theo các quan chức Ukraine. Cơ sở này là một phần của Rosrezerv, hệ thống dự trữ thiết bị nhà nước của Nga, và được thiết kế để lưu trữ một lượng lớn nhiên liệu.
Đoạn phim do cơ quan phản gián SBU của Ukraine công bố cho thấy một đám cháy lớn bao trùm kho chứa sau cuộc tấn công. Rybinsk là một trung tâm trung chuyển và hậu cần quan trọng, và Temp đóng vai trò chủ chốt trong việc lưu trữ và phân phối các sản phẩm dầu mỏ ở tây bắc nước Nga.
“Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU tiếp tục cắt đứt chuỗi cung ứng các sản phẩm dầu mỏ của Nga với độ chính xác cao, cả ở nước ngoài và cho các binh lính đang tấn công Ukraine”, một quan chức SBU nói với POLITICO. “Công việc có hệ thống này sẽ tiếp tục trong năm 2026.”
[Newsweek: Moscow insists Ukraine attacked Putin’s residence as Kyiv announces fresh strikes]
7. Croatia và Rumani sẽ tham gia kế hoạch do NATO hậu thuẫn nhằm mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine.
Tổng thống Zelenskiy cho biết Rumani và Croatia sẽ tham gia một chương trình của NATO nhằm mua vũ khí của Mỹ để phòng thủ cho Ukraine.
“Tôi cảm ơn Rumani và Croatia đã tham gia PURL (Danh sách các nhu cầu ưu tiên của Ukraine) và công bố những đóng góp đầu tiên của họ cho chương trình này”, Tổng thống Zelenskiy viết vào ngày 31 tháng 12.
Khởi xướng vào tháng 8 năm 2025, sáng kiến PURL đã huy động được 4,3 tỷ đô la để mua thiết bị và đạn dược quân sự của Mỹ cho Kyiv.
Ukraine đã nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng và đôi khi là tính không thể thay thế của một số công nghệ của Mỹ, chẳng hạn như hệ thống Patriot để đánh chặn các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo.
Theo thông cáo báo chí của chính phủ Rumani, nước này sẽ đóng góp 50 triệu euro (59 triệu đô la).
“Sự đóng góp của Rumani cho PURL sẽ hỗ trợ việc đạt được một nền hòa bình lâu dài ở (Ukraine) bằng cách tăng cường năng lực của Ukraine”, Ngoại trưởng Rumani Toiu Oana cho biết trong một bài đăng vào tối ngày 30 tháng 12.
Bộ Ngoại giao Croatia cho biết ngày 31 tháng 12 rằng nước này sẽ đóng góp 15 triệu euro (18 triệu đô la).
Rumani và Croatia sẽ cùng 22 quốc gia khác tham gia chương trình PURL, bao gồm Canada, Australia, Iceland, Đức và Montenegro.
[Kyiv Independent: Croatia and Romania to join NATO-backed plan to purchase US weapons for Ukraine]
8. ‘Nga đang tấn công vào thường dân’ — Thương vong và mất điện được báo cáo sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào các tòa nhà dân cư ở Odessa.
Lực lượng Nga đã phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Odessa trong 2 đêm 30 và 31 tháng 12, nhắm vào các tòa nhà dân cư, khiến một số khu vực trong thành phố mất điện, nước và làm sáu người bị thương, trong đó có ba trẻ em, theo các quan chức địa phương.
Bộ Năng lượng Ukraine cho biết sáng Thứ Năm, 01 Tháng Giêng, rằng hơn 170.000 người đang bị mất điện sau vụ tấn công.
Theo một phóng viên của Kyiv Independent tại hiện trường, các vụ nổ đã được báo cáo xảy ra trong thành phố vào khoảng 12:20 sáng giờ địa phương.
Vào cuối ngày 31 tháng 12, Không quân Ukraine cảnh báo về hàng chục máy bay điều khiển từ xa đang tiếp cận thành phố. Cảnh báo không kích cũng được đưa ra trong bối cảnh mối đe dọa từ các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo.
