Tạp chí Crux, trong bản tin ngày 31 tháng 12 năm 2025, duyệt lại các biến cố chính trong năm qua của giáo hội:

Đây là một năm đầy biến động, trên mọi lĩnh vực của cuộc sống và trên hoàn cầu, với những biến động mạnh mẽ về địa chính trị và chính Giáo Hội Công Giáo, 12 tháng mà điều duy nhất dường như không đổi là sự thay đổi.

Từ lễ nhậm chức của chính quyền mới tại Hoa Kỳ đến việc bầu chọn một vị giáo hoàng mới, đến các cuộc xung đột hoàn cầu, bạo lực chính trị, các thỏa thuận ngừng bắn mong manh và một lễ cử hành phong thái của giáo hoàng, năm 2025 là một năm hỗn loạn, đầy thách thức và khởi đầu mới, với lý do cả để lo ngại lẫn hy vọng.

Dưới đây là cái nhìn lại về một số khoảnh khắc gợi cảm xúc và mang tính định hình nhất của năm 2025.

Tháng Giêng

Ngày 20 tháng 1, Donald Trump nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai với tư cách là tổng thống Hoa Kỳ cùng với JD Vance, một người trở lại đạo Công Giáo, làm phó tổng thống, khởi động một loạt các hành động và chính sách đã làm rung chuyển cộng đồng quốc tế và gây bất ổn cho thị trường hoàn cầu cũng như các liên minh địa chính trị.

Khi Năm thánh Hy vọng bắt đầu với sự kiện lớn đầu tiên vào ngày 25 tháng 1, dành riêng cho Thế giới Truyền thông, nó đại diện cho lời hứa của năm thánh và đặt ra những thách thức đáng kể cho Đức Giáo Hoàng Phanxicô đang ốm yếu, người đã bỏ qua bài phát biểu dài đã chuẩn bị sẵn và thay vào đó đưa ra những nhận xét ngắn gọn, ngẫu hứng. Hai tuần sau, Đức Giáo Hoàng Phanxicô phải nhập viện.

Tháng Hai

Đức Giáo Hoàng Phanxicô nhập viện Gemelli ở Rome vào ngày 14 tháng 2. Ngài đã ở đó 38 ngày, chiến đấu với bệnh viêm phổi kép và nhiễm trùng đường hô hấp đa vi khuẩn, suýt chết hai lần trong thời gian nằm viện.

Trong thời gian nằm viện, các thành viên của Giáo triều La Mã bắt đầu tập trung cùng với các tín hữu tại Quảng trường Thánh Phêrô hàng đêm để cầu nguyện kinh Mân Côi cho sức khỏe của Đức Phanxicô. Các vị đứng đầu các bộ phận khác nhau của Vatican đã dẫn dắt việc đọc kinh Mân Côi mỗi đêm, bao gồm cả Hồng Y Robert Prevost lúc bấy giờ, người đứng đầu Bộ Giám mục của Vatican.

Tháng 3

Đức Giáo Hoàng Phanxicô được xuất viện khỏi Bệnh viện Gemelli ở Rome vào ngày 23 tháng 3. Ngài trở về nơi ở tại Vatican với chỉ định nghiêm ngặt của bác sĩ là phải nghỉ ngơi hoàn toàn trong ít nhất hai tháng.

Đức Phanxicô đã nhanh chóng phớt lờ chỉ định của bác sĩ, tiếp tục làm việc gần như ngay lập tức và bắt đầu xuất hiện trước công chúng một cách bất ngờ và ngắn gọn chỉ hai tuần sau khi rời bệnh viện.

Tháng 4

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã có lần xuất hiện bất ngờ đầu tiên trước công chúng vào cuối Thánh lễ ngày 6 tháng 4 tại Quảng trường Thánh Phêrô nhân dịp Năm Thánh Cầu Nguyện cho Người Bệnh và Nhân Viên Y Tế, một khoảnh khắc mang ý nghĩa sâu sắc khi xét đến chính căn bệnh và thời gian nằm viện của ngài.

