ĐẾN TRONG ĐÊM

“Nicôđêmô… đến gặp Chúa Giêsu ban đêm”.

Theo Von Balthazar, mặc khải của Thiên Chúa không ở nơi hiển nhiên, nhưng đi qua ẩn giấu, qua thập giá, qua đêm.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay mở ra một cuộc gặp hiếm hoi: một biệt phái đến với Chúa Giêsu, kèm theo một chi tiết không hề ngẫu nhiên - Nicôđêmô ‘đến trong đêm’, như kẻ học dần cách ra khỏi đêm.

Trong Tin Mừng Gioan, đêm không chỉ là thời gian, nhưng là một trạng thái; lux in tenebris lucet - ánh sáng chiếu soi trong bóng tối - nhưng không vì thế mà bóng tối đã bị xua tan. Nicôđêmô đến, không như người đã thấy rõ, nhưng như kẻ đang mò mẫm trong đêm. Và cũng có khi, nơi chính hành trình của mình, chúng ta đã đến gần ánh sáng, mà vẫn chưa thực sự ra khỏi bóng tối - đến, mà vẫn ở trong tối, ‘đến trong đêm’. “Trong bóng tối, mà vẫn an toàn, nhờ chiếc thang bí nhiệm, trong ẩn giấu!” - Gioan Thánh Giá.

Đến với Chúa Giêsu, Nicôđêmô mang theo “đêm ấy” trong cách hiểu của mình. Vì thế, ông lúng túng khi nghe Chúa Giêsu nói về Nước Thiên Chúa, về việc “sinh ra một lần nữa bởi ơn trên”. Điều ông thiếu không phải là ánh sáng bên ngoài, nhưng là một sự biến đổi bên trong; không phải thêm hiểu biết, nhưng là một khởi đầu khác. Vì thế, cuộc đối thoại không dẫn ông đi từ bóng tối qua ánh sáng theo cách hiển nhiên, nhưng mở ra một chiều kích khác: đức tin không phải là nhìn rõ hơn, nhưng là được sinh lại.

“Sinh ra bởi ơn trên” không phải là một khởi đầu do con người chủ động, nhưng là một hành vi của Thần Khí. Chúa Giêsu nói: “Gió muốn thổi đâu thì thổi”; vì thế, được sinh lại không phải là bước vào một con đường đã rõ, nhưng là để mình được dẫn vào một hành trình không thể kiểm soát - sẵn sàng để được Thần Khí dẫn đi cả khi chưa hiểu, chưa thấy, và chưa nắm bắt. Chính ở đó, trong sự bất định, con người bắt đầu thực sự bước ra khỏi đêm.

Nếu “gió muốn thổi đâu thì thổi”, thì khi Thần Khí hành động, con người trở nên mạnh mẽ. Giữa những đe doạ, Phêrô và Gioan không xin được an toàn, nhưng “xin để ý đến những lời ngăm đe của họ, và cho các tôi tớ Ngài đây được nói lời Ngài với tất cả sự mạnh dạn” - bài đọc một. Không còn cửa đóng then cài, họ bước ra, không như những kẻ tự bảo vệ mình, nhưng như những tôi tớ được dẫn dắt - bước ra khỏi đêm - can trường rao giảng điều đã lãnh nhận. Chính ở đó, một kinh nghiệm được mở ra: “Lạy Chúa, hạnh phúc thay những ai ẩn náu bên Ngài!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Anh Chị em,

Nơi Đức Kitô, sinh ra bởi ơn trên không còn là lời nói, nhưng là thực tại. Ngài không chỉ nói về Thần Khí, nhưng ban Thần Khí; không chỉ soi sáng, Ngài mở đường. Được đưa vào hành trình ấy, con người không còn sống theo điều mình nắm giữ, nhưng dần trở thành điều nó chưa từng là: ra đi để rao giảng. Trong đó, Giáo Hội không phải là nơi ở lại, nhưng là nơi lên đường; và chúng ta ra đi. “Giáo Hội lên đường là một cộng đoàn các môn đệ truyền giáo!” - Phanxicô.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin cho con đừng chỉ đến với Chúa trong đêm, nhưng dám để Thần Khí dẫn con ra khỏi đêm, cả khi chưa thấy rõ!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)