Serhii Lysak, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự Thành phố Odessa, là người đầu tiên báo cáo rằng hai tòa nhà chung cư nhiều tầng đã bị máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công, gây ra hỏa hoạn.
“Thêm một bằng chứng nữa cho thấy Nga đang tấn công vào thường dân,” Lysak viết trên mạng xã hội sau vụ tấn công vào tòa nhà.
Trong số những người bị thương có ba trẻ em, bao gồm một em bé 7 tháng tuổi.
Mảnh vỡ rơi từ máy bay điều khiển từ xa cũng gây ra hỏa hoạn tại một kho phân loại của tập đoàn logistics khổng lồ Nova Poshta của Ukraine, phá hủy 110 bưu kiện với tổng giá trị khai báo là 2,3 triệu hryvnia (55.000 đô la Mỹ), công ty cho biết.
Odesa và các vùng lân cận gần đây đã trở thành mục tiêu tấn công của Nga trong bối cảnh Mạc Tư Khoa liên tục nhắm vào ngành năng lượng của Ukraine - các cuộc tấn công này đã gia tăng khi thời tiết trở lạnh, dường như nhằm mục đích gây ra tình trạng mất điện trên toàn quốc.
Bộ Năng lượng Ukraine cho biết ngày 30 tháng 12 rằng tình trạng mất điện ở tỉnh Odesa có liên quan đến các cuộc tấn công của Nga từ tháng 10 đến tháng 12, và quy mô thiệt hại đối với các cơ sở năng lượng do các cuộc tấn công của Nga gây ra khiến việc cắt điện luân phiên trở nên khó dự đoán.
Trong những tháng gần đây, lực lượng Nga thường xuyên tấn công các thành phố của Ukraine trong bối cảnh Mỹ nỗ lực đàm phán chấm dứt cuộc chiến của Nga tại Ukraine.
Bất chấp nhiều vòng đàm phán, số phận của các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra vẫn còn bấp bênh do Mạc Tư Khoa từ chối nhượng bộ trước những yêu sách cực đoan của mình tại Ukraine.
[Europe Maidan: 'Russia is targeting civilians' — Casualties, outages reported following Russian drone strikes on residential buildings in Odesa]
9. Rumani cam kết 50 triệu euro cho quốc phòng Ukraine thông qua sáng kiến PURL do Mỹ dẫn đầu.
Rumani đã chính thức tham gia một cơ chế hỗ trợ quân sự quan trọng do Mỹ điều phối dành cho Ukraine, trở thành một phần của khối quốc tế ngày càng lớn mạnh cam kết đóng góp tài chính trực tiếp cho quốc phòng của Kyiv. Cam kết trị giá 50 triệu euro, được Bộ Ngoại giao Rumani xác nhận và Ngoại trưởng Oana Toiu công bố, đánh dấu việc nước này gia nhập Danh sách Mua sắm Ưu tiên cho Quốc phòng Ukraine, gọi tắt là PURL.
Điều này diễn ra trong bối cảnh Nga tiếp tục cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, sắp bước sang năm thứ tư. Thông điệp của Bộ Ngoại giao Rumani cho rằng các cuộc thảo luận gần đây tại Mỹ - có sự tham gia của Tổng thống Mỹ Tổng thống Trump, Tổng thống Ukraine Zelenskiy và các nhà lãnh đạo Âu Châu - đã tạo ra động lực ngoại giao mới hướng tới một nền hòa bình lâu dài - một mục tiêu phi thực tế do Mỹ thúc đẩy trong bối cảnh những yêu sách cực đoan của Nga.
PURL cho phép các nước thành viên NATO góp vốn để mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine. Các đồng minh cam kết tài trợ riêng lẻ hoặc cùng nhau, và NATO chịu trách nhiệm về hậu cần.
Chính phủ Rumani đã thông qua quyết định phân bổ 50 triệu euro cho sáng kiến PURL trong ngân sách quốc phòng năm 2025 của nước này. Theo Bộ Quốc phòng, cơ chế PURL không chỉ là công cụ hậu cần quân sự mà còn là công cụ chính sách đối ngoại và an ninh thiết yếu đối với Mỹ, đặc biệt phù hợp với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump nhằm thúc đẩy việc chia sẻ gánh nặng một cách công bằng giữa các đồng minh.
“ Sự đóng góp của Rumani cho PURL sẽ hỗ trợ việc đạt được một nền hòa bình lâu dài ở [Ukraine], bằng cách tăng cường năng lực của Ukraine,” Toiu nói.
Bà nói thêm rằng, nhờ những nỗ lực của Tổng thống Donald Trump, các nhà lãnh đạo Âu Châu và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, cuộc đối thoại gần đây tại Hoa Kỳ đã tạo ra động lực mới hướng tới việc đạt được một nền hòa bình công bằng và lâu dài.
Bộ Ngoại giao nhấn mạnh rằng việc ủng hộ Ukraine chống lại sự xâm lược dai dẳng của Nga tự bản thân nó đã là một biện pháp an ninh. Rumani đang thực hiện các cam kết của mình, và tư cách thành viên NATO đồng nghĩa với đầu tư, hành động và sự chắc chắn về một tương lai an toàn cho người dân Rumani, Bộ này tuyên bố.
Gần đây, Úc và New Zealand cũng đã tham gia sáng kiến PURL.
[Europe Maidan: Romania commits €50 million to Ukraine’s defense through US-led PURL initiative]
10. Vì sao sự hồi sinh của tàu đêm ở Âu Châu lại bị bị trật đường ray?
Các chuyến tàu đêm của Âu Châu từng được ca ngợi là trụ cột cho tương lai giao thông xanh của Liên Hiệp Âu Châu, nhưng sự hồi sinh được hứa hẹn đã bị đình trệ - khiến một số ít các công ty khởi nghiệp thiếu vốn đang cố gắng giữ cho giấc mơ đó tiếp tục.
Các tập đoàn hỏa xa quốc gia lớn có vị thế tốt nhất để đầu tư lại coi dịch vụ vận hành ban đêm là tổn thất, trong khi những nhà đầu tư mới muốn vận hành dịch vụ này lại không đủ khả năng tài chính để mua sắm các thiết bị chuyên dụng đắt tiền.
“Nhu cầu là có,” Chris Engelsman, đồng sáng lập của công ty vận hành tàu đêm European Sleeper, cho biết. “Mọi người thích đi tàu đêm. Họ nghĩ rằng tàu đêm thân thiện với môi trường hơn hoặc hiệu quả hơn — đó không phải là vấn đề. Vấn đề nằm ở những hạn chế và thủ tục hành chính rườm rà của hệ thống hỏa xa.”
Tình trạng bế tắc này đã làm đóng băng sự hồi sinh. Chuyên gia hỏa xa Jon Worth cho biết: “Những người có khả năng hành động thì không muốn – và những người muốn hành động thì lại không có đủ phương tiện. Thử đặt vé tàu đêm trước nhiều tháng xem. Bạn không thể. Nhu cầu đang ở mức cao ngất trời. Nhưng nhu cầu của khách hàng không phải là yếu tố chi phối hành vi của ngành hỏa xa.”
Điều thực sự chi phối vấn đề này là bảng cân đối kế toán — và hầu hết các dịch vụ tàu đêm đều thua lỗ. Theo định nghĩa, tàu giường nằm chỉ có thể chạy một lần mỗi đêm cho mỗi đoàn tàu, cần thêm nhân viên trên tàu và yêu cầu toa xe chuyên dụng và rất đắt tiền.
“Một toa tàu có giá khoảng 2 triệu euro, khá đắt đỏ,” Thibault Constant, người sáng lập công ty khởi nghiệp Nox Mobility của Pháp, cho biết. “Các nhà đầu tư nhìn vào lịch sử của các chuyến tàu đêm và nói: 'Không đời nào việc này có thể sinh lời được.'“
Ông Worth lưu ý rằng European Sleeper, một công ty liên doanh Bỉ-Hòa Lan, hiện đang vận hành các toa xe “về cơ bản được cứu vớt từ bãi phế liệu”. Ông nói thêm: “Bạn không thể mở rộng quy mô các chuyến tàu đêm mà không đóng thêm tàu đêm. Nhưng không ai đặt hàng những chuyến tàu đó cả.”
Constant mô tả cùng một vấn đề “con gà và quả trứng”. “Hiện tại chưa có bằng chứng nào cho thấy tàu đêm có thể thành công về mặt thương mại, vì vậy các nhà đầu tư không tin tưởng vào sản phẩm này. Chúng ta phải chứng minh cho họ thấy rằng chúng ta có thể làm tốt hơn các nhà khai thác hiện có - điều này là một thách thức, nhưng có cách để làm được.”
Ngay cả công ty hỏa xa nhà nước Áo ÖBB — nhà điều hành tàu đêm tận tâm nhất Âu Châu — cũng thừa nhận khó khăn này. Một phát ngôn viên của ÖBB cho biết: “Thời gian giao hàng kéo dài đối với các phương tiện mới, chi phí nhân sự cao và số lượng công trường xây dựng ban đêm tăng lên là những thách thức lớn”.
“Tàu đêm là một sự bổ sung tốt cho dịch vụ hỏa xa ban ngày… và nhu cầu về tàu đêm là rất lớn, cũng như cần có thêm nhiều chuyến tàu đêm hơn. [Nhưng] chi phí vận hành đang hạn chế việc cung cấp dịch vụ này,” họ nói thêm.
Hãng hỏa xa Đức Deutsche Bahn cũng đưa ra cảnh báo tương tự.
“Trong điều kiện chính trị hiện nay, việc vận hành các chuyến tàu đêm đặt ra một thách thức kinh tế lớn”, ông Marco Kampp, nhà lãnh đạo bộ phận vận tải đường dài quốc tế của DB, cho biết. “ Tàu chở khách không được phép tiếp tục bị thiệt thòi so với máy bay và xe hơi - thị trường ngách của tàu đêm đặc biệt bị ảnh hưởng bởi điều này.”
Và ngay cả khi ai đó tìm được tiền để mua những đoàn tàu mới, việc vận hành chúng lại là một cuộc chiến khác.
Engelsman mô tả những trở ngại vận hành liên tục, bao gồm những thông báo vào phút chót từ các nhà quản lý mạng lưới hỏa xa, về cơ bản có nghĩa là “rất tiếc, tàu của bạn không thể hoạt động trong một tháng”, và sự miễn cưỡng nói chung từ phía các đơn vị hiện tại trong việc hỗ trợ các đơn vị mới.
Thủ tục hành chính xuyên biên giới càng làm mọi việc thêm tồi tệ.
“Việc lập lịch trình vẫn mang tính quốc gia,” Engelsman nói. Khi European Sleeper cố gắng lên kế hoạch cho tuyến dịch vụ Brussels–Milan mới, họ phải đàm phán riêng với từng quốc gia. Bỉ trước tiên sẽ ấn định một khung giờ biên giới khiến toàn bộ tuyến đường trở nên vô dụng về mặt thương mại; sau đó, quy trình lại phải bắt đầu lại từ đầu.
“Bạn không thể tối ưu hóa toàn bộ tuyến đường – bạn buộc phải điều chỉnh từng quốc gia một. Điều đó rất kém hiệu quả,” ông nói. Theo thời gian, ông nói thêm, mối quan hệ với từng nhân viên trong các tổ chức này được cải thiện – “họ thích tàu hỏa, họ thích các dự án của chúng tôi” – nhưng cấu trúc mà họ làm việc vẫn chậm chạp và cứng nhắc. “Vấn đề không phải ở cá nhân. Vấn đề là ở bộ máy quan liêu.”
Theo Worth, sự hồi sinh được hứa hẹn của các chuyến tàu đêm đã không thành hiện thực vì nó không dựa trên nền tảng về phương tiện vận chuyển, tài chính hoặc sự phối hợp thực sự.
“Có rất nhiều hy vọng, nhưng không có nhiều kế hoạch,” ông nói. Ngay cả tuyến bay chủ lực Paris-Vienna do ÖBB vận hành cũng sụp đổ khi các khoản trợ cấp của chính phủ Pháp biến mất.
“[Công ty điều hành hỏa xa Pháp] SNCF không muốn vận hành nó. Ngay khi khoản trợ cấp biến mất, họ đã bỏ đi,” ông nói.
Các công ty khởi nghiệp như European Sleeper đang mở rộng một cách thận trọng. Nox Mobility đang thử nghiệm việc thuê xe khách để giảm chi phí đầu tư và thiết kế lại cách thức hoạt động của dịch vụ xe giường nằm – từ việc bán vé và định giá đến các dịch vụ trên xe.
“Về cơ bản, chúng tôi đang xem xét lại toàn bộ hệ sinh thái,” Constant nói.
Đối với European Sleeper, Worth lưu ý rằng câu hỏi then chốt là liệu công ty có thể duy trì hoạt động hòa vốn với những đoàn tàu cũ kỹ, chắp vá của mình đủ lâu để tạo dựng nền tảng tài chính cần thiết để mua những đoàn tàu mới hay không.
Đối với Nox, vấn đề thậm chí còn nan giải hơn: “Nox lấy tiền bằng cách nào?” Worth nói. “Đó là câu hỏi quan trọng nhất.”
Trên lý thuyết, có một danh sách các tuyến đường và dự án tiềm năng có thể tạo nên xương sống cho sự hồi sinh thực sự — nếu có đủ vốn và hỏa xa.
Worth chỉ ra rằng các kế hoạch ở Trung Âu là điểm khởi đầu thực tế nhất. Ông nói: “Nếu họ bắt đầu bằng cách tập trung vào Trung Âu, không phải Pháp và Tây Ban Nha mà là Đức và các nước láng giềng, thì họ có cơ hội thành công thực sự”.
Ngoài ra, bức tranh còn khá mơ hồ.
Tuyến tàu đêm do Hỏa xa Liên bang Thụy Sĩ đề xuất từ Basel đến Malmö sẽ không được điều động như kế hoạch sau khi các nhà lập pháp Thụy Sĩ cắt giảm nguồn kinh phí cần thiết để hỗ trợ dự án. Vẫn còn một số “vấn đề nhỏ”, như ông Worth đã nói: một số dự án cải tạo toa xe ở Slovakia và Ba Lan có thể hoặc không thể trở thành dịch vụ khả thi.
Tuyến hỏa xa Rail Baltica, tuyến hỏa xa mới chạy theo hướng bắc-nam xuyên qua vùng Baltic, dự kiến sẽ có các chuyến tàu đêm đến Tallinn khi khai trương vào khoảng năm 2030, nhưng ông Worth lưu ý rằng, “không ai biết những chuyến tàu đó sẽ đến từ đâu”, và ông tỏ ra hoài nghi liệu điều đó có xảy ra như quảng cáo hay không.
Constant cho rằng “mọi việc sẽ dễ dàng hơn” khi có nhiều nhà đầu tư tư nhân tham gia thị trường và các nhà quản lý cơ sở hạ tầng thích ứng. Worth nói rằng các dự án mới “sẽ được thực hiện” — nhưng chỉ ở quy mô tối thiểu cho đến khi có người tài trợ cho việc sản xuất toa xe quy mô lớn.
Thijmen van Reijsen, một nhà nghiên cứu về giao thông đô thị tại Đại học Radbout, đã tóm tắt vấn đề như sau: “Nhu cầu là có. Người dân muốn có tàu đêm. Nhưng hiện tại, các vấn đề mang tính cấu trúc — phương tiện vận chuyển, kinh phí, sự hợp tác, cơ sở hạ tầng.”
Ngay cả ÖBB cũng thừa nhận những hạn chế: “Tàu đêm là một thị trường ngách và sẽ vẫn như vậy.”
Worth kết luận, “tất cả những trục trặc này đều có thể được giải thích, nhưng câu hỏi đặt ra là: ai sẽ đứng ra khắc phục chúng?”
[Politico: Why Europe’s night-train renaissance derailed]