Vào ngày 20 tháng 4 – Chúa nhật Phục Sinh – Đức Giáo Hoàng Phanxicô, bất chấp sức khỏe vẫn còn yếu, đã ban phước lành Urbi et Orbi truyền thống từ hành lang trung tâm của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, cầu nguyện cho hòa bình thế giới trước khi bất ngờ xuất hiện để làm ngạc nhiên những người hành hương bằng chuyến đi cuối cùng của ngài qua quảng trường trên chiếc xe của Giáo hoàng.

Chiều cùng ngày, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã gặp Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance trong một buổi tiếp kiến riêng không được thông báo trước tại nơi ở của ngài ở Vatican.

Một ngày sau chuyến đi bất ngờ qua Quảng trường Thánh Phêrô, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã qua đời, vào lúc 7:35 sáng thứ Hai, ngày 21 tháng 4, sau khi bị đột quỵ vào sáng sớm, kết thúc 12 năm trị vì của ngài với tư cách giáo hoàng.

Đức Phanxicô, “vị giáo hoàng của những bất ngờ”, đã mang đến cho thế giới thêm một bất ngờ nữa vào ngày Thánh lễ an táng của ngài tại Quảng trường Thánh Phêrô: một cuộc trò chuyện riêng tư, trực tiếp, không có máy quay truyền hình đã diễn ra giữa Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump bên trong Vương cung thánh đường Thánh Phêrô trước buổi lễ – một khoảnh khắc có ý nghĩa lớn lao, xét đến cuộc gặp gỡ công khai căng thẳng giữa hai người chỉ vài tuần trước đó tại Nhà Trắng.

Sau Thánh lễ an táng, quan tài của Đức Giáo Hoàng Phanxicô được đưa bằng xe chuyên dụng đến Vương cung thánh đường Đức Bà Cả, nơi ngài được an táng và nơi du khách cùng những người hành hương tiếp tục đổ về để bày tỏ lòng kính trọng.

Tháng Năm

Trong một tháng lịch sử khác đối với thế giới, và đặc biệt là đối với Giáo Hội Công Giáo, các Hồng Y bắt đầu tập hợp gần như ngay sau tang lễ của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, trong các cuộc họp tiền Mật nghị được gọi là đại hội đồng, để thảo luận về hướng đi của Giáo Hội Công Giáo hoàn cầu trong tương lai và những phẩm chất mà một ứng viên nên có để kế vị Đức Phanxicô trên ngai tòa Phêrô.

Dần dần, tất cả 133 Hồng Y dưới 80 tuổi, những người đã bỏ phiếu trong mật nghị, đều đến tham dự các cuộc họp, cùng nhau thảo luận trong gần hai tuần trước khi mật nghị bắt đầu vào ngày 7 tháng 5. Mật nghị kết thúc chỉ một ngày sau đó, sau bốn vòng bỏ phiếu, với cuộc bầu cử lịch sử đưa vị giáo hoàng đầu tiên xuất thân từ Hoa Kỳ, Robert Francis Prevost, người đã chọn Leo XIV làm tên hiệu của mình.

Đức Leo, người đã dành phần lớn cuộc đời và sứ vụ của mình làm nhà truyền giáo ở Peru trước khi đến Vatican vào năm 2023 với tư cách là người đứng đầu Bộ Giám mục, ngay lập tức bắt tay vào công việc, tổ chức các cuộc gặp riêng với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy và Phó Tổng thống Hoa Kỳ JD Vance và thể hiện lòng mộ đạo của mình bằng chuyến viếng thăm và cầu nguyện trước bức tượng Đức Mẹ Chỉ Bảo Đàng Lành ở Genazzano, Ý.

Thánh lễ nhậm chức chính thức của ngài được cử hành tại Quảng trường Thánh Phêrô vào Chúa nhật, ngày 18 tháng 4, kèm theo chuyến đi trên xe Giáo hoàng để chào đón các tín hữu và khách hành hương đến Rome tham dự biến cố trọng đại này.

Tháng Sáu

Tháng Sáu tương đối yên tĩnh xung quanh Vatican, khi Đức Leo dần thích nghi với vai trò mới và các tín hữu Công Giáo trên khắp thế giới bắt đầu làm quen với vị mục tử mới của họ.

Tuy nhiên, trong chương trình nghị sự của Đức Leo là một loạt các cuộc họp quan trọng và các biến cố năm thánh với bộ máy hành chính cầm quyền, trong đó ngài thể hiện thái độ mềm mỏng và hợp tác hơn so với vị tiền nhiệm.

Tháng đó, ngài đã gặp gỡ nhiều nhóm khác nhau thuộc các cơ quan ngoại giao và giáo triều quan trọng nhất của Tòa Thánh, và ngài cũng cử hành Năm Thánh rộng lớn hơn của Tòa Thánh.

Vào tháng 6, Giáo hoàng Leo cũng đã kết nối với cội nguồn Mỹ của mình bằng cách gửi một thông điệp video – thông điệp đầu tiên của ngài tới Hoa Kỳ – được phát tại biến cố “Chicago kỷ niệm Giáo hoàng Leo XIV” tại sân vận động Rate Field ở thành phố quê hương của ngài, sân nhà của đội Chicago White Sox, đội bóng chày yêu thích của ngài.

Tháng 7

Trong tháng 7, Đức Giáo Hoàng Leo đã chính thức khôi phục lại một truyền thống của Giáo hoàng bị vị tiền nhiệm của ngài bỏ rơi, khi ngài chọn dành kỳ nghỉ hè của mình tại biệt thự của Giáo hoàng ở thị trấn nhỏ Castel Gandolfo của Ý, cách Rome khoảng một giờ lái xe.

Mặc dù đang trong kỳ nghỉ, tháng đó Đức Giáo Hoàng Leo vẫn có một số hoạt động quan trọng, bao gồm cuộc gặp thứ hai với Tổng thống Zelenskyy, cuộc điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, một cuộc điện đàm khác với Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas, và một cuộc điện đàm tới giáo xứ Công Giáo duy nhất ở Gaza.

Trong bối cảnh cuộc tấn công trên bộ mới của Israel vào Gaza tháng đó, một chiếc xe tăng đã bắn trúng nhà thờ Thánh Gia ở Gaza vào ngày 17 tháng 7, khiến ba người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương, trong đó có cha xứ, Cha Gabriel Romanelli.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng đặt chương trình nghị sự về môi trường lên hàng đầu trong tháng 7, lần đầu tiên cử hành Thánh lễ “cầu nguyện cho việc bảo vệ tạo thế” trong khu vườn của biệt thự Giáo hoàng ở Castel Gandolfo. Thánh lễ này được Bộ Phụng vụ và Kỷ luật các Bí tích bổ sung vào Sách lễ Rôma vào ngày 8 tháng 6 và nằm trong một số “nhu cầu dân sự” mà Thánh lễ có thể được dâng lên, sử dụng các lời cầu nguyện và bài đọc nói về vị trí của tạo thế Thiên Chúa trong việc thờ phượng.

Sau đó, Đức Leo đã khánh thành dự án sinh thái Borgo Laudato Si’ do Đức Phanxicô khởi xướng, dựa trên những giáo huấn của thông điệp sinh thái Laudato Si’ năm 2015 của Đức Phanxicô.

Tháng Tám

Đức Giáo Hoàng Leo chủ yếu ở lại Rome trong tháng Tám để chủ trì các biến cố kỷ niệm theo lịch trình, mặc dù ngài đã đến Castel Gandolfo dự lễ Đức Mẹ Lên Trời vào ngày 15 tháng 8.

Trước tình hình hỗn loạn ở Gaza và khắp Trung Đông, với xung đột giữa Israel, Lebanon và Iran cũng leo thang vào thời điểm đó, Đức Giáo Hoàng Leo đã tuyên bố ngày 22 tháng 8 là ngày cầu nguyện và ăn chay cho hòa bình ở tất cả các khu vực trên thế giới bị tàn phá bởi xung đột.

Tháng Chín

Đức Giáo Hoàng Leo đã khởi đầu tháng Chín bằng một tín hiệu mạnh mẽ về sự cởi mở của ngài trong việc ngồi xuống và lắng nghe mọi người khi ngài gặp gỡ Cha James Martin thuộc dòng Tên, nói với biên tập viên cấp cao của Tạp chí America rằng ngài, giống như vị tiền nhiệm của ngài, sẽ duy trì thái độ chào đón và bao dung đối với cộng đồng LGBTQ+ trong khi vẫn giữ nguyên giáo lý của Giáo hội về vấn đề này.

Đức Leo XIV cũng đã có cuộc phỏng vấn đầu tiên với Elise Ann Allen của Crux. Crux đã đăng tải các đoạn trích của cuộc phỏng vấn vào ngày 14 tháng 9 – sinh nhật lần thứ 70 của Đức Leo XIV – và toàn bộ nội dung được dịch sang tiếng Tây Ban Nha, trở thành chương cuối cùng trong cuốn tiểu sử về vị giáo hoàng mới của Allen, León XIV: Ciudadano del mundo, misionero del siglo XXI (Leo XIV: Công dân toàn cầu, nhà truyền giáo của thế kỷ 21).

Trong cuộc trò chuyện, Đức Leo đã suy gẫm khá dài về cuộc đời, ơn gọi, kinh nghiệm truyền giáo và các vị trí khác nhau mà ngài đã nắm giữ, cũng như Mật nghị Hồng Y và việc ngài được bầu làm Giáo hoàng. Ngài cũng đề cập đến nhiều thách thức đương thời cả trong lẫn ngoài nước, chẳng hạn như việc kiến tạo hòa bình hoàn cầu, chính trị Hoa Kỳ, các cuộc tranh luận về phụng vụ và vai trò của phụ nữ trong Giáo hội, cùng nhiều vấn đề khác.

Đức Leo đã kỷ niệm sinh nhật lần thứ 70 của mình vào ngày 14 tháng 9, nhận được một chiếc bánh sinh nhật đặc biệt nhân dịp trọng đại này sau khi chủ trì buổi đọc kinh Truyền tin sáng hôm đó, trong đó một nhóm người Peru ở Rome đã tổ chức một buổi cầu nguyện. Hình ảnh Chúa Giêsu Nazareno el Cautivo, một biểu tượng của lòng sùng kính và thánh tích được yêu mến ở thị trấn nhỏ Monsefu, thuộc giáo phận Chiclayo cũ của ngài. Lễ kính Chúa Giêsu Cautivo trùng với ngày sinh nhật của Đức Giáo Hoàng Leo.

Vào tháng 9, thế giới cũng bàng hoàng trước vụ ám sát Charlie Kirk, một nhà hoạt động chính trị bảo thủ bị bắn chết khi đang tham dự một biến cố trong khuôn viên Đại học Utah Valley, một dấu hiệu khủng khiếp cho thấy bầu không khí chính trị Hoa Kỳ đã trở nên căng thẳng như thế nào.

Vụ sát hại ông đã bị lên án bởi các nhà lãnh đạo chính trị thuộc mọi phe phái, từ Trump và Vance đến Thống đốc California Gavin Newsom và ứng cử viên thị trưởng New York lúc bấy giờ Zohran Mamdani, cũng như nhiều thành viên trong hàng giáo phẩm của Giáo hội Hoa Kỳ và chính Đức Giáo Hoàng Leo, người đã cầu nguyện cho gia đình Kirk và bày tỏ lo ngại về bạo lực chính trị, nhấn mạnh sự cần thiết phải tránh những lời lẽ và "thao túng" dẫn đến sự phân cực, thay vì đối thoại tôn trọng.

Đức Giáo Hoàng Leo đã khiến giới bảo thủ Mỹ phẫn nộ vào ngày 30 tháng 9, khi ngài bị các nhà báo chặn lại bên ngoài khi rời khỏi nơi ở của ngài ở Castel Gandolfo, nói rằng phá thai đều là vấn đề ủng hộ sự sống.

Ngài được hỏi về quyết định của Đức Hồng Y Blase Cupich của Chicago trao tặng Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Dick Durbin (Đảng Dân chủ - Illinois) "Giải thưởng Thành tựu Trọn đời" tại một buổi dạ tiệc gây quỹ cho tổ chức từ thiện nhập cư "Keep Hope Alive" của tổng giáo phận, xét đến lập trường bỏ phiếu ủng hộ quyền lựa chọn phá thai lâu năm của Durbin, bất chấp việc ông luôn bảo vệ người di cư.

Trong bài phát biểu của mình, Đức Giáo Hoàng Leo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc không thu hẹp toàn bộ công việc cả đời vào một vấn đề duy nhất, và nói rằng mặc dù các cuộc thảo luận chính trị rất phức tạp, nhưng các vấn đề như phá thai, nhập cư và án tử hình đều là những vấn đề ủng hộ sự sống và Giáo hội phải tìm cách cùng nhau tiến lên phía trước dựa trên giáo huấn xã hội của Công Giáo.

Tháng Mười

Đức Giáo Hoàng Leo đã khởi đầu tháng Mười bằng việc công bố văn kiện quan trọng đầu tiên của mình, Dilexi te, một tông huấn về nghèo đói. Được khởi xướng bởi người tiền nhiệm của ngài, Đức Giáo Hoàng Phanxicô, văn kiện này, trong số những điều khác, xem xét các nguyên nhân gốc rễ của nghèo đói và bất bình đẳng hoàn cầu, và nêu rõ bổn phận của người Kitô hữu trong việc chăm sóc người nghèo.

Vào tháng 10, Đức Giáo Hoàng Leo cũng trở thành vị Giáo hoàng đầu tiên kể từ Thánh Giáo hoàng Phaolô VI năm 1968 đích thân tham dự lễ tuyên thệ nhậm chức của Vệ binh Thụy Sĩ, thường diễn ra vào tháng 5 nhưng đã bị hoãn lại do mật nghị Hồng Y.

Đức Leo đã thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Tổng thống Ý Sergio Mattarella vào tháng 10, thăm Cung điện Quirinal, nơi ông Mattarella cư trú. Trong bài phát biểu nhân dịp này, ngài kêu gọi chăm sóc người di cư và tạo thế, lên án tỷ lệ sinh thấp ở châu Âu và kêu gọi tăng cường chủ nghĩa đa phương.

Ngài cũng đã có cuộc gặp đầu tiên với các nạn nhân bị lạm dụng bởi giáo sĩ và những người vận động phòng chống lạm dụng, chào đón ban điều hành của tổ chức Chấm dứt Lạm dụng Giáo sĩ, đánh dấu không chỉ cuộc gặp đầu tiên của ngài với những người sống sót và những người vận động, mà còn là cuộc gặp đầu tiên giữa một vị Giáo hoàng và một nhóm vận động hoàn cầu cho những người sống sót sau vụ lạm dụng bởi giáo sĩ.

Vào tháng 10, một thỏa thuận ngừng bắn đã được ký kết ở Gaza, vốn rất mong manh ngay từ đầu và vẫn còn dễ vỡ. Tuy nhiên, thỏa thuận này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong tiến trình hòa bình, điều mà Đức Giáo Hoàng Leo đã nhiều lần ủng hộ kể từ khi nhậm chức vào tháng 5.

Tháng Mười Một

Trong tháng Mười Một, Đức Giáo Hoàng Leo đã tuyên bố Thánh John Henry Newman là Tiến sĩ Giáo hội, trao cho ngài một trong những danh hiệu cao quý nhất của Công Giáo và ca ngợi ngài như một tấm gương về sự thánh thiện trí tuệ trong Thánh lễ mừng Năm Thánh Giáo dục Thế giới.

Ngài cũng đã cử hành Thánh lễ cầu nguyện cho các linh hồn người đã khuất tại nghĩa trang Campo Verano ở Rome vào ngày 2 tháng 11, Lễ Các Linh Hồn, đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của ngài đến một nghĩa trang ở Rome trên cương vị Giáo hoàng.

Vào tháng 11, Bộ Giáo lý Đức tin (DDF) của Vatican cũng đã công bố một tài liệu về sự hiểu biết của Giáo Hội Công Giáo về Đức Mẹ, đáng chú ý nhất là việc không khuyến khích sử dụng tước hiệu Đồng Cứu Chuộc, một tước hiệu được nhiều tín hữu sùng kính Đức Mẹ ưa chuộng.

Quyết định này đã bị chỉ trích nặng nề bởi những người Công Giáo ủng hộ việc sử dụng tước hiệu này, và sau đó Đức HY Fernandez đã làm rõ rằng tướ hiệu này được chấp nhận cho việc sùng kính cá nhân nhưng sẽ không được sử dụng trong các tài liệu chính thức của Vatican hoặc trong phụng vụ.

Ngay sau đó, Bộ Giáo lý Đức tin lại gây chú ý với việc công bố một tài liệu khác, Una Caro: Ca ngợi chế độ một vợ một chồng, lên án chế độ đa thê, một vấn đề lớn mà Giáo hội ở châu Phi đang phải đối diện, và khẳng định giáo lý của Giáo hội về hôn nhân là sự kết hợp một vợ một chồng giữa một người đàn ông và một người đàn bà.

Vào ngày 27 tháng 11, Đức Leo rời Rome trong chuyến đi quốc tế đầu tiên của mình với tư cách là Giáo hoàng, đến Thổ Nhĩ Kỳ để kỷ niệm 1700 năm Công đồng Ni-xê-a trước khi tiếp tục đến Lebanon, chặng thứ hai của một chuyến đi ban đầu được lên kế hoạch dưới thời Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

Tháng 12

Tháng 12 của Đức Giáo Hoàng Leo bắt đầu bằng chuyến thăm Beirut, nơi ngài gặp gỡ các nhà lãnh đạo dân sự quốc gia, các mục tử và lãnh đạo tôn giáo địa phương, các nhà lãnh đạo liên tôn trong khu vực và giới trẻ. Ngài cũng có chuyến thăm đầy xúc động đến hiện trường vụ nổ cảng Beirut năm 2020 trước khi cử hành Thánh lễ và lên chuyến bay trở về Rome.

Đầu tháng, biểu tượng âm nhạc Canada Michael Bublé đã biểu diễn tại một buổi hòa nhạc Giáng sinh có sự tham dự của Đức Giáo Hoàng Leo, hát những bản kinh điển như “L.O.V.E.” mà chính Đức Giáo Hoàng cũng hát theo, và nhận yêu cầu từ khán giả, bao gồm cả yêu cầu từ chính Đức Giáo Hoàng Leo, người đã yêu cầu Bublé hát bài Ave Maria.

Ngày 18 tháng 12, trong một trong những quyết định bổ nhiệm giám mục quan trọng nhất từ trước đến nay, Đức Giáo Hoàng Leo đã thay thế Hồng Y Timothy Dolan của New York, bổ nhiệm Ronald Hicks của Joliet, Illinois làm người kế nhiệm, báo hiệu một sự thay đổi rõ rệt về giọng điệu, nhưng cũng là một sự hướng tới sự cân bằng và ưu tiên các vị giám mục chiếm giữ vị trí trung dung ngày càng hẹp trong một bối cảnh chính trị đầy tranh cãi.

Nhờ những bộ lễ phục cổ điển và được thêu tinh xảo, và quyết định sử dụng trang phục giáo hoàng truyền thống bao gồm áo choàng đỏ mozzetta của giáo hoàng – điều mà vị tiền nhiệm của ngài là Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã từ bỏ, vì ngài thích vẻ ngoài đơn giản hơn – Giáo hoàng Leo cũng lọt vào danh sách 55 cá nhân ăn mặc đẹp nhất năm của tạp chí Vogue.

Đức Giáo Hoàng Leo cũng đã cử hành lễ Giáng sinh đầu tiên trên cương vị Giáo hoàng, chủ trì các Thánh lễ vào đêm Giáng sinh và ngày Giáng sinh, đồng thời ban phước lành truyền thống "urbi et orbi" cho thành phố và thế giới. Vị Giáo hoàng đa ngôn ngữ Leo XIV cũng đã khôi phục lại truyền thống gửi lời chúc mừng Giáng sinh bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